کوردستان
بەشێک لە کەسوکاری شەھیدان و ئەنفالکراوان لە کاتی وەرگرتنی مووچە بڕە پارەیەک لە مووچەکەیان بڕاوە، لەو بارەیەوە "عادل ساڵح" بەڕێوەبەری ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی وەزارەتی کاروباری شەھیدان و ئەنفالکراوانی ھەرێم بە کوردسات نیوزی ڕایگەیاند، بە ھیچ شێوەیەک دەستکاری مووچەی کەسوکاری شەھیدان و ئەنفالکراوان نەکراوە و لێبڕین بوونی نییە، ئەوەی ھەبووە ڕ اگرتنی دەرماڵەی ھاوسەری و منداڵ بووە بە پێی یاسا و بڕیارەکە لە ھەموو پارێزگاکانی ھەرێم جێبەجێ کراوە.
ڕوونیشیکردەوە، بۆ وەرگرتنی دەرماڵەی ھاوسەری پێویستە ساڵانە ئەو مووچەخۆرانەی خۆیان و ھاوسەرەکەیان فەرمانبەری حکومەتن، پشتگیرییەک لەو بەڕێوەبەرایەتییە بھێنێت کە کاری تێدا دەکات و تیایدا ئاماژە بۆ ئەوە بکرێت کە لە وەزارەتی شەھیدان دەرماڵە وەردەگرێت یان وەزارەتەکەی خۆی، ھەروەھا بۆ خەرجکردنی دەرماڵەی منداڵیش پێویستە پشتگیری خوێندنگەکەی بھێنێت و ئەگەر تەمەنی منداڵەکەی نەگەیشتبووە ١٨ ساڵ، ئەوا دەرماڵەی بۆ خەرج دەکرێت، بۆیە ئەو کەسانەی دەرماڵەکانیان ڕاگیرەوە ھەر کاتێک پشتگیرییەکەیان ھێنا، ئەوا بۆ مانگی داھاتوو دەرماڵەکانیان بۆ خەرج دەکرێتەوە و دەرماڵەی ھیچ مانگێکیش نافەوتێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی ھەرێم ڕایگەیاند، ڕۆژی شەممە لە سنووری پارێزگای ھەولێر ئاسمان پەڵە ھەور و نیمچە ھەور دەبێت و لە کاتەکانی شەودا ئەگەری بارینی بەفرێکی کەم لە ناوچە شاخاوییە بەرزەکان ھەیە، ھەروەھا لە سنوری پارێزگای سلێمانی ئاسمان ساماڵ و پەڵە ھەور دەبێت پاشان بۆ نیمچە ھەور دەگۆڕێت.
لە پارێزگای دھۆکیش ئاسمان نیمچە ھەور دەبێت دواتر بۆ ھەوری تەواو دەگۆڕێت، لە کاتەکانی ئێوارەشدا لە ھەندێک ناوچە نمە باران دەبارێت و ئەگەری بارینی بەفرێکی کەم لە ناوچە شاخاوییە بەرزەکانیش ھەیە.
لە سنوری پارێزگای ھەڵەبجەش ئاسمان ساماڵ و پەڵە ھەور دەبێت و لە ناوچە شاخاوییەکان بۆ نیمچە ھەور دەگۆڕێت. لە کەرکوکیش ئاسمان پەڵە ھەور و نیمچە ھەور دەبێت.
کەشناسی ھەرێم ڕاشیگەیاند، لە ڕۆژانی جەژنی نەتەوەیی نەورۆز، بە گشتی ئاسمانی ھەرێم ھەور و نیمچە ھەور دەبێت.
ئیدریس گەلناسکی بەڕێوەبەری ناحیەی زاویتەی سەر بە پارێزگای دھۆک بە کوردسات نیوزی ڕایگەیاند، لەسەر کێشەی موڵکداری و زەوی دەمەقاڵە لە نێوان دوو کەس ڕوویداوە و یەکێکیان کوژراوە و تەرمەکەی ڕەوانەی پزیشکی دادوەری لە دھۆک کراوە. ڕاشیگەیاند، کوژراوەکە ناوی کامیران یونسە و خەڵکی گوندی زێوەی سەر بە ناحیەی زاویتەیە.
