كۆنفرانسی میونشن بۆ ئاسایش بە بەشداری مەزڵوم عەبدی و ئیلهام ئەحمەد دەستیپێكرد و راوێژكاری ئەڵمانیاش دەڵێت ئەمریكا ناتوانێت بەتەنها رووبەڕووی ئاڵنگارییەكان ببێتەوە.

بە بەشداری زیاتر لە 50 سەركردە و لێپرسراوانی باڵای جیهان، 62مین خولی كۆنفرانسی میونشن بۆ ئاسایش لە ئەڵمانیا دەستیپێكرد و بڕیارە سێ رۆژ بخایەنێت، لەناو ئەو سەركردە و لێپرسراوانەشدا مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات  "هەسەدە" و ئیلهام ئەحمەد هاوسەرۆكی فەرمانگەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەریی رۆژئاوای كوردستانیش ئامادەبوون.

لە وتاری دەستپێكی كۆنفرانسەكەشدا، فرێدریك مێرز راوێژكاری ئەڵمانیا داوایكرد، ئەمریكا و ئەوروپا پێكەوە متمانەی نێوان هەردوو بەری زەریای ئەتڵەسی چاك بكەنەوە و بیبوژێننەوە، وتیشی، ئەمریكا ناتوانێت بەتەنها روبەڕوی ئاڵنگارییەكان ببێتەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، ، جیهان چووەتە قۆناغێکی نوێ لە ململانێی کراوە کە سیمای جیهانی گۆڕیوە و جەختیشی کردەوە کە "سیستمی نێودەوڵەتیی لەسەر بنەمای یاسا وەک پێشتر نەماوە."

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی ئاماری خەرجی وزەی هاوبەشانی بۆ مانگی کانونی دووەمی ئەمساڵ بڵاوکردەوە و ئاشکرایکرد؛ زۆربەی هاووڵاتیان بڕی پارەی کارەبایان بە رێژەیەکی گونجاو بۆ گەڕاوەتەوە.

بەپێی ئامارەکانی بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی لە کۆی 362 هەزار و 745 هاوبەش، 93٪یان بڕی پارەی کارەباکەیان بۆ مانگی یەک، لە نێوان هەزار دینار بۆ 100 هەزار دیناردا بووە.

کارەبای سلێمانی ئەوەشی خستەڕوو، ئەو هاوبەشانەی بڕی پارەی کارەباکەیان لە سەروو ملیۆن دینار و تا ئاستی ملیار دینارە، "ماڵان نین"، بەڵکو کارگە گەورەکانی ئاسن و چیمەنتۆ و پڕۆژە پیشەسازییەکان و مۆڵە گەورەکانن.

هاوکات، بەڕێوەبەرایەتییەکە داوا لە هاووڵاتیانی سنوری (ناوشاری سلێمانی، چوارتا، ماوەت، قەرەداغ و عەربەت) دەکات، بۆ هەر تێبینی و پرسارێک، سبەینێ شەممە 14ـی شوبات، سەردانی بەڕێوەبەرایەتی دابەشکردنی کارەبای رۆژهەڵات لە گەڕەکی قاڵاوا بکەن.

هەروەها جەخت لە گرنگی خۆتۆمارکردن لە سیستمی (KYC) کراوەتەوە، تا هاوبەشان بتوانن لە رێگەی مۆبایلەکانیانەوە بەردەوام ئاگاداری بڕی پارەی بەکارهاتووی کارەباکەیان بن.

هێزەکانی ئەمریکا کۆتاییان بە پڕۆسەی گواستنەوەی دەستگیرکراوانی داعش لە سووریاوە بۆ عێراق هێنا.

فەرماندەیی ناوەندی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم' لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، هێزەکانیان ئەرکی گواستنەوەی پێنج هەزار و 700 چەکداری دەستگیرکراوی داعـ.ـشیان لە سوریاوە بۆ عیراق بە سەرکەوتوویی کۆتایی پێهێناوە.

فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا رایگەیاند، ئەم پڕۆسەیە لە چوارچێوەی رێککەوتنێکی ئەمنی و هەماهەنگیی نێوان واشنتۆن و بەغدادە بۆ چارەسەرکردنی دۆسیەی دەستگیرکراوە بیانییەکان و ئەو چەکدارانەی رەگەزنامەی عیراقییان هەیە، کە لە کاتی شەڕی دژ بە داعش دەستبەسەر کرابوون.

