هەواڵەکان
سکۆت بیسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا، ئەمڕۆ سێشەممە، جەختی لەوە کردەوە کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کار دەکات بۆ هاوکاریکردنی دامەزراوە داراییەکان لە پێناو پەکخستن و شکستپێهێنانی پرۆسەکانی دابینکردنی دارایی بۆ ئێران، هاوكات ئاماژەی بەوەش کرد کە هاوبەشە ئەوروپییەکان پاڵپشتی لەو سزایانە دەکەن کە بەسەر تاراندا سەپێنراون.
بیسێنت لە لێدوانێکدا رایگەیاند: ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هاوکاریی دامەزراوە داراییەکان دەکات بۆ پەکخستنی دابینکردنی دارایی بۆ ئێران
رونیشیکردەوە کە: چاوەڕوان دەکرێت هاوبەشە ئەوروپییەکان پاڵپشتی لەو سزایانە بکەن کە بەسەر ئێراندا سەپێنراون، ئەوەش لە رێگەی بلۆککردنی دابینکەرانی دارایی، داخستنی لقە بانکییەکانیان و ئاشکراکردنی کۆمپانیا وەهمییەکانیان.
وەزیری گەنجینەی ئەمریکا وتیشی: وەزارەتی گەنجینە خەریکی پێداچوونەوەیە بە لیستی سزاکاندا، بە ئامانجی ئاسانکاری بۆ دامەزراوە داراییەکان تاوەکو تەرکیز بخەنە سەر ئاڵۆزترین پلانەکانی دابینکردنی دارایی بۆ تیرۆر و بازدان بەسەر سزاکاندا.
باسم عەوادی، وتەبێژی حکومەتی عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە رایگەیاند کە حکومەتی عیراق بە توندی سەرکۆنەی هێرشەکانی سەر شانشینی عەرەبستانی سعودی دەکات، هاوكات ئاماژەی بە گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست کرد بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر هەوڵێک کە بیەوێت سەروەریی وڵات پێشێل بڵێت.
عەوادی لە بەیاننامەیەکدا کە وێنەیەکی گەیشتووەتە دەست میدیاکان، رایگەیاندووە: عیراق جەخت لەسەر هەڵوێستی نەگۆڕ و مێژوویی خۆی دەکاتەوە بەرامبەر بە پەیوەندییە نایاب و بەردەوامەکانی نێوان وڵاتانی خوشک و دۆستی ناوچەکە، و پەرۆشی خۆی بۆ ئاسایشی وڵاتانی عەرەبی دووپات دەکاتەوە، لەگەڵ گرنگیپێدان بە پاڵپشتیکردنی سەقامگیری و هەموو ئەو هەوڵانەی کە دەدرێن بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان و رێگریکردن لە هێرشەکان لە هەر سەرچاوەیەکەوە بن.
وتەبێژی حکومەت وتیشی: حکومەتی عیراق سەرکۆنەی هێرشە ئەمدواییانەی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان دەکات کە شانشینی عەرەبستانی سعودیی خوشکی کردووەتە ئامانج، و جەخت لەسەر بەردەوامیی هەوڵە هاوبەشەکان دەکاتەوە بۆ بەهێزکردنی ئاسایشی هەرێمی و پاراستنی ئاسایش و سەروەریی وڵاتانی ناوچەکە.
لە بەشێکی تری بەیاننامەکەدا هاتووە: سەرەڕای ئەوەی لایەنە سەربازییە تایبەتمەندەکانی عیراق هیچ زانیارییەکی تایبەتیان لەسەر بەکارهێنانی ئاسمانی عیراق بۆ ئەم مەبەستە تۆمار نەکردووە، بەڵام دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی عیراق لە ئامادەیی تەواودان بۆ هاوکاری لە پێناو لێکۆڵینەوە و پشتڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەک کە پەیوەندی بە وردەکاریی ئەو هێرشەوە هەبێت کە کراوەتە سەر شانشینی سعوودیە.
