دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، ئەمڕۆ پێنجشەممە، رایگەیاند، ئیدارەی کۆشکی سپی رێککەوتنی نووکلێریی سڤیل لەگەڵ شانشینی عەرەبستانی سعودیە پەسەند ناکات، مەگەر بە مەرجی پەیوەستبوونی رەسمی ئەو وڵاتە بە "رێککەوتنەکانی ئیبراهیم" تایبەت بە ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئیسرائیل.

ترەمپ لە رێگەی پۆستێکەوە لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ترووس سۆشیاڵ روونیکردەوە، رەزامەندیی سەرەتایی داوە لەسەر ئیمزاكردنی رێککەوتنێکی نووکلێریی سڤیل لە نێوان وەزارەتی وزەی ئەمریکا و سعودیە.

جەختیشی کردەوە کە رێککەوتنەکە تەنها بۆ مەبەستی نا سەربازی دەبێت و هیچ پرۆسەیەکی پیتاندنی ماددە نووکلێرییەکان لە ناو خاکی سعودیە لەخۆناگرێت، بە هەمان شێوەی رێککەوتنەکانی تر کە لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکەدا ئیمزا کراون.

سەرۆکی ئەمریکا جەختی لەوەش کردەوە، پەسەندکردنی کۆتایی ئەم لەێکگەیشتنە نووکلێرییە "بە تەواوی بەندە" بە چوونەناوەوەی ریاز بۆ ناو رێککەوتنەکانی ئیبراهیم کە بە رێککەوتنێکی "بەڕێز و سەرکەوتوو" وەسفی کرد.

ئاماژەی بەوەشکرد، وڵاتەکەی دژی دروستکردنی دامەزراوەی نووکلێریی سڤیلی بێ پیتاندن نییە، بە مەرجێک پابەندبن بەو مەرجە سیاسی و ئەمنییانەی کە پایەی سەرەکیی سیاستەی دەرەوەی ئەمریکان لە ناوچەکەدا.

سەرچاوەیەکی باڵا ئاشکرای کرد کە وڵاتی کوەیت دوای ئەوەی رووبەڕووی بۆردومان بووەتەوە، دەروازەی سنووریی "عەبدەلی" لەگەڵ عیراق بە شێوازێکی کاتی داخستووە.

سەرچاوەکە راگەیاند: لایەنی عیراقی ئاگادارییەکی لە لایەنی کوەیتییەوە پێگەیشتووە بەوەی دەروازەی سنووریی عەبدەلی بە شێوەیەکی کاتی داخراوە، ئەوەش دوای ئەوەی دەروازەکە رووبەڕووی هێرشی فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان  بووەتەوە.

تۆڕی هەواڵی سی ئێن ئێن بڵاویكردەوە، رۆمان گۆفمان، بەڕێوەبەری نوێی دەزگای هەواڵگریی ئیسرائیل_ موساد، دوو هەفتە لەمەوبەر لە سەردانێكیدا بۆ واشنتۆن لەگەڵ لێپرسراوانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ كۆبۆتەوە و زانیاریی هەواڵگریی وردی لەسەر ئێران پێشكەش كردوون.

تۆرەكە راشیگەیاندووە، گۆفمان زانیاریی هەواڵگریی لەسەر یۆرانیۆم، ئابووریی ئێران و چیای فەئس پێشكەش كردووە كە پەیوەندیی بە بەرنامە ئەتۆمییەكەی ئێرانەوە هەیە.

هەر لەو چوارچێوەیەدا، ماڵپەڕی ئەكسیۆسی ئەمریكی لە سەرچاوەی جیاوازەوە گواستوویەتیەوە، راتكلیف بە یەكێك لە كەسایەتییە نزیكەكانی ترەمپ دەزانرێت و یەكێكە لە سەرسەختترین ڕەخنەگران و گومانكاران بەرامبەر ئەو لێكتێگەیشتنەی لە 18ی حوزەیرانی ڕابردوودا لەگەڵ ئێران ئەنجامدرا.

سوپای پاسداران رایگەیاند، لە تۆڵەی هێرشەكانی ئەمریكا، هێرشیان كردووەتە سەر سێ بنكەی سەربازیی لە كوەیت و ئوردن و زیانیان پێگەیاندوون.

