فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا رایگەیاند لە ماوەی 60 رۆژی رابردوودا و لەگەڵ دەستپێکردنەوەی گەمارۆی "دیواری پۆڵایین" بۆ سەر ئێران، هێزەکانیان رێڕەوی 100 کەشتیی بازرگانییان گۆڕیوە.

سێنتکۆم جەختی کردەوە کە هیچ کەشتییەک نەیتوانیوە بەبێ وەدەستهێنانی مۆڵەتی پێشوەختە لە هێزەکانی ئەمریکا ناوچەی گەمارۆکە ببڕێت، هاوکات ئاماژەی بەوەش کرد:ە هێزە ئەمریکییەکان لە ئامادەباشیی تەواودان بۆ بەردەوامیدان بە جێبەجێکردنی ئەم ئەرکە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا رایگەیاند کە مانگێک لەمەوبەر ئێران لە ماوەی یەک یەکسەعاتدا 111 تۆپ و مووشەکی بەرەو یەکێک لە کەشتییە فڕۆکەهەڵگرەکانی ئەمریکا ئاڕاستەکرد.

نوێدەکرێتەوە..

سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە یادی 25 ساڵەی روداوی 11ـی سێپتەمبەردا پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاوخەمی خۆی بۆ گەلی ئەمریکا دەردەبڕێت.

بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە پەیامەکەیدا رایگەیاند: لەم ساڵیادە خەمناکەی هێرشەکانی 11ـی سێپتەمبەردا، یادی ئەو ئەو کەسە بێتاوانانە دەکەینەوە کە گیانیان لەدەستدا و هاوسۆزی و هاوپشتیی خۆمان بۆ خێزانەکانیان و گەلی  ئەمریکا دووپات دەکەینەوە.

ئاماژەی بەوەشداوە، 11ـی سێپتەمبەر وەک بیرخەرەوەیەکی بەهێزی دەرئەنجامە وێرانکەرەکانی تیرۆر دەمێنێتەوە.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، بیرخەرەوەی بەرپرسیارێتییە هاوبەشەکەمانە بۆ روبەڕووبوونەوەی توندڕەوی و کارکردنی پێکەوەیی لەپێناو ئاشتی، ئاسایش و مرۆڤایەتیدا.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند کە بەھۆی ھەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێسەوە، بە تەواوی ھێزی خۆیانەوە ھێرشیان نەکردووەتە سەر ئێران.

بڕیارە ھەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێسی ئەمریکا لە سێی مانگی تشرینی دووەمی ئەمساڵ، ئەنجام بدرین.

دۆنالد ترەمپ لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی "فۆکس نیوز"ی ئەمریکی لە وەڵامی پرسیارێک سەبارەت بەوەی کە بۆچی ئەمریکا بە تەواوی ھێزی خۆی ھێرشی نەکردووەتەوە سەر ئێران، وتی: "بەھۆی ھەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێس، نامانەوێت بە تەواوی ھێزی خۆمان ھێرش بکەیەنە سەر ئێران".

ھەروەھا سەرۆکی ئەمریکا بانگەشەی ئەوەی کرد کە لە ئەگەری جەنگ لەگەڵ ئێران، راستەوخۆ دوای ھەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێس، کۆتایی پێدێت و رایگەیاند: ئێستا ئێران، زەحمەت دەتوانێت بەرگەی بگرێت و لە دۆخێکی زۆر خراپ دایە.

ترەمپ سەبارەت بەوەی کە ئێران چۆن دەتوانێت بەردەوام بێت لە ئاراستەکردنی موشەک، سەرباری ئەوەی واشنتۆن بانگەشەی کردووە کە توانی موشەکی ئێرانیان لەناوبردووە، ئەوا وتی: ئەوان (ئێرانییەکان) ژمارەیەکی زۆر موشەکیان ھەیە، ئێمە بەشێکی زۆری ئەو موشەکانمان تێکشکاندووە، بەڵام ھێشتا موشەکیان ھەیە.

 دۆناڵد ترەمپ راشیگەیاند کە بەھیچ شێوەیەک ھەست بە پەشیمانی ناکات لە سیاسەتەکەی بەرانبەر ئێران.

