کوردستان
کونسوڵخانەی گشتیی چین لە هەولێر، بە شێوەیەکی رەسمی سیستمی ڤیزەی ئۆنلاینی (COVA)ی راگەیاند، کە ئامانج لێی ئاسانکاریکردنە بۆ ئەو هاووڵاتییە بیانییانەی دەیانەوێت گەشت بۆ ئەو وڵاتە بکەن.
بەپێی زانیارییەکانی کونسوڵخانەکە، لەمەودوا داواکاران دەتوانن لە رێگەی سیستمە نوێیەکەوە راستەوخۆ فۆڕمی ڤیزە بە شێوەی ئۆنلاین پڕبکەنەوە و بەڵگەنامە پێویستەکان هاوپێچ بکەن، بەبێ ئەوەی پێویست بە رۆتیناتی پێشوو بکات.
هاوکات، تایبەتمەندییەکی دیکەی ئەم سیستمە ئەوەیە کە رێگە بە گەشتیاران دەدات سات بە سات بەدواداچوون بۆ دۆخی داواکارییەکانیان بکەن تا کاتی وەرگرتنی ئەنجامەکەی.
کونسوڵخانەی چین لینکی رەسمیی سیستمەکەی خستووەتە روو بۆ ئەوەی هاووڵاتییان زانیاریی زیاتر وەربگرن و دەست بە پرۆسەی پێشکەشکردن بکەن:
سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی ئاگادارییەکی ئاڕاستەی هاووڵاتییان و شۆفێران کرد، سەبارەت بە داخرانی کاتیی بەشێک لە شەقامە سەرەکییەکانی شارەکە بە مەبەستی ئەنجامدانی کاری چاکسازی و رێکخستنەوەی جووڵەی هاتوچۆ.
بەپێی ئاگادارییەکە، بە هەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتیی هاتووچۆی سلێمانی، سەرلەبەیانیی رۆژی سێشەممە 25ـی ئاب، بەشێوەیەکی کاتی شەقامی سەرەکیی نێوان تەلاری هونەر و باخچەی عەبدولڕەحمان زەبیحی بۆ گەڕەکی بەختیاری، بە هەردوو ئاڕاستەکەدا بەشێوەیەکی کاتی دادەخرێت.
مەبەست لەم بەربەستکردنە کاتییە، کارکردنی خێرایە لە یەکتربڕی شەوکەت حاجی موشیر و چارەسەرکردنی تۆڕێکی ئاوەڕۆ لەو سنوورەدا.
شارەوانیی سلێمانی رێگا جێگرەوەکانی بۆ شۆفێران دیاریکردووە و دەڵێت:
بۆ گەیشتن بە گەڕەکی بەختیاری؛ بەکارهێنانی شەقامی خوار تەلاری هونەر وەک رێگای جێگرەوە.
لە گەڕەکی بەختیارییەوە بەرەو شەقامی بازنەیی مەلیک مەحمود؛ بەکارهێنانی ئەو شەقامە جێگرەوەیەی لە هێڵکاریی نەخشەی دیاریکراودا دەستنیشان کراوە.
هاوکات، سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی داوا لە هاووڵاتییان و شۆفێران دەکات هاوکار و هەماهەنگی تیمەکانیان بن تاوەکو تەواوبوونی سەرجەم کار و چاکسازییەکان لە ناوچەکەدا.
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان ئاگادارییەک ئاڕاستەی تەواوی دوکاندار و سەرجەم ئەو بنکانە کرد کە کار لەسەر پڕکردنەوەی باڵانس و فرۆشتنی کارتی یاری و ئەپڵیکەیشنە ئەلیکترۆنییەکان دەکەن لە سنوورەکەدا.
بەپێی راگەیەندراوێکی پۆلیسی گەرمیان، تێیدا جەخت لەوە کراوەتەوە کە فرۆشتن و زیاکردنی باڵانس بۆ یاری و بەرنامەکانی وەک (Roblox، PUBG، PlayStation، TikTok، Minecraft، Domino) و تەواوی ئەپەکانی تر بۆ منداڵان و مێردمنداڵان، بەبێ رەزامەندی و ئامادەبوونی راستەوخۆی دایک و باوک یان سەرپەرشتیار قەدەغەیە.
هەروەها ئاماژە بەوەشکراوە، "هەر دوکاندارێک بێ ئاگاداری و رەزامەندی سەرپەرشتیاری یاسایی پارە بۆ هەژماری منداڵێک زیاد بکات، لە کاتی سەلماندنی پێشێلکارییەکەدا رووبەڕووی لێپرسینەوەی تووندی یاسایی دەکرێتەوە."
مەبەست لە دەرکردنی ئەم بڕیارە لەلایەن پۆلیسی گەرمیانەوە بۆ ئەم خاڵانەی خوارەوە دەگەڕێتەوە:
پاراستنی منداڵان: رێگری لە خەرجکردنی ناپێویست و بێسەروبەری دارایی.
کەمکردنەوەی کێشەکان: بنبڕکردنی ئاڵۆزییە کۆمەڵایەتی و خێزانییەکانی نێوان هاووڵاتییان.
کۆنتڕۆڵکردنی ئاراستەی دارایی: رێگریکردن لە بەکارهێنانی نادروستی پارە.
پۆلیسی گەرمیان داوا لە سەرجەم کاسبکارانی سنوورەکە دەکات بە تەواوی پابەندی رێنماییەکان بن، بۆ ئەوەی تووشی هیچ لێپرسینەوەیەکی یاسایی نەبنەوە.