ئاماژە بەوەش کردووە، گواستنەوەی ئەم دەستگیرکراوانە بە مەبەستی رادەستکردنیانە بە دەسەڵاتە دادوەرییەکانی عیراق بۆ ئەوەی بەپێی یاسا بەرکارەکانی ئەو وڵاتە دادگایی بکرێن، ئەمەش وەک هەنگاوێک بۆ کەمکردنەوەی فشار لەسەر ئەو زیندانانەی کە لەلایەن هێزەکانی سوریای دیموکراتەوە (هەسەدە) بەڕێوەدەبرێن.

چاودێران پێیان وایە، ئەم هەنگاوە بەشێکە لە ستراتیژی نوێی ئەمریکا بۆ داخستنی دۆسیەی کەمپ و زیندانەکانی سوریا و رێگریکردن لە هەر هەوڵێکی هەڵاتن یان دووبارە رێکخستنەوەی شانە نوستووەکانی رێکخراوی داعش لە ناوچەکەدا.

هەفتەی داهاتوو گەڕێکی نوێی دانوستانەکان لە نێوان مۆسکۆ و کیێڤ لە پێناو کۆتاییهێنان بە جەنگ بەڕێوەدەچێت

ئاژانسی فرانس پرێس بڵاویکردەوە، دیمیتری پێسکۆڤ، وتەبێژی کۆشکی سەرۆکایەتی روسیا 'کرملن' رایگەیاندووە، هەفتەی داهاتوو گەڕێکی تر لە دانوستانەکان لەگەڵ ئۆکراین ئەنجام دەدرێت و دواتر شوێن و کاتی رەسمی کۆبوونەوەکە دیاری دەکرێت.

لەلای خۆشیەوە ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین ئاماژەی بەوەکرد، واشنتۆن پێشنیازی کردووە گەڕی سێیەمی دانوستانەکان لە مەیامی بێت و کیێڤیش دەستبەجێ رەزامەندی لەسەر نیشان داوە.

ئەم هەوڵە دیپلۆماسییانە لە کاتێکدایە کە رەوش و هێرشەکان بۆ سەر تۆڕی وزەی ئۆکراینبەردەوامە و هەردوولا چاوەڕێی ئەنجامی بەرجەستە لەم گفتوگۆیانە دەکەن.

وەزیری تەندروستی سوریا گەیشتە حەسەکە و لەگەڵ پارێزگاری شارەکە کۆبووەوەو جەختیان لەسەر هەماهەنگی لایەنەکان کردووە بۆ باشترکردنی کەرتی تەندروست پارێزگاکە.

وەزیری تەندروستی لە حکومەتی سوریا گەیشتە شاری حەسەکە و لەلایەن نورەدین ئەحمەد، پارێزگاری حەسەکەوە پێشوازی لێکرا.

بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، ئامانجی سەردانەکەی وەزیری تەندروستی بۆ تاوتوێکردنی رەوشی تەندروستی پارێزگاکە و بەسەرکردنەوەی ناوەندە پزیشکییەکانە، بەتایبەت لە سایەی ئەو ئاستەنگانەی رووبەڕووی کەرتی تەندروستی دەبنەوە لە ناوچەکەدا.

لە میانی کۆبوونەوەکەدا، پارێزگاری حەسەکە باسی لە پێداویستییە بەپەلەکانی کەرتی تەندروستی و دابینکردنی دەرمان و پێداویستی پزیشکی کرد بۆ نەخۆشخانەکانی شارەکە، جەختیشی لە گرنگی هەماهەنگی نێوان لایەنەکان کردەوە بۆ باشترکردنی خزمەتگوزارییەکان بۆ هاووڵاتیان.

ئەم سەردانە لە کاتێکدایە کە ناوچەکە بەدەست کەمیی هەندێک جۆری دەرمان و کەرەستەی پزیشکییەوە دەناڵێنێت و چاوەڕوان دەکرێت بڕیار لەسەر چەند پڕۆژەیەکی تەندروستی نوێ بۆ ناوچەکە بدرێت.

دەزگای ئاسایشی هەرێم دەستگیرکردنی بکوژێکی راگەیاند، کە دوێنێ لە پڕۆژەیەکی نیشتەجێبوون ژنێکی کوشتبوو.