11ی سێپتەمبەر، ئەو رێكەوتەی كە هاوڵاتیانی ئەمریكا و تا رادەیەك جیهانیش رادەچڵەكێنێت ئەمساڵ 25 ساڵ تێدەپەڕێت بەسەریدا.

رووداوەكە بە گەورەترین پەلاماری تیرۆریستی لە مێژووی ئەمریكا لە قەڵەم دەدرێت. تا ئێستاش دادگایكردنی تاوانبارانی ئەو رووداوە بەردەوامی هەیە.

رووداوەكە بەم جۆرە بوو،بەرەبەیانی 11ی سێپتەمبەری 2001، 19 ئەندامی  رێكخروی تیرۆرستی قاعیدە، چوار فڕۆكەی نەفەرهەڵگری ئەمریكایان رفاند و دواتر دوو لە فڕۆكەكان تاوەرەی ناوەندی بازرگانیی جیهانییان لە ناوچەی مانهاتن لە نیویۆرك كردە ئامانج، یەكێك لە فڕۆكەكانیش خۆی بە باڵەخانەی (پێنتاگۆن)دا كێشا و فڕۆكەی چوارەمیش لەویلایەتی پێنسیلڤانیا لەلایەن هێزی ئاسمانی ئەمریكا خرایەخوارەوە، لە ئەنجامی ئەو هێرشانەش، نزیكەی سێ هەزار كەس گیانیان لەدەستدا و هەزاران كەسیش برینداربوون.

هەرزوو  رێكخراوی تیرۆرستی قاعیدە بەرپرسیارێتی پەلامارەكەی لە ئەستۆگرت، جۆرج دەبلیو بۆش سەرۆكی ئەو كاتەی ئەمریكا، داوای لە بزوتنەوەی تاڵیبان ئەفغانستان كرد  ئوسامە بن لادن سەرۆكی پێشووی رێكخراوی قاعیدە رادەستی واشنتۆن بكات، بەڵام تاڵیبان داواكارییەكەی رەتكردەوە، بۆیە لە 7ی تشرینی یەكەمی 2001دا ئەمریكا دەستی بە هێرش بۆسەر ئەفغانستان كرد ، دوای نزیكەی10 ساڵ و رۆژی 2 ئایاری ساڵی 2011  باراك ئۆباما سەرۆكی ئەو كاتەی ئەمریكا كوشتنی بن لادنی راگەیاند.

بەڵام دوای 20 ساڵ لە تێپەڕبوونی رووداوەكە، بە بڕیاری جۆ بایدن، 46ەمین سەرۆكی ئەمریكا، سوپای ئەمریكا لە ئەفغانستان كشایەوە و جارێكی تر ئەو وڵاتەی بۆ تاڵیبان بەجێهێشت.

11ی سێپتەمبەر، چەندین دەرەنجامی، سیاسی و ئابوری و ئەمنی بۆ ئەمریكا و جیهان لێكەوتووەتەوە و پاش پەلامارەكە، رەوشی ئاسایشی نیشتمانیی لە ئەمریكا و سەرجەم وڵاتانی جیهان، گۆڕانكاری بەسەردا هات و وڵاتان بودجەیەكی گەورەتریان بۆ رووبەرووبوونەوەی تیرۆر تەرخان كرد، ئەوە جگە لەوەی رووداوەكە بوە هۆی سەرهەڵدانی شەپۆلێكی گەورەی رق و كینە بەرامبەر موسڵمانان لە وڵاتانی رۆژئاوا و قوڵبوونەوەی ئیسلامۆفۆبیا، لە 2024دا و لەدوای 23 ساڵ لەو رووداوە، لوید ئۆستن وەزیری پێشوی بەرگری ئەمریكا ڕایگەیاند، لەگەڵ ئەنجامدەرانی ئەو رووداوە ڕێكەوتن بەرامبەر بە دانپێدانانیان بە تاوانە لەبەردەم دادگا، سزاكانی سەریان كەمبكرێتەوە و سزای لە سێدارەدان نەیانگرێتەوە، بەڵام تا ئێستا ئەو دادگاییكردنە بەڕێوە نەچووە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، ئەمڕۆ هەینی، هوشیارییدا لە گەیشتنی دیموکراتەکان بۆ دەسەڵات لە حاڵەتی پێشڕەوییان لە هەڵبژاردنەکانی کۆنگرێسدا، و رایگەیاند کە ئەوە دەبێتە هۆی گەیاندنی زیان بە وڵات و وێرانکردنی هەموو ئەو دەستکەوتانەی بەدیهاتوون.

