هەواڵەکان
دیمیتری پێسکۆڤ، وتەبێژی کرملن، رایگەیاند، ئەوان ئامادەن بۆ کۆبونەوە لەگەڵ ئۆکراین و پلان هەیە مانگی یانزەی ئەمساڵ کیێڤ و مۆسکۆ بە نێوەندگیریی واشنتۆن لە ئیمارات کۆببنەوە.
ئاژانسی فرانس پرێس، بڵاویکردوەتەوە، ئەمڕۆ هەینی دیمیتری پێسکۆڤ، وتەبێژی کرملن رایگەیاندوە، پلان هەیە بۆ کۆبونەوەی ئۆکراینو روسیا بە نێوەدنگیری ئەمریکا و رەنگە مانگی یانزەی ئەمساڵ لە ئەبوزەبی، پایتەیخی ئیمارات ئەو کۆبونەوەیە ئەنجام بدرێت.
دیمیتری پێسکۆڤ رایگەیاند، روسیا ئامادەیە بۆ دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان، کە لە سەرەتای ئەمساڵەوە گفتوگۆی نێوان کیێڤ و مۆسکۆ وەستاوە.
ئەم لێدوانانەی وتەبێژی کرملن لە کاتێکدایە، لە چەند رۆژی رابردودا، لە سان پترسبۆرگ، لەسەر کۆتاییهێنانی جەنگی ئۆکراین ڤلادمیر پوتنی سەرۆکی روسیا و ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی ئەمەریکا کۆبونەوە.
بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی گەرمیان بە رەسمی سەرجەم مارکێت و دوکاندار و فرۆشیارانی ناوچەکەی ئاگادارکردووەتەوە کە بە هیچ شێوەیەک جگەرە و ڤەیپ بە منداڵان و مێرمنداڵان نەفرۆشن، بە پێچەوانەوە سزادەدرێن.
عەقید سۆران حەمە غەریب، وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند، رێکاری یاسایی توند بەرانبەر هەر شوێنێک دەگیرێتە بەر کە سەرپێچی بکات و بەردەوام بێت لە فرۆشتنی ڤەیپ و جگەرە بە تەمەنە بچوکەکان، جەختیشیکردەوە روبەڕوی سزای یاساییان دەکەنەوە.
ئاماژەی بەوەشکرد ئەم بڕیارەیان لەسەر بنەمای مافی منداڵان دەرکردوە و مەبەستیان پاراستنی تەندروستیی منداڵەکانە، هەروەها کەسوکاری منداڵانیش داوایانکردوە چارەسەری ئەو پرسە بکەن.
وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان داوای لە دایک و باوکان کرد هاوکاریان بن و ئاماژەی بەوە کرد، هەر خێزانێک هەست دەکات بەهۆی فرۆشتنی ئەو جۆرە بابەتانەوە منداڵەکەیان زەرەرمەند بوون، بەمەبەستی تۆمارکردنی سکاڵا دەتوانن سەردانی بنکەکانی پۆلیس بکەن.
سەبارەت بە هەنگاوەکانی داهاتوش، عەقید سۆران ئەوەی خستەڕوو، کە لە قۆناغی دوەمی پلانەکەیاندا ناوەندەکانی خوێندن دەگرێتەوە و تێیدا هەڵمەتێکی فراوانی هۆشیارکردنەوە بۆ خوێندکاران دەستپێدەکەن تا بە دوربن لە بەکارهێنانی جگەرە و ڤیب و هەموو ئەو بابەتانەی دەبنە هۆی زیانگەیاندن بە تەندروستیان.
ئاژانسی ئەسۆشێد پرێس بڵاویکردوەتەوە، دەسەڵاتدارانی پاکستان هاووڵاتییەکی تەمەن 33ساڵیان دەستگیرکردوە، کە تۆمەتبارە بە بەڕێوەبردنی تۆڕێکی فرۆشتنی مۆری پۆستی ساختە، کە بە بڕی 126ملیۆن دۆلار زیانی بە ئیدارەی پۆستی ئەمریکا گەیاندوە.
