بە گومانی دزەپێکردنی زانیاری نهێنی لەسەر کەمبونەوەی چەکی ئەمریکا بۆ رۆژنامەنوسان، وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا، 50 لێپرسراو و سەربازی خستوەتە ژێر تاقیکردنەوەی راستگۆییەوە.
رۆژنامەی نیویۆرک تایمز بە پشتبەستن بە سەرچاوە ئاگادارەکان بڵاویکردەوە، لێکۆڵەرانی حکومەتی ئەمریکا نزیکەی 50 ئەندامی ئەرکانی هاوبەشی هێزەکانی سوپای وڵاتەکەیان خستوەتە ژێر تاقیکردنەوەی ئامێری راستگۆییەوە.
رۆژنامەکە ئاماژەی بەوەکردوە، ئەم رێکارە بەهۆی لێکۆڵینەوە بووە لە دزەپێکردنی زانیاریی نهێنی بۆ رۆژنامەنوسان، کە بەشێکیان پەیوەندیدار بوون بە کەمبوونەوەی کۆگاکانی تەقەمەنیی ستراتیژی ئەمریکا لە میانی جەنگی ئێراندا.
بە گوێرەی زانیارییەکان، لە تاقیکردنەوەی راستگۆییەکەدا، پەرسیار لە ئەفسەرانی سەربازی و کارمەندانی مەدەنی کراوە کە ئایا زانیاریی نهێنییان، بەتایبەتی لەبارەی دابەزینی ئاستی موشەکی دورمەودا و موشەکەکانی سیستمی پاتریۆت، دراوە بە دەزگاکانی راگەیاندن یان نا.
ئەم پشکنینە بەرفراوانانە لە مانگی ئابدا و دوای بڵاوبوونەوەی زنجیرەیەک راپۆرت لەسەر کەمبونەوەی چەکی ستراتیژیی ئەمریکا ئەنجامدراون.
بەپێی راپۆرتەکەی نیویۆرک تایمز، ئەنجامدانی پرۆسەیەکی تاقیکردنەوەی ئامێری راستگۆیی لەم ئاستەدا و لەنێوان لێپرسراوانی باڵای سەربازییدا روداوێکی بێپێشینە بووە لە مێژووی پێنتاگۆندا.
سەرۆکی ئەمریکا جەنگی ئێرانی بە ململانێی سەربازی ناوبرد و رایگەیاند بۆ ئەوان هێندە گەورە نییە تا پێی بڵێن جەنگ، ئاماژەی بەوەشکرد رەنگە هێرش بکەنە سەر چیای قوڵنگیان.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، لە ئێستادا شەڕ ناکەن و گەروی هورمز کۆنترۆڵ کراوە، چونکە هیچ مینێکی تێدا نییە.
سەرۆکی ئەمریکاوتی زۆر کەس ئەو رەوشەی ئێستا بە جەنگ ناو دەبەن، بەڵام لە راستیدا تەنها ململانێی سەربازییە و بۆ ئەمریکا هێندە گەورە نیە تا ناوی بنێن جەنگ.
دۆناڵد ترەمپ دەشڵێت؛ ئەمریکا لە ئۆپەراسیۆنەکەیدا لە ڤەنزوێلا هیچ سەربازێکی لەدەست نەدا، بەڵام لە ململانێ لەگەڵ ئێران 18 سەربازیان کوژراون.
لە بارەی رەوشی هورزیشەوە، ترەمپ جەختدەکاتەوە گەروەکە کۆنتڕۆڵکراوە و لە ئێستادا بڕێکی زۆر نەوت لە بە گەروەکەدا تێدەپەرێت.
مەزڵوم عەبدی فەرماندەی پێشووی هەسەدە پارێزگای حەسەكە و بنكەی هاوپەیمانان بەجێدەهێڵێت و دەچێتە دیمەشق و وەك راوێژكاری سەرۆكایەتی سوریا دەستبەكار دەبێت.
بەپێی سەرچاوەكان، لە چەند هەفتەی داهاتوودا و بە رەسمی دەچێتە دیمەشق و لە پۆستە نوێكەیدا وەك راوێژكاری سەرۆكایەتی سوریا بۆ كاروباری كورد دەستبەكاربێت.