سەرۆکی ئەمریکا لە میانی بەشداریکردنی لە کۆنگرەیەکی حزبی کۆماری لە ویلایەتی تەکساس روونی کردەوە: حزبی دیموکرات هەموو ئەوەی بونیاد نراوە هەڵی دەتەکێنێت ئەگەر لە هەڵبژاردنەکاندا بباتەوە، هەروەها وتیشی: ئەگەر دیموکراتەکان بگەنە دەسەڵات، هەموو ئەوەی بونیادمان ناوە وێرانی دەکەن و وڵاتەکەمان لەناو دەبەن.

هاوکات ترەمپ داوای لە لایەنگرانی کرد بەشداریی لە دەنگداندا بکەن لە هەڵبژاردنەکانی ناوەڕاستی خولی کۆنگرێسدا، کە بڕیارە لە مانگی تشرینی دووەمی داهاتوودا بەڕێوەبچێت.

دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، جەنگی ئێران تا دوای هەڵبژاردنی نیوەیی كۆنگرێسی وڵاتەكەی بەردەوام دەبێت  و نرخی نەوتیش تا ئەو كاتە دانابەزێت.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، قەبوڵكردنی ئەو دۆخە ئابوورییەی  كاتییەی وڵاتەكەی پێیدا تێپەڕ دەبێت بە پێویست دەزانێت بۆ رێگریكردن لە بەدەستهێنانی چەكی ئەتۆمی لەلایەن ئێرانەوە

وتیشی: پێشبینی ناكات جەنگ ی ئێران پێش هەڵبژاردنەكانی نیوەیی كۆنگرێس لە مانگی تشرینی دووەم كۆتایی بێت و نرخی نەوتیش تا دوای هەڵبژاردنەكان و بەدەستهێنانی سەركەوتن لە جەنگەكەدا دانابەزێت.

ئەوەش لە کاتێکدایە، سەرۆكی ئەمریكا لەبارەی هەڵبژاردنەكانی نیوەیی كۆنگرێسەوە بەڵێنیداوە لە ئەگەری سەركەوتنی كۆمارییەكان لە كۆنگرێس لە هەڵبژاردنەكانی مانگی تشرینی دووەمدا، بڕی پێنج هەزار دۆلار وەك پاداشت دەداتە هەر هاووڵاتییەكی ئەمریكی، بەڵام ئەم هەنگاوە رەخنەی توند و تۆمەتی بەرتیلدانی دەنگدەرانی بەدوای خۆیدا هێنا.

تا دێت ئامارەكانی بەرزبوونەوەی پلەی گەرما و لێكەوتەكانی دەچنە قۆناغی مەترسیدارترەوە، هۆكارە سەرەكییەكەشی بۆ زۆربوونی چالاكییەكانی مرۆڤ دەگەڕێتەوە.

بەپێی ئامارەكانی دەزگای چاودێری كەشوهەوای یەكێتی ئەوروپا (كۆپرنیكۆس)، مانگی ئاب بە گەرمترین مانگ لە مێژووی تۆماركراوی جیهاندا دانرا.

كۆپەرنیكۆس رایگەیاندووە، تێكڕای پلەی گەرمی لە مانگی ئابی 2026دا بە 16.96 پلەی سیلیزی دیاریكراوە، زانایانی كۆپەرنیكۆس ئاماژەیان بەوە كردووە، لەماوەی 100 هەزار ساڵی رابردوودا جیهان تێكڕای پلەی گەرمی بەرزی لەو پلەیەی بەخۆیەوە نەبینیوە.

