کوردستان
شەوی رابردوو لە شارەکانی سنە و کرماشان و تاران و قوم و مەشھەد و رەشت و شیراز و چەند شارێکی تری ئێران خۆپیشاندان و ناڕەزایی دژی گیانلەدەستدانی ژینا ئەمینی درێژەیان ھەبوو، بە پێی راپۆرتە رۆژنامەوانییەکان، خۆپیشاندەران چەندین دروشمیان لە دژی حکومەت وتۆتەوە و لە شەقامەکاندا ئاگرییان کردۆتەوە.
رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤیش، گیانلەدەستدانی گەنجێکی دیکەی لە خۆپیشاندانەکانی شاری قوچانی سەر بە پارێزگای خۆراسان راگەیاند، ئاماژەی بەوەشکرد، گەنجەکە ناوی عەلی موزەفەرییە و تەمەن ١٧ ساڵە و بە تەقەی ھێزە ئەمنییەکان کوژراوە، لەبەرامبەر رادەستکردنەوەی تەرمەکەشی، بڕی ٥٠ ملیۆن تمەن لە کەسوکارەکەی وەرگیراوە.
ئەوەش خراوەتەڕوو، لە خۆپیشاندانەکانی کرمانشان ھێزە ئەمنییەکان تەقەیان لە خۆپیشاندەران کردوە.
خۆپیشاندانەکانی رۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران دژی گیانلەدەستدانی ژینا ئەمینی لە ١٦ی مانگەوە دەستیان پێکردووە و بە پێی ئاماری رێکخراوی مافی مرۆڤی ئێرانیش، تا ئێستا لانیکەم ٨٣ خۆپیشاندەر گیانیان لەدەستداوە.
محەمەد باقر بەختیار فەرماندەی سوپای پاسداران لە جەنگی ئێران- عێراق، لە لێدوانێکدا بۆ میدیاکان ئاماژەی بەوەکردوە، پزیشکی داد لە پشکنینەکانی بۆ تەرمی ژینا ئەمینی گەیشتووەتە ئەو ئەنجامەی کە ژینا لەکاتی دەستگیرکردنیدا تووشی خوێنبەربوونی ناوخۆیی بووە و بۆ وەرگرتنی چارەسەر رەوانەی نەخۆشخانەی ( کەسرە) لە تاران کراوە، بەڵام لێدانی زەبر لەسەری تووشی لەھۆشچوونی کردووە و بووەتەھۆی گیانلەدەستدانی.
ئاشکراشیکردووە، ئەو زانیارییانە لە ناو حکومەت و کەسانی بەویژدان دزەی پێکراوە.
پێشتریش "ئیبراھیم رەئیسی" سەرۆک کۆماری ئێران رایگەیاند، ھەمووان بۆ گیانلەدەستدانی ژینا ئەمینی خەمبار بوون، ھیچ کەسیش پێویست ناکات لە دەربڕینی بیروڕاکانی بترسێت. وتیشی، لە چەند رۆژی داھاتوودا راپۆرتێکی پزیشکی سەبارەت بە گیانلەدەستدانی ژینا دەردەچێت.
لە مانگی نیسانی ئەمساڵ حکومەتی ھەرێم باج و رسوماتی گومرگی لەسەر ١٤ جۆر ماددەی خۆراکی ھەڵگرت، بە تایبەت ئەو ماددانەی سەرەکین بۆ ھاووڵاتیان و پێداویستی رۆژانەی خەڵکن, ئەو بڕیارەش دوای بەرزبوونەوەی نرخی ئەو ماددە خۆراکییانە ھات بەھۆی شەڕی روسیا و ئۆکراین.
ھەروەھا لە ماوەی چەند مانگی رابردوودا دوو جار بڕیارەکە درێژکرایەوە و لە گشاتاندنێکی نوێی بەڕێوەبەرایەتی گومرگی ھەرێمیشدا ھاتووە، لەسەر بڕیاری وەزیری دارایی و ئابووری، بڕیاردراوە بە درێژکردنەوەی ماوەی لێخۆشبوون لە ئەو ١٤ جۆر مادەی خۆراکییە تا کۆبوونەوەی داھاتووی ئەنجوومەنی وەزیران، کە بڕیاری کۆتایی لەبارەوە دەدرێت.