وەزارەتی کارەبا سەبارەی بە داشکاندن بۆ قەرزی پێش پڕۆژەی رونکای راگەیەندراوێکی بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت کەمتر لە 20 رۆژی ماوە.
وەزارەتی کارەبای هەرێم رایگەیاندووە: سەبارەت بەو پرسیارانەی دەربارەی داشکاندنی قەرزی کۆنی کارەبای پێش روناکی بڵاوبوونەتەوە، ئەم داشکاندنە تەنها بۆ قەرزی پێش پڕۆژەی روناکییە و پسوڵەی مانگانەی کارەبای روناکی ناگرێتەوە، جێگای باسە کە قەرزی کۆنی پێش روناکی ئەو قەرزانە دەگرێتەوە کە هاوبەشانی کارەبا لەسەریان مابوو پێش ئەوەی پرۆژەی روناکی بگات بە ناوچەکانییان.
وەزارەتی کارەبا ئاماژەی بەوەداوە: لەئێستادا پسوڵەی مانگانەی روناکی هیچ داشکاندنێکی لەسەر نییە و دەبێت لەماوەی 50 رۆژ لەدوای دەرچوونی پسوولەکە بدرێت بەشێوەیەکی ئاسایی.
وەزارەتی کارەبا جەخت دەکاتەوە، داشکاندنی سەر قەرزی کۆنی پێش روناکی کەمتر لە 20 رۆژی ماوه، وەزارەتی کارەبا هانی هاوبەشانی کارەبا دەدات لەوەی قەرزە کۆنەکانییان بدەنەوە.
وەزارەتی پێشمەرگەی هەرێمی کوردستان رایگەیاند؛ هاوکاریی دارایی هێزەکانی هاوپەیمانان بۆ مانگی حەوتی ساڵی 2026 خرایە سەر هەژماری وەزارەتەکە.
بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتی پێشمەرگە، بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی بوودجە و بەرنامەکان (ژمێریاریی سەربازی) سەرجەم رێکارە دارایی و ژمێریارییەکانی تەواو کردووە و بڕیارە رۆژی دووشەممە، 24ی ئابی 2026، دەست بە دابەشکردنی هاوکارییەکە بکرێت.
كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم، لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەبەوەكردووە، ئەمڕۆ یەكشەمە دادگای رەسافەی بەغداد، فەرمانێكی سالاری دەركرد، بڕیارەكانی دەستەی راگەیاندن و گەیاندنی عیراقی دژ بە كۆمپانیای كۆڕەك تیلكۆم بەشێوەیەكی كاتیی راگرت، تاوەكو ئەو دۆسیە بەرەسمی لە دادگای یەكلادەبێتەوە.
ئەمە لە كاتێكدایە، وەزارەتی گواستنەوە و گەیاندنی عیراق رایگەیاندبوو رێكارەكانی راگرتنی كۆرەك تیلیكۆم دەچێتە بواری جیچبەجێكردنەوە.
پیشتریش، بەلیغ ئەبو كەلەل، سەرۆكی جێبەجێكاری دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەكانی عیراق رایگەیاندبوو، كێشەی كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم كێشەیەكی یاسایی و تەكنیكییە، باسی لەوەشكرد، ماوەی هەشت مانگ مۆڵەتیان داوەتە كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی، بەڵام ئەو كۆمپانیایە كێشەكانی چارەسەر نەكردووە.
قوباد تاڵەبانی سەبارەت بە پڕۆژەی 'جین بانک' دەڵێت، "یەکێکە لە گرنگترین پرۆژە نیشتمانییەکانی کوردستان و عیراق، خۆشحاڵ بووم ئەمڕۆ ئەم پرۆژە گرنگە نیشتمانییەمان لە سلێمانی کردەوە".
جین بانک یەکێکە لە گرنگترین پرۆژە نیشتمانییەکانی کوردستان و عیراق، کە جگە لەوەی هەموو جۆرە رووەکێکی کوردستان و ناوچەکە لە مەترسی لەناوچوون دەپارێزێت، کار لەسەر پەرەپێدانی نەوەی نوێی بەرهەمە کشتوکاڵییەکان دەکات و سەدان هەلی کاریش بۆ پسپۆڕانی بوارەکە دابین دەکات.
خۆشحاڵ بووم ئەمڕۆ ئەم پرۆژە گرنگە نیشتمانییەمان لە سلێمانی کردەوە. سوپاس بۆ هاوکارییەکانی یەکێتی ئەوروپا و رێکخراوی فاو و لایەنە پەیوەندیدارەکان لە هەردوو حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدڕاڵی.
لیستی موچەی مانگی هەشتی موچەخۆران و تەرازوی پێداچوونەی مانگی حەوت رەوانەی بەغداد كرا.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، لیستی مووچەی مانگی هەشت و تەرازووی پێداچوونەوەی مانگی حەوتی مووچەخۆرانی هەرێمی كوردستان، دوای داخڵكردنیان لە سیستەمی پەیڕۆڵ و وردبینی لە بەشی ژمێریاریی وەزارەتی دارایی هەرێم ، ئەمڕۆ بە شێوازی ئەلیكترۆنی رەوانەی وەزارەتی دارایی حكومەتی فیدراڵ كرا.
هاوكات دوای ناردنی لیستەكە، لیژنەیەكی تەكنیكی بەرەو بەغداد بەرێككەوتن بۆ ئەوەی لە نزیكەوە چارەسەری هەر ئاستەنگ و كێشەیەك بكەن كە ئەگەری هەیە لەