سەرۆکی ئەمریکا دەرفەتێکی کورت دەداتە دانوستانەکان لەگەڵ ئێران ودەڵێت بەهۆی هەوڵی وڵاتانی ناوەندگیرەوە هێرشەکانی راگرتووە، بەڵام ئاگاداری دایەوە کە ئەگەر دانوستانەکان سەرنەکەون، بژارەی سەربازیی بەربڵاو لەئارادایە.

سەرۆکی ئەمریکا دونالد تڕەمپ، ئەمڕۆ دووشەممە رایگەیاند: دانوستانی ورد و قووڵ لەگەڵ ئێران ئەنجام دەدەین، و ئەگەر سەرکەوتوو نەبێت، دەگەڕێینەوە بۆ پرۆسەیەکی سەربازیی بەربڵاو.

تڕەمپ ئاماژەی بەوەش کرد: وەڵامی داوای ناوەندگیرەکانم دایەوە بۆ رەخساندنی دەرفەتێک بۆ دانوستان لەگەڵ ئێران، بەڵام کاتێکی زۆر بۆ دانوستانەکان تەرخان ناکەم.

لە درێژەی قسەکانیدا تڕەمپ وتی: دەرفەت بۆ بەدەستهێنانی پێشکەوتن لە دانوستانەکان لەگەڵ ئێران کورتخایەنە، و بڕیارم دا هێرشەکان بۆ سەر ئێران راگرم، چونکە وڵاتانی ناوەندگیر داوای رەخساندنی دەرفەتیان کرد بۆ دانوستان.

تڕەمپ جەختیشی کردەوە: ئەگەر دانوستانەکان لەگەڵ ئێران شکست بهێنن، ئامادەم بۆ ئەنجامدانی کردەی سەربازیی بەهێز.

ناتانیاهۆ بە زانیاری هەستیارەوە دەچێتە واشنتۆن و زانیاری هەواڵگریی لەبارەی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران رادەستی کۆشکی سپی دەکات.

بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل بۆ ئەنجامدانی دیدارێک لەگەڵ دونالد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا بەرەو واشنتۆن بەڕێکەوت، بەپێی زانیارییەکانی راگەیاندنەکانی ئیسرائیلیش، ناتانیاهۆ زانیاریی هەواڵگریی هەستیار لەبارەی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێرانەوە رادەستی کۆشکی سپی دەکات.

کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی لە زاری چەند سەرچاوەیەکەوە بڵاویکردەوە، ناتانیاهۆ لە هەشتەمین دیداری خۆیدا لەگەڵ ترەمپ لە خولی دووەمی سەرۆکایەتیەکەیدا، زانیاریی زۆر نوێ و هەستیاری هەواڵگری لەبارەی پێشچوونەکانی ئێران بەرەو بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی دەخاتەڕوو، بەبێ ئەوەی وردەکاری زیاتر لەسەر ناوەڕۆکی زانیارییەکان ئاشکرا بکرێت.

هەمان سەرچاوەکان ئاماژەیان بەوەشکردووە، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لەم سەردانەیدا دژایەتیی خۆی بۆ داواکارییەکەی ئەمریکا دەردەبرێت کە داوای لێکردوون لە خاکی لوبنان و سوریا بکشێنەوە. لە بەرانبەریشدا، ناتانیاهۆ داوایەک ئاڕاستەی ترەمپ دەکات بۆ راگرتن و فڕۆشتنی فڕۆکەی جەنگیی لە جۆری "F-35" بە تورکیا.

پێش بەڕێکەوتنی بۆ واشنتۆن لە ئەمڕۆ، بنیامین ناتانیاهۆ جەختی کردەوە کە لەگەڵ ترەمپ تاوتوێی تەواوی پرسە هەنووکەیییەکان دەکات و لە سەرووی هەموویانەوە پرسی ئێران دەبێت.

ناتانیاهۆ رایگەیاند: "ئامانجمان پاراستنی ئاسایشمان و فراوانکردنی بازنەی ئاشتییە لە دەوروبەرمان"، هەروەها جەختی لەوەشکردەوە، ئەرکەکەی لە واشنتۆن تەنها یەک ئامانجی روونی هەیە، ئەویش "دەستەبەرکردنی ئاسایش، بەهێزی و داهاتووی ئیسرائیلە".