ئەو ماددانەشی باج و رسوماتی گومرگیان لەسەر ھەڵگیراوە، پێکھاتوون لە زەیتی گوڵەبەڕۆژە و برنج و ئارد و شەکر و پاقلەمەنییەکان و چای ڕەش لەگەڵ شیری منداڵان و رۆنی بەستووی حەیوانی و رووەکی.
لە نوێترین بڵاوکراوەیدا ناوەندی چاپەمەنی و راگەیاندنی ھەپەگە رایگەیاند، رۆژی ٢٩ی ئەیلولی ٢٠٢٢ ھێزەکانی ھەپەگە لە چەند کات و شوێنێکی جیا جیا ھێرشیان کردە سەر سەنگەرەکانی سوپای تورکیا و لە ئەنجامدا شەش سەربازی سوپای تورکیا کوژران، یەکێکیان ئەفسەری پلە باڵایە.
راشیگەیاند، سوپای تورکیا لە ماوەی سێ رۆژدا ٢٦ جار بە چەکی قەدەغەکراو و چەکی کیمیایی و ٥ جار بە فڕۆکەی جەنگی و ٧٤ جاریش بە ھێلیکۆپتەری جەنگی بۆردومانی ناوچەکانی ھەرێمی کوردستانیان کردووە.
ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، لە ١٥ تا ٢٩ی ئەیلول، شەش ناوچە و شاخی سنوری برادۆست لەلایەن سوپای پاسدارانی ئێرانەوە بە کاتیوشا و ھاوەن و فڕۆکەی بێ فڕۆکەوان بۆردومان و تۆپباران کران.
راشیگەیاند، لایەنە ئۆپۆزیسیۆنەکانیش ئاگاداری ئەو گەف و ھەڕەشانە بوون. سەرچاوەکەی وەزارەتی ناوخۆ وتیشی، ھەرێمی کوردستان، بە ھیچ شێوەیەک و ھیچ کاتێک، رەزامەندی لەسەر پێشێلکردنی سەروەری خاک و ئەنجامدانی ئەم ھێرشانە نەداوە و بە تووندیش سەرکۆنەیان دەکەن.
رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، بریندارێکی تری خۆپیشاندانەکان لە شاری پیرانشار گیانی لەدەستدا، بەوەش ژمارەی ئەو کوردانەی لەو خۆپیشاندانانە گیانیان لەدەستداوە بۆ نزیکەی ٢٠ کەس بەرزبووەتەوە، تا ئێستاش کۆی گشتی گیان لەدەستدان ٧٦ کەسی تێپەڕاندووە.
رێکخراوی ھەنگاو بڵاویشیکردەوە، لە رۆژی دووشەممەوە تا ئێستا ٧٠ ژن لە شارەکانی رۆژھەڵات دەستبەسەرکراون و ناسنامەی ٥٢یان ئاشکرا بووە.
ھاوکات "ئیبراھیم رەئیسی" سەرۆک کۆماری ئێران بڵاویکردەوە، ھەمووان بۆ گیانلەدەستدانی ژینا ئەمینی خەمبار بوون، ھیچ کەسیش پێویست ناکات لە دەربڕینی بیروڕاکانی بترسێت.
وتیشی، لە چەند رۆژی داھاتوودا راپۆرتێکی پزیشکی سەبارەت بە گیانلەدەستدانی ژینا دەردەچێت.
پەیامنێری کوردسات نیوز راگەیاند، لەکاتی وەرگرتنی مووچە گرژی و ئاڵۆزی لە نێوان دوو ئەفسەری لیواکان لە بانکی چەمچەماڵ دروستبوو و پاشان یەکێک لە ئەفسەرەکان دەستڕێژی گولـلەی لە بانکەکە کردووە.