پشكی شێر لە گەرمای مانگی ئاب بەر نیوەگۆی باكوری زەوی و رۆژئاوا ئەوروپا كەوتووە، بەجۆرێك، تەنها لە هاوینی ئەمساڵدا نزیكەی 35 هەزار كەس لە ئەوروپا بەهۆی شەپۆلەكانی گەرماوە گیانیان لەدەستداوە، زۆرینەی گیانلەدەستدانەكان لەو وڵاتانەدا بوون بە كەشی فێنك راهاتوون و سیستمی فێنككەرەوەیان لە ماڵ و شوێنی كارەكاندا نەبووە.

35 هەزار گیانلەدەستدان بەهۆی گەرماوە ئامارێكی مەترسیدارە، جیاواز لە گیانلەدەستدان، گەرما كاریگەریی كردە سەر ژیانی رۆژانە و چەندین كار و پیشەی راگرت و لەزۆر وڵات خوێندنیش راگیرا.

لەو بارەیەوە رێكخراوی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ منداڵان- یونیسێف رایگەیاندووە، كچان زیاتر كاریگەریی بەرزبوونەوەی پلەكانی گەرمایان لەسەرە بەراورد بە كوڕان. یونسێف دەڵێت، گۆڕانی كەشوهەوا زیانی گەورەی بە پرۆسەی خوێندن گەیاندووە، تەنانەت ساڵی رابردوو كاریگەری نەرێنییان لەسەر زیاتر لە 171 ملیۆن قوتابی لە 106 وڵاتدا هەبووە.

بەپێی شیكارییەكانی یونیسێف، كچان زیاتر دەكەونە ژێر كاریگەری داخستنی قوتابخانەكان و زیانپێگەیشتنی دامەزراوەكان، هەروەها لە كاتی قەیرانە ژینگەیییەكاندا، كچان زیاتر دادەبڕێن لە خوێندن و ئەركی قورسی ماڵداریان دەكەوێتە سەرشان، تەنانەت زۆركات دەبێتە هۆی هاوسەرگیری لە تەمەنی منداڵیدا و ئەوەش رێگر دەبێت لە گەڕانەوەیان بۆ خوێندن.

پێشتریش یونیسێف رایگەیاندبوو، نزیكەی نیوەی منداڵانی جیهان كە ژمارەیان دەگاتە یەك ملیار و 100 ملیۆن منداڵ مەترسی گەورەی ژینگەییان لەسەرە، هەروەها لە ئێستادا 300 ملیۆن منداڵ لەو ناوچانەدا دەژین كە بەدەست گەرمای توندەوە دەناڵێنن.

رێكخراوە جیهانییەكانی تایبەت بەژینگە و كەشوهەوا هۆشداری دەدەن لە كاریگەرییە نەرێنییەكانی گەرمبوونی زەوی و داواش لە حكومەتەكان دەكەن، بودجەی پێویست و بەپەلە بۆ روبەڕوبوونەوەی ئەو گۆڕانكارییە بگرنەبەر، لەناویشیاندا ئەوروپا، كە بیر لە گۆڕینی ئەندازیاری شارەكان و فراوانكردنی روبەری سەوزایی دەكاتەوە.

جێگیری سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، بژاردەیەكی ئەوتۆ لە بەردەم ئێراندا نەماوەتەوە.

جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆكی ئەمریكا، لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، وڵاتەكەی سەركەوتوو بووە لە وشككردنی سەرچاوە داراییەكانی ئێران لە ڕێگەی توندكردنەوەی گەمارۆ ئابوورییەكان.

ڤانس ئاماژەی بەوە كرد، ئیدارەی ئەمریكا بە تەواوی رێگری لە ئێران كردووە لە هەناردەكردنی بەرهەمە نەوتییەكانی، وتیشی ئەوان ئێرانییەكانیان لە هەناردەكردنی نەوت بێبەش كردووە و لە ئێستادا هیچ داهاتێكیان لە كەرتی بیانیەوە دەستناكەوێت.

جێگری سەرۆكی ئەمریكا جەختیشی كردەوە، بەهۆی ئەم فشارە ئابوورییە توندانەوە بژاردەیەكی ئەوتۆ لە بەردەم تاراندا نەماوەتەوە.