سوپای پاسداران بڵاویكردووەتەوە، هێرشی كردووەتە سەر كەرەستەی سەربازیی ئەمریكا لە ئوردن و تێكی شكاندوون كە بریتی بوون لە رادارێكی پەیوەندیدار بە سیستمی بەرگریی مووشەكیی ئەمریكی ساد و سیستمی پاتریۆت، رادارێكی جۆری سی رام لەگەڵ هۆڵێكی راگرتنی هێلیكۆپتەرەكان.

لای خۆیەوە سوپای ئوردن رایگەیاندووە، بەرگرییە ئاسمانییەكانی بەیانیی ئەمڕۆ سێ مووشەكیان تێكشكاندووە، لەكاتێكدا مووشەكی چوارەم لە ناوچەیەكی دوورەدەستی چۆڵ لە دانیشتووان كەوتووەتە خوارەوە، هەروەها ئێوارەی ڕۆژی چوارشەممە شەش فڕۆكەی بێفڕۆكەوان بەرپەرچدراونەتەوە.

هەروەها هێزە چەكدارەكانی ئێران رایانگەیاند كە هەر ئەمڕۆ ئەو بنكانەیان لە كوەیت كردووەتە ئامانج كە گوایە سوپای ئەمریكا بەكاریان دەهێنێت، لەو چوارچێوەیەدا وەزیری بەرگری كوەیت ئاشكرایكردووە، سیستمی بەرگری وڵاتەكە بەرپەچی چەندین هێرشی موشەكی و درۆنی ئێرانی داوەتەوە.

ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق رایگەیاند، لە چوارچێوەی لێکۆڵینەوەکان لە دۆسیەی عەدنان جومەیلی، بریکاری راگیراوی وەزارەتی نەوت بۆ رێکخستنەوەی پاڵاوگەکان، دەست بەسەر 13 ملیار دیناری عیراقی، 400 هەزار دۆلاری ئەمریکی و 45  کیلۆگرام زێڕدا گیراوە.

دادوەریی عیراق رایگەیاندوە، ئەو زێر و پارانە لە چەند شوێنێکی پارێزگای سەڵاحەدین شاردرابونەوە و پەیوەستە بە دۆسیەکی عەدنان جومەیلیەوە، کە  زێڕەکان پێنج کیلۆیان پارچەی جوانکاری بوە و 40 کیلۆکەی تر بە سێوازی قاڵب بووە.

ئاماژەی بەوە کردووە کە رێکارە یاساییەکان و لێکۆڵینەوەکان لەم دۆسیەیەدا بۆ بەدواداچوونی داهاتی تاوانەکە و دەستگیرکردنی هاوبەشەکانی بەردەوامن.

لە کۆبونەوەیەکی تایبەت بە تاوتوێکردنی پەیوەندییە ئابوورییەکانی نێوان ئێران و عیراق، مەسعود پزشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران رایگەیاند، سەردانی رەسمییەکەی سەرۆک وەزیرانی عیراق و وەفدەکەی بۆ تاران، خاڵێکی وەرچەرخانی گرنگە لە بەرزکردنەوە و بەهێزکردنی پەیوەندییە ستراتیژییەکانی نێوان هەردوو وڵات.

پزشکیان جەختی لەسەر ئەوە کردوەتەوە، پێویستە تەواوی دامودەزگا جێبەجێکارەکانی وڵاتەکەی بە هەماهەنگیی تەواوەوە کار بکەن بۆ دەستەبەرکردنی جێبەجێکردنی رێککەوتنەکان و پەرەپێدانی هاوکارییەکان لە بوارەکانی ئابووری، بازرگانی، سەرمایەگوزاری و ژێرخانیدا.

سەرۆک کۆماری ئیران ئاماژەی بەوە دا زۆر پێویستە رەخساندنی زەمینەی گونجاو بۆ بەرفراوانکردنی هاوکارییەکانی نێوان چالاکوانانی ئابووری و کەرتی تایبەتی هەردوو وڵات لە تەواوی بوارە جیاوازەکاندا، بکەرێتە کارنامەی سەرەکیی ئەم سەردانەوە.

ئەمە لە کاتێکدایە، بڕیار وایە، بە سەردانێکی رەسمی، عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق دوای ئەوەی کۆتایی بە سەردانەکەی بۆ ئەمریکا هێنا، بگاتە تارانی پایتەخت و لەگەڵ لێپرسراوانی ئەو وڵاتە کۆببێتەوە.