دەزگای ئاسایشی هەرێم رایگەیاند، پاشنیوەڕۆی دوێنێ 12ـی2ـی2026 لەیەکێک لە پڕۆژە نیشتەجێبوونەکانی شاری سلێمانی، ژنێک بەچوار فیشەک دەکوژرێت، لەسەر ئەم روداوە دەستبەجێ بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی بەدواداچوونی دەستپێکرد بۆ دەستگیرکردنی تۆمەتباری بکوژ.

ئاماژەی بەوەشکرد، لەئەنجامی لێکۆڵینەوەکان دەرکەوت تۆمەتبار بەهۆی کێشەی کۆمەڵایەتیەوە تاوانەکەی ئەنجامداوە و هەوڵیداوە لەڕێگەی برایەک و زاوایەکی هەڵبێت بۆ دەرەوەی هەرێم، دوای چاودێری وورد و دەستنیشانکردنی شوێنی تۆمەتبار بەیانی ئەمڕۆ تۆمەتباری بکوژ و دوو هاوکارەکەی دەستگیرکران.

دەزگای ئاسایشی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، لەئێستادا تۆمەتباری بکوژ بەمادەی 406 لەیاسای سزادانی عیراقی یاگیراوە و هەروەها هەردوو تۆمەتباری هاوکاری پەڕاوی لێکۆڵینەوەیان بۆ کراوەتەوە و لێکۆڵینەوە لەدۆسییەکانیان بەردەوامە.

بە بەشداری زیاتر لە 50 سەركردە و لێپرسراوانی باڵای جیهان، 62مین خولی كۆنفرانسی میونشن بۆ ئاسایش لە ئەڵمانیا بەڕێوەدەچێت.

بڕیارە ئەمڕۆ 62مین خولی كۆنفرانسی میونشن بۆ ئاسایش لە ئەڵمانیا بە بەشداری زیاتر لە 50 سەركردە و لێپرسراوانی باڵای جیهان بەڕێوەبچێت و تا 15ی ئەم مانگە بەردەوام بێت.

فول فۆلفكان ئیشتنیگیر رێكخەری كۆنفرانسی میونشن بۆ ئاسایش رایگەیاند، تەوەری سەرەكی كۆنفراسەكەیان گفتوگۆ دەبێت لەسەر سیاسەتی ترەمپ كە وایكردوە جیهان دووبارە پێویستی بە داڕشتنەوەی تایبەتمەندییەكانی سیستمی نێودەوڵەتی هەبێت و جیهانیش ئاڵوزی زیاتری بۆ دروست ببێت، یەكێكی تریش لە تەوەرەكانیان تاوتوێكردنی دواین پێشهاتەكانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئۆكراین و دابەشكردنی هاوكارییەكانە لە جیهاندا لەگەڵ رەوشی مرۆیی و زۆربوونی ژمارەی ئاوارە لە جیهاندا.

چەند سەرچاوەیەكیش رایانگەیاندووە، بڕیارە مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات "هەسەدە" و ئیلهام ئەحمەد هاوسەرۆكی فەرمانگەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەریی رۆژئاوای كوردستان بەشداری كۆنفرانسەكە بكەن و چەندین كۆبوونەوە لەسەر ئاستی باڵا ئەنجام بدەن.

جێگەی ئاماژەیە، نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە کۆنفرانسەکەدا بەشدار دەبێت.

ئەمریکا گەورەترین کەشتی فڕۆکەهەڵگر رەوانەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات و رۆژنامەیەکی ئەمریکیش ئاشکرایکردووە، ئەم هەنگاوەی واشنتۆن پەیامێکی رونی "بەرگری و ئامادەباشییە" لە سایەی گرژییەکانی ناوچەکە.

رۆژنامەی نیویۆرک تایمز بڵاویکردەوە، وەزارەتی جەنگی ئەمریکا (پێنتاگۆن) بڕیاریداوە کەشتی فڕۆکەهەڵگری "یو ئێس ئێس جێراڵد فۆرد" ڕەوانەی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بکات. بڕیارە ئەم کەشتییە نوێیە پەیوەندی بکات بە کەشتی فڕۆکەهەڵگری "ئەبراهام لینکۆڵن" کە ئێستا لە دەریای عەرەب و ناوچەی کەنداو جێگیرە.