 لەبارەی ئەگەری چارەسەری سیاسی و گەیشتن بە رێككەوتن، ڤانس روونیكردەوە، واشنتۆن ئامادەیە رێككەوتن بكات، بەڵام ئەوە بەستراوەتەوە بە بڕیاری كۆتایی دۆناڵد تڕەمپ، سەرۆكی ئەمریكاوە.

سەرۆكی ئەمریكا رەتیدەكاتەوە لە ئێستادا بەدوای رێككەوتنەوە بن لەگەڵ تاران بەڵكو هێرشی زیاتری دەكەنە سەر، پێشبینیش دەكات دوای هەڵبژاردنەكانی نیوەی خول جەنگی ئێران بە تەواوی كۆتایی پێبێت.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لە ئێستادا بەدوای رێككەوتنەوە نین لەگەڵ تاران، بەڵكو هێرشی چڕتر و زیاتری دەكەنەسەر، بەڵام ئەوە دەرگای دانوستان داناخات.

وتیشی، لەو باوەڕەدایە، دەستبەجێ دوای هەڵبژاردنەكانی نیوەی خولی سەرۆكایەتی ئەمریكا لە مانگی تشرینی دووەم، جەنگی ئێران كۆتایی بێت، چونكە تاران ناتوانێت لەوە زیاتر خۆڕاگر بێت.

ئەوەش لە كاتێكدایە، ئاڵۆزییە سەربازییەكانی نێوان واشنتۆن و تاران گەیشتوونەتە ئاستێكی بێپێشینە، بەتایبەت دوای ئامانجگرتنی كەشتییە جەنگی و نەوتهەڵگرەكان لە كەنداو و دەریای عومان، كە تێیدا ئەمریكا چەندین بەلەمی سەربازیی ئێرانی كردووەتە ئامانج.

لەگەڵ هەڵکشانی گرژییە ئەمنییەکان لە گەروی هورمز، نرخی نەوت بە رێژەی زیاتر لە ٪3 بەرزبووەوە و یەک بەرمیل نەوتی خاوی برێنت 101 دۆلاری تێپەڕاند.

لە بازاڕەکانی جیهاندا نرخەکانی نەوت بە رێژەی زیاتر لە ٪3 روویان لە بەرزبوونەوە کرد، ئەوەش بەهۆی هەڵکشانی گرژییە ئەمنییەکان و دروستبوونی دڵەڕاوکێ لە جوڵەی دەریایی لە گەروی هورمزدا کە رێڕەوێکی ستراتیژیی جیهانییە بۆ گواستنەوەی وزە.

لە تێپەڕاندنێکی بەرچاویشدا، نرخی نەوتی خاوی برێنت 101 دۆلاری بۆ هەر بەرمیلێک تێپەڕاند و بەرزترین ئاستی تۆمارکرد، هاوکات نرخی بەرمیڵیک خاوی تەکساسی ئەمریکیش بەرزبووەوە و 96 دۆلاری تێپەراند.

ئەم بەرزبوونەوە خێرایەی نرخەکان دەگەڕێتەوە بۆ زیادبوونی مەترسییەکان لە پەککەوتنی ناردنی نەوتی خاو و خاوبوونەوەی جووڵەی کەشتییە نەوتهەڵگرەکان لە رێگەی ئەو گەروی هورمزەوە، کە نزیکەی پێنجیەکی نەوتی جیهانی پێدا تێپەڕدەبێت، ئەوەش تێچووی بارکردن و دڵنیایی بەرزکردووەتەوە و بازاڕەکانیشی خستووەتە حاڵەتی ئامادەباشییەوە بۆ پێشهاتە مەیدانییەکان.

واشنتۆن پلانی نوێ بۆ بۆردومانکردنی بنکە ئەتۆمییەکانی ئێران ئامادە دەکات و پلانەکان سەرنج دەخەنە سەر بنکە ئەتۆمییە ژێرزەمیننیەکانی تاران.

تۆڕی هەواڵی "سی ئێن ئێن" لەسەر زاری چەند سەرچاوەیەکی ئاگادارەوە بڵاویکردەوە، ئیدارەی ئەمریکا بەردەوامە لە هەوڵە چڕەکانی بۆ داڕشتن و نوێکردنەوەی پلانی سەربازیی گشتگیر بە ئامانجی ئەنجامدانی هێرشی یەکلاکەرەوە بۆ سەر بنکە ئەتۆمییە ژێرزەمینییەکانی ئێران.