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئەم کۆبوونەوەیەی لەگەڵ ترەمپ بە "بەرپرسیارێتییەکی قورس" وەسف کرد و ئەوەشی خستەڕوو، لەم ساتەوەختە سەختانەدا دەبێت بە "ئیرادەیەکی بەهێز و داناییەکی زۆرەوە" ئاراستەی روداوەکان بکرێت.

وەزارەتی جەنگی ئەمریكا بڕیاری دا رێگەی ئەژماركردن و بڵاوكردنەوەی زیانە گیانییەكانی سوپاكەی لە شەڕی ئێران بگۆڕێت، ئەمەش دوای ئەوەی رووبەرووی رەخنەی توند بووەوە بەوەی كە ژمارەی كوژراو و بریندارەكان بە كەمتر لە راستییەكەی نیشان دەدەن.

رۆژنامەی نیویۆرك تایمز رایگەیاند كە  وەزارەتی جەنگی ئەمریكا شێوازی ئەژماركردنی زیانەكانی گۆڕیوە و ئامارە نوێیەكان دەریدەخەن كە ژمارەی بریندارەكان گەیشتووەتە 624 سەرباز، دوای ئەوەی ئاگربەست لە 7ی تەمموزدا كۆتایی هات، وەزارەتی بەرگری لاپەڕەیەكی نوێی بۆ بڵاوكردنەوەی زیانەكان بە ناوی زیانەكانی ئۆپەراسیۆنە دەرەكییەكان دروست كردووە تاوەكو ئامارە كۆن و نوێیەكان تێكەڵ نەبن.

لێپرسراوانی سەربازی ئاماژەیان بەوە كرد كە ئەم گۆڕانكارییە بەهۆی تێكچوونی كاتیی داتاكان بووە لە ماڵپەڕی رەسمی وەزارەتدا، بەڵام چاودێران پێیان وایە ئەمە هەوڵێكە بۆ كەمكردنەوەی كاریگەرییە دەروونییەكانی جەنگ. 

ژمارەی كاندیدەكان بۆ پۆستی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان گەیشتووەتە حەوت كەس و رافایل گروسی بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمیش یەكێكە لە كاندیدەكان.

خولی دووەمی سەرۆكایەتی ئەنتۆنیۆ گۆرتێرێس سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان نزیك بووەتەوە لە كۆتایی و تا ئێستا حەوت كەس بە رەسمی كاندید كراون بۆ ئەو پۆستە، بڕیاریشە ئەم هەفتەیە ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی دەنگدانی نارەسمی بۆ كەمكردنەوەی ژمارەی كاندیدەكان دەستپێبكات.

دوو لە كاندیدە بەهێزەكان یەكێكیان لەلایەن ئۆگەنداوەیە كە ئەوتۆنیۆی تەمەن 75 ساڵە و ئەزموونێكی قوڵ و توانایەكی باڵای هەیە لە كارەكانی نەتەوە یەكگرتووەكان و پێشتر نوێنەری تایبەتی سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان بووە لە دۆسیەی منداڵان و پرسی چەكداریدا كاری كردووە، ئەوەی دیکەشیان رافایل گروسی بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمە.

هەرچەندە هێشتا هیچ كاندیدێك لە ریزبەندی پێشەوە نییە، بەڵام هەفتەی رابردوو دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا نیازی خۆی بۆ كاندیدكردنی جیانی ئینڤانتینۆ سەرۆكی فیفا نیشاندا بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە.

فڕۆکەکەی نـاتانیـاهۆ دوای رێگری لە دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لەسەر سنووری ئوردن، لە بنکەیەکەوە لە نەقەب بەرەو واشنتۆن بەڕێکەوت.

میدیاکانی ئیسرائیل، ئەمڕۆ دووشەممە، بڵاویانکردەوە، فڕۆکەی بنیامین نـاتانیــاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە بنکەیەکی سەربازییەوە لە ناوچەی نەقەب بەرەو واشنتۆنی پایتەختی ئەمریکا بەڕێکەوتووە.