عەوادی ئاماژەی بەوەش کردووە: عیراق لەم رووەوە، رەتکردنەوەی توندی خۆی دووپات دەکاتەوە بۆ بەکارهێنانی خاک، ئاسمان و ئاوە هەرێمییەکانی بۆ ئەنجامدانی هەر هێرشێک دژ بە وڵاتانی دراوسێ،
جەختیشی لەوە کردەوە کە : هێزە ئەمنییەکانی عیراق هەموو هەنگاو و رێوشوێنێکی پێویستیان گرتووەتەبەر بۆ پووچەڵکردنەوە و ئاشکراکردنی هەر هەوڵێک کە لەم چوارچێوەیەدا بدرێت، و هیچ چاوپۆشییەک لەگەڵ ئەوانەدا ناکرێت کە هەوڵی پێشێلکردنی سەروەریی دەوڵەتی عیراق دەدەن، یان زیان بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ شانشینی سعوودیە و وڵاتانی دراوسێ و خوشک دەگەیەنن.
پۆلیسی ئەمریکا رایگەیاند، دوو مێردمنداڵ بە تەقەی راستەوخۆ سێ پیاویان لە بەردەم مزگەوتێک لە ویلایەتی کالیفۆرنیا کوشتووە، لە هێرشێکدا کە گومان دەکرێت تاوانێکی رق و کینە بێت، پێش ئەوەی هێرشبەرەکان کۆتایی بە ژیانی خۆیان بهێنن.
تەقەکردنەکە بەیانی رۆژی دووشەممە رویداوە، دوو سەعات دوای ئەوەی دایکی یەکێک لە گومانلێکراوەکان پەیوەندی بە پۆلیسەوە کردووە بۆ گەیاندنی زانیاری لەسەر ئەوەی کوڕەکەی لەگەڵ هاوڕێیەکیدا لە ماڵەوە هەڵاتووە و پێدەچێت بیر لە خۆکوژی بکاتەوە.
پۆلیس پێشتر دەستی بە گەڕان بەدوای ئەو دوو گەنجەدا کردبوو کاتێک هێرشەکە بۆ سەر ناوەندە ئیسلامییەکە لە کالیفۆرنیا دەستیپێکرد؛ لەگەڵ گەیشتنی هێزەکانی پۆلیس بۆ شوێنی روداوەکە، تەرمی سێ قوربانییان دۆزیەوە کە لە دەرەوەی بیناکە بە فیشەک پێکرابوون.
ماوەیەکی کورت دوای ئەوە، پۆلیس راپۆرتێکی تری پێگەیشت سەبارەت بە تەقەکردن لە ناو ئۆتۆمبێلێکەوە بۆ سەر باخەوانێک لە شوێنێکی نزیکدا.
پاشان هێزەکانی ئەمنی تەرمی هەردوو گومانلێکراوەکەیان تەمەن (17 و 18 ساڵ) لە ناو ئۆتۆمبێلێکدا دۆزییەوە کە چەند شەقامێک دوور بوو لە مزگەوتەکە، بەهۆی برینداربوونیان بە فیشەکێک کە بەرپرسان رایانگەیاندووە خۆیان تەقاندوویانە.
یەکێک لە کوژراوەکان کارمەندێکی پاسەوانی بووە کە لە ناوەندەکەدا کاری دەکرد، بەرپرسانی پۆلیس ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئەو پاسەوانە "رۆڵێکی سەرەکی و گرنگی" هەبووە لە رێگریکردن لەوەی هێرشەکە خوێناویتر و "زۆر خراپتر" بێت.
سەرۆكی ئەمریكا دەڵێت، لە دانوستانەكانیاندا لەگەڵ ئێران پێشكەوتنی ئەرێنی هەیە و دەتوانن بگەنە رێككەوتن.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە دوایین لێدوانیدا لەبارەی ئێرانەوە رایگەیاند، لە دانوستانەكانیان لەگەڵ ئێران پێشكەوتنی ئێجگار ئەرێنی هەیە و دەرفەتێكی باش هەیە بۆ گەیشتن بە رێككەوتن.
وتیشی، واشنتۆن بە رێككەوتنێك رازییە كە لە رێیەوە ئێران توانای نەبێت ببێتە خاوەنی چەكی ئەتۆمی، دەشڵێت، بە ئامانجی رەخساندنی دەرفەتێك بۆ دیپلۆماسیەت، بڕیاری دواخستنی دەستپێكردنەوەی هێرشەكانی بۆسەر ئێران داوە و ئیسرائیلیشی لە بڕیارەكە ئاگاداركردووەتەوە.
شەوی دوو شەممەش ترەمپ وتی، لەسەر داوای میری قەتەر و شازادەی جێنشینی سعودیە و سەرۆكی ئیمارات، پلانی هێرشی سەربازیی لە دژی ئێران راگرتووە.
تێدرۆس ئەدهانۆم غێبرێیسۆس، بەڕێوەبەری گشتیی رێکخراوی تەندروستیی جیھانی رایگەیاند، کە نیگەرانە لە خێرایی و ئاستی بڵاوبوونەوەی پەتای "ئایبۆلا".
ئەدهانۆم غێبرێیسۆس لە حەفتا و نۆیەمین کۆبوونەوەی کۆمەڵەی گشتیی رێکخراوی تەندروستیی جیھانی لە جنێف رایگەیاند: "لە ئێستادا زیاتر لە 500 حاڵەتی گۆمانلێکراو بە ڤایرۆسی (ئایبۆلا) و زیاتر لە 130 حاڵەتی گیانلەدەستدانی ئەگەرایمان لایە".
بەڕێوەبەری گشتیی رێکخراوی تەندروستیی جیھانی جەختی لەوەش کردەوە، 30 حاڵەتی تووشبوون لە باکووری کۆماری کۆنگۆی دیموکرات و دوو حاڵەتیش لە ئۆگاندا پشتڕاستکراونەتەوە، ئاماژەی بەوەش کرد کە لە نێو تووشبوواندا هاووڵاتییەکی ئەمریکی هەیە کە بە مەبەستی وەرگرتنی چارەسەر گواستراوەتەوە بۆ ئەڵمانیا.
ناوبراو رونیشیکردەوە، بۆ یەکەمجار لە مێژوودا، بەهۆی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکەوە باری نائاسایی راگەیاندووە، تەنانەت پێش بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەی بەپەلەی گرووپی پسپۆڕانی رێکخراوی تەندروستیی جیھانی.
جێی وەبیرهێنانەوەیە، پێشتر رێکخراوی تەندروستیی جیھانی رایگەیاندبوو کە تەشەنەسەندنی ئایبۆلا لە کۆماری کۆنگۆی دیموکرات و ئۆگاندا، مەترسییەکی توندە بۆ سەر تەندروستیی گشتی و بووەتە جێی نیگەرانییەکی نێودەوڵەتی.
34 ساڵ لەمەوبەر دوای شكستهێنانی گفتوگۆكانی بەرەی كوردستانی لەگەڵ رژێمی بەعس و كشانەوەی دەزگا ئیدارەییەكان لەلایەن حكومەتی عیراقەوە، بەرەی كوردستانی لەو سەردەمەدا بڕیاری هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان و پێكهێنانی حكومەتی هەرێمی دا، بۆئەو مەبەستەش لیژنەیەكی 15 كەسی لە كەسایەتییە سیاسییەكانی ناو بەرەی كوردستانی پێكهێنرا، ئەو لیژنەیەش لە 23ی كانوونی یەكەمی 1991 تا 28ی كانوونی دووەمی 1992 چەندین دانیشتنی ئەنجامدا، دواتر پرۆژەیاسایەكی پێشكەشی سەركردایەتیی سیاسیی بەرەی كوردستانی كرد و لە 28ی نیسانی 1992 بڕیاری لەسەردرا و یاسای هەڵبژاردنەكانی ئەنجومەنیی نیشتمانیی كوردستان-عیراق پەسەند كرا.
لە 19ی ئایاری 1992 یەكەم هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان بەڕێوەچوو، حەوت حزب بەشدارییان تێدا كرد بۆ بەدەستهێنانی 100 كورسی پەرلەمان و 5 كورسی كۆتا بۆ پێكهاتەكان، بە پێی بڕیارێكی دەستەی باڵای سەرپەرشتی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نیشتمانی كوردستانیش، ئەو حزبەی كورسی پەرلەمانی بە دەستدەهێنا دەبوایە رێژەی 7%ی دەنگەكان بەدەستبهێنێت.
لە یەكەم هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستاندا یەكێتیی نیشتمانی كوردستان و حزبی زەحمەتكێشانی كوردستان بەیەك لیست و پارتی دیموكراتی كوردستان و بزوتنەوەی ئیسلامی و حزبی سۆسیالیستی كوردستان و پاسۆك و حزبی شیوعی كوردستان و پارتی گەلی دیموكراتی بەشدارییان لە هەڵبژاردنەكەدا كرد، لە 4ی حوزەیرانی 1992 جەوهەر نامیق سالم بە یەكەمین سەرۆكی پەرلەمانی كوردستان هەڵبژێردرا، د. فوئاد مەعسومیش بۆ پێكهێنانی یەكەم كابینەی حكومەتی هەرێمی كوردستان راسپێردرا.
نەوشیروان مستەفا ئەمین لە ساڵی 1944 لە گەڕەكی سەرشەقام لە سلێمانی لە خانەوادەیەكی رۆشنبیر لەدایكبووە، خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی و ئامادەیی لە سلێمانی تەواوكردووە، لە ساڵی 1967 كۆلێژی زانستە سیاسییەكانی لە زانكۆی بەغداد تەواوكردووە، سەرەتای شەستەكانی سەدەی رابردوو دەستی بەكاری سیاسی كردووە، یەكەم وێستگەی كارە سیاسییەكانیشی لە یەكێتی قوتابیانی كوردستانەوە دەستپێكردووە.
لە ساڵانی 1963-1964 بووەتە ئەندامی سكرتارییەتی یەكێتی قوتابیان، هەر لەو ماوەیەدا بووەتە ئەندامی پارتی دیموكراتی كوردستان، لە ساڵی 1967 بووەتە ئەندامی لقی سلێمانی پارتی.
وەك گەنجێكی سلێمانی لە شەستەكاندا زیاتر سۆزی بۆ باڵی مەكتەبی سیاسی هەبووە، هەر لەو كاتەشەوە سەرقاڵی نوسین و كاری رۆژنامەگەری بووە، خاوەنی ئیمتیازی گۆڤاری رزگاری بووە كە لە ساڵی 1969 دەرچووە، دوای بەیاننامەی 11ی ئاداری 1970 لەگەڵ ژمارەیەك هاوڕێی لە سلێمانییەوە دوورخراونەتەوە بۆ خواروی عیراق و دواتر لە بەغداد یەكیان گرتووەتەوە، لەو سەردەمەشدا بە مەبەستی خوێندن و دووركەوتنەوە لە هەڕەشەكانی حكومەتی عیراقی چووەتە نەمسا كە لەو سەردەمەدا لەلایەن حكومەتی عیراقەوە سزای لە سێدارەدانی بۆ دەرچووە.
لە نەمسا دوای تەواوكردنی خوێندنی ماستەر، سەرقاڵی خوێندنی دكتۆرا بووە لە بواری یاسای نێودەوڵەتیی، بەڵام لەسەر داوای سەرۆك مام جەلال و بۆ دامەزراندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دەستبەرداری خوێندنەكەی بووە و گەڕاوەتەوە بۆ كوردستان.
لە خەباتی شاخ، نەوشیروان مستەفا وەك سەركردەیەكی دیار دەركەوتووە، سكرتێری كۆمەڵەی رەنجدەرانی كوردستان و جێگری سكرتێری گشتیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بووە، یەكێك بووە لە سەركردە نزیك و متمانەپێكراوەكانی سەرۆك مام جەلال، بە ئەندازیاری راپەڕینی بەهاری 1991ی خەڵكی كوردستان دادەنرێت.