وتیشی، بەھۆی تەقەکردنەوەکەوە ھیچ کەسێک بریندار نەبووە، بەڵام زیان بەر بینای بانکەکە کەوتووە.
پەیامنێری کوردسات نیوز ئاماژەی بەشکرد، لە دوای تەقەکردنەکە کارمەندەکانی بانکی چەمچەماڵ دەستیان لە کارھەڵگرت و داوایان کرد لێپێچینەوە لەگەڵ ئەو ئەفسەر و پێشمەرگەنەدا بکرێت دەمەقاڵێ و دەستڕێژی گولـلەیان کردووە.
سەرچاوەیەکیش لە پۆلیسی چەمچەماڵ بە کوردسات نیوزی راگەیاند، سەرجەم ئەو ئەفسەر و پیشمەرگەنەی لە بانکی چەمچەماڵ گرژیان دروستکردووە و ئەو ئەفەسەرەشی تەقەی کردووە دەستگیرکراون.
دەقی راگەیەندراوەکە...
دوێنی ٢٠٢٢/٩/٢٨، سوپای پاسدارانی کۆماری ئیسلامیی ئێران بە چەندین مووشەک و درۆنی خۆکوژ، چەند ناوچەیەکی ھەرێمی کوردستانی لە سنووری پارێزگاکانی ھەولێر و سلێمانی بۆردوومان کرد.
پێش چەند ڕۆژێکیش پەلاماری ھەندێ ناوچەی سنووری سیدەکان و دەڤەری برادۆستی دابوو.
لە ئەنجامی ئەم ھێرشە ناڕەوا و بۆردوومانە بێ پاساوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران، ژمارەیەک ھاووڵاتی شەھیدبوون و ژمارەیەکی دیکەش برینداربوون. لەم پەلامارەدا چەندین ناوچەی سیڤیل و قوتابخانە و ماڵ کرابوونە ئامانج.
بەناوی پەرلەمانی کوردستانەوە، بە تووندی ئیدانەی ئەم ھێرش و پەلامارانە دەکەین و پێمان وایە لە ژێر ھەر بیانوو و پاساوێکدا ناکرێ پەنا بۆ تووندوتیژی و مووشەک و پەلاماری سەربازی و بۆردوومانکردن ببرێ.
پەرلەمانی کوردستان سوورە لەسەر ھەڵوێستە نەگۆڕەکەی خۆی بەوەی کە خوازیاری پەیوەندیی دۆستانەیە لەسەر بنەمای ڕێز و بەرژەوەندیی ھاوبەش و سەروەری و بنەماکانی دراوسێیەتیی باش و بەپێ یاسا و عورفە نێودەوڵەتییەکان لەگەڵ دراوسێکانیدا و پشتیوانیی ھیچ ھەوڵ و جووڵەیەکی نییە کە خاکی ھەرێمی کوردستان بۆ پەلاماری وڵاتان بەکار بھێندرێ. پێمان وایە چارەسەری سەربازی و ھێرش و پەلامار نەک کێشەکان چارەسەر ناکات و ڕیشەکێش ناکات، بەڵکو ئاڵۆزی دەکات.
پەرلەمانی کوردستان داوا لە حکوومەتی فیدڕاڵ و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات، ئاستێک بۆ ئەم پەلامار و پێشێلکردنانەی خاک و سەروەریی عێراق و ھەرێمی کوردستان دابنێن.
جارێکی دیکە، وێڕای نیگەرانیی قووڵمان و سەرکۆنەکردنی ئەو ھێرش و پەلامارانەی ئێران، پرسە و سەرەخۆشیی پەرلەمانی کوردستان ئاراستەی بنەماڵەی شەھیدەکان دەکەین و ھیوای زوو چاکبوونەوە بۆ بریندارەکان دەخوازین.
سەرۆکایەتیی پەرلەمانی کوردستان
٢٠٢٢/٩/٢٩
بەھمەن شێخ قادر، وتەبێژی بەنزینخانەکانی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ھەرسێ جۆری بەنزین (سوپەر، موحەسەن و نۆرماڵ ) بۆ ھەر لیترێکی ٥٠ دیناری دیکە لە نرخەکەی دادەبەزێت.