ئاژانسەکە ئاماژەی بەوەکردوە، هاوڵاتییەکەی ناوی فەهیم ئەکرەمە و دانیشتوی شاری پەنجابی پاکستانە، دوای چەند هەفتە گەڕان لەلایەن دەزگا ئەمنییەکانی پاکستانەوە دەستگیرکراوە.
بەپێی زانیارییەکانی دۆسیەکە، فەهیم ئەکرەم ماڵپەڕێکی بە ناوی «LabelsBank.com» بەڕێوەبردووە و تیایدا زیاتر لە 5.1 ملیۆن مۆری پۆستی ساختەی بە نرخی تەنها دوو دۆلار بۆ هەر دانەیەک بە زیاتر لە 5200 کەس فرۆشتووە.
ئەم مۆرانە بە بێ چاوپۆشیکردن لە کێش، قەبارە یان شوێنی مەبەستی پاکەتەکە بە هەمان نرخ دەفرۆشران ورێگەیان بە کڕیاران دەدا شتومەکەکانیان بە تێچویەکی زۆر کەمتر لە نرخی رەسمی بنێرن بۆ ئەمریکا و ئیدارەی پۆستی ئەمریکا خەرجیی گواستنەوەکەی لە ئەستۆ گرتوە.
ئەم بڕە پاره‌یەی کە زیاتر لە 126 ملیۆن دۆلارە، تەنها خەمڵاندنی ئەو زیانەیە، کە بەر پۆستی ئەمریکا کەوتووە و داهاتی راستەقینەی ماڵپەڕەکە نیشان نادات.
دەستەی سوێندخۆرانی فیدراڵی لە فلوریدا تۆمەتی وەک پیلانگێڕی بۆ فێڵکردن لە حکومەتی ئەمریکا، دروستکردن و فرۆشتنی مۆری پۆستی ساختەی خستوەتە پاڵ ئەکرەم و ماڵپەڕەکەشی بە بڕیاری دادگا داخراوە.
تا ئێستا بە تەواوی رون نییە، کە هاووڵاتییە پاکستانییەکە رادەستی ئەمریکا دەکرێت یان لە ناوخۆی پاکستان دادگایی دەکرێت و تا ئێستاش لە دادگا تۆمەتەکانی بەسەردا ساغ نەبوەتەوە.
ماڵپەری شەفافیەت بۆ چاودێری و رێكخستنی داهاتە نانەوتییەكانی سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان داهاتی ئەم هەفتەیەی بڵاوکردەوە کە زیاتر لە 10 ملیار و 712 ملیۆن دینارە.
ئەمڕۆ هەینی، ماڵپەری شەفافیەت بڵاویکردەوە، داهاتی یەک هەفتەی سلێمانی لە رۆژی(17ـی 10ـی 2026 بۆ 23ـی 10ـی 2026) داهاتی نانەوتی، لە سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان،10ملیار و 712 ملیۆن و 407هەزار دینار بووە.
دەشڵێت؛ لەو داهاتە لە 83%ی بەشێوەی نەختینەیە و 17%ی داهاتەكە بەشێوەی چەكە و بەراورد بە هەفتەی رابردوو داهات زیادی کردوە.
جێگەی ئاماژەیە، پڕۆژەی شەفافییەت لە داهات و خەرجی، لەسەر راسپاردەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم دامەزرا، ئێستا رۆژانە لە رێگەی ئەو ماڵپەڕەوە دەتوانیت سەرجەم داهاتە نانەوتییەکانی هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکانی راپەڕین و گەرمیان بزانیت.
میدیاکانی جیهان بڵاویانکردەوە، شەوی رابردوو بومەلەرزەیەک بە گوڕی حەوت پلەی رێختەر و لە قوڵایی 10کیلۆمەتر، شاری ناچۆی لە تیبتی باشوری چین هەژاند.