سەرەڕای ئەوەی لە نوسراوەكەی سەرۆكایەتی سوریادا دەسەڵاتەكانی مەزڵوم عەبدی وەك راوێژكار بە وردی دەستنیشان نەكراون، بەڵام ئەركی سەرەكیی عەبدی بریتی دەبێت لە بەڕێوەبردنی دۆسێی كورد لە ناوخۆ و دەرەوەی سوریادا، لەوانەش چاودێریكردنی كارەكانی ئەو لێژنە دەستووری و یاساییانەی لە داهاتوودا بۆ دەستەبەركردنی مافەكانی كورد لەو وڵاتە پێكدەهێنرێن.
لە چوار ساڵی رابردوودا لەسەر ئەركی كۆمپانیای ئانزۆ 300 خوێندنگە لە سنووری سلێمانی و هەڵەبجە نۆژەنكراونەتەوە و بەڕێوەبەری كۆمپانیاكەش دەڵێت، هەڵمەتی نۆژەنكردنەوەی خوێندنگەكان بەردەوام دەبێت.
هاوڕێ دارۆ شێخ نوری بەڕێوەبەری كۆمپانیای ئانزۆ رایگەیاندووە، بە ئەركی سەر شانی خۆیانیان زانیووە ئەو خوێندگایانەی پێویستیان بە نۆژەنكردنەوە هەبووە لە سنووری سلێمانی و هەڵەبجە نۆژەنیان بكەنەوە.
دەشڵێت، تەنها بە نۆژەنكردنەوەی ئەو 300 خوێندنگەیەوە ناوەستن و خوێندنگەی زیاتر نۆژەن دەكەنەوە.
بەرێوەبەری ئانزۆ هەروەها سوپاسی ئەو لایەنانە دەكات كە لە هەڵمەتی نۆژەنكردنەوەی خوێندنگەكانی سنووری سلێمانی و هەڵەبجە هاوكاریان بوون.
ئەو فەرماندەیەی ئێران، وەک ئەوەی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بانگەشەی بۆدەکات مەترسیدارە و توانایەکی زۆری لەجەنگی ئەلیکترۆنیدا هەیە.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا دەڵێت؛ فەرماندەکە ناوی ئەمیر یاریاب و گروپە ئەلیکترۆنییە مەترسیدارەکان ئاڕاستە دەکات کەئەمریکا دەکەنە ئامانج.
ئەمریکا لەرێگەی بەرنامەی "پاداشت بۆ دادپەروەری"یەوە، پاداشتێکی دارایی 10 ملیۆن دۆلاری راگەیاندوە بۆ هەر زانیارییەک کە ببێتە هۆی دەستگیرکردن یان ئاشکراکردنی شوێنی ئەو فەرماندەیە.
بەپێی هەڵسەنگاندنی دەزگا هەواڵگری و ئاسایشییەکانی ئەمریکا، ئەمیر یاریاب بەڕێوەبەری راستەوخۆی تۆڕێکی ئاڵۆز لە یەکە هێرشبەرەکان و گروپە هاكکەرە مەترسیدارەکانی دەکات.
کە هێرشەکانیان لە سیخوڕیی ئاساییەوە گۆڕاوە بۆ تێکدانی کرداریی ژێرخانە هەستیارەکانی وەک کۆمپانیاکانی وزە، سیستەمی دارایی، فڕۆکەخانەکان، وێستگەکانی ئاو و کارەبا لە ئەمریکا، ئەوروپا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
ئەم فەرماندەیە تۆڕەکەی بە شێوازێکی سەربەخۆ و گرنگ رێکخستووە، ئەمەش وایکردوە ئەمریکا هەراسان بکات؛ بەجۆرێک دەتوانێت هێرشە ئەلیکترۆنییەکان بە بەردەوامی ئەنجام بدات، تەنانەت لەو کاتانەشدا کە ئینتەرنێتی ناوخۆیی ئێران بە تەواوەتی پچڕاوە.
قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم رایگەیاند، لە شاری دوبەی رێڕەوێکی نوێیان بەڕووی داهێنان، کارسازی و پەرەپێدانی توانای گەنجانی کوردستاندا کردووەتەوە.
قوباد تاڵەبانی ئاماژی بەوەکردوە، ئەم هەنگاوە لە رێگەی ئیمزاكردنی رێککەوتنێکی هاوبەش لە نێوان ناوەندی داهێنانی (DIFC) لە دوبەی و دامەزراوەی "فاوندەیشن" ئەنجامدراوە، کە ئامانج لێی بەستنەوەی کۆمپانیا نوێیەکان (ستارتئەپەکان)ی کوردستانە بە بازاڕی دوبەیەوە.
جەختیشیکردوەتەوە، لە رێگەی ئەم رێککەوتنەوە، وەبەرهێنەرانی ئیماراتی و هاوبەشانی ناوەندی DIFC هاوکاری و پشتیوانی پێشکەشی ئەو کۆمپانیانە دەکەن، کە پشتیان بە بیرۆکەی داهێنەرانە بەستووە و دەرفەتی گەشەکردنیان زیاترە.
کە ئەمەش دەرگایەکی نوێ بۆ کارسازان و گەنجانی هەرێم دەکاتەوە تا بزنسەکانیان لەسەر ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی بپەڕێننەوە و هاوکات شاری سلێمانیش وەک ناوەندێکی گرنگی داهێنان لە ناوچەکەدا بناسێنرێت.
دامەزراوەی فاوندەیشن، کە وەک پلاتفۆرمێک بۆ خزمەتکردنی کوردستان و هەموو عیراق کار دەکات، لە رێگەی ئەم هاوبەشییەی لەگەڵ DIFC دەیەوێت یارمەتی ستارتئەپەکان و کارسازانی داهێنەر و دەستپێشخەر بدات تا بتوانن داهێنان و بزنسەکانیان بە جۆرێک پەرەپێبدەن کە توانای رکەبەرییان لەسەر ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتییدا هەبێت.
توێژەرانی پەیمانگەی سەنفۆرد بێرنهام پرێبیس لە توێژینەوەیەکدا کە لە گۆڤاری" "Science Advancesدا بڵاوکراوەتەوە، رێگەیەکی نوێیان ئاشکرا کردووە، کە تێیدا خانە شێرپەنجەییەکان خۆیان لە کۆئەندامی بەرگریی دەشارنەوە و هۆکارەکەی شەکرە.
توێژەرانی توێژینەوەکە ئاماژەیان بەوەکردوە، ئەو کەسانەی رێژەی شەکریان بەرزە، خانە شێرپەنجەییەکان بە سود وەرگرتن لە بەرزی رێژەی شەکر، کەڤەرێک بۆخۆیان دروست دەکەن، تا بەئاسانیی خانەکانی بەرگریی نەیانناسنەوە.
ئەم بەرگە شەکرییە پارێزەرە وردە وردە ئەستورتر دەبێت و وەک پەردەیەک رێگە لە خانەکانی بەرگریی دەگرێت لەوەی خانە شێرپەنجەیییەکان بناسنەوە.
توێژەرەکان گەشتونەتە ئەو ئەنجامەی، لە هەموو ئەم پرۆسەیەدا پرۆتینێک بە ناوی "HSF1" رۆڵی سەرەکی دەگێڕێت و بەرپرسە لە دروستکردنی ئەو بەرگە پارێزەرە.
توێژەران پێیان وایە بەراگرتنی ئەم پرۆسەیە، بەرگە پارێزەرەکە لادەچێت و کۆئەندامی بەرگریی دەتوانێت بە ئاسانی خانە شێرپەنجەیییەکان بدۆزێتەوە و لەناویان ببات.
پزیشکانی ئەمەریکا رایانگەیاند، دوای دانانی گورچیلەی بەراز بۆ نەخۆشێک دوای 271 رۆژ پرۆسەکە شکستیهێنا، سەرەڕای ئەوەی ماوەکە ریکۆردێکی نوێ بوو لە گواستنەوەی ئەندامەکانی ئاژەڵ بۆ مرۆڤ.
تیمێکی پزیشکی لە نەخۆشخانەی بریگهام لە ویلایەتی ماساچۆسێتسی ئەمریکا رایانگیاند، گورچیلەیەکی بەرازیان بۆ نەخۆشێک بەناوی تیم ئەندرۆز چاندوە و توانینیتی بۆ ماوەی 271 رۆژ بەردەوام کار بکات، ئەمەش وەک ڕیکۆردێکی نوێ لە بواری گواستنەوەی ئەندامەکانی جەستەی ئاژەڵ بۆ مرۆڤ تۆمار کرا.