ھەر ئەمڕۆ نەجیم محێدین موختاری پێشووی گوندی باکورمان لە قەزای ئاکرێ کە تەمەنی ٣٦ ساڵە لەسەر کێشەیەکی کۆنی کۆمەڵایەتی لە لایەن کەسێکی نزیکی خۆیەوە تەقەی لێکرا و کوژرا و کەسێکی تریش کە لەگەڵیدا بووە ئەویش بریندارە.
دکتۆر رەھێڵ بریکاری وەزارەتی تەندروستی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، وەرگرتنی ژەمی یەکەم و دووەمی ڤاکسینی کۆرۆنا تارادەیەک باشە، بەڵام تا ئێستاش ھاوڵاتیان وەکو پێویست ژەمی سێیەمی ڤاکسینەکەیان وەرنەگرتووە.
راشیگەیاند، ٣٠٪ ئەو ڤاکسینەی رەوانەی ھەرێمی کوردستان دەکرێت ماوەتەوە و بەکارنەھاتووەو بۆ ئەوەش ھەوڵ ھەیە لیژنەی باڵای روبەڕوبوونەوەی کۆرۆنا کۆببێتەوە و بڕیاری نوێ بدرێت.
باسی لەوەشکرد، لە وڵاتان ھەرچەندە رێککارەکانی کۆرۆنا ئاسانکارییان بۆ کراوە و لابراون، بەڵام ھەوڵەکان بۆ وەرگرتنی ڤاکسین بەردەوامییان ھەیە.
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی شنگال رایگەیاند، بۆ پاراستنی گیانی ھاوڵاتیان و پاراستنی ئاسایشی ناوچەکە بڕیاردراوە لە سەعات ١٢ی ئەمشەو قەدەغەی ھاتوچۆ رابگەیەنرێت تا سەعات ٦ی بەیانی، ئەو بڕیارەش تاکاتێکی نادیار جێبەجێ دەکرێت.
ھاوکات داوا لە ھاوڵاتیانی قەزاکەش دەکات، پابەندی رێنماییەکان بن و تەنیا بۆ ھۆکاری تەندروستی و مرۆیی نەبێت لەو ماوەیەی قەدەغە راگەیەنراوە ھاتووچۆ نەکەن.
جەختی لەوەشکردووەتەوە، بڕیارەکە حاڵەتی مرۆیی و تەندروستی ناگرێتەوە، بەڵام ئەو کەسانەی بەبێ ھۆکار لەو ماوەیەدا لەدەرەوە بن روبەڕوی رێکاری یاسایی دەبنەوە.
بەپێی خشتەکە رۆژی ھەینی ، مووچەی وەزارەتی پەروەردە و ئەنجومەنی ئاسایش و دەزگای ئاسایش و وەزارەتی کاروباری کۆمەڵایەتی وەزارەتی داد و ئەنجومەنی دادوەری و ئەوقاف و ٨ دەستەو دەزگا دابەش دەکرێت.
ھەروەھا رۆژی شەممە، مووچەی مانگی دووی وەزارتەکانی سامانە سروشتییەکان و پلاندانان و بازرگانی و کشتوکاڵ و خوێندنی باڵا و شارەوانی و ئاوەدانکردنەوە و رۆشنبیری و کارەبا دابەش دەکرێت.
رۆژی یەک شەممەش مووچەی سەرۆکایەتییەکان و خانەنیشنی پێشمەرگە و شارستانی دابەش دەکرێت
ھەروەھا ١٩ ھەزار و ٥٧٠ کەسیش برینداربوون، زیاتر لە ٥٠ ملیۆن دۆلاریش زیان بەرھاووڵاتیان کەوتووە، وتیشی، بەھۆی خراپی رێگاوبانەکان و یەکەکانی نیشتەجێبوون.یاداشتێکیان ئاراستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان کردووە بۆ بانگھێشتکردنی وەزیری ئاوەدانکردوە.