بەپێی راپۆرتە سەرەتاییەکان، تا ئێستا لایکەم، بەهۆی بومەلەرزەکەوە 16 کەس گیانیان لەدەستداوە، 65 کەسیش بریندارن، کە رەوشی 11ـیان خراپە.
جگە لە زیانی گیانیی، زیانی مادی زۆریشی لێکەوتوەتەوە و زیاتر لە 330 باڵەخانە و خانوش بەهۆی بومەلەرزەکەوە روخاون یاخود زیانیان بەرکەوتوە.
بەهۆی بەهێزی بومەلەرزەکەوە، لە چەندین شار و ناوچەی دەوروبەری تیبت و پارێزگای چینگهای هەستی پێکراوە و تیمەکانی فریاگوزاری و ئاگرکوژێنەوە سەرقاڵی رزگارکردنی هاووڵاتیان و بەردەوامیش ئاماری قوربانییەکان بەرزدەبێتەوە.
وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، سەرلەبەری ئەو هەواڵ و دەنگۆیانە رەتکردەوە کە لە ژمارەیەک دەزگای راگەیاندندا بڵاوکرابوونەوە سەبارەت بە بوونی درۆن یان هێز و یەکەی سەربازیی ئۆکراینی لە خاکی هەرێمی کوردستاندا و جەخت دەکاتەوە کە ئەم بانگەشانە لە بنەڕەتدا ناڕاست و بێبنەمان.
بەگوێرەی راگەیەندراوەکەی وەزارەتی ناوخۆ، هەرێمی کوردستان هەڵوێستی نەگۆڕیوە لەسەر پەیڕەوکردنی سیاسەتی بێلایەنی و خۆبەدوورگرتن لە ناکۆکییە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان دووپات دەکاتەوە، هەروەها توندترین شێوە هەر هەوڵێک رەتدەکاتەوە کە خاکی هەرێم وەک پێگەیەک بۆ جووڵەی سەربازی یان دوژمنکارانە دژ بە هیچ وڵاتێک بەکاربهێنێت.
لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا، جەختکراوەتەوە کە پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی هەرێم لە پێشینەی کارەکانی حکومەتە و بە هیچ شێوەیەک رێگە بە تێوەگلان یان پەلکێشکردنی هەرێمی کوردستان بۆ ناو ئەو ململانێیانە نادرێت.
لەسەر راسپاردەی د. ئارام محەممەد قادر، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، سەرجەم دەرچووانی خوێندنگە کوردییەکانی کەرکوک، خانەقین، شەنگال و ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی کوردستان لە زانکۆ و پەیمانگەکانی هەرێم وەرگیران.
دوای ئەوەی دەرگای پێشکەشکردن لە رێگەی سیستمی زانکۆلاین بۆ دەرچووانی پۆلی 12ی بەشی کوردی لەو ناوچانە کرایەوە، لە قۆناغی یەکەمدا رەزامەندی لەسەر وەرگرتنی 878 خوێندکار نیشاندرا بە هەمان پێوەر و کۆنمرەی خوێندکارانی هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی خوێندنی 2026-2027.
بەپێی ئامارەکانی وەزارەت، 13,005 دەرچووی خوێندنگە کوردییەکانی ناوچە کوردستانییەکان داواکارییان پێشکەش کردووە. ئەوانەی ناویشیان لەم قۆناغەدا نەگەڕاوەتەوە، لە قۆناغەکانی داهاتوودا بەپێی کۆنمرەکانیان لە شوێنی شایستەی خۆیان وەردەگیرێن و بەمەش رێژەی وەرگرتنی سەرجەم پێشکەشکاران دەبێتە سەدا سەد.
وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی پیرۆزبایی لە دەرچووان کردووە و جەختی کردووەتەوە کە خەڵکی ئەم ناوچانە بەشێکی رەسەن و دانەبڕاوی کوردستانن. لە ئێستاشدا دەرچووان دەتوانن لەڕێگەی ماڵپەڕی رێگەی زانکۆ regayzanko.com ئەنجامەکانیان وەربگرنەوە.