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران وەڵامی دۆنادڵ ترمپی سەرۆکی ئەمریکای داوەتەوە و دەڵێت؛ ئاسایش یان بۆ هەمووانە یاخود بۆ هیچ کەس.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران لە پەیامێکیدا لە تویتەر ئاماژەی بەوەکردوە، ئەگەر لە ناوچەکە ئەوان نەتوانن نەوت بفرۆشن، ئەوا کەسی دیکە ناتوانێت نەوت بفرۆشێت.

قالیباف جەختیکردوەتەوە، پێویستە ئاسایش بۆ هەموان بێت، هیچ ژێرخانێکی ناوچەکە ئەمنیەتی نابێت ئەگەر ئاسایشیان گەرەنتی نەکرێت.

لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا، قالیباف ئەمریکای بە هۆکاری ناسەقامگیر ناوچەکە ناوبردوە و ئاسایشی گەروی هورمزی بەستوەتەوە بە نەبونی هەژمونی ئەمریکا لە ناوچەکە.

 دوای کۆتایی هاتنی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم، وێرای ئیدانەکردنی هێرشەرکانی سەر هەرێم، چەند بڕیارێکش لە بەرژەوەندی هاووڵاتیان درا لەوانە؛ ئاسانکاری بکرێت  بۆ هاووڵاتییان لە گەڕانەوەی قەرزی کەڵەکەبووی پارەی کارەبا و کەمکردنەوەی نرخی سوتەمەنی.

ئەمڕۆ چوارشەممە، لە میانی کۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیراندا، وێرای ئیدانەکردنی هێرشەکانی سەر هەرێم، چەند بڕیارێکیش لە بەرژەوەندی هاووڵاتیان درا و راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم، بڕیاریدا هەنگاوی پێویست بگرنەبەر بۆ روبەڕووبونەوەی کێشەی کەمی بەنزین و بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی.

جیا لەوەش پێشنیارەکانی وەزارەتی کارەبای پەسەند کرد تایبەت بە ئاسانکاری بۆ لێخۆشبونی  لە گەڕانەوەی قەرزی کەڵەکەبووی پارەی کارەبا، ئەویش لە رێگەی داشکاندنی بەشێک لە قەرزە کەڵەکەبووەکان.

دەقی راگەیەندراوەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم

ئەنجومەنی وەزیران پێشنیارەکانی وەزارەتی کارەبای پەسەند کرد تایبەت بە ئاسانکاری بۆ هاووڵاتییان لە گەڕانەوەی قەرزی کەڵەکەبووی پارەی کارەبا، ئەویش لە ڕێگەی داشکاندنی بەشێک لە قەرزە کەڵەکەبووەکان.

ئەمڕۆ چوارشەممە، 22ی تەممووزی 2026، بە سەرۆکایەتیی مەسرور بارزانی، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبووەوە و ژمارەیەک بابەتی گرنگی پەیوەست بە دۆخی ئاسایش، خزمەتگوزاری و کاروباری پەیوەست بە ئەرکی گشتی تاووتوێ کرد.

لە دەستپێکی کۆبوونەوەکەدا، ئەنجومەنی وەزیران بە توندترین شێوە هێرشەکانی سەر هەرێمی کوردستانی سەرکۆنە و شەرمەزار کرد و جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە ئەم جۆرە هێرشانە ئامانجی تێکدانی نەک تەنیا سەقامگیری و ئاسایشی هەرێمی کوردستان، بەڵکوو هەوڵێکە بۆ تێکدانی ئارامیی ناوچەکە. ئەنجومەنی وەزیران دووپاتی دەکاتەوە هەرێمی کوردستان بەشێک نەبووە لە شەڕ و گرژییەکانی ناوچە و هەمیشە هەوڵی داوە وەک فاکتەرێکی ئاشتی، ئارامی و سەقامگیری بمێنێتەوە، بۆیە داوای کۆتاییهاتنی ئەو هێرشانەی کرد.

لە بڕگەی یەکەمی کۆبوونەوەکەدا، وەزیری ناوخۆ پێشنیاری درێژکردنەوەی ماوەی جێبەجێکردنی بڕیارێکی پێشووی ئەنجومەنی وەزیرانی کرد تایبەت بە لێخۆشبوون لە سزای سەرپێچیی هاتوچۆ.

پاش گفتوگۆ، ئەنجومەنی وەزیران بە کۆی دەنگ پێشنیارەکەی پەسەند کرد بۆ لێخۆشبوون لە ڕێژەی 20٪ ی سزاکانی هاتوچۆ لە 1ی تەممووزی 2026 تا 31ی کانوونی یەکەمی 2026، ئەمەش بەمەبەستی ڕەخساندنی دەرفەتی زیاتر بۆ هاووڵاتییان و ئاسانکاری بۆ پاکتاوکردنی ئەو بڕە پارانەی لە ئەستۆیانە.