ئەم بەرێکەوتنە دوای ماوەیەکی کەم هات لە راگەیەندراوێکی سوپای ئیسرائیل کە تێیدا ئاماژەی بە رێگریکردن لە دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان  کرد لە نزیک سنوورەکانی ئوردن، کە پێش بەزاندنی ئاسمانی ئیسرائیل خراونەتە خوارەوە.

سوپای ئیسرائیل ئەمڕۆ دووشەممە لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، رێگرییان لە دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کردووە کە لە ناوچەی سنووری لەگەڵ ئوردن بەدی کرابوون.

بەپێی رۆژنامەی "تایمز ئۆف ئیسرائیل"، پرۆسەی رێگریکردنەکە لە ئاسمانی نزیک ناوچەی دەریای مردوو رویداوە، و سوپای ئیسرائیل لە راگەیەندراوەکەیدا جەختی کردووەتەوە کە ئەو دوو فڕۆکە بێفڕۆکەوانە نەچوونەتە ناو خاکی ئیسرائیل و بەزاندنی سنووریان ئەنجام نەداوە.

ئاگری جەنگەکە گەیشتە دەریای قەزوین و بەرەیەکی نوێی رووبەڕووبوونەوە لە نێوان تاران و کیێڤدا دەکرێتەوە؛ وەزیری دەرەوەی ئێران رایدەگەیەنێت هێرشکردنە سەر کەشتییە بازرگانییەکەیان بەبێ وەڵام تێپەڕ نابێت، لە بەرانبەریشدا ئۆکراین بەئامانجگرتنی باری سەربازیی نێوان ئێران و روسیا وەک سەرکەوتنێکی گەورەی هێرشە دوورهاوێژەکانی وەسف دەکات.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، ئۆکراین هێرشی کردووەتە سەر کەشتییەکی بازرگانیی ئێرانی و بەهۆیەوە دەریاوانێک کوژراوە. ئاماژەی بەوەش کرد، ئەم هەنگاوە "پێشێلکارییەکی زەق و روونی پەیماننامەی نەتەوە یەکگرتووەکانە" و کیێڤی تۆمەتبار کرد بەوەی "بە هاندانی ئیسرائیل و بە مەبەستی راکێشانی ئەوروپا بۆ ناو جەنگەکە" ئەو هێرشەی ئەنجامداوە.

عراقچی لە بڵاوکراوەیەکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی "ئێکس" ئاشکرای کرد، لە پەیوەندیی تەلەفۆنیدا لەگەڵ کایا کالاس، لێپرسراوی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا و سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی روسیا، ڕایگەیاندووە کە "ئەم هەنگاوەی زیلینسکی بە هیچ شێوەیەک بێ وەڵام تێپەڕ نابێت".

پارێزگاری گێڵانی ئێران رایگەیاند، هێرشەکە بۆ سەر کەشتییەکی ئێرانی بووە لە دەریای قەزوین کە رێڕەوێکی سەرەکیی بازرگانیی ئێران و روسیایە و لە ئەنجامدا دەریاوانێک کوژراوە و سێ ئەندامی تیمی کەشتییەکەش بریندار بوون. دەشڵێت؛  کەشتییەکە بارێکی ئاسنی هەڵگرتبوو و لە بەندەری ئەستراخانی روسیاوە بەرەو بەندەری ئەنزەلی لە ئێران بەڕێوەبووە.

لە بەرانبەردا، ئۆکراین ئاشکرایکردبوو، لە دەریای قەزوین ئەو کەشتییانەی بەئامانج گرتووە کە باری سەربازییان لە ئێرانەوە بۆ روسیا دەگواستەوە. ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی لە هەژماری خۆی لە "ئێکس" نووسیویەتی: "لە رێگەی هێرشە دوورهاوێژەکانمانەوە لە دەریای قەزوین، ئامانجی زۆر بەهێزمان پێکا، لەوانەش بەئامانجگرتنی کەشتیی جەنگیی روسی و کەشتییەکانی تایبەت بە گواستنەوەی کەرەستەی سەربازیی پەیوەندیدار بە ئێران."

واشنتۆن "هەلێکی سنوردار" دەداتە گفتوگۆکان، تارانیش بە گومانەوە لە راگرتنی هێرشەکان دەڕوانێت

مایک والتز، باڵیۆزی ئەمریکا لە رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بە فۆکس نیوزی رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا بەشێوەیەکی کاتی هێرشەکانی بۆ سەر ئێران راگرتووە تاوەکو "هەلێکی سنوردار" ببەخشێتە سەرکەوتنی دانوستانەکان.