ئەو رۆژنامەیە ئاشکرایکردووە، ئەم جموجۆڵە سەربازییە دوای ئەوە دێت، دۆناڵد ترەمپ لە هەژماری خۆی لە "تروس سۆشیاڵ" راپۆرتێکی بڵاوکردەوە و جەختی لە ئامادەکارییەکانی پنتاگۆن کردەوە بۆ ناردنی دووەم کەشتی فڕۆکەهەڵگر بۆ ناوچەکە.

ئەوەشی خستەڕوو، ئەم هەنگاوەی واشنتۆن پەیامێکی روونی "بەرگری و ئامادەباشییە" لە سایەی گرژییەکانی ناوچەکە، و فشارێکی سەربازییە هاوشانی فشارە سیاسییەکان بۆ ناچارکردنی تاران بە ئیمزاکردنی رێککەوتنێکی نوێ سەبارەت بە بەرنامە ئەتۆمییەکەی.

ئەمەش لەکاتێکدایە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند؛ گەیشتن بە رێککەوتن لەگەڵ ئێران لە ماوەی یەک مانگدا ئەگەرێکی کراوەیە و دەشڵێت، "پێویستە تاران بە خێرایی رازی بێت، ئەگەرنا دەرەنجامەکان بە ئازار دەبن."

سەرۆکی ئۆکراین دەڵێت: ئامادەن بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ و پشتگیری لە پێشنیازەکانی ئەمریکاش دەکەن.

ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین رایگەیاند؛ وڵاتەکەی پشتگیری لە پێشنیارە ئاشتییەکانی ئەمریکا دەکات بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ لەگەڵ روسیا و دەشڵێت، "ئامادەین بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی و ریفراندۆم لەسەر رێککەوتنی ئاشتی."

ئاماژەی بەوەکرد، کیێڤ دەیەوێت بۆ ئەمریکییەکان بسەلمێنێت کە ئەوان نایانەوێت جەنگ بەردەوام بێت، هەر بۆیە بە هەموو شێوەیەک پشتگیری لەو پێشنیازانە دەکەن کە پڕۆسەی ئاشتی خێراتر دەکەن.

زیلینسکی جەختیشی کردەوە، وڵاتەکەی لە هیچ شتێک ناترسێت و ئامادەیە پەنا بۆ دەنگی گەل بەرێت، بەڵام جەختی لەوەشکردەوە کە بە هیچ شێوەیەک رێککەوتنێک قبوڵ ناکەن زیان بە بەرژەوەندییە باڵاکانی ئۆکراین بگەیەنێت.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، خانمی یەکەمی عیراق، بە بۆنەی کۆچی دوایی پێشمەرگەی دێرین  مام عەلی سۆفی، پەیامێکی هاوخەمی بڵاوکردەوە  ورایگەیاندوە، بە بیستنی کۆچی دوایی مام عەلی، پێشمەرگە کۆڵ نەدەرەکەی کاتی تەنگانە زۆر خەمبار بووم.

 

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، دوپاتیشیکردوەتەوە وەک ئەوەی (مام عەلی سۆفی) داوای لێ کردوە،  یەکێتی  دەپارێزێت  درێژەپێدەری رێبازی مام دەبێت.

 

دەقی پەیامەکەی خانمی یەکەمی عیراق

خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد  پەیامێکی هاوخەمی بۆ کۆچی دوایی (مام عەلی سۆفی) بڵاودەکاتەوە، کەئەمە دەقەکەیەتی:

زۆر غەمباربووم بەبیستنی هەواڵی کۆچی دوایی مام عەلی سۆفی ئەحمەد پێشمەرگەی ١٩٧٦ی یەکێتی نیشتمانی کوردستان و جوامێری کوردایەتی و شۆڕشی نوێ.

مام عەلی پێشمەرگە کۆڵ نەدەرەکەی کاتی تەنگانە بەڵێن دەدەم وەک چۆن لە کاتی گرتنی ئەو وێنەیەدا داوات لێ کردم کە یەکێتی بپارێزم و ووتت هیوامان پێتە ، هەر وەک چۆن هیوای ئێوە و پشتیوانتان بووم ئاواش درێژەپێدەری رێبازی مام دەبم.