رونیشیکردەوە، نرخی لیترێک بەنزینی سوپەر لە ١٤٠٠ دینارەوە دەبێتە ١٣٥٠ و موحەسەنیش لە ١٢٧٥ دینارەوە دەبێتە ١٢٢٥ و نۆرماڵیش دەبێتە ١٠٢٥ دینار.
ئاماژەی بەوەشکرد، نرخی بەنزین لە سلێمانی لە خوار نرخی بۆرسەوەیە و ئەگەر بەنزین لە دوبەی و ئێران و تورکیاوە ھاوردە بکرێت، نرخەکەی زیاتر دادەبەزێت.
سێ لەتۆمەتبارەکان بەنای (د ، و ،ع) و(م ، ج ، ح ) و (ھ ، ھ، ئ) دانیشتوی ناحیەی تەکیەی کاکەمەندن، باندێکێ دزیکرنیان پێکھێنابوو، لە شاری سلێمانی لەم شوێنانە دزیان کردبوو: لەمزگەوتی ڕەحمان، لە گەڕەکی کانی کوردە، لە مزگەوتی فیردەوس لە گەڕەکی ڕاپەڕین، لە مەحەلێکی چیمەنتۆو چەوولم کەخاوەنداریەتیەکەی دەگەڕێتەوە بۆ مامی یەکێک لەتۆمەتبارەکان، لەگەڵ دزینی ماتۆڕسکیلی ھاوڵاتیان.
لەکاتی لێکۆڵینەوەدا یەکێک لەتۆمەتبارەکان ئاشکرای کرد لەلایەن تۆمەتبار (ھ ، ھ ، ئ) دەستدرێژی سێکسی کراوەتە سەری.
بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕۆژئاوای سلێمانی دەشڵێت، لەکردەوەیەکی دیکەی ھێزەکانمان لەبەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی ڕۆژئاوای سلێمانی تۆمەتبارێکی دیکە بەناوی (ج ، ئ ، ج ) ی دانیشتوی گەڕەکی پیرادییەکانی ناحیەی شۆڕشیان دەستگیرکرد ، کەھەستاوە بە دزینی ماتۆڕسکیلی ھاوڵاتیان و پاش تەلەفکردن و پارچەپارچە کردنیان ویستوێتی لەبازاڕدا بیفرۆشێت.
ماتۆڕسکیلێک و چەندین پارچەی ماتۆڕسکیل کە دزرابوون لەلایەن تۆمەبارەکانەوە وە چەندین کەلو پەلی سەربازیش بەبڕیاری دادوەر لەلایەن ھێزەکانمانەوە دەستیبەسەردا گیراوە.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، لە ھێرشە مووشەکییەکەی رۆژی چوارشەممەی ئێران بۆ سەر ھەرێمی کوردستان ھاووڵاتیەکی وڵاتەکەی کوژراوە و ئیدانەی پێشێلکارییەکانی ئێرانی بۆ سەر خاکی عێراق کرد.
پێشتریش کونسوڵخانەی ئەمریکا لە ھەرێمی کوردستان رایگەیاندبوو، ھێشتا رێنماییەکانی گەشتکردن لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بۆ عێراق لە ئاستی چواردایە، کە داوا لە ھاوڵاتیانی ئەمریکا دەکات، گەشت بۆ عێراق نەکەن، بەھۆی تیرۆر و رفاندن و ململانێی چەکداری و مانگرتنی مەدەنی.
کونسوڵخانەی ئەمریکا داواشی لە ھاوڵاتیانی وڵاتەکەی کردبوو، لە ناوچە بەئامانجگیراوەکانی وەک پردی و کۆیە و زڕگوێز و ناوچە سنوورییە کێشە لەسەرەکان دوور بکەونەوە.