هاوکات سەرچاوەیەکی باڵای ئێرانی بە ئاژانسی "رۆیتەرز"ـی راگەیاند، تاران ئامادەیە هێرشەکانی رابگرێت ئەگەر ئەمریکاش بەردەوام بێت لە راگرتنی بەئامانجگرتنەکانی، بەڵام جەختی کردەوە، ئێران بە قووڵییەوە گومانی لە نیەتپاکیی واشنتۆن هەیە و پێی وایە ئەم راگرتنەی هێرشەکان "تەکتیکییە نەک راستەقینە".

لەلایەکی ترەوە، سەرچاوەیەک بە کەناڵی عەرەبییەی راگەیاندووە، واشنتۆن و تاران وەڵامی خۆیان رادەستی پاکستان و قەتەر کردووەتەوە لەبارەی دەستپێکردنەوەی دانوستانەکان.

سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشکرد، تاران لێپسراوانی ئیسلام ئابادی ئاگادارکردووەتەوە، گفتوگۆکانیان هەڵپەساردووە بەڵام پاشەکشەیان نەکردووە، ئامادەشن لە ژنێڤ، دەوحە یان ئیسلام ئاباد درێژە بە دانوستانەکان بداتەوە لەو خاڵەی کە پێشتر وەستابوون.

تاران رایگەیاندووە، پەیامی روونی داوەتە ئەمریکا؛ بەردەوامبوونی ئارامی بەستراوەتەوە بە راگرتنی تەواوەتی هێرشەکانی واشنتۆن دوای 13 شەو لە بۆردومانی بەردەوام.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، لە میانی کۆبوونەوەی ئایندەیدا لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، تاوتوێی تەواوی پرسە هەنووکەیییەکان دەکەن کە لە سەرووی هەمویانەوە رەوشی ئێرانە.

لە دەستپێکی کۆبوونەوەی هەفتانەی کابینەی حکومەتەکەیدا، ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەکرد کە بەشداری لە رێوڕەسمی بەخاک سپاردنی تەرمی سیناتۆری کۆچکردووی ئەمریکی "لیندزی گراهام"دا دەکات و بە "یەکێک لە مەزنترین دۆستەکانی ئیسرائیل لە مێژوودا" وەسفی کرد.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاشکرایکرد، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ مارکۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ئەنجامداوە و تێیدا رۆبیۆ دڵنیایی داوەتێ کە واشنتۆن بەنیازە رێکاری توند دژی دادگای تاوانی نێودەوڵەتی (ICC) بگرێتەبەر، ئەوەشی خستەڕوو، لە میانی سەردانەکەیدا لە کۆشکی سپی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا تاوتوێی رەوشی ئێران دەکەن.

ناتانیاهۆ باسی لەوەکرد، دادگای تاوانی نێودەوڵەتی "مەترسییە بۆ سەر دادپەروەری لە جیهاندا و پێشێلکارییە بەرانبەر سەروەریی وڵاتە دیموکراتەکان"، ئەوەش وەک ئاماژەیەک بۆ بڕیاری دەستگیرکردنی خۆی و یوئاڤ گالانت، وەزیری بەرگریی پێشوی ئیسرائیل.

هاوکات هێرشی توندی کردە سەر کەریم خان، دادوەری پێشووی دادگاکە و تۆمەتباری کرد بەوەی بڕیاری دەستگیرکردنەکەی بۆ ئەوە بەکارهێناوە "سەرنجەکان لەسەر کێشە کەسییەکانی خۆی لاببات و دوژمنانی ئیسرائیل لە پشتی خۆی کۆبکاتەوە"، جەختیشی کردەوە کە ئەم هەنگاوە پەردەی لەسەر "گەندەڵی قووڵ لەناو داواکاری گشتی و تەواوی دادگای تاوانی نێودەوڵەتیدا" هەڵماڵیوە.