سی ئێن ئێن لە راپۆرتێکیدا ئاماژەی بەوەکردووە، پلانەکان بە پلەی یەکەم سەرنج دەخەنە سەر دەستنیشانکردنی ئەو دامەزراوە ئەتۆمییانەی ئێران کە لە ووی ئەندازیارییەوە وەک قەڵای قایم و پەناگەی ئارام دروستکراون.

هاوکات شارەزایان و شیکەرەوە سەربازییەکان ئەوەیان خستووەتەڕوو، ئەو بنکانە بە تایبەتی بۆ پاراستنی ئامێرەکانی سەنتەرفیوژ کە ئامێرێکە بەکاردێت ' بۆ جیاکردنەوەی ماددە شل یان گازییەکان بەپێی چڕییەکەیان' و پێکهاتەکانی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران لە هەر هێرشێکی ئاسمانی یان موشەکی ئاسایی دیزاین کراون، ئەوەش بڕیاردان لە هێرشکردنە سەریان دەکاتە ئاڵنگارییەکی سەربازیی ئاڵۆز کە پێویستی بە پلانی ورد و پێشکەوتوو هەیە.

پێشتریش لە تەمموزی ئەمساڵدا، رۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ" لەسەر زاری سەرچاوەکانییەوە بڵاویکردبووەوە، ئیسرائیل ئیدارەی ترەمپی لە هەوڵەکانی ئێران بۆ گواستنەوەی تەکنەلۆژیا ئەتۆمییەکەی بۆ قووڵایی زەوی ئاگادارکردووەتەوە، بەپێی زانیارییە هەواڵگرییەکان، هەزاران ئامێری سەنتەرفیوژ بۆ پیتاندنی یۆرانیۆم لە تۆڕێک تونێلدا لە ژێر کێوی پیکاکس جێگیرکراون.

پوتن بۆ کیم جۆنگ ئون: پەیوەندییەکانی نێوان مۆسکۆ و پیۆنگ یانگ هەمیشە لەسەر بنەمای دۆستایەتی بنیاتنراوە.

ئاژانسی هەواڵی فەرمی کۆریای باکوور بڵاویکردەوە، ڤلادیمێر پوتن، سەرۆکی روسیا، بە بۆنەی 78هەمین ساڵیادی دامەزراندنی کۆریای باکوورەوە، پەیامێکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی 'کیم جۆنگ ئون'، رێبەری ئەو وڵاتە کرد و رایگەیاند، پەیوەندییەکانی نێوان مۆسکۆ و پیۆنگ یانگ هەمیشە لەسەر بنەمای دۆستایەتی بنیاتنراون.

ئاماژەی بەوەشکرد، هەردوو وڵات بەردەوام دەبن لە هاوکاریکردنی یەکتر بە مەبەستی بەهێزترکردنی هاوبەشییە ستراتیژییەکانیان.

ترەمپ بانگەشە بۆ ئەوە دەكات ئێران توانای نەماوە ببێتە خاوەنی چەكی ئەتۆمی و سوپای پاسدارانیش دەڵێت، دەستیانگرتووە بەسەر ژێردەریاییەكی ئەمریكا لە گەروی هورمز.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، گەمارۆ دەریاییەكەیان بۆسەر ئێران گەورەتر لە ئاستی پێشبینییەكانیان سەركەوتوو بووە، گەمارۆكەش بە بەهێزی بەردەوامە.

ئەوەشی خستەڕوو، گورزی بەهێزیان لە ئێران وەشاندووە و ئەو وڵاتە توانای ئەوەی نەماوە ببێتە خاوەنی چەكی ئەتۆمی.

هاوكات، سوپای پاسداران لە پەیامێكیدا رایگەیاندووە، هێزی دەریایی سوپای پاسداران بە پشتبەستن بە زانیاری هەواڵگری، لە ئۆپراسیۆنێكی ئاڵۆز و هەستیاردا لە گەروی هورمز توانیویانە دەستبگرن بەسەر ژێردەریاییەكی زیرەكی ئەمریكادا.