سەرۆکی ئەمریکا، تاران تۆمەتبار دەکات بەوەی کە هەوڵەکانی بۆ بەرزکردنەوەی نرخی نەوت خستووەتەگەڕ، هاوکات جەختیش دەکاتەوە کە ئێران بە هیچ شێوەیەک نابێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، ئێران هەوڵی دروستکردنی پڕوپاگەندە و بابەتی ساختە دەدات سەبارەت بە تەقینەوە و مین بە کەشتییە بازرگانی و نەوت هەڵگرەکاندا، لە کاتێکدا بڕی نەوتی تێپەڕبوو لە گەروی هرمزەوە لە ئێستادا زۆر زیاترە لەوەی پێش دەستپێکردنی شەڕ هەبووە.
سەرۆکی ئەمریکا لە درێژەی قسەکانیدا رەخنەی توندی لە دەسەڵاتی تاران گرت و رایگەیاند، ئێران بەردەوامە لە کوشتنی خۆپیشاندەران و هەرکەسێک کە ڕووبەڕووی ببێتەوە.
ترەمپ هیواشی خواست کە گەلی ئەمریکا و جیهان زیاتر لە رەفتار و پیلانەکانی ئەو دەسەڵاتە تێبگەن.
ئەوەشی خستەڕوو، بەهیچ شێوەیەک و هەرگیز رێگە نادەن ئێران ببێتە خاوەن چەکی ئەتۆمی.
سكرتێری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئێران دەڵێت، وڵاتەكەی دەگەڕێتەوە بۆ دانوستان و كردنەوەی گەروی هورمز تەنها دوای جێبەجێكردنی پێشوەختەی مەرجەكەیان.
موحسین رەزایی سكرتێری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئێران رایگەیاند، ئەوان حەوت مەرجیان بۆ ئەمریكا داناوە، ئەگەر جێبەجێ نەكرێن، ناگەڕێنەوە سەر مێزی دانوستان و گەروی هورمزیش هەر بە داخیراوی دەمێنێتەوە.
دەشڵێت، یاداشتنامەی لێكتێگەیشتن شكستی هێنا و ریزبەندیی جێبەجێكردنی پابەندبوونەكان هەڵە بوو و دەبێت سەرەتا مەرجەكانیان جێبەجێ بكرێن و كاتی ئەوەیە مەرجەكانیان بسەپێنن.
وتیشی، گەروی هورمز تەنها بابەتێكی ڕێككەوتن نییە، بەڵكو بەشێكە لە گەرەنتیی جێبەجێكردنەكەی و ئەگەر ئەمریكا پابەندی بەڵێنەكانی بێت رێرەوێك لە گەروی هورمز دەكەنەوە.
رەزایی راشیگەیاند، لەگەڵ وڵاتانی كەنداو سەبارەت بە ژێرخانی ئەمنی گفتوگۆ دەكەن بە ئامانجی رێگریكردن لە فراوانبوونی ململانێكان لە كاتی هەڵگیرسانی شەڕدا.
لە میانی گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران و لە لێواری هەڵبژاردنەکانی ئیسرائیلدا، ناتانیاهۆ جەخت لەوەدەکاتەوە، تەنها هێرشکردنەسەر بنکە ئەتۆمییەکانی ئێران بەس نییە، بەڵکو ئامانجی سەرەکییان روخاندنی دەسەڵاتەکەیەتی.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ میدیای وڵاتەکەی ئاشکرایکرد، رێنمایی بە سوپا و دەزگای مۆساد داوە کە تاکە چارەسەر بۆ کۆتاییهێنان بە مەترسییەکانی تاران، روخاندنی دەسەڵاتی ئێرانە، چونکە مانەوەی ئەم رژێمە دەرفەتی پێدەداتەوە تواناکانی پێشووی بەدەستبهێنێتەوە.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاماژەی بەوەش دا، کە 90٪ـی ئەرکەکان لە ئێران ئەنجام دراون و جەختیکردەوە، کاتێک زانیویانە ئێران مەترسیی لەناوچبردنی ئیسرائیلی هەیە، بڕیاریان داوە بە تەنهایی هەنگاو بنێن، بەبێ ئەوەی چاوەڕێی "گڵۆپی سەوز"ی ئەمریکا بن؛ چونکە بە وتەی خۆی "بوونی ئیسرائیل بابەتێک نییە بۆ گفتوگۆ و مامەڵەکردن".
