کوردستان
"بەیار محێدین" لێپرسراوی راگەیاندنی بەڕێوەبەرایەتی بەرگری شارستانی سۆران بە کوردسات نیوزی راگەیاند، سەعات ٢:١٣ دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ ئاگاردارکرانەوە لە کەوتنەوەی ئاگر لە ماڵێکی گەڕەکی بەختیاری سۆران، دواتر تیمەکانی بەرگری شارستانی ئاگرەکەیان کۆنترۆڵ کرد و دەرکەوت دوو منداڵی تەمەن سێ ساڵ کە ئامۆزازای یەکترن لە ناو ماڵەکەدا بوون و بەھۆی ئاگرەکە سوتاون و گیانیان لەدەستداوە.
لەبارەی چۆنییەتی رووداوەکە وتی، خاوەن ماڵەکە سۆپایان لای پەردەی پەنجەرە داناوە، بەھۆیەوە پەردەکە ئاگری گرتووە دواتر بەھۆی ئەوەی خانووەکە گڵ بووە ئاگرەکە زوو تەشەنەی کردووە.
سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی لە چاوپێکەوتنێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، یاداشتێک لە لایەن چەند ئەندامێکی ئەنجومەنەوە ئاڕاستەی سەرۆکایەتی ئەنجومەن کراوە بۆ چارەسەرکردنی ئەو بڕە داھاتانەی دێتەوە بانکەکانی سلێمانی، و ڕێکخستنەوەی سیستمی پێدانی موچە بەتایبەت موچەی خانەنشینان، وتیشی، لە دوای پشووەکانی نەورۆز بە پێی یاسای ژمارە ٣ی ساڵی ٢٠٠٩ ھەموو دەسەڵاتەکانیان دەخەنە کار، بۆ چاککردنی سیستمی دابەشکردنی مووچە.
سەبارەت بە داھاتی سلێمانی، ئازاد محەمەد ئاشکرایکرد، سەرۆکی لیژنەی دارایی بە بەڵگە و ھەموو ئەو دەنگۆیانی ڕەتکردووەتەوە کە گوایە داھاتی سلێمانی ناگەڕێتەوە، بەپێچەوانەوە پارە لە ھەولێرەوە نایەت بۆ سلێمانی ، ھەموو ئەو پارانەشی لە سلێمانی و ھەڵەبجە و ڕاپەڕینە حکومەتی ھەرێم خۆی بڕەکەی دیاریکردووە دەگەرێتەوە بۆ وەزارەتی دارایی.
ئازاد محەمەد وتیشی، بەپێی ئامارە رەسمییەکان لە یانزە مانگی ساڵی ٢٠٢١ ترلیۆنێک و ١٠٧ ملیار دینار لە سلێمانی تەرخانکراوە بۆ موچە، بەو جۆرەش مانگانە بڕی ١٠٠ ملیار دینار لە بانکی سلێمانیەوە نێردراوە بۆ موچە کە ئەوەش زیاترە لەو ٧٣ ملیار دینارەی داواکراوە لە داھاتی سلێمانی بۆ مووچە دابین بکرێت.
ساماڵ عەبدولرەحمان بەڕێوەبەری گشتی گومرگی ھەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، لە سەرجەم دەروازە سنورییەکانی ھەرێمی کوردستان ئامادەکاری بۆ رۆژانی نەورۆز و پشووەکانی نەورۆز کراوە و ھیچ گرفتێک بۆ ھاتوچۆی گەشتیاری و بازرگانی دروست نابێت.
راشیگەیاند، لەسەرجەم دەروازەسنورییەکان ھاتوچۆی گەشتیاری بەردەوامی دەبێت و ھاتوچۆی بازرگانیش تەنھا لە دەروازەی حاجی ئۆمەران بۆ ئەمڕۆ رادەگێرێت و رۆژانی دواتر ئاسایی دەبێتەوە و جگە لەو دەروازەیەش لەسەرجەم دەروازەکانی دیکە ھاتوچۆ بازرگانی بەردەوامییان دەبێت.
لە کۆبوونەوەکەدا ھەردوولا گفتوگۆیان کردووە لەبارەی پێشنیازی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کۆتاییھێنان بە قەیرانی مرۆیی یەمەن و ڕاگەیاندنی ئاگربەست لە مانگی ڕەمەزاندا.
بەھۆی جەنگی یەمەن کە حەوت ساڵە بەردەوامە، تاوەکو ئێستا دەیان ھەزار کەس گیانیان لەدەستداوە و قەیرانی خۆراک زۆربەی دانیشتووانەکەی برسی کردووە.
ئارەزوو فەلاحی بەڕێوەبەری پەیوەندییە گشتییەکانی زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی سنە رایگەیاند، لە رووداوەکانی شەوی نەورۆزدا، ٥٦ کەس لە شارەکانی پارێزگای سنە برینداربوون کە ٢١ کەسیان لە شاری سنە بوون.