لە ساڵی 2009 كۆمپانیای وشە و دواتریش بزوتنەوەی گۆڕانی دامەزراند و بووە رێكخەری گشتی بزووتنەوەكە.
نەوشیروان مستەفا لە ساڵی 1981 ژیانی هاوسەرگیری لەگەڵ شوعلە عەلی پێكهێناوە و خاوەنی دوو كوڕ و كچێكن بەناوەكانی(چیا، نما، چرا).
نەوشیروان مستەفا نوسەرێكی ورد و بە توانا بووە و شارەزاییەكی تەواوی لە مێژووی سیاسی و كۆمەڵایەتی كوردستان هەبووە و 18 كتێبی نوسیووە، لە 19ی ئایاری 2017 لە سلێمانی بە نەخۆشی كۆچی دوایی كردوە و لە گردی زەرگەتە بەخاكسپێردرا.
ماڵپەڕی هۆڵیوود دەستپێشخەرییەكەی قوباد تاڵەبانی سەبارەت بە كوردستان وەك باشترین شوێن بۆ دەرهێنانی فیلم بە گرنگ ناودەبات.
ماڵپەڕی 'زە هۆڵیوود ریپۆرتەر' بڵاویكردەوە، دەستپێشخەرییەكەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆك وەزیرانی هەرێمی كوردستان وەك سەرۆكی كۆمیسیۆنی فیلمی كوردستان دەرگایەكی نوێی بەڕووی سینەمای جیهانیدا كردووەتەوە.
هۆڵیود رۆڵی قوباد تاڵەبانی بۆ بەشداریكردنی كۆمیسیۆنی فیلمی كوردستان لە فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی كان بە گرنگ وەسف دەكات بۆ ئەوەی چیرۆكە ڕاستەقینەكانی كوردستان بە جیهان بناسێنێت.
باڤی یاسین سەرۆكی جێبەجێكاری كۆمسیۆنی فیلمی كوردستان بە ماڵپەڕی هۆڵیودی راگەیاندووە، دەستپێسخەرییەكەی قوباد تاڵەبانی كۆتایی بە پشتبەستنی سینەمای كوردی بە هاوكاری دەرەكی دەهێنێت و پاڵپشتییە داراییەكەش دەبێتە هۆی گەشەپێدانی ئابووری و دروستكردنی پردی پەیوەندی نێوان دەرهێنەران و فیلمسازانی ناوخۆیی و بەرهەمهێنەرانی بیانی
لە چەند رۆژی رابردوودا قوباد تاڵەبانی لە فیستیڤاڵی نێودەوڵەتی كاندا رایگەیاند، ئێستا كاتی ئەوە هاتووە كوردستان خۆی چیرۆكی خۆی بگێڕێتەوە، نەك ئەوانی تر لە جیاتی ئێمە بدوێن، وتیشی، كوردستان ئامادەیە ببێتە پردی بەیەكگەیشتنی كولتوورە جیاوازەكان.
دەوڵەت باخچەلی، سەرۆكی گشتیی پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرستی توركیا (مەهەپە)، نەخشەڕێگەیەكی نوێی بۆ پرۆسەی ئاشتی خستەڕوو.
باخچەلی لە لێدوانێكدا بۆ rۆژنامەی "توركگون" جەختی لەوە كردەوە كە بۆ بەردەوامبوونی كاریگەریی عەبدوڵا ئۆجەلان بەسەر رێكخراوەكەیدا و بۆ دەستەبەركردنی ئاشتییەكی بەردەوام، پێویستە پێگەیەكی یاسایی و سیاسی بۆ دیاری بكرێت، چونكە نەبوونی پێگەیەكی ڕوون بۆ عەبدوڵا ئۆجەلان ، پرۆسەكە ئاڵۆز دەكات و ئەگەری هەوڵدانی تێكدەرانە زیاتر دەكات.
ئەم نەخشەڕێگەیە چەندتەوەرێك لەخۆدەگرێت كە بریتین لە قۆناغی نوێی توركیای بێ تیرۆر، میكانیزمی هەماهەنگی و بەڕێوەبردن، دامەزراندنی دەزگای یاسایی بۆ چاودێریی پرۆسەكە و ڕەهەندی كۆمەڵایەتی لە ئایندەی وڵاتدا.
باخچەلی ئاماژەی بەوەشكرد كە پرۆسەی ئاشتی گەیشتووەتە قۆناغێكی هەستیار، بەڵام كەموكوڕی لە پەیوەندییەكاندا هەیە و پێویستی بەم نەخشەڕێگە نوێیە هەیە.
لەو سۆنگەیەوە، باخچەلی ڕایگەیاند كە پێویستە دامەزراندنی میكانیزمی هاوئاهەنگی سیاسی وەك پێگەیەكی گونجاو بۆ ئۆجەلان پەیڕەو بكرێت
وەزارەتی نەوتیی عیراق ئاماری کۆتایی هەناردە و داهاتی نەوتی بۆ مانگی چوار بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، داهاتی نەوت بۆ مانگی چوار ملیارێک و 87 ملیۆن دۆلارە و هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستانیش لەرێگەی بەندەری جەیهانەوە 339 هەزار و 64 بەرمیل بووە.
وەزارەتی نەوتی عیراق ئاماری هەناردەی نەوتی خاو و داهاتی بەدەستهاتووی بۆ مانگی چوار بڵاوکردەوە و بەپێی راپۆرتی کۆمپانیای سۆمۆ: "کۆی گشتیی هەناردەی نەوتی خاو و چڕکراوەکان لەو مانگەدا، نۆ ملیۆن و 884 هەزار و 130 بەرمیل بووە، هەر بەپێی ئامارەکە، داهاتی بەدەستهاتوو لە فرۆشتنی ئەو بڕە نەوتە گەیشتووەتە زیاتر لە ملیارێک و 87 ملیۆن و 82 هەزار دۆلار".
لەلایەکی دیکەوە، کۆمپانیای سۆمۆ وردەکاریی سەرچاوەی نەوتە هەناردەکراوەکانی خستەڕوو و ئاماژەی بەوەکرد: نەوتی بەسرە چوار ملیۆن و 587 هەزار و 610 بەرمیل و نەوتی کەرکوک لەرێگەی بەندەری جیهان، چوار ملیۆن و 957 هەزار و 456 بەرمیل و نەوتی هەرێمی کوردستان لەرێگەی بەندەری جیهان 339 هەزار و 64 بەرمیل بووە.
وەزارەتی نەوتی عیراق راشیگەیاند، بەردەوامبوونیان لە بڵاوکردنەوەی ئەم ئامارانە، لە سۆنگەی پابەندبوونیانە بە شەفافییەت و ئاگادارکردنەوەی رای گشتی لە پرۆسەی هەناردە و داهاتە نەوتییەکانی وڵات.
بەشی پەیوەندییەگشتییەکان و راگەیـاندنی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی جەلال تاڵەبانی بڵاویکردوەتەوە، هێڵی ئاسمانی ماهان ئێر گەشتە ئاسمانییەکانی بۆ سلێمانی دەست پێ دەکاتەوە.
فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی جەلال تاڵەبانی راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە؛ هێڵی ئاسمانی ماهان ئێر گەشتە ئاسمانییەکانی گەشتەکانی بۆ سلێمانی دەستپێدەکاتەوە.
ئاماژەی بەوەشکردوە، بەپێی ئەو خشتەیەی، کە لەلایەن هێڵی ئاسمانی ماهان ئێرەوە نێردراوە بۆ فرۆکەخانەکە، بڕیارە رۆژی 29-5-2026 گەشتەکانی نێوان (تاران – سلێمانی – تاران)دەستپێبکاتەوە.
کوردسات نیوز زانیویەتی، شەوی رابردوو لە کوێستانی تاڵەجاڕی شنۆ لە رۆژهەڵاتی کوردستان چوار کەس، کە شاخەوان بوون، لە شاخ کەوتونەتە خوارەوە و بەهۆیەوە یەکیان گیانی لەدەستداوە و سیانەکەی تر بە برینداری گەیەندراونەتە نەخۆشخانە.
محەمەد حەسەن، پەیامنێری کوردسات نیوز لە رۆژهەڵات رایگەیاند، شەوی رابردوو لە کوێستانی تاڵەجاڕی لە سنوری شاری شنۆ، لە رۆژهەڵاتی کوردستان چوار هاووڵاتی لە کوێستانی تاڵەجاڕی شاری شنۆ کەوتونەتە خوارەوە.
بە گوێرەی زانیارییەکان یەکیان، دەستبەجێ گیانی لەدەستداوە و سێ کەسەکەی تر بە برینداری گەیەندراونەتە نەخۆشخانەی شاری شنۆ و برینی یەکیان سەختە.
پەیامنێری کوردسات نیوزرایگەیاند، روداوەکە شەوی رابردوو بووە و تیمەکانی مانگی سوور و دانیشتوانی ناوچەکە دوای 10 سەعات گەڕان توانیویانە بیاندۆزنەوە و یەکێک لە شایتەحاڵەکان ئاماژەی بەوەکردوە ئەو جوارکەسە بەمەبەستی شاخەوانی سەردانی کوێستانەکەیان کردوە.
ئیسماعل بەقایی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە دوژمنداریان نییە و پەیوەندییەکانیان لەگەڵ عومان سەبارەت بە میکانیزمی هاتوچۆ و تێپەڕبوون لە گەروی هورمز بەردەوامە.
وتەبێژی دەرەوەی ئێران تیشکی خستە سەر پرسی ئەتۆمی و رایگەیاند کە ئەو راپۆرت و پێشبینییە میدیاییانەی لەسەر پرسی پیتاندنی یۆرانیۆم بڵاودەکرێنەوە، بابەتێکی نوێ نین و هیچ بنەمایەکی راستیشیان نییە.
بەقائیی ئاماژەی بەوەش کرد، کە گفتوگۆکانی نێوان تاران و واشنتن بە نێوەندگیری وڵاتی پاکستان بەڕێوەدەچن و نەوەستاون.
ناوبراو جەختیکردەوە، سەرەڕای ئەوەی واشنتن پێشنیازەکەی تارانی رەتکردووەتەوە، بەڵام لە رێگەی وڵاتی پاکستانەوە کۆمەڵێک تێبینی و سەرنجی لایەنی ئەمریکییان پێگەیشتووە.
کەشناسی هەرێم بڵاویکردوەتەوە، ئاسمان بەگشتی لەنێوان هەور و نیمچە هەور دەبێت، باران بارین بە شێوازی پچڕ پچڕ لە ناوچەکانی هەرێم بەردەوام دەبێت و پلەکانی گەرماش بۆ ئەمڕۆ گۆرانکاریان بەسەردا نایەت، بەڵام لەناوچەکانی باشوری هەرێم ئەگەری خۆڵبارینێکی کەم هەیە.
ئەمڕۆ دووشەممە، بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم، پێشبینی 48 سەعاتی داهاتوی بڵاوکردەوە بە گوێرەی پێشبینییەکان، بارینی نمەباران بەردەوام دەبێت و لە ناوچە شاخاوییەکانیش کاریگەرییەکەی زیاترە.
کەشناسی دەڵێت؛ کاریگەری باران بارینەکە لە دوا نیوەڕۆوە زیاتر دەبێت و لەناوچەکانی باشووری هەرێم ئەگەری بەرز بوونەوەی تۆزو خۆڵێکی سووک هەیە.
لەبارەی کەشی سبەینێشەوە، ئاماژەی بەوەکردوە پلەکانی گەرما یەک بۆ دوو پلە نزم دەبنەوە و بارینی نمەبارانیش بەردەوام دەبێت بە تایبەت لە ناوچە شاخاوییەکان.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بۆ سبەینێ بەمشێوەیە دەبێت؛
هەولێر 25 پلەی سیلیزی
پیرمام 21 پلەی سیلیزی
سۆران 22 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران 15 پلەی سیلیزی
سلێمانی 22 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ 25 پلەی سیلیزی
دهۆک 24 پلەی سیلیزی
زاخۆ 25 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 24 پلەی سیلیزی
گەرمیان : 30 پلەی سیلیزی
لیژنەی یاسایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق پێشنیازی كردووە تەمەنی خانەنشینی فەرمانبەران بگەڕێتەوە 63 ساڵ.
محەمەد جاسم خەفاجی ئەندامی لیژنەی یاسایی بە رۆژنامەی سەباحی راگەیاند، هەوڵدەدرێت پێداچوونەوە بە یاسای خانەنشنی یەكگرتوو بكرێت و پێشنیاز كراوە تەمەنی خانەنشینی بگەڕێندرێتەوە 63 ساڵ، بۆ ئەوەی بۆ ماوەیەكی زیاتر سود لە توانا و پسپۆڕیی ئەو كەسانە لە دامەزراوەكاندا ببینرێت.
هەروەها سائر كەعبی ئەندامێكی دیكەی لیژنەكە وتوویەتی، ئەو پێشنیازە و هەمواركردنەوەی یاسای خانەنشینی هێشتا لە گفتوگۆدایە و دوو لایەنی سەرەكی لەخۆدەگرێت، یەكێكیان ئەوەیە ئەو فەرمانبەرانەی درەنگ دامەزراون سود لەو سێ ساڵە وەردەگرن بۆ ئەزموون و بەدەستهێنانی شایستەی دارایی زیاتر لە كاتی خانەنشین بوونیاندا، بەڵام لایەنی دووەم ئەوەیە دەرفەتی دامەزراندنی گەنجان كەمدەبێتەوە، بۆیە پێویستە هاوسەنگی هەبێت لە پاراستنی مافی فەرمانبەرانی ئێستا و دەرچووانی نوێدا بۆ دامەزراندن.
ئاژانسی رۆیتەرز، بڵاویکردوەتەوە جەنگەی ئەمریکا و ئیسرائیل بەرانبەر بە ئێران تا ئێستا لانیکەم زیانی 25 ملیار دۆلاری لە کۆمپانیاکانی جیهان داوە و پێشبینیش دەکرێت قەبارەی ئەم زیانە داراییانە بەردەوام لە بەرزبونەوەدا بێت.
ئاژانی رۆیتەرز شیکارییەکی بۆ راگەیەندراوە رەسییەکانی ئەو کۆمپانیایانە کردوە، کە پشکەکانیان لە بازاڕە داراییەکانی ئەمریکا، ئەوروپا و ئاسیا تۆمارکراون لە سەرەتای دەستپێکردنی جەنگەکەوە و دەرکەوتوە؛ کاریگەرییەکی تەواوی کردوەتە سەر بەهای پشکەکانیان.
ئاژانسەکە ئاماژەی بەوەکردوە، لە ئێستادا کەرتی کار و بازرگانی جیهانی بەدەست بەرزبوونەوەی بێپێشینەی نرخەکانی وزە، پچڕانی زنجیرەکانی دابینکردن، و پەککەوتنی رێڕەوە بازرگانییەکانەوە دەناڵێنێت، ئەمەش دوای ئەوەی ئێران گەروی هورموزی کۆنتڕۆڵکرد و هاتوچۆی تێدا قەدەغە کرد.
شیکارییەکەی رۆیتەرز ئاشکرای دەکات، کە لانیکەم 279 کۆمپانیا جەنگەکەیان وەک هۆکاری سەرەکی بۆ گرتنەبەری رێوشوێنی بەرگریی پێناسە کردووە بە مەبەستی کەمکردنەوەی زیانە داراییەکان؛ لەوانەش بەرزکردنەوەی نرخی کاڵاکان و کەمکردنەوەی قەبارەی بەرهەمهێنان.
هاوکات بەشێک لە کۆمپانیاکانی دیکە ناچاربوون دابەشکردنی قازانج یان کڕینەوەی پشکەکانیان رابگرن، مۆڵەت بەشێک لە کارمەندەکانیان بدەن، باجی زیادە بخەنە سەر تێچووی سووتەمەنی، یان داوای هاوکاری دارایی بەپەلە لە حکومەتەکانیان بکەن.