حسێن حەمەساڵح نوێنەری دەزگای لوتکە لە یۆنان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوای ئەوەی ئەنجامی پشکنینی "دی ئێن ئەی" بۆ ئەو کەسانە کرا کە لە رووداوەکەی مانگی ١٢ی ساڵی رابردوو بەھۆی نوقمبونی بەلەمەکەیان خنکابوون، ناسنامەی دوو تەرمی تر ئاشکرا کرا، کە یەکێک لە قوربانییەکان ژنە.
وتیشی، ئەو دوو تەرمەی ناسنامەکانیان ئاشکرا بووە، تەرمەکانیان لە ئەسینایە، بڕیارە لە داھاتوویەکی نزیکدا تەرمەکان رەوانەی ھەرێمی کوردستان بکرێنەوە.
لە دیدارەکەدا دەرباز کۆسرەت ڕەسول پیرۆزبایی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی ئاڕاستەی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان کرد بە بۆنەی سەرکەوتنی کارەکانی یانزەھەمین کۆنگرەی حزبەکە و ھەڵبژاردنی سکرتێر و ئەندامانی ئەنجومەنی گشتی.
لە بەشێکی تری دیدارەکەدا ھەردوولا باسیان لە پەیوەندییەکانی نێوان ھەردوو حزب کرد و پەرەپێدانیان بە گرنگ زانی بە ئامانجی زیاتر لە یەک نزیکبوونەوەی لایەنەکان و پەرەپێدانی پەیوەندییەکان.
دۆخی کوردستان و عێراق و ھەوڵدان بۆ ھاوھەڵوێستی لایەنەکان تەوەرێکی تری دیدارەکە بوو، ھەردوولا جەختیان لەوە کردەوە کە ئەرکە لەسەر شانی ھێزو لایەنە سیاسییەکان کار بکەن بۆ ئەوەی کورد بە یەک تیم و بەرنامەی ھاوبەش ھەنگاو بنێت بۆ چارەسەری کێشەکان.
کۆنفرانسەکە بە بەشداری چەند ڕێکخراوێکی عێراقی و نێودەوڵەتی و بە ھاوکاری نوسینگەی سلێمانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێم ڕێکخرا و گفتوگۆ کرا لە بارەی ھاوکاریکردنی نابیستان لە ڕێگەی فراوانکردنی زمانی ئاماژە بۆ ئەوەی پەیوەندییەکی ئاسایی لە نێوان ھاوڵاتیەکی ئاسایی و ھاوڵاتیەکی نابیستدا دروست ببێت.
بە پێویستیش زانرا، ساڵانە خول بۆ ھاوڵاتیان بکرێتەوە بۆ ئەوەی بتوانرێت بە ئاسانی لە زمانی ئاماژە تێبگەن.
محەمەد حەسیب بەڕێوەبەری نەوت و کانزاکانی سلێمانی لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردسات نیوز ڕایگەیاند، بە مەبەستی کارئاسانی بۆ شۆفێرانی تاکسی بڕیاریانداوە لە سبەینێوە، ھەردوو ویستگەی مژدە و بامۆکی سێ تەرخان بکرێت بۆ دابەشکردنی بەنزینی ٦٩٠ دیناری بۆ تەکسی بە سستمی تاک و جووت. ئاماژەی بەوەشکرد، وێستگەی تاسڵوجە بۆ پاس دەبێت و وێستگەکانی تریش بۆ ئۆتۆمبێلی تایبەت دەبن.
بەڕێوەبەری نەوت و کانزاکانی سلێمانی ڕاشیگەیاند، ئەو دەنگۆیانەی باس لەوە دەکەن دابەشکردنی بەنزینی عێراقی بۆ ئۆتۆمبێلی تایبەت ڕادەگیرێت و بۆ تەکسیش دەبێت بە کۆبۆن، دوورن لە ڕاستییەوە و ھەر بەو شێوەیەی ئێستا بەردەوام دەبێت.