تیم ئەندرۆز، کە پێش چاندنی گورچیلەکە، بەردەوام دەبوایە گورچیلەی بشۆردایە دەڵێت؛ ئەم ئەزمونە هیوایەکی گەورەی پێبەخشیوە و بۆ ماوەی چەندین مانگ لە ئازاری پاڵاوتنی بەردەوامی خوێن شۆردنەوەی گورچیلە رزگاری کردوە.
پزیشکان رونیان کردەوە کە بەهۆی لێکچوونی قەبارەی ئەندامەکانی لەگەڵ جەستەی مرۆڤدا، رەنگە ئەندامەکانی جەستەی بەراز لە داهاتوودا وەک جێگرەوەیەک بەکاربهێنرێن بۆ راگرتنی ژیانی نەخۆش تا ئەو کاتەی بەخشەرێکی مرۆیی دەدۆزرێتەوە.
لە ئەمریکا نزیکەی 100 هەزار کەس چاوەڕێی چاندنی گورچیلە دەکەن، لەکاتێکدا ساڵانە تەنها 25 هەزار چاندن ئەنجام دەدرێت.
ئامانج رەحیم، سکرتێری ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت، لە رێککەوتنی کۆتایی بۆ جێبەجێکردنی سیستەمی ئەسیکۆدا لەگەڵ بەغداد نزیکن و دواکەوتنی جێبەجێکردنەکە زیانی زۆر بە هەرێم گەیاندوە.
ئامانج رەحیم رایگەیاندوە، دوای بەشدارییکردنی لە کۆبونەوەی ئاسایی ئەنجومەنی وەزیرانی فیدڕاڵ لە بەغداد، لە رێککەوتنی کۆتایی بۆ جێبەجێکردنی سیستمەکە نزیکبونەتەوە، تەنها یەک خاڵی سەرەکی ماوە، یەکلای بکرێتەوە، کە چۆنێتی دابەشکردنی داهاتی دەروازە سنورییەکانی هەرێمە.
ئاماژەی بەوەشکردوە، لە کۆبونەوەکەدا یاداشتێکی دەستوری، یاسایی و دارایی سەبارەت بە جێبەجێکردنی سیستەمی دیجیتاڵیی ئەسیکۆدا لە دەروازە سنورییەکانی هەرێم پێشکەش کرا، کە تێیدا رونکرایەوە حکومەتی هەرێم بڕیاری جێبەجێکردنی ئەم سیستەمەی داوە.
جێبەجێکردنی سیستمەکە رێگە دەدات هەردوولا دان بە بەڵگەنامە رەسمییەکانی یەکتردا بنێن، لە کاتێکدا تایبەتمەندییە دەستوری و کارگێڕییەکانی هەرێمی کوردستان بپارێزرێن.
جەختیشیکردوەتەوە، دواکەوتنی سیستەمەکە زیانی گەورەی بە داهاتی هەرێم گەیاندووە؛ بە جۆرێک داهاتی دەروازەکانی هەرێم 78٪ دابەزیوە، لە کاتێکدا داهاتی گومرگی فیدڕاڵی بەهۆی سیستمەکەوە 114٪ زیادی کردووە، ئەمەش بوەتە هۆی ئەوەی هەرێم نەتوانێت مانگانە 120 ملایر لە داهاتی ناوخۆ کۆبکاتەوە.
جەمیل بایك رایگەیاند یەك لایەن بەتەنها ناتوانێت یاسای چوارچێوە جێبەجێ بكات، جەختیش دەكاتەوە لەوەی پرۆسەی ئاشتی تەنها چەكدانان نییە.
جەمیل بایك هاوسەرۆكی كۆنسەی بەرێوەبەری كەجەكە لەچاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی فورات رایگەیاند، یاسای چوارچێوە تەنها بەیەك لایەن جێبەجێ ناكرێت، بەڵكو دەبێت لە ڕێگەی گفتوگۆ و دانوستاندنی نێوان دەوڵەت، ئیمراڵی و كەجەكەوە بچێتە بواری پراكتیكەوە.
وتیشی: ئێمە چەكدانان و بەشداریكردن لە ژیانی سیاسیی دیموكراتیدا قبوڵ دەكەین ، بەڵام شێوازی پێكهاتن و جێبەجێكردنی یاساكەش زۆر گرنگە.