لە بەشێکی تری لێدوانەکانیدا، ناتانیاهۆ ئەو هەواڵانەی رەتکردەوە کە باس لەوە دەکەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، رێگری لە هێرشێکی بەرفراوانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران کردبێت و راگەیاند: "تەنها ترەمپ لە هەنگاوەکانمان ئاگادار دەکەینەوە، بەڵام بۆ هێرشکردنەسەر ئێران هەرگیز داوای هەڵکردنی گڵۆپی سەوزی لێ ناکەین".
پاش گواستنەوەی ئەزموونی سەرکەوتووی وڵاتی ئەرمینیا بۆ کوردستان، قوباد تاڵەبانی ئاشکرای دەکات کە ژیریی دەستکرد و تەکنەلۆژیای نوێ دەبنە ئاراستەکەری ئابوریی داهاتووی وڵات و ناوەندی "ئارمات"یش سەرەتای ئەو هەنگاوەیە.
قوباد تاڵەبانی ئەم وێنانەی بڵاوکردووەتەوە و نووسیویەتی، بیرۆکەی داهێنەرانە، تەکنەلۆژیای نوێ و ژیریی دەستکرد بناغە و ئاراستەکەری ئابوریی داهاتووی جیهانن، بەبێ ئامادەکردنی ژێرخانێکی پتەو لەم بوارانەدا ناتوانین گەرەنتیی داهاتووی ئابوریی وڵاتەکەمان بکەین.
ئاماژەی بەوەشکرد، هەربۆیە کردنەوەی یەکەمین ناوەندی ئارمات لە دەزگای پەرەپێدانی ناوچەیی راپەڕین هەوڵێکی گرنگە بۆ پەروەردەکردنی منداڵان و پەرەپێدانی تواناکانی گەنجەکانمان بۆ ئەوەی بتوانن بە بیرۆکەی داهێنەرانە و بە پشتبەستن بە تەکنەلۆژیای نوێ رۆڵی گرنگ ببینن لە داهاتووی ئابووریی وڵاتەکەماندا.
قوباد تاڵەبانی راشیگەیاند، ئارمات پێشتر لە ئەرمینیا و چەندین وڵاتی تری جیهاندا ئەزمونێکی سەرکەوتووی پێشکەش کردووە و لە دوای سەردانم بۆ ئەرمینیا بڕیارماندا ئەزموونەکەیان بۆ کوردستان بگوازینەوە.
ئەوەشی خستەڕوو، سوپاسی حکومەتی ئەرمینیا دەکەم کە هاوکار و پشتیوانمان بوون.
کەیسی مێرمنداڵێکی لوبنانی بە ناوی "ماتیاس حەبیب" کە لە 22ـی نیسانی 2026 لە تەمەنی 15 ساڵیدا کۆچی دوایی کرد، دە دەروازەیەکی نوێی لەبارەی بەرپرسیارێتی کۆمپانیاکانی ژیریی دەستکرد بەرانبەر سەلامەتی بەکارهێنەران، بەتایبەت منداڵان و مێرمنداڵان کردووەتەوە؛ ئەمەش دوای ئەوەی خێزانەکەی داوایەکی یاساییان لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا دژی کۆمپانیای "OpenAI" و بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکە "سام ئاڵتمان" تۆمارکرد و تێیدا "ChatGPT"یان تۆمەتبار کرد بەوەی هۆکار بووە لە گیانلەدەستدانی کوڕەکەیاندا.