خلووسی ئاکار، وەزیری بەرگری تورکیا بە میدیاکانی وڵاتەکەی راگەیاند، ھێزەکانی سوپای تورکیا رۆژی سێشەممە ٢٧ی ئەیلوولی ٢٠٢٢، بە قووڵایی ١٤٠ کیلۆمەتر چوونەتە ناو خاکی ھەرێمی کوردستان لە باکووری عێراق.
ئاماژەی بۆ ئەوەش کرد، سوپای تورکیا ١٦ ئەشکەوت و بنکەی فەرماندەیی پارتی کرێکارانی کوردستانی لە چیای ئاسۆس خاپوور کردووە.
ئەو لێدوانەی خلووسی ئاکار لە کاتێکدایە کە ، ئیحسان چەلەبی بەڕێوەبەری ناحیەی سیدەکان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا سێ جار گوندی بێرکمە و ناوچەی گەرواسنگایان لە سنوری ناحیەی سیدەکان بۆردمان کرد و زیانێکی زۆر بەر ژینگە و دارستانەکانی ناوچەکە کەوتوە.
لە سەعات ١٢ی شەوەوە، بەشێک لە شەقامەکانی بەغداد لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانەوە بە کۆنکرێت داخران و ھەروەھا ھێزێکی ئەمنی زۆر لەسەر شەقامەکان بڵاوەیان پێکراوە.
فەرماندەیی ئۆپراسیۆنەکانی بەغدادیش رایگەیاندووە، دەروازەکانی شاری بەغداد دانەخراون و تەنھا رێکاری ئەمنی گیراوەتەبەر، بەھۆی داخستنی بەشێک لە پرد و شەقاماکەکانی دەوروبەری ناوچەی سەوزیش قەرەباڵغییەکی زۆر لە ناوچەکە دروست بووە و کێشە بۆ ھاتووچۆی خوێندکاران دروست بووە.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند ، ئەمرۆش تۆپخانەکانی ئێران لە سنوری برادۆست بە چڕی تۆپبارانی ناوچەکانی بەربزین و ناوڕووبارا و سەقەر و ممبەر دەکەن و لەماوەی کەمتر لە ٥ خولەکدا زیاتر لە ١٠٠ تۆپ ئاراستەی ئەو ناوچانە کراون .
رۆژی سێشەممەش، سەرباری تۆپبارانەکان ، درۆنێکی ئێرانی کە بۆمبڕێژکراو بوو خۆی تەقاندەوە بە بنکە و بارەگاکانی ھێزی پێشمەرگەی دیموکرات لە دەوروبەری گوندی (مێرگەی) سەربە قەزای چۆمان ، بۆردومانەکە ھیچ زیانێکی گیانی لێنەکەوتەوە بەڵام ئاگر لە پوش و پاوان و دارستانی سنورەکە کەوتەوە.
ماوەی پێنج رۆژە تۆپخانەکانی ئێران، تۆپبارانی سنوری گوندەکانی باڵەکایەتی و برادۆست دەکەن و بەوھۆیەوە بەشێک لە گوندنیشانی سنورەکە ماڵ و حاڵیان بەجێھێشتووە.
لە کۆبوونەوەی دوێنێی پەرلەمانی کوردستاندا، خوێندنەوەی دووەم بۆ ١٢ ماددە لە پڕۆژە یاسای پەروەردە و فێرکاری کرا بە ئامادەبوونی "ئالان حەمە سەعید" وەزیری پەروەردە" و "د.سەیوان عەلی" بریکاری وەزارەتی پەروەردە.
ئەو ١٢ ماددەیە کە خوێندنەوەی دووەمیان بۆ کراوە تایبەتبوون بە دامەزراوە حکومییەکان و بازنەکانی خوێندنی بنەڕەتی و ئامانجە تایبەتییەکانی باخچەی منداڵان و خوێندنی بنەڕەتی.
بەپێی کارنامەی دانیشتنەکەی ئەمڕۆش، پەرلەمانی کوردستان خوێندنەوەی دووەم بۆ پڕۆژە یاسای پەروەردە و فێرکاری تەواو دەکرێت.