رونیشیكردەوە، پرۆسەی ئاشتی تەنیا چەكدانان نییە، بەڵكو هەڵگرتنی هەنگاوی دیموكراتییە بۆ ئەوەی ئەم دانانی چەكە بەدی بهێنێت.
لەبەشێكی دیكەی قسەكانیدا جەمیل بایك رایگەیاند، بە دەرچوونی یاسای چوارچێوە دەسەڵاتداری سیاسی توركیا كەوتە بەردەم بەرپرسیارێتی چارەسەركردنی پرسی كورد و دیموكراتیزەبوون ، تەنیا دیموكراتیزەبوونیش دەتوانێت پرسی كورد چارەسەر بكات، بەپێی یاسای چوارچێوەش دەسەڵاتداری توركیا بەشێوازێكی ناڕاستەوخۆ ئەمەی قبوڵ كردووە.
جەختیشیكردەوە لەوەی، دەبێت لایەنی دەسەڵات و ئۆپۆزسیۆنی توركیا بەشداری بكەن لە دیموكراتیبوونی توركیا و چارەسەركردنی پرسی كورد.
قەیرانی سوتەمەنی، بەتایبەت بەنزین بەغداد و پارێزگاکانی تری گرتوەتەوە و وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراقیش بە کوردسات نیوز راگەیاند لە هەوڵەکانیان بەردەوامن و لە رۆژانی داهاتوودا کێشەکە چارەسەر دەکەن.
سەلیم رکابی، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند، بەرهەمهێنانی ناوخۆیی بەرهەمە نەوتییەکان، بەتایبەت بەنزین و جۆرەکانی دیکەی لە پاڵاوگەکانی عیراق، کەمترە لە خواستی بەکارهێنان و پێداویستی رۆژانەی شۆفێران.
وتەبێژی وەزارەتی نەوت ئاماژەی بەوە کرد، بۆ پڕکردنەوەی ئەو کەمییە، وەزارەت بڕیاریدابوو لە رێگەی گرێبەستێکەوە بەنزینی جۆری موحەسەن لە دەرەوەی وڵاتەوە هاوردە بکات، بەڵام بەهۆی گرژی و جەنگی ئێران و ئەمریکاوە، ئاستەنگ و گرفت بۆ هاوردەکردن دروست بوە.
رکابی ئەوەشی خستوەتەڕوو، هەوڵەکانی وەزارەتی نەوت بەردەوامن بۆ پەیداکردنی رێگەچارەی گونجاو و تێپەڕاندنی ئەم رەوشە و هیوای خواست لە رۆژانی داهاتودا بە تەواوی کۆتایی بەو قەیرانە بهێنرێت و رەوشەکە ئاساییبێتەوە.
ئەمە لە کاتێکدایە هەرێمی کوردستانیش بە هەمانشێوە کێشەی کەمی سوتەمەنی و بەرزی نرخەکەی هەیە و بەهۆی بەرزی نرخی هەرسێ جۆرەکەی بەنزین کاریگەری کردوەتە سەر ژیانی رۆژانەی هاووڵاتیان بە گشتی و شۆفێرانیش بە تایبەتی.
بۆ چارەسەرکردنی کێشەی سەرتاشەکان لە دیاریکردنی کاتی کارکردن رۆژی شەممە لە سلێمانی بە چاودێری لایەنە پەیوەندیدارەکان دەنگدان دەکرێت و بڕیار لەسەر چۆنێتی کارکردنیان دەدرێت.
لقی سلێمانیی یەکێتیی سەندیکاکانی کوردستان، بە سەرپەرشتیی دەرون رزگار سەرۆکی لقی سلێمانی، دوای گفتوگۆ و لێکتێگەیشتن لەگەڵ سەرتاشەکانی سلێمانی و دەوروبەری، بڕیاریدا بە زوویترین کات و لە رێگەی پرۆسەیەکی دیموکراتییەوە لیژنەیەکی تایبەت بە سەرتاشخانەکان دروست بکات.