کۆبوونەوەی حکومەت نەتیاهۆ و کابینەی بچووککراوەی ئەمنی ئیسرائیل (کابینەی جەنگ) بە شێوەیەکی لەناکاوی گوازراوەتەوە بۆ پەناگەیەکی قایمکراو و شوێنێکی ئارامی ژێر زەوی، ئەوەش لەسەر رێنمایی توند و فەرمانی راستەوخۆی بەرپرسانی ئەمنی.

دەستەی پەخشی ئیسرائیلی جەختی کردەوە: ئەم رێکارە لەسەر پاشخانی هەڵکشانی ئاڵۆزییە سەربازی و ئەمنییەکان لەگەڵ ئێران گیراوەتە بەر.

کۆبوونەوەکە گوازراوەتەوە بۆ دامەزراوەیەکی ئاڵۆز و قایمکراوی ژێر زەوی (سەنتەری بەڕێوەبردنی نیشتمانی)، کە هەمان ئەو شوێنەیە پێشتر بۆ بەڕێوەبردنی کۆبوونەوە هەستیارەکان دوای دەستپێکردنی ئۆپراسیۆنی (شەمشێرە ئاسنینییەکان) لە غەززە پشتی پێ بەسترا بوو.

ئەم پێشهاتە ئەمنییە بەپەلەیە پێش سەردانە دیاریکراوەکەی بنیامین نەتنیاهۆ، سەرۆک وەزیران بۆ واشنتۆن دێت بۆ دیداری دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا.

رۆژنامەی نیویۆرک تایمز بڵاویکردوەتەوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لانیکەم بۆ ئێستا پلانەکانی بۆ فراوانکردنی بەرچاوی هێرشە سەربازییەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران هەڵپەساردووە.

بە گوێرەی زانیارییەکانی رۆژنامەکە،  ئەم بڕیارەی ترەمپ دوای ئەوە هاتوە، کە راوێژکاران و لێپرسراوانی باڵای ئیدارەکەی هۆشدارییان داوە لەوەی پەرەسەندنی زیاتری جەنگەکە، دەبێتە هۆی دابەزین و کەمبوونەوەیەکی مەترسیدار لە کۆگاکانی موشەکی بەرگریی ئاسمانیی پاتریۆت و تەقەمەنییە بەربەستکارەکانی دیکەی پێنتاگۆن لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.

بەپێی وتەی لێپرسراوانی ئیدارەی ئەمریکا، مەترسیی تێپەڕینی موشەکەکان و نەمان لە کۆگاکانی بەرگریی ئاسمانی، تەنیا یەکێکە لەو هۆکارە زۆرانەی کە دەستپێکردنەوەی ئۆپراسیۆنە سەربازییە بەرفراوانەکانی کردووەتە ریسکێکی ئێجگار گەورە.

جگە لەوەش، ترەمپ و یاریدەدەرە باڵاکانی نیگەرانن لە ئەگەری ئاڵۆزترکردنی ناوچەکە بەهۆی شەڕێکی بەرفراوانەوە، لەدەستدانی هاوپەیمانە سەرەکییەکانی کەنداو کە زۆر لێکراون و بەرکەوتەی هێرشی ئێرانیین، لەگەڵ سەرهەڵدانی قەیرانی ئابوریی جیهانی، ئاڵۆزیی بازاڕی وزە و کێشەی پەنابەران.

ئەم وەرچەرخانە تازەیەی هەڵوێستەکانی ترەمپ بەرانبەر ئێران، دوای کۆبوونەوەیەکی رۆژی هەینی هاتوە، لەگەڵ راوێژکارە باڵاکانی و ئەندامانی کابینەکەی.

نیویۆرک تایمز ئاماژەی بەوەکردوە،   تەرکیزی سەرەکی خراوەتە سەر کەمبوونەوەی بەردەوامی سیستەمەکانی پاتریۆت؛ بەتایبەت دوای ئەوەی هەینی رابردوو موشەکێکی بالیستیکی لە نێوان بارانی موشەک و درۆنەکانی ئێراندا توانی لە بەرگریی ئاسمانی ئەمریکا دەربچێت و ئامانجەکەی بپێکێت، کە بەهۆیەوە سێ سەربازی ئەمریکی لە ئوردن کوژران.