درێژە پێدەری رێگەی هەموو ئەوانە ئەبم کە کەم ژیان و کەڵ ژیان ، ئەوانەی بە شکۆمەندی و نەبەردی و سەربەرزی ژیان ، ئەوانەی پەرۆشی و نیشتمانپەروەی و کورد و کوردستانی بوونیان هەڵبژارد.

پرسە و سەرەخۆشی لە خانەوادە سەربەرزەکەتان و خزمانی گوندی بێکڵۆی سنوری پشدەر ئەکەم و هاوبەشی خەم و پەژارەیانم، خواى گەورە سەبرو ئارامی بەهەموو لایەک ببەخشێت و ئەمە دوایین ناخۆشییان بێت.

 

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد

سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل گەشبینی خۆی بەرانبەر هەوڵەكانی واشنتۆن بۆ گەیشتن بە رێككەوتن لەگەڵ تاران دەربڕی بەڵام دوودڵی خۆشی سەبارەت بە هەر رێككەوتنێك نەشاردەوە. 

نوسینگەی بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، ناتانیاهۆ دوای كۆبوونەوەی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە واشنتۆن جەختیكردووەتەوە، پێیوایە ئەو رەوشەی ترەمپ دەیخوڵقێنێت هەروەها لەبەرچاوگرتنی ئەوەی جاری پێشوو نەگەیشتن بە رێككەوتن هەڵە بووە رەوشەكە بۆ گەیشتن بە رێككەوتنێكی باش لەگەڵ ئێران لەبار دەكەن.

ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەش كردووە، هێشتا بەگومانە لە كوالێتی و ئاستی هەر رێككەوتنێكی نێوان ئەمریكا و ئێران، پێویستیشە هەر رێككەوتنێكی نوێ پرسی موشەكی بالیستی و پشتگیری گروپە چەكدارەكان لەخۆ بگرێت.

باسی لەوەشكردووە، كۆبوونەوەكەی لەگەڵ ترەمپ بێوێنە بووە و پێكەوە تاوتوێی رەوشی ناوچەكە و پرسی كەرتی غەززەیان كردووە. وتیشی، ترەمپ لەو بڕوایەدایە ئێستا ئێرانییەكان تێدەگەن لەگەڵ كێ مامەڵە دەكەن.

ئەو لێدوانانەی ناتانیاهۆ لە كاتێكدایە، هەوڵە دیپلۆماسییەكان بۆ چارەسەری كێشەكان لەگەڵ ئێران بەردەوامن و ئیسرائیل دەیەوێت رێككەوتنێكی توندتر ئیمزا بكرێت.
 

وەزارەتی دارایی و ئابوریی هەرێم لە راگەیەندراوێکدا وەڵامی ئەو "تۆمەت و لێکدانەوە ناڕاستەکان" دەداتەوە، کە سەبارەت بە دواکەوتنی موچەی مانگی کانوونی دووەم ئاڕاستەی کراون و  جەخت دەکاتەوە کە هەر کەموکوڕییەک لە ناردنی موچەدا هەبێت، وەزارەتی دارایی عیراق لێی بەرپرسیارە.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، کە بەغداد بڕی زیاتر لە 36ملیار دیناری لە تەمویلی موچەی مانگی کانوونی دووەم بڕیوە، کە تایبەت بووە بە موچەی خانەنشینانی سەربازی، شارستانی و کەمئەندامانی سەنگەر و بە نوسراوێک جارێکی تر داوای ئەو پارەیامان کردوەتەوە.

 

دەقی راگەیەندراوەکە

سەبارەت بەمووچەی مانگی کانوونی دووەم و دوای گەیشتنی تەمویلەکە لە وەزارەتی دارایی عێراق بە کەموکوڕیەوە ، لێرە و لەوێ چەندین لێکدانەوە و تۆمەتی ناڕاست ئاڕاستەی وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێم کراوە، بە پێویستمان زانی وەك وەڵامێك بۆ ئەو تۆمەتانە جەخت لەم ڕاستییانەی خوارەوە بکەینەوە.

١- بۆ ئەوانەی کە لەیادیان چووە ماوەی سێ ساڵە بەپێی یاسای بوودجەی ( ٢٠٢٥،٢٠٢٤،٢٠٢٣ ) مووچەی هەرێمی کوردستان تێکڕا لەبەغداوە خەرج کراوە، واتە هەر کەموکوڕییەک لەمووچە یان نەناردن یان لێبڕین لە مووچەی هەرێم لەو سێ ساڵە ڕویدا بێت وەزارەتی دارایی عێراق لێی بەرپرسیارە.