پاشان وەزیری سامانە سروشتییەکان بە وەکالەت ڕاپۆرتێکی تەواوی سەبارەت بە بارودۆخی سووتەمەنی لە هەرێمی کوردستان خستەڕوو، ئاماژەی دا بە هەنگاوەکانی وەزارەتیان بەمەبەستی دابەزینی نرخی بەنزین لە بازاڕەكانی هەرێم و كەمكردنەوەی بارگرانی لەسەر هاووڵاتییان.

ئەنجومەنی وەزیران، وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی ڕاسپارد، کە هەموو ڕێکار و هەنگاوێکی پێویست بگرنەبەر بۆ ڕووبەڕووبونەوەی کێشەی بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی و ئاسانکاریی پێویست لەم ڕووەوە پێشکەش بکەن بۆ دابینکردنی بڕێکی زیاتر لە سووتەمەنی و ڕێگرتن لە هەر ڕێکارێک کە ببێتە هۆی بارگرانی لەسەر هاووڵاتییان.

ئەنجومەنی وەزیران هەروەها لایەنە پەیوەندیدارەکانیشی ڕاسپارد چاودێریی وردی بازاڕ و بەنزینخانەکان بکەن بۆ پابەندبوون بە نرخە دیاریکراوەکان لەلایەن وەزارەت و پاراستنی کوالیتیی بەنزین بە جۆرێک کە بەرژەوەندیی هاووڵاتییان لەبەرچاو بگیرێت.

دواتر وەزیری کارەبا ڕاپۆرتێکی لەسەر بارودۆخی کارەبا خستەڕوو، چەند پێشنیارێکی بۆ سوودی بەشداربووانی تۆڕی کارەبای نیشتیمانی پێشکەش کرد.

ئەنجومەنی وەزیران، لە دوای گفتوگۆ، پێشنیارەکانی وەزارەتی کارەبای پەسەند کرد تایبەت بە ئاسانکاری بۆ هاووڵاتییان لە گەڕانەوەی قەرزی کەڵەکەبووی پارەی کارەبا، ئەویش لە ڕێگەی داشکاندنی بەشێک لە قەرزە کەڵەکەبووەکان.

بەپێی بڕیارەکەی ئەنجومەنی وەزیران، ڕێژەی 50% داشکاندن بۆ قەرزی کەڵەکەبووی هاوبەشانی ماڵان و کشتوکاڵی دەکرێت، هەروەها ڕێژەی 25% داشکاندن بۆ قەرزی هاوبەشانی بوارەکانی پیشەسازی، بازرگانی و کەرتی گشتی دەدرێت، بەمەبەستی هاندانی هاوبەشان بۆ پاککردنەوەی قەرزە کۆنەکان و خستنەوەگەڕی ئەم داهاتە لە خزمەتی کەرتی کارەبا و بەردەوامبوونی هەوڵەکانی حکومەتی هەرێم بۆ دابینکردنی پڕۆژەی کارەبای 24 کاتژمێری لە سەرانسەری هەرێم.

ئەنجومەنی وەزیران لە هەمانکاتدا، وەزارەتی کارەبا و تیمی سەرپەرشتیاری پڕۆژەی ڕووناکی ڕاسپارد، لە ماوەیەکی نزیکدا، ڕێنمایی و میکانیزمی جێبەجێکردنی ئەم بڕیارە بڵاوبکەنەوە، لەوانە ڕێکەوتی دەستپێکردنی داشکاندنەکە و شێوازی پارەدان و چۆنییەتیی دەستڕاگەیشتن بەم داشکاندنە و ئەو هاوبەشانەی کە داشکاندنەکە دەیانگرێتەوە.

لە هەمانکاتدا، جەخت لەوەش کرایەوە کە ئەم داشکاندنانە، تەنيا قەرزە کۆنەکانی پێش دەستپێکردنی پڕۆژەی ڕووناکی دەگرێتەوە نەک پارەی مانگانەی پڕۆژەی ڕووناکی، بۆیە پێویستە هەموو هاوبەشانی کارەبا بەردەوام بن لە پێدانی پارەی مانگانەی خزمەتگوزارییەکە لە کاتی خۆیدا تاوەکوو پڕۆژەی کارەبای 24 کاتژمێری بەردەوام بێت.

لە دوا بڕگەی کۆبوونەوەکەدا، سەرۆکی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران، چەند ڕاسپاردەیەکی تایبەتی سەبارەت بە ڕێکخستنەوەی مۆڵەتی بێمووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان پێشکەش کرد.

پاش گفتوگۆ، ئەنجومەنی وەزیران ئەو ڕاسپاردانەی پەسەند کرد، بەمەبەستی یەکخستن و نوێکردنەوەی ڕێکارەکانی پەیوەندیدار بە مۆڵەتی بێمووچە  لەگەڵ پێداویستییە یاساییەکان، بە تایبەتی یاسای نوێی بەرکاری خانەنشینیی یەکگرتوو و یاسا پەیوەندیدارەکانی دیکەی وەزیفەی گشتی، بۆ ئەم مەبەستەش ئەنجومەنی وەزیران وەزارەتی دارایی و ئابووری و ئەنجومەنی گشتیی ڕاژەی ڕاسپارد، لە بەر ڕۆشناییی ئەم بڕیارەی ئەنجومەنی وەزیران، ڕێنماییی پێویست لەمبارەوە دەربکەن

بەپێی راپۆرتێکی رۆژنامەی فاینەنشاڵ تایمز، شەپۆلی گەرمای توندی مانگی حوزەیران لە ئەوروپا، بڕی بەرهەمهێنانی دانەوێڵەی لە یەکێتیی ئەوروپا و بەریتانیا بە نزیکەی نۆ ملیۆن تۆن کەمکردۆتەوە، کە ئەمەش زیانێکی دارایی بە بەهای زیاتر لە 2.1ملیار یۆرۆ لە کەرتی کشتوکاڵ داوە.

بەپێی زانیارییەکانی رێکخراوی بازرگانانی دانەوێڵەی ئەوروپی (Coceral)، بەهای پێشبینیکراوی بەروبوومەکانی گەنم، جۆ، گەنمەشامی و دانەوێڵەکانی تر بە رێژەی 5٪ بەراورد بە خەمڵاندنەکانی پێشوو دابەزیوە، بەجۆرێک پێشبینییەکانی بەرهەمهێنانی گەنمەشامی لە یەکێتیی ئەوروپا و بەریتانیا لە 57.2 ملیۆن تۆنەوە بۆ 52.7 ملیۆن تۆن دابەزیوە.

لە روی گۆڕانکارییە هەرێمییەکانەوە، فەرەنسا گەورەترین زەرەرمەندی ئەم شەپۆلە بووە؛ بەجۆرێک پێشبینیی بەرهەمهێنانی دانەوێڵە لەو وڵاتەدا 4.1 ملیۆن تۆن کەمی کردووە، کە یەکسانە بە زیانی 891 ملیۆن یۆرۆ و زۆربەی ئەم زیانەش بەر بەروبوومی گەنمەشامی کەوتووە.

 ئەم زیانە داراییانە لە کاتێکدایە کە نیوەی دووەمی مانگی حوزەیران ئەوروپا تووشی شەپۆلێکی گەرمای بێپێشینە بووەوە و پلەکانی گەرما لە چەندین وڵاتی رۆژئاوای ئەوروپا 40 پلەی سیلیزییان تێپەڕاند.

شیارییەکانی رێکخراوی "Coceral" لە راپۆرتەکەی فاینەنشاڵ تایمزدا ئاماژە بەوە دەکەن کە بەردەوامیی ئەم دیاردە کەشوهەواییە توندانە گوشارەکان لەسەر کەرتی کشتوکاڵ زیاتر دەکات و هەڕەشە لە جێگیریی بەرهەمهێنانی دانەوێڵە دەکات  لە تەواوی کیشوەرەکەدا.

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایدەگەنێت، ئەمریکا بە هیچ جۆرێک رێگە نادرێت ئێران کۆنتڕۆڵی گەروی هورمز بکات، چونکە ئەوە دەبێتە پێشینەیەکی مەترسیدار بۆ ناوچەکانی دیکەی جیهانیش.

مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، تاران کەوتووەتە رەوشێکی زۆر دژوارەوە، جەختیشی لەسەر ئامادەیی واشنتن کردەوە بۆ پەنابردنە بەر بژارەی دیپلۆماسی و ئەنجامدانی دانوستان، بەپێی ئەوەی ئێران پابەندی رێککەوتنەکان بێت و رێگریی لە کەشتییە بازرگانییەکان نەکات لە گەروی هورمز.