لە پێشهاتێکی نوێدا ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین رایگەیاند، توانیویانە لە دەریای خەزەردا ئەو کەشتییانەی روسیا بکەنە ئامانج، کە چەک و باری سەربازیان بۆ ئێران دەگواستەوە.

ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی پەیامێکی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاوکردوەتەوە و  تێیدا هاتووە، کەشتییە روسییەکانیان لە هێرشێکی دورمەودادا  لە  دەریای خەزەردا کردوەتە ئامانج.

سەرۆکی ئۆکراین، لە پەیامەکەدا وردەکاری نەخستوەتە روو، بەڵام باسی لەوەش کردوە جگە لەو کەشتیانەی روسیا هێزەکانیان کارگەیەکیشیان لە شاری کیرۆڤی روسیا کردوەتە ئامانج کە 1200 کیلۆمەتر لە سنوری نێوان هەردوو وڵاتەوە دوورە.

ناوبراو ئاماژەی بەوەکردوە، کارگەکە پێکهاتەکان بۆ بەرهەمهێنانی ئەو چەکانە دابین دەکات،  کە روسیا دژی گەلەکەیان بەکاریدەهێنێت.

جیا لەوانەش پاڵاوگەیەکی نەوت لە شاری تیومێن و ناوەندێکی لۆجستی لە شاری یکاتێرینبۆرگ و کۆگایەکی سوتەمەنی لە شاری رۆستۆڤ ئۆن دۆنیش  ئامانجی هێرشەکانیان بوون.

فەرماندەی ناوەندی سوپای ئەمریكا رایگەیاند، كەشتییەكی نەوتهەڵگریان لە گەروی هورمز كردوەتە ئامانج كە ویستویەتی گەمارۆی سوپای ئەمریكا تێبپەڕێنێت. 

فەرماندەی ناوەندی سوپای ئەمریكا (سێنتكۆم) لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، هێرشیان كردوەتەسەر كەشتییەكی نەوتهەڵگر لە گەروی هورمز كە هەوڵی ئەوەیداوە گەمارۆی سوپای ئەمریكا تێبپەڕێنێت. 

ئاماژەی بەوەشكردووە، تیمی كەشتییەكە چەند جارێك ئاگاداركرانەوە، بەڵام گوێیان بە هۆشدارییەكە نەدا و هێرشیان كرایەسەر. 

ڤلۆدیمیر زیلینسكی سەرۆكی ئۆكراین رایگەیاند، كەشتییەكی روسییان لە دەریای قەزوین كردوەتە ئامانج بەهۆی ئەوەی پێداویستی سەربازی بۆ ئێران دەگواستەوە. 

وەزارەتی بەرگریی روسیا ئاشکرایکرد، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردودا زیاتر لە هەزار درۆنی ئۆکراینیان خستووەتە خوارەوە و زنجیرەیەک هێرشیان کردووەتە سەر ناوەندە لۆجستییەکان و ژێرخانی وزە و بەندەرەکانی ئەو وڵاتە.

ئەمڕۆ شەممە، وەزارەتی بەرگریی روسیا لە راگەیەنراوی رۆژانەی خۆیدا ئاماری دواین رووبەڕووبوونەوە سەربازییەکانی لەگەڵ سوپای ئۆکرین بڵاوکردەوە.

بەپێی راگەیەنراوەکە، هێزەکانی بەرگریی ئاسمانیی روسیا لە ماوەی سەعاتی رابردوودا هەزار و 60 درۆن و موشەکی ئاڕاستەکراوی ئۆکراینیان خستووەتە خوارەوە، جیا لە تێکشکاندنی بەلەمێکی درۆنی لە ئاوەکانی دەریای رەشدا.

وەزارەتی بەرگریی روسیا ئاماژەی بەوەشکردووە، هێزەکانیان لە 152 ناوچەی جیاوازدا هێرشیان کردووەتە سەر سەنتەرە لۆجستییەکان، وۆرکشۆپەکانی دروستکردن و کۆگاکردنی درۆنی دوورمەودا، هەروەها ژێرخانەکانی سووتەمەنی، وزە، گواستنەوە و بەندەرەکانی سەر بە سوپای ئۆکراین و شوێنی کۆبوونەوەی سەربازان و چەکدارە بیانییەکان.