٢- لەگەڵ گەیشتنی تەمویلی مووچەی مانگی کانوونی دووەمی ئەمساڵ وەک وەزارەتی دارایی یەکەم لایەن بووین کە ڕامانگەیاند کە وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ زیاتر لە ( ٣٦ ) ملیار دیناری لە تەمویلی مووچەی ئەو مانگە بڕیوە و نەیناردووە کە بریتییە لە مووچەی چەند مانگێکی خانەنشینانی سەربازی و شارستانی و کەمئەندامی سەنگەر، ( بۆ نموونە خانەنشین هەیە ١٢ مووچەی وەرنەگرتووە بەڵام تەنها یەک مووچەی بۆ هاتووە، کەمئەندامانی سەنگەر پێویست بوو دوو مووچە وەربگرن یەکێكیان مووچەی مانگی ١٠ ی ساڵی ڕابردوو لەگەڵ مووچەی مانگی یەکی ئەمسال بەڵام تەنها یەک مووچەیان بۆ هاتووە).

٣- بەپێی نووسراوی ژمارە( ٣٦٦ ) لە بەرواری ( ٢٠٢٦/١/٢٧ ) داوای خەرجکردنی بڕی ( ٢٨١،١٢٥،٤٧١،٢١٦ ) دووسەد و هەشتا و یەک ملیار و سەد و بیست و پێنج ملیۆن و چوارسەد و حەفتا و یەک هەزار و دووسەد و شازدە دینارمان بۆ مووچەی مانگی کانوونی دووەمی خانەنشینانی شارستانی و سەربازی خەرج کردووە، کە بڕی ٣٦ ملیارەکەشی لەگەڵە، بەڵام وەزارەتی دارایی عێراق تەنها بڕی ( ٢٤٤،٧٦٤،٦٠٦،٣٥٧ ) دوو سەدو چل و چوار ملیار و حەوت سەد و شەست و چوار ملیۆن و شەش سەد و شەش هەزار و سێ سەد و پەنجا و حەوت دیناری وەک تەمویلی مووچەی مانگی کانوونی دووەمی خانەنشینانی شارستانی و سەربازی ناردووە.

٤- وەزارەتی دارایی بەدواداچوون بۆ مووچەی فەرمانبەران و مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان بە ئەرکێکی نیشتمانی و نەتەوەیی خۆی دەزانێت، بۆیە ئەمڕۆ پێنج شەممە ڕێکەوتی ( ١٢ ی شوباتی ٢٠٢٦ ) نووسراوی دووەممان بە ژمارە ( ١١٦٤/٤/٧ ) ئاڕاستەی وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ کردووە و داوای خەرجکردنی بڕی ( ٣٦،٣٦٠،٨٦٤،٨٥٩ ) دینارمان کردووە وەک تەواوکاری تەمویلی مووچە و شایستەی خانەنشینانی شارستانی و سەربازی بۆ مانگی کانوونی دووەم.

٥- بەبیر هەموو ئەو کەس و لایەن و دەزگا ڕاگەیاندنانە دەهێنینەوە کە بەشێوەی ناڕەوا هێرش دەکەنە سەر وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان و بوختان و تۆمەتی ناڕەوا دەبەخشنەوە دەبێت چاوەڕێ بن ڕووبەڕووی دادگا ببنەوە لە پێناو سەلماندنی ڕاستییەکان.

لە کۆتاییشدا بەهەموو لایەکی ڕادەگەیەنین ئەو لایەنەی داکۆکی لە مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان کردووە لە بەغدا و هەموو مەحفەلەکانی تردا بەشانازیەوە تەنها حکومەتی هەرێم و وەزارەتی دارایی لایەنی سەرەکی و بنچینەیی بوون پێش هەموو کەس و لایەنەکانی تر.

وەزارەتی دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێمی کوردستان

١٢ ی شوباتی ٢٠٢٦

هاوپێچ

١- نووسراوی وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێمی کوردستان ژمارە ( ٣٦٦ ) لە (٢٠٢٦/١/٢٧ ) تایبەت بە خەرجکردنی مووچەی مانگی کانوونی دووەمی خانەنشینانی سەربازی و شارستانی.