بەپێی گێڕانەوەی خێزانەکەی و ئەوەی لە پەڕاوی دادگادا هاتوو، سەرەتای ئاخاوتنەکانی ماتیاس لەگەڵ ChatGPT بۆ مەبەستی خوێندن و حەزە کەسییەکانی بووە، بەڵام لە مانگەکانی کۆتایی ژیانیدا ئاڕاستەی قسەکان گۆڕاوە بەرەو بابەتی فەلسەفی و گەیشتووەتە ئاستی گفتوگۆکردن لەسەر بیرۆکەی کۆتاییهێنان بە ژیان.
لە ئەرکی قوتابخانەوە بۆ پرسیارە فەلسەفییەکان
شەربەل حەبیب، باوکی ماتیاس، ئاماژەی بەوە کرد کە کوڕەکەی لە خوێندنەکەیدا سەرکەوتوو و لێهاتوو بووە، لای هاوڕێکانی خۆشەویست بووە و حەزی لە ژەنینی گیتار، وێنەکێشان و پیاسەکردن بووە لە سروشتدا، هەروەها رەتیکردەوە کە خێزانەکەی پێشتر هیچ نیشانەیەکی تێکچوونی دەروونییان لە کوڕەکەیاندا بینیبێت.
باوکی ماتیاس باسی لەوە کرد کە بەکارهێنانی ChatGPT لەلایەن کوڕەکەیەوە لە چوارچێوەی ئەرکی قوتابخانە و پرسیارکردن لەبارەی پەڕتووکەکان بووە، بەڵام لە سێ مانگی کۆتاییدا رەوتی گفتوگۆکان گۆڕاوە بۆ بابەتی فەلسەفیی پەیوەست بە فەیلەسوفانی وەک فریدریش نیچە، ئالبێر کامۆ، ئەپیکۆر و ئارپۆر شۆپنهاوەر، لەگەڵ چەمکەکانی پووچگەڕایی و مانای ژیان و مرگ.
باوکی پێی وایە بەرنامەکە هاوکار بووە لە بەرفراوانکردنی ئەم گفتوگۆیانە بۆ ئاستێکی هەستیار کە گونجاو نەبووە لەگەڵ تەمەنەکەیدا.
داوای یاسایی لە کالیفۆرنیا
خێزانی ماتیاس لە دادگای باڵای ویلایەتی کالیفۆرنیا لە سان فرانسیسکۆ لە رێگەی دوو ناوەندی یاساییەوە ("Social Media Victims Law Center" و "Tech Justice Law Project") داوایەکیان دژی کۆمپانیای OpenAI تۆمار کردووە.
باوکی ماتیاس جەختی کردەوە کە ئامانجی سەرەکییان وەرگرتنی قەرەبووی دارایی نییە، بەڵکو گوشارخستنە سەر کۆمپانیاکانە بۆ راگرتنی گفتوگۆی چاتبوتەکان لەگەڵ بەکارهێنەرانی تەمەن ژێر پێگەیشتوو، تا ئەو کاتەی سەلامەتیی ئەم سیستەمە لەلایەن لایەنی پسپۆڕ و باوەڕپێکراوەوە دەسەلمێنرێت، هەروەها دابینکردنی میکانیزمی چاودێری و پاراستنی بەکارهێنەران لە کاتی دەرکەوتنی ئاماژەکانی مەترسیدا.
بنیامین نەتانیاهو، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، ئەو راپۆرتەی رۆژنامەی "فاینانشاڵ تایمز"ی رەتکردەوە کە تێیدا هاتبوو دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، رێگری لە پلانەکەی کردووە بۆ هێرشکردنە سەر ئێران.
لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتدا لەگەڵ "کەناڵی 7"، نەتەنیاهوو رایگەیاند: ئەم زانیارییانە راست نین، بەڵام ناچێتە ناو وردەکاریی راستکردنەوەی ئەم راپۆرتە مەبەستدارە.
ئاماژەی بەوەش کرد کە پێشتر رێنمایی بە سوپا و دەزگای مۆساد داوە کە چارەسەرەکە رووخاندنی رژێمی ئێرانە، و پێی وابوو کە لێدانی دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران بەس نییە بەردەوامبوونی رژێمەکەدا.
بەپێی راپۆرتەکە، سوپای ئیسرائیل خۆی بۆ هەڵمەتێکی ئاسمانی چەند رۆژە ئامادە دەکرد کە بڕیاربوو لە کۆتایی هەفتەی 10ی تشرینی یەکەمەوە دەست پێبکات.
پلانەکە ئامانجگرتنی دامەزراوە ئەتۆمییەکان، ئامانجەکانی پەیوەست بە رژێمی ئێران و ژێرخانی مەدەنی لەوانە وێستگەکانی کارەبای لەخۆدەگرت.
سێ سەرچاوە ئیدیعایان کردووە کە ئۆپەرسیۆنەکە جێبەجێ نەکراوە بەهۆی دژایەتیکردنی ترەمپ بۆ نوێکردنەوەی جەنگ پێش هەڵبژاردنە بەراییەکانی ئەمریکا کە بڕیارە لە 3ی تشرینی دووەم بەڕێوەبچێت.
لەلایەکی ترەوە، سەرۆکی ئەمریکا شەوی رابردوو رایگەیاند کە وڵاتەکەی هیچ دانوستانێک لەگەڵ ئێران ناکات و شتێک لەم بارەیەوە زۆر بەخێرایی چاوەڕوان دەکرێت، هەروەها دیارە زۆربەی خەڵک پێیان وایە ئەوە دوای هەڵبژاردنەکان رودەدات، و دەبینن چی رودەدات.
قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، پێكنەهێنانی حکومەت هێندەی نەماوە ببێتە پەڵەیەکی رەش لە سەر هەرێمی کوردستان و دۆستەکانیان لە کۆمەڵگەی نێودەوڵتی لەسەر ئەو پرۆسەیە خەریکە نائومێد دەبن.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، لە میانی سەردانیکردنی بۆ دەڤەری راپەرێن و کردنەوەی ناوەندیی ئارمات لە رانییە، قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم بە رۆژنامەنوسانی راگەیاند، ئەم خەریکە دەستەکانیان لێیان بێ ئومێد دەبن.
قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، ئەمڕۆ ناوەندیی ئارماتیان لە دەڤەری راپەرین کردەوە، کە ناوەندێکی فیرکاری ئەرمەنییە و ئەلیکترۆنییە لە بوارەکانی رۆبۆت و کۆمپویتەر و ئەی ئای کاردەکات.
ئاماژەی بەوەشکرد بونی ئەو ناوەندە لە دەڤەری راپەرین پێویستییە، وەک چۆن راپەرین لێرەوە سەریهەڵدا ئەمەش دەبێتە راپەرینێکی نوێ لە پێناو فێرکردن و گەشەسەندن لە پێشکەوتنی گەنجەکان و ئەو بوارانەی جیهان داوای دەکات.
لەبارەی خزمەتگوزارییەکانی دەڤەری راپەرینیش، قوباد تاڵەبانی جەختیکردەوە، لێشاوێکی ئاوەدانی رویکردوەتە دەڤەرەکە و هەوڵەکان چڕتربونەتەوە بۆخزمەتکردنی زیاتری دەڤەرەکە.
قوباد تاڵەبانی جەختیشیکردەوە، کاتی ئەوە هاتوە ناوچەکانی دەرەوەی سلێمانی و هەولێریش گەشە بکەن و هەمو هەوڵێکیش دەدەن بۆ ئەو پرۆسەیە
لە بارەی پێکنەهێنانی حکومەتیشەوە، قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، ئێستا کاتیەتی حکومەت پێکبهێندرێت و ئەوەی دڵگرانی دەکات ئەوەیە، کە دۆستەکانیان لە کۆمەڵگەی نێودەوڵيتی خەریکە بێئومێد دەبن لەو پرۆسەیە.
ناوبراو جەختیکردەوە پێکنەهێنانی حکومەت خەریکە دەبێتە پەڵەیەکی رەش بەسەر هەرێمی کوردستانەوە و دەبێت تەواوی هەوڵەکان بۆ پێکهێنانی حکومەت بێت.
راگەیاندنی هێڵی ئاسمانیی عیراقی، لەبارەی خستنەڕووی سیستمێکی نوێی نرخ بۆ گەشتە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکانی، بە ئامانجی فراوانکردن و هەمەجۆرکردنی بژاردەکانی گەشتیاران و دابینکردنەوەی بلیتی گونجاو لەگەڵ پێداویستی و توانای داراییان.
بەڕێوەبەری گشتیی کۆمپانیاکە، مستەفا تاڵیب، رایگەیاند: ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی رێنماییەکانی وەزیری گواستنەوە، وەهاب الحەسەنی، و لەپێناو بەرزکردنەوەی ئاستی خزمەتگوزارییەکانی گواستنەوەی نیشتمانی دێت، بە جۆرێک کە وەڵامدەری پێداویستییەکانی گەشتیاران بێت.
تاڵیب روونی کردەوە: سیستمە نوێیەکە چەندین بژاردەی نرخی جیاواز دابین دەکات، کە نەرمی زیاتر بە گەشتیاران دەدات بۆ هەڵبژاردنی بلیتی گونجاو لەگەڵ بودجەیان، هەروەها هەڵسەنگاندن لە نێوان تێچووی گەشتەکە و ئەو خزمەتگوزاریانەی پێویستیان پێیەتی.
ئاماژەی بەوەش کرد: پۆلێنبەندییە نوێیەکان ئاستی جیاواز لە خزمەتگوزاری و تایبەتمەندی لەخۆ دەگرن، لەوانە کێشی جۆراوجۆری جانتا و زەرفەکان و ئەگەری دەستکاریی کردن یان گۆڕینی کاتی گەشتەکان، بە گوێرەی مەرجەکانی هێڵەکە، ئەمەش بژاردەی نەرمتر بۆ گەشتکردن بە هەموو توێژەکان پێشکەش دەکات.
وەزارەتی کارەبای هەرێم رایگەیاند، چەند رۆژێکە بەهۆی زیان گەیشتن بە کێبڵی کارەبا، 72 هەزار هاووڵاتی دوچاری پچرانی کارەبا بونەتەوە، هەوڵدەدرێت لە ئەمشەوەوە رەوشی کارەبای ئەو هاووڵاتیانە ئاسایی بکرێتەوە.
ئەمڕۆ پێنجشەممە لە راگەیەندراوێکدا، وەزارەتی کارەبای هەرێم رایگەیاند، نزیکەی 72 هەزار هاووڵاتی لە ژمارەیەک گەڕەکی هەولێر دووچاری پچڕانی کارەبا بوونەتەوە و پێشبینی دەکرێت ئەمشەو کارەبای ئەو ناوچانە ئاسایی ببێتەوە.
کارەبای هەرێم دەڵێت؛ هۆکاری ئەم پچڕانە دەگەڕێتەوە بۆ ئەنجامدانی زنجیرەیەک کاری شارستانیی، کە بوە هۆی زیان گەیاندن بە 12 کێبڵی کارەبای 132 کەی ڤیی و پێدانی کارەبا بە وێستگەکان پچڕا.
ئاماژە بەوەشکراوە، تیمەکانی چاککردنەوەی وەزارەتی کارەبا و پڕۆژەی روناکی کار دەکەن بۆ ئەوەی بەزوترین کات کێشەکە چارەسەر بکەن و رەنگە لە ئەمشەوەوە رەوشيکە ئاسیی ببێتەوە.