ئاماژەی بەوەشکرد، لەو ژمارەیە ٢٤ کەسیان لە نەخۆشخانە خەوێندراون و ئەوانەی تر برینیان سووک بووە و رەوانەی ماڵەوە کراونەتەوە.
ئارەزوو فەلاحی راشیگەیاند، زۆربەی بریندارەکان گەنج و مێردمنداڵن و لەناویشیاندا ١٥ ژن ھەیە.
پەیامنێری کوردسات نیوز لە دھۆک، ڕایگەیاند ھاوڵاتییەکە گولـلە بەر سەری کەوتووە و ڕووداوەکە بەھۆی تەقەی خۆشی لەکاتی بەڕێوەچوونی ئاھەنگەکانی نەورۆز ڕوویداوە.
ھاوڵاتییەکە بە ناوی سدیق پاسی تەمەنی ٦٥ ساڵە و بەھۆی سەختی برینەکەی لەئێستادا لەژێر چاودێری چڕی پزیشکیدایە.
ھاوکار جەلال بەڕێوەبەری دارستان و پاوانی سلێمانی داوا لە گەشتیاران و ھاوڵاتیان دەکات پارێزگاری لە دارستانەکان بکەن و نەمامە وردەکان بپارێزن و لە نزیک قەدی دارەکان ئاگرنەکەنەوە و زیان بە دارستانەکان نەگەیەنن، تا بەم جۆرە جوانە بمێنێتەوە، چونکە دارستانەکان سەرچاوەیەکی گرنگن بۆ ژیانی بونەوەران و سەرچاوەی ئاو و ھەوای پاکن و پێویستن بۆ روبەڕوبوونەوەی گۆرانکاری کەشوھەوا.
راشیگەیاند، ٢١ی ئازار دەکەنە دەرفەتێک بۆ ھۆشیارکردنەوە لەبارەی گرنگی دارستانەکان بۆ مرۆڤ و ھەموو بونەوەرەکانی تر، ئەمساڵ بەڕێوەبەرایەتییەکەیان لە ڕێگەی پێنج نەمامگەوە زیاتر لە ٥٠٠ ھەزار نەمامی بەرھەمھێناوە و بەپێی پلانێکیش لە زۆربەی پرۆژە و ھۆبە دارستانییەکانی سەر بەڕێوەبەرایەتییەکەیاندا روێنراوە.
وتیشی، تەنھا ئەمڕۆ١٧ھەزار و ئۆتۆمبێل روویان لە سەیرانگای دوکان کردوە کە دەکاتە ھەزاران خێزان، پێشبینیشی کرد ژمارەی گەشتیاران زۆرتر ببێت.
وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاری ھەرێم بڵاویکردەوە، لەماوەی ١٥ی ئادار تا رۆژی یەکشەممە، زیاتر لە ١٠٠ ھەزار گەشتیار سەردانی شوێنە گەشتیارییەکانی ھەولێر و سلێمانییان کردووە کە زۆربەیان لە ناوەڕاست و باشووری عێراقەوە ھاتوون.
ئاماژەی بەوەشکردووە، زیاتر لە ٥٢ ھەزار گەشتیار سەردانی شوێنە گەشتیارییەکانی ھەولێر و زیاتر لە ٥٠ ھەزار گەشتیار سەردانی شوێنە گەشیارییەکانی سلێمانییان کردووە.
ھەروەھا بەرپرسانی پۆلیسی ھەولێر و سلێمانی رایگەیاند، پلانی ئەمنی یەکەم رۆژی نەورۆز سەرکەوتوو بووەو ھیچ حاڵەتێکی نەخوازراوی ئەوتۆ رووینەداوە.
کامەران حەسەن قائیمقامی ماوەت بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، ئەمرۆ سێ کەس لە چەمی خەمەڵۆکەی ماوەت خنکاون و تا ئێستا چارەنوسیان نادیارە.
وتیشی، گەڕان بەدوای تەرمەکاندا بەردەوامە .
د. پشدەر عەبدوڵا بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی د. جەمال ئەحمەد رەشیدی منداڵانی فێرکاری رایگەیاند، لە ٢٤ سەعاتی رابردوودا تەنھا لەبەشی منداڵی تازە لەدایکبووان لەنەخۆشخانەی ژنان و منداڵبوون تا ئێستا ١١ منداڵ بە نەبەکامی لەدایک بوون داخڵ کراون کە گوومان ئەکرێت بەشێکیان پەیوەندیان بە قەرەباڵغی و خراپی ڕێگاکان و تیژڕەوی بێت.
بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی منداڵان لەپارێزگای سلێمانی ئاگاداری ئەو دایکە بەڕێزانە دەکات کە دوگیانن تکایە زۆر ئاگادار بن لە کاتی گەشت و سەیراندا بۆ ئەوەی منداڵەکانتان بە نابەکامی لەدایک نەبن.
ئەمساڵ پارێزگای سنە لە خۆرھەڵاتی کوردستان بەھۆی دەوڵەمەندی کلتور و فەرھەنگی کوردی وەک پایتەختی نەورۆزی ئێران ناسێنراوە و بڕیارە چەندین فێستیڤاڵی کلتوری لە شارەکە ئەنجام بدرێن.
پەیامنێری کوردسات نیوز ڕایگەیاند، بەشێک لەو خانەنشینانەی کە ھاتوون بۆ وەرگرتنی مووچە لە شەوەوە لە بەردەم بانکی تانجەرۆ سەرەیان گرتووە تاوەکو زوو سەرەیان بەربکەوێت.
ئەو خانەنشینانەی کە لە سەرەی وەرگرتنی مووچەدا گیانیان لە دەستداوە دوو ھاوڵاتی بە تەمەن بوون و کەوتوون بە ژێر پێوە، ئەوانەشی باری تەندروستییان تێکچووە بەھۆی قەرەباڵغیەکەوە بووە و گواستراونەتەوە بۆ نەخۆشخانە.
د. یاد نەقشبەندی وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی سلێمانی بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند تەرمی دوو ھاوڵاتییەکە بە مەبەستی پشکنین براونەتە پزیشکی دادی سلێمانی و لێکۆڵینەوە دەکرێت لە ھۆکاری گیان لە دەستدانەکەیان.
ئەمڕۆ قاسم ئەعرەجی ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی عێراق، بە سەرۆکایەتیی وەفدی لیژنەی لێکۆڵینەوە لە ھێرشە مووشەکییەکەی سەر ھەولێر، گەیشتە شاری ھەولێر و بڕیار وایە سەردانی شوێنی بۆردوومانەکەی ھەفتەی ڕابردوو بکات.
بە پێی زانیارییەکان ھەریەکە لە عەبدولئەمیر یاروڵا سەرۆک ئەرکانی سوپا و نەعیم شەتری سەرۆکی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی و ژمارەیەک ئەفسەر و لێپرسراوی ئەمنی و سەربازیی، لە وەفدەکەدا ئەندامن و یاوەری ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی دەکەن.
بەرەبەیانی یەکشەممەی ڕابردوو بە ١٢ مووشەکی بالیستیی ھێرشی مووشەکی کرایە سەر شاری ھەولێر، دواتریش سوپای پاسدارانی ئێران بەرپرسیاریەتی ھێرشەکەی لە ئەستۆ گرت و ڕایگەیاند، ناوەندێکی ئیسڕائیلیان کردووەتە ئامانج.
لە ھەرێمی کوردستان ژمارەیەکی زۆر لە ھاووڵاتیان بەشداری ئاھەنگەکانی نەورۆز دەکەن و لە ھەولێر لە پارکی شانەدەر و لە سلێمانی لە گردی مامەیارە و بناری گۆیژە و لە کەرکوک لەسەر قەڵای شارەکە و لە دھۆکیش لە گەلی کورتێ و لە ھەڵەبجەش لە عەبابەیلێ و زەلیلە ئاھەنگی گەورە ساز دەکرێت.
ھاوکات لە ئیدارەکانی گەرمیان و سۆران و ڕاپەڕین و زاخۆ و لە سەرجەم شار و شارۆچکەکانی تریش بە گۆرانی و ھەڵپەڕکێ مەشخەڵی ئاگری نەورۆز ھەڵدەکەن.
لە شارەکانی باکووری کوردستانیش ئاھەنگەکانی نەورۆز بەڕێوەدەچێت، بە تایبەت لە شاری ئامەد کە ژمارەیەکی زۆری ھاووڵاتییان بەشداری تێدا دەکەن و ئاھەنگی نەورۆزی شارەکە بە ئاھەنگی ملیۆنی ناسراوە.
ھاوکات لە شارەکانی ڕۆرھەڵاتی کوردستان ڕێورەسمی تایبەت بۆ یادی نەورۆز بەڕێوەدەچێت و تیایدا شاعیران شیعر دەخوێننەوە و ھونەرمەندانیش بە گۆرانی و ھاووڵاتیانیش بە ھەڵپەڕکێ ئاھەنگەکان گەرمتر دەکەن.
لە ڕۆژئاڤای کوردستانیش، سەرباری ناجێگری ڕەوشی ناوچەکە لە ڕووی ئەمنی و ئابوورییەوە، بەڵام ھاووڵاتیان لە حەسەکە و قامیشلۆ بە جلوبەرگی کوردی و وتنەوەی دروشمەکان ئاھەنگی نەورۆز شاز دەکەن.