٢-نووسراوی ژمارە ( ٣٣٢٣ ) فەرمانگەی ژمێریاری وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ تایبەت بەخەرجکردنی مووچەی مانگی کانوونی دووەمی خانەنشینانی سەربازی و شارستانی.

٣- نووسراوی وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێمی کوردستان ژمارە ( ١١٦٤/٤/٧ ) لە بەرواری ( ٢٠٢٦/٢/١٢ ) بۆ خەرجکردنی تەواوکاری مووچەی مانگی کانوونی دووەمی خانەنشینانی شارستانی و سەربازی

 

پەرلەمانی ئەوروپا بڕیارێکی سەبارەت بە رەوشی باکوور و رۆژهەڵاتی سووریا پەسەند کرد و تێیدا بە توندی سەرکۆنەی توندوتیژییەکانی دژ بە هاووڵاتیانی مەدەنی کرد، جەختیشکرایەوە هاوکارییە داراییەکانی یەکێتی ئەوروپا بۆ ئاوەدانکردنەوەی سوریا، پیویستە  مەرجدار دەبێت بە پاراستنی مافی مرۆڤ و کەمینەکان.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، پەرلەمان ئەوروپا لە کۆبوونەوەی گشتی خۆیدا لە شاری ستراسبۆرگی فەرەنسا،  هۆشداری دا لە تێکچوونی مەترسیداری باری مرۆیی و ئەمنی، جەختیشی کراوەتەوە، کە پێویستە ئاگربەستێکی بەردەوام بپارێزرێت وەک مەرجێک بۆ دەستپێکردنی گۆڕانکاریی سیاسی لە سووریادا.

لە بڕیارەکەدا نیگەرانی قووڵ دەربڕدراوە بەرانبەر هێرشە سەربازییەکانی ئەم دواییەی "حکومەتی کاتی" و گروپە چەکدارەکان، کە بووەتە هۆی ئاوارەبوونی زیاتر لە 170 هەزار کەس و بێبەشبوونی سەدان هەزار کەس لە خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکانی وەک ئاو و کارەبا.

هەرروەها داوای لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی خێرا دەکرێت لەو تاوانەکانی "کوشتن لە دەرەوەی یاسا و رفاندن" کە دژ بە دانیشتووانی ناوچەکە ئەنجام دراون.

پەرلەمانی ئەوروپا ستایشی تێکۆشانی هێزە کوردییەکانی کرد لە شەڕی دژی داعشدا و جەختی لەسەر پێویستی دانپێدانان بە مافە سیاسی و کولتوورییەکانی کورد و پاراستنی بەڕێوەبەریی خۆسەر کردەوە.

هەروەها داوایان لە تورکیا کردوە، کۆتایی بە دەستوەردانە سەربازییەکانی بهێنێت و هۆشداریانداوە، کە ناسەقامگیریی ناوچەکە دەبێتە هۆی هەڵاتنی چەکدارانی داعش و دروستبوونی مەترسی ئەمنی بۆ سەر ئاستی جیهان.

لە کۆتاییدا، پەرلەمانی ئەورپا دوپاتیانکردوەتەوە هەر جۆرە هاوکارییەکی دارایی یەکێتی ئەوروپا بۆ ئاوەدانکردنەوەی سووریا، مەرجدار دەبێت بە پاراستنی مافی مرۆڤ و کەمینەکان و داواش دەکەن هەوڵە دیپلۆماسییەکانیان چڕ بکرێنەوە بۆ دابینکردنی ئاشتییەکی سەقامگیر، بە جۆرێک مافی هەموو پێکهاتەکانی سوریا بپارێزێت.

بڕیارە سبەینێ هەینی، پەرلەمانی پورتوگال لە دانیشتنێکی گشتیدا پرسی پاراستنی کوردانی سوریا و ئەو پێشێلکارییە جیدیانە تاوتوێ بکات، کە روبەڕووی دانیشتووانی ناوچەکانی بەڕێوەبەریی خۆسەر (رۆژئاوا) دەبنەوە، داواش دەکرێت حکومەتی پرتوگال رۆڵی هەبێت لە دابینکردنی هاوکاری مرۆیی بۆ رۆژئاوای کوردستان.