پێشتریش لە هەمان رۆژدا، بەرگریی ڕووسیا رایگەیاندبوو، هێزەکانیان چەندین ئامانجی پەیوەندیدار بە سوپای ئۆکراینیان لە سێ بەندەری باشوری ئۆکراین پێکاوە.

ناتانیاهۆ سەردانی ئەمریکا دەکات و لە کۆشکی سپی لەگەڵ ترەمپ کۆدەبێتەوە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، لە چەند رۆژی داهاتوودا بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل سەردانی ئەمریکا دەکات.

لە میانی وتارێکیدا لە ئاهەنگی شانی دانیشتنی رۆژنامەنووسانی کۆشکی سپی، ترەمپ رەخنەی توندی لە چاک شومەر، رابەری دیموکراتەکان لە ئەنجومەنی پیران گرت و بە "فەلەستینی" وەسفی کرد، ترەمپ بە شێوەیەکی گاڵتەجاڕانە وتی: "بەیانی جلوبەرگێکی جوانی فەلەستینی بۆ شومەر دەنێرم، تا بتوانێت لە رۆژانی داهاتوودا بەو شێوازە پێشوازی لە بینینی ناتانیاهۆ بکات کاتێک سەردانی شارەکە دەکات."

لە لایەکی ترەوە، نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاندبوو، ناتانیاهۆ رۆژی دووشەممە سەردانی واشنتۆن دەکات و رۆژی سێشەممە لەگەڵ ترەمپ کۆدەبێتەوە، هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە ناتانیاهۆ بەشداری لە رێوڕەسمی بەخاکسپاردنی سیناتۆر لینزسی گراهام دەکات.

لەلایکەی دیکەوە، ماڵپەڕی ئەكسیۆس ئاشكرایكرد، بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە سەرەتای هەفتەی داهاتوودا سەردانەكەی بۆ ئەمریكا دەستپێدەكات و لە كۆشكی سپی لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا كۆدەبێتەوە.

سەرۆكی ئەمریكا دەڵێت لەبەردەم دوو بژاردەدان لەبەرانبەر ئێران یان گەیشتن بە رێككەوتن یان ئەنجامدانی هێرشێكی زۆر گەورە.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، لەبەردەم دوو بژاردەی سەرەكیدایە بەرانبەر ئێران ئەوانیش یان بەردەوامبوونە لە هێرشە ئاسمانییەكان و تێكشكاندنی تەواوەتیی تواناكانی ئەو وڵاتە، یانیش گەیشتن بە رێككەوتنێكی راستەوخۆ كە ئێستا دانوستانی لەسەر دەكەن.

ترەمپ وتیشی، ئێران هێشتا ئامادە نییە بۆ ئیمزاكردنی رێككەوتنی كۆتایی، بەڵام ئاڵوگۆڕی پەیام و گفتوگۆ لە رێگەی نێوەندگیرەكانەوە بەردەوامن و دەرفەتی دانوستان هێشتا كراوەیە.

سەرۆكی ئەمریكا جەختیشی كردەوە تاوەكو ئەم ساتە بڕیاری كۆتایی نەدراوە بۆ ئەنجامدانی هێرشی سەربازیی زۆر گەورە و بەرفراوان بۆ سەر ئێران.

ئەمریكا باجی گومرگی بەسەر 60 وڵاتی هاوبەشی بازرگانیدا سەپاند و رێژەی باجەكەش لەنێوان 10% بۆ 12.5%ـە.

جەیمسۆن گریر، نوێنەری بازرگانی ئەمریكا رایگەیاند، ئەمریكا بەهۆی نیگەرانییەكانی لەو بەرهەمانەی بە كاری زۆرەملێ بەرهەم دەهێنرێن، باجی گومرگی بەسەر 60 هاوبەشی بازرگانیدا سەپاندووە.

ئەوەشی خستەڕوو، باجی گومرگییەكە لەنێوان 10% بۆ 12.5%ـایە و چین و هیندستان و وڵاتانی یەكێتی ئەوروپا دەگرێتەوە.

ئەوەش لەدوای ئەوەدێت، دادگای باڵای ئەمریكا بەشێكی زۆری ئەو رسوماتانەی هەڵوەشاندەوە كە  ساڵی رابردوو دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا بەسەر وڵاتاندا سەپاندی .