ئاماژەی بەوە شکرد، کێشەی سەرەکییان لەگەڵ تاران ئەوەیە کە ئێرانییەکان بۆ ئەنجامدانی گفتوگۆ جددی نین، هۆشداریشی دا ئەگەر ئێران بەردەوام بێت لەسەر ئەو هەڵوێستەی، ئەوا ئەمریکا چی پێویست بێت دەیکات بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆی و هاوپەیمانەکانی.

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا جەختیشی کردەوە، وڵاتەکەی بە هیچ جۆرێک رێگە نادات ئێران کۆنتڕۆڵی گەروی هورمز بکات یان ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی، چونکە کۆنتڕۆڵکردنی ئەو گەروە دەبێتە پێشینەیەکی مەترسیدار بۆ ناوچەکانی دیکەی جیهانیش.

سوپای پاسداران رایگەیاند، کە هیچ رێگەیەک نییە بۆ ئەوەی سێبەری جەنگ بۆ هەمیشەیی لە وڵاتدا لاببرێت جگە لە "وەستان و سەپاندنی تێچوی قورس بەسەر دەستدرێژکاردا".

ئەمڕۆ چوارشەممە، سوپای پاسدارانی ئێران راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە؛  وەک وەڵامێک بۆ دەستدرێژییەکانی دوژمن، هێرشیان کردوەتە سەر ئوردن و بەحرین.

سوپای پاسداران رایگەیاند، ئەم وەڵامانە بەس نەبن و دەستدرێژییەکان بەردەوام بن ئامادەکاری دەکەن بۆ ئۆپراسیۆنێکی پەشیمانکەرەوە، کە دواتر راگەیاندنی ماتەمینی گشتی لە ئەمریکادا دەبێت.

لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژەی بەوەشکردوە ئۆپراسیۆنی سزادانی دەستدرێژکاران بەردەوامە، چونکە ئەگەر دەستدرێژکارەکە سزا نەدرێت و تێچووی قورس نەدات بەهۆی شکاندنی بەڵێنەکان و پێشێلکردنی رێککەوتنەکان، ئەوا بیر لەوە دەکاتەوە کە هەرکاتێک بیەوێت دەتوانێت جەنگ دەستپێبکاتەوە.

سەردار شێکارچی، وتەبێژی باڵای هێزە چەکدارەکانی ئێران، رایگەیاند لە بیروڕای گشتی ئێراندا نابێت پرسی تۆڵەسەندنەوە یان  روشتنی خوێن لە ئۆپراسیۆنێکی تاکتیکی و زۆر رووکەشدا کورت بکرێتەوە، بەڵکو ستراتیژی ئێمە دەرکردنی ئەمریکییەکانە لە ناوچەی رۆژئاوای ئاسیا.

وتەبێژی باڵای هێزە چەکدارەکانی ئێران  ئاماژەی بەوەشکردوە، دوژمنان بە هەموو کەرەستەی کۆکردنەوەی هەواڵگری سەریان لێ شێواوە و نازانن لە کوێ مووشەک بەرهەم دەهێنن.

ناوبراو راشیگەیاندوە،  نزیکەی 20 ساڵ ناوەندێک بە ناوی "ناوەندی داتا" لە ئیمارات بە هاوکاری ئەمریکییەکان و ئەوروپییەکان و ئیسرائیل  دامەزراوە بۆ کۆنترۆڵکردنی تەواوی ناوچەی رۆژئاوای ئاسیا و تەنانەت بەشێکی جیهانیش، بەڵام ئێران لەناوی برد.

لەبارەی بەرهەمهێنانی چەکەوە سەردار شێکارچی دەڵێت؛ لەماوەی 40 رۆژی جەنگ و پێشێلکردنی بەڵێن دوای ئیمزاکردنی یاداشتەکە، بەرهەمهێنانی موشەکی ستراتیژییان هەرگیز نەوەستاندوە و دوژمنیش هەرگیز نازانێ لە کوێ موشەکەکانیان بەرهەمدەهێنن.

ناوبراو جەختیشیکردوەتەوە، ئەوان بە دوای تۆڵەوەن و تۆڵەکردنەوەش نابێت روکەش بێت؛ تۆڵەی ئەوان دەرکردنی ئەمریکایە لە ناوچەکە.