لە دەقی پێشنیارەکەدا ئاماژە بەوە کراوە، کە هێرشی گروپە توندڕەوەکان و هێزەکانی سەر بە حکومەتی کاتی، کە لەلایەن تورکیاوە پاڵپشتی دەکرێن، بووەتە هۆی گیانلەدەستدانی هاووڵاتیانی مەدەنی، ئاوارەبوونی دەیان هەزار کەس و دەستگیرکردنی هەڕەمەکی.

پەرلەمانتاران جەخت دەکەنەوە، کە دەبێت هەر هەوڵێک بۆ ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ حکومەتی کاتی سوریا، مەرجدار بێت بە پاراستنی مافی کورد و کەمینەکان و دانپێدانان بە بەڕێوەبەریی خۆسەر لە چوارچێوەی دەوڵەتی سوریادا.

ئەم هەنگاوە دوای هۆشدارییە بەردەوامەکان دێت سەبارەت بە تێکچوونی باری مرۆیی و ئەمنی لە باکوور و رۆژهەڵاتی سووریا.

لە کۆتاییدا، پێشنیارەکە داوا لە حکومەتی پورتوگال دەکات وەک ئەندامێکی یەکێتی ئەوروپا و نەتەوە یەکگرتووەکان، فشار دروست بکات بۆ پێکهێنانی "نێردەیەکی چاودێری نێودەوڵەتی" بە مەبەستی دۆکیۆمێنتکردنی پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ

هەروەها داوا کراوە پورتوگال رۆڵی هەبێت لە دابینکردنی هاوکاری مرۆیی و پشتگیریکردنی هەوڵەکان بۆ راگرتنی شەڕ و چەسپاندنی ئاشتی لە ناوچەکەدا.

بە بیانوی پابەندنەبون بە داواکارییەکان، روسیا بە رەسمی بەرنامەی واتسئەپی لە وڵاتەکەی قەدەغەکرد و کۆمپانیای مێتاش دەڵێت؛ کرملین دەیەوێت زیاتر لە 100 ملیۆن بەکارهێنەری بەرنامەکە روو لەو بەرنامانە بکەن کە خۆی چاودێری دەکات.

دیمیتری پێسکۆڤ وتەبێژی کرملین بە بی بی سی راگەیاندووە، بڕیارەکە "بەهۆی پابەندبوون مێتاوە بوە بە دواکارییەکانی و یاسای وڵاتەکەیەوە"، ئاماژەی بەوەشکردووە، "ئەگەر مێتا پابەند بێت بە داواکارییەکانیان دەتوانێت دەست بە کارەکانی بکاتەوە".

ئەم بڕیارەی مۆسکۆ دوای ئەوە هات کە کۆمپانیای "میتا" چەندین جار داواکارییەکانی حکومەتی روسیای بۆ سڕینەوەی ئەو ناوەڕۆکانە رەتکردەوە، کە بە "نایاسایی" و "چەواشەکار" بۆ سەر ئاسایشی نیشتمانی و سوپای وڵاتەکە دەبینران. 

چاودێران پێیان وایە، کە زیادکردنی تایبەتمەندی "کەناڵەکان" لە واتسئەپ بووەتە هۆی ئەوەی روسیا وەک ئامرازێکی بڵاوکردنەوەی زانیاری سەیری بکات، کە بە   مەترسیی دادەنێت بۆ سەر ئاسایشی نیشتمانی و ئەمەش وایکردوە بڕیاری قەدەغەکردنی بدات.

فەرماندەیی باشوری ئەمریکا رایگەیاند،لە دەریای کاربیدا، بەهۆی هەڵەی تەکنیکییەوە دوو کەشتی ئەمریکا بەیەکیاندا داوە و بەهۆیەوە دوو کارمەندی هێزە دەریایەیکان بریندار بوون

بە گوێرەی زانیاریەکان، پێکدادانەکە  لە نێوان کەشتییەکی تێکشکێنەر (DDG‑103) و کەشتییەکی تری فریاگوزاری و دابینکردنی پێداویستییەکان (T‑AOE‑6) رویداوە.

فەرماندەیی باشووری ئەمریکا پشتڕاستی کردەوە کە بەهۆی روداوەکەوە دوو  کارمەندی هێزە دەریایەکان بریندار بوون و چارەسەری پێویستیان بۆ دەکرێت

بە گوێرەی زانیارییەکان روداوەکە لە ئاوەکانی دەریای کارایبیدا رویداوە و کەشتییەکان  سەرقاڵی مەشق و  ئەرکێکی رۆتینی بوون.