لە رێکارێکی نوێدا بۆ بەرەنگاربوونەوەی هاوکارییە لۆجیستییەکانی تاران، وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا سزای خستە سەر 36 کەسایەتی و دامەزراوەی پەیوەندیدار بە کەرتی فڕۆکەوانیی ئێرانییەوە، کە لە نێویاندا کەسێک و 29 کۆمپانیای جۆراوجۆر دەستنیشان کراون.

بەپێی قاگەیەندراوی وەزارەتەکە، ئەم لایەنانە تۆمەتبارن بە پشتیوانیکردنی ئەو تۆڕە فڕۆکەوانییەی ئێران کە بۆ گواستنەوەی چەک و کەلوپەلی قاچاخ بەکاردەهێنرێن.

لە هەمان کاتدا، واشنتۆن بڕیاریدا کارکردن بەو مۆڵەتە تایبەتە بۆ ماوەیەکی نادیار رابگرێت کە پێشتر بەشێوەیەکی کاتی رێگەی دەدا بە دووبارە هەناردەکردنەوەی هەندێک فڕۆکەی مەدەنی بۆ ناو خاکی ئێران.

سەرۆکی ئۆکراین دەڵێت، هیواخوازە لەم مانگەدا کۆبوونەوەیەکی سێقۆڵی لە نێوان دانوستانکارانی روسیا، ئۆکراین و ئەمریکا بەڕێوەبچێت، ئەمەش دوای سەردانی نوێنەرانی ئیدارەی ئەمریکا بۆ مۆسکۆ و کیێڤ.

ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین رایگەیاند، هەردوو نوێنەری ئەمریکا، ستیڤ ویتکۆف و جارید کوشنەر، چەندین پێشنیازی باشیان پێشکەش کردووە بۆ تاوتوێکردنی رێگەچارەکانی کۆتاییهێنان بە جەنگەکە.

ئاماژەی بەوەشکرد، وڵاتانی وەک تورکیا و سویسرا یاخود وڵاتانی تر دەتوانن میوانداری ئەم کۆبوونەوە سێقۆڵییە بکەن، کە تێیدا بابەتەکانی پێوەندیدار بە هەناردەی دانەوێڵە، بەرهەمهێنانی وزە و نەوت و غاز دەستنیشان دەکرێن.

لە لێدوانێکیدا بۆ ماڵپەڕی ئەکسیۆسی ئەمریکی، زیلینسکی ئاشکرایکرد، روسیا بە نێردراوەکانی دۆناڵد ترەمپی راگەیاندووە ئامادەیە بۆ دەستپێکردنی دانوستانەکان، ئەمەش رەنگە رێگە خۆش بکات بۆ کەمکردنەوەی ئاڵۆزییەکان و راگرتنی هێرشە سەربازییەکان.

سەرۆکی ئۆکراین جەختیشی کردەوە، ڤلادیمێر پوتن، سەرۆکی روسیا "پێویستی بە ترەمپ هەیە" و نایەوێت پێش هەڵبژاردنەکانی نیوەی خول لە مانگی تشرینی دووەمدا تووڕەی بکات، بەوەش کۆشکی کرملن ئامادەیی بۆ دیالۆگ نیشانداوە.

لای خۆیەوە، دیمیتری پیسکۆڤ، وتەبێژی سەرۆکایەتیی روسیا 'کرملن' رایگەیاند، وڵاتەکەی بەدووری نازانێت کۆبوونەوەی سێقۆڵی دەستپێبکات، بەڵام جەختی کردەوە هێشتا زووە باس لە شوێن و کاتی دیاریکراو بكرێت.

هاوکات، ستیڤ ویتکۆف، نوێنەری ئەمریکا رایگەیاند، سەردانەکەیان بۆ مۆسکۆ و کیێڤ بووەتە هۆی بەدەستهێنانی "پێشکەوتنی جەوهەری" و رەخساندنی رەوشەکە بۆ دیاریکردنی وادەی گفتوگۆ سێقۆڵییەکان، ئاماژەی بەوەش کرد، ترەمپ بە جددی کار بۆ راگرتنی خوێنڕشتن و بەدیهێنانی ئاشتییەکی بەردەوام دەکات.