بەهۆی ئەو شەپۆلە گەرمایەی روی لە جیهان کردووە و لە وەڵامی بەرزبوونەوەی بێپێشینەی پلەکانی گەرما، لە ژاپۆن  دوو کۆمپانیای ژاپۆنی SDRS)  (Trusco) و (ئامێرێکی نوێیان بە ناوی  (Do Heimon) گەشەپێداوە، کە بە یەکەم سەلاجەی مرۆڤ دادەنرێت لە جیهاندا.

ئامێرەکە لە دەرەوەدا هاوشێوەی ئامێرەکانی فرۆشتنی کەلوپەلی سەرشەقامەکانە، لە راستیدا سندوقێکی ساردکەرەوەی کەسییە لە ستیل  دروستکراوە و بە بەرزایی زیاتر لە دوو مەترە و پانیەکەشی مەتر و 20 سانتیم دەبێت.

ئامانجی سەرەکیی ئەم داهێنانە دابەزاندنی خێرای پلەی گەرمیی جەستەی مرۆڤە لە ماوەیەکی زۆر کورتدا.

میکانیزمی کارکردنی ئامێرەکە پشت بە تەکنەلۆژیایەکی ئاڕاستەکراو دەبەستێت؛ بەجۆرێک کاتێک بەکارهێنەر دەچێتە ناو سندوقەکەوە، پلەی گەرمیی گشتیی ناوەوە 15 پلەی سیلیزییە، و لەناو ئامێرەکەدا هەوایەکی بەهێزی سارد، بە پلەی گەرمیی  پێنج  پلەی سیلیزی راستەوخۆ دەدات لە  سەر، مل، شان و پشتی کەسەکە، کە ئەم شوێنانە هەستیارترین ناوچەی جەستەن بۆ هەڵمژینی گەرما.

 بەپێی وتەی کۆمپانیای گەشەپێدەر، تەنها پێنج خولەک مانەوە لە ناو ئامێرەکەدا هەستێکی بەرچاو بە ساردی بە جەستە دەبەخشێت و راگرتنی تا 10خولەک بە تەواوی نیشانەکانی ماندوێتی و شەکەت بونی  گەرما کەم دەکاتەوە.

ئامێرەکە بۆ رێگری لە ساردبوونەوەی زێدەڕۆیانە، سیستەمەکە تایمەرێکی ئۆتۆماتیکی تێدا جێگیرکراوە کە دوای 20خولەک ئامێرەکە دەکوژێنێتەوە.

لە رووی بەکارهێنان و ئابوورییەوە، بە ئامێرێکی زۆر کارامە دادەنرێت؛ بەپێی لێدوانی کۆمپانیای دابەشکار، تێچووی کارکردنی تەنها( 16ینی ژاپۆنییە) لە سەعاتێکدا، کە بە نزیکەی دەکاتە 10سەنتی ئەمریکی.

جگە لەوەش، بە کارەبای ئاسایی ماڵان کار دەکات و بەهۆی هەبوونی تایە لە ژێرەکەیدا گواستنەوەی زۆر ئاسانە.

 دیزاینەرانی ئامێرەکە پێیان وایە ئەم سندوقە چارەسەرێکی زێڕینە بۆ شوێنە سەختەکان، کێڵگە کشتوکاڵییەکان، قوتابخانەکان، ناوەندەکانی بازرگانی و کۆبوونەوە جەماوەرییەکان.

سەرەڕای ئەوەی نرخەکەی تا رادەیەک بەرزە و دەگاتە نزیکەی 10 هەزار دۆلاری ئەمریکی، بەڵام لە کاتی خستنەڕوویەوە لە مانگی نیساندا، بازدانێکی گەورەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا دروستکردووە و بەکارهێنەران لە سەرتاسەری جیهانەوە ئارەزووی خۆیان بۆ هەبوونی ئامێرێکی لەو شێوەیە دەربڕیوە، بەڵام تا ئێستا کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکان هیچ پلانێکی رەسمیان بۆ ناردنی ئەم داهێنانە بۆ دەرەوەی بازاڕەکانی ژاپۆن رانەگەیاندوە.

واشنتۆن هۆشداری دەدات لە مەترسییەكانی سەر كەشتیوانیی نێودەوڵەتی و راشیگەیاندووە، وڵاتەكەیان هێشتا كراوەیە بە رووی دانوستاندا.

ماركۆ روبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا رایگەیاند، سەرەڕای گرژییەكان، واشنتۆن هێشتا بۆ دانوستان کراوەیە، ئەوەش لەپێناو تێپەڕاندنی ناكۆكییەكان و گەیشتن بە چارەسەری سیاسی و هەمیشەیی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

رۆبیۆ وتیشی، ئاستەنگی سەرەكی لەبەردەم رێڕەوی دیپلۆماسیدا ئەوەیە كە تاران لە ئەنجامدانی گفتوگۆكاندا جدی نییە.