بۆ ئەم مەبەستەش، بڕیار دراوە رۆژی شەممە رێککەوتی 5ـی ئەیلولی 2026 هەڵبژاردنەکە لە ناو هۆڵی لقی سلێمانیی سەندیکای کرێکاران (تەنیشت نەخۆشخانەی سەفین) ئەنجام بدرێت؛ پرۆسەکە لە سەعات 8ی بەیانی دەستپێدەکات و تا سەعات 7ی ئێوارە بەردەوام دەبێت.
لە رێنماییەکانی پەیوەست بە پرۆسەکشدا هاتووە، سەرجەم ئەو سەرتاشخانانەی کە ناسنامەی تەندروستی یان مۆڵەتی کارکردنیان هەیە دەتوانن بەشداری لە هەڵبژاردنەکەدا بکەن، بەڵام هیچ ناسنامەیەکی نوێ، کە دوای 2ی ئەیلولی 2026 بێت کاری پێناکرێت.
هەروەها نوێنەرانی لایەنە پەیوەندیدارەکان چاودێریی پرۆسەکە دەکەن و دەنگی زۆرینەش دوای پەسەندکردنی لەلایەن قایمقامیەتی سلێمانییەوە دەستبەجێ کاری پێدەکرێت.
ئەمە لە کاتێکدایە لە ماوەکانی رابردودا، سەرتاشەکانی سلێمانی و دەوروبەری بەهۆ رێکنەکوتن لەسەر چۆنێتی کارکردن و داخستنی دوکانەکانیان چەند جارێک کۆنفراسی رۆژنامەوانیان ئەنجامدا، بەڵام نەگەیشتنە ئەنجام.
دۆناڵد ترەمپ داوا لە ئەورپا دەکات سەدان ملیار دۆلار بۆ واشنتۆن بگەڕێننەوە، کە لە جەنگی ئۆکرایندا خەرجی کردوە و بۆ وەرگرتنەوەشی پەلەیان نییە.
دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا لە پەیامێکیدا داوا لە وڵاتانی ئەوروپی دەکات ئەو هاوکارییە داراییانە بۆ واشنتن بگەڕێننەوە، کە لە سەردەمی سەرۆکایەتی جۆ بایدندا بە بەهای سەدان ملیار دۆلار بەخشراونەتە ئۆکراین بۆ روبەڕوبنەوەی روسیا.
ترەمپ، پەیامێکی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "تروس سۆشیاڵ" بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتوە؛ ئەوروپا دەیتوانی لەبری ئەو پارانەی ئەمریکا داویەتی خۆی تێچوکە لە ئەستۆ بگرێت، ئەگەر داوای لێبکرایە.
ئاماژەی بەوەشکردوە، ئەمریکا داوای سەرجەم ئەو پارانە دەکاتەوە لە ئەوروپا و کێشەشیان نییە ئەگەر دواشبکەوێت.
مەزڵوم عەبدی رایگەیاند، بەشداریکردنی کورد لە قۆناغە نوێیەکەی دیمەشق بە ئامانجی دەستەبەرکردنی بەهێزترین پێگەیە لە ناو دەوڵەتی سوریادا، داواش دەکات گەلی کورد کرد بڕوای تەواویان بە سەرکردایەتییەکەیان هەبێت.
مەزڵوم عەبدی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ میدیایەکی تورکی رایگەیاند، تێکەڵبونی هێزەکانی سوریا دیموکرات (هەسەدە) لەگەڵ سوپای سوریا لە چوارچێوەی پرۆسەیەکی نەخشەبۆکێشراو و پلەبەپلەدا ئەنجامدراوە، ئاماژەی بەوەشکردوە و هێزەکانیان وەک بەشێک لە سوپای سوریا بەردەوام دەبن لە بەرگرییکردن لە ناوچەکانیان.
مەزڵوم عەبدی لەبارەی چونە ناو حکومەتی نوێی سوریا وتویەتی؛ چونەناوەوەی کورد بۆ قۆناغە نوێیەکەی دیمەشق بە ئامانجی دەستەبەرکردنی بەهێزترین پێگەیە لە ناو دەوڵەتی سوریادا، بەڵام خواستەکانیان سنوری ناوچە کوردییەکان تێدەپەڕێنێت بۆ بەشداریی ئەرێنی و بنیادنەرانە لە سەرانسەری وڵاتدا.
لە بارەی کەرتی پەروەردەوە، عەبدی ئاشکرای کرد، بۆ یەکەمجار لە مێژوی دامەزراندنی کۆماری سوریادا، زمانی کوردی بە رەسمی لە خوێندندا پەسەندکراوە، بە شێوەیەک کە وانەکانی دیکەش بە زمانی کوردی دەوترێنەوە، نەک تەنها وەک وانەیەک بخوێندرێت.
هاوکات ئاماژەی بەوەشکردوە، قۆناغی نوێ دەبێت بەشداریی تەواوی پێکهاتەکانی سوریا لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا دەستەبەر بکات و پێویستە ئەو لێکتێگەیشتنانەی لە جەزیرە و کۆبانی جێبەجێکراون، بۆ عەفرینیش جێبەجێ ببن، بە تایبەت لە بوارەکانی پەروەردە و بەشداریی دانیشتوان لە ئاسایش و بەڕێوەبردنی خۆجێیدا.
سەبارەت بە رەوشی کۆچبەران و پەیوەندییە هەرێمییەکان، عەبدی ئاماژەی بەوە کرد، گەڕانەوەی دانیشتوانی سەرێ کانیێ هێشتا تەواو نەبووە، بەڵام دوای لابردنی ئاستەنگەکان بە شێوەیەکی پلەبەپلە و رێکخراو ئەنجام دەدرێت.
هەروەها دووپاتی کردەوە کە دروستکردنی پەیوەندیی بنیادنەرانە لەگەڵ تورکیا و پێداچوونەوە بە پەیوەندییەکان لەم قۆناغە نوێیەدا لە بەرژەوەندیی سوریا و گەلی کورددایە، کە وکەناڵەکانی گفتوگۆ لە نێوان هەردوولادا کراوەن.
لە کۆتاییدا جەختی لەوە کردەوە کە قۆناغی پێشوو کۆتایی پێهاتووە و هەرچەندە ڕەنگە هەموو داواکارییەکانی کورد نەهاتبپێشبێن، بەڵام دەستکەوت و بنەمایەک هەن کە دەکرێت تەواوکاریی خەبات ببن.
داواشی لە گەلی کورد کرد بڕوای تەواویان بە سەرکردایەتییەکەیان هەبێت و بەردەوام بن لە کارکردنی هاوبەش، بە ئامانجی بەگەڕخستنی دەستکەوتەکانی ساڵانی رابردوو وەک هەوێنێک بۆ بەدەستهێنانی مافی زیاتر لە داهاتودا.
میراتگرانی خاوەنە رەسەنەکانی بینای باڵیۆزخانەی فەرەنسا لە بەغداد، کە خێزانێکی جولەکەی عیراقین، سکاڵایەکی یاساییان لە پاریس تۆمار کردووە و داوای قەرەبویەک بە بڕی 21 ملیۆن و 500 هەزار یۆرۆ لە دەوڵەتی فەرەنسا دەکەن، وەک کرێی نەدراوی زیاتر لە 50 ساڵی رابردوی بیناکە.
مێژووی ئەم موڵکە دەگەڕێتەوە بۆ چڵەکانی سەدەی رابردوو، کە خاوەندارێتییەکەی بۆ دوو برای عیراقی دەگەڕایەوە پێش ئەوەی لەگەڵ شەپۆلی کۆچکردنی جولەکەکاندا عێراق جێبهێڵن.
لە ساڵی 1964دا، باڵیۆزخانەی فەرەنسا گرێبەستی بەکرێگرتنی بیناکەی لەگەڵ ئەو دوو برایە ئیمزا کردبوو، بەڵام دواتر بەهۆی دەرچوونی یاساکانی دەستبەسەرداگرتنی موڵکی جولەکە کۆچکردووەکان لەلایەن حکومەتی ئەوکاتی عیراقەوە، پاریس ئاڕاستەی گرێبەستەکەی گۆڕی بۆ بەغداد و کرێیەکەی دەدا بە دەسەڵاتدارانی عیراق.
لە بەرامبەردا، وەزارەتی دەرەوەی فەرەنسا رونیکردووەتەوە کە هۆکاری بەستنی گرێبەست لەگەڵ حکومەتی عیراق بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە خاوەنە رەسەنەکان بەپێی یاساکانی ئەوکاتی عیراق لە موڵکەکانیان بێبەش کرابوون، بۆیە ناچار بوون مامەڵە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی بەغداد بکەن.