لەلایەکەوە، هۆشداری دەدات لەوەی گەمارۆدان یان پەكخستنی رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەكان مەترسیدارە و لێكەوتەكانی تەواوی ئاسیا و ئابوری جیهان دەگرێتەوە.

لەلایەکی دیکەشەوە جەختی لەوەكردەوە، هەر هەڕەشەیەك بۆ سەر ئازادیی كەشتیوانی بەتایبەت لە گەروی هورمز، زنجیرەی دابینكردن و بازرگانیی نێودەوڵەتی دەخاتە مەترسییەوە، بۆیە ئەمریكا رێگەی بەوە نادات.
 

كۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم لە بارەی لێخۆشبون لە سزای هاتوچۆ و پارەی كەڵەكەبووی كارەبا و مۆڵەتی بێ موچەی فەرمانبەران بەڕێوەدەچێت.

فەرمانگەی میدیاو زانیاری ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم بڵاویكردەوە، لە كۆبوونەوەكەدا، سێ بڕگەی سەرەكی تاوتوێدەكرێت كە  بریتین لە پێشنیازێكی وەزارەتی ناوخۆ بۆ لێخۆشبونی سەرپێچی هاتوچۆ و خستنەرووی راپۆرتێك بە بارودۆخی نەوت و سوتەمەنی. 

تەوەری دووەمیش  تایبەتەبە بڕیاردان لەسەر پێشنیازی كارئاسانی بۆ پێدانەوەی قەرزی كەڵەكەبوی پارەی كارەبا لە لایەن هاووڵاتیان
 لە تەوەری سێ هەمیشدا، باس لە رێكخستنەوەی پێدانی مۆڵەتی بێ موچە بە مووچەخۆرانی هەرێم دەكرێت.

كۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم بەرێوەدەچێت
ئەنجومەنی وەزیران تاوتوێی سێ بڕگەی سەرەكی دەكات

وەزارەتی سامانە سروشتییەکان نرخێکی نوێ بۆ جۆرەکانی بەنزین دیاری دەکات و هۆشداریش دەداتە وێستگەکان

وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، لە چوارچێوەی هەوڵەکانی بۆ رێکخستنی نرخی سوتەمەنی و پاراستنی بەرژەوەندی هاووڵاتییان، بڕیارێکی نوێییان سەبارەت بە نرخ و کوالێتی بەنزین دەرکردووە.

لە بڕیارەکەدا هاتووە، بەپێی فەرمانێکی وەزاری، کە ئیمزای کەمال محەمەد ساڵح، وەزیری سامانە سروشتییەکانی بە وەکالەتی لەسەرە، نرخەکان بۆ هەردوو کەرتی حکومی و بازرگانی بە شێوەیەکی نوێ رێکخراونەتەوە.

لە بڕیارەکەدا ئەوەش هاتووە، نرخی یەک لیتر بەنزینی نۆرماڵی حکومی بە 750 دینار جێگیر کراوە.

 سەبارەت بە کەرتی بازرگانیش، وەزارەت سەقفێکی بۆ نرخەکان داناوە و رایگەیاندووە؛ نابێت نرخی یەک لیتر بەنزینی نۆرماڵی بازرگانی لە 850 دینار تێپەڕ بکات و بۆ جۆرەکانی دیکەی بەنزین، نرخی لیترێک بەنزینی موحەسەن بە 100 دینار و بەنزینی سوپەر بە 1200دینار وەک بەرزترین نرخ دەستنیشان کراون و وێستگەکان بۆیان نییە لەو نرخە گرانتر بیفرۆشن.

وەزارەتی سامانە سروشتییەکان جەختی لەوەش کردووەتەوە، تەنها پابەندبوون بە نرخەکان بەس نییە، بەڵکو پێویستە سەرجەم وێستگەکان پابەندی رێنماییەکان بن لەڕووی کوالێتییەوە و ئەو بەنزینەی دەیفرۆشن بەپێی ستانداردەکان بێت.


لە نووسراوەکەدا هۆشدارییەکی توندیش دراوە بە خاوەن وێستگەکان کە هەر جۆرە سەرپێچییەک لە نرخ یان کوالێتی، خاوەنەکەی روبەڕووی لێپێچینەوەی یاسایی و سزای توند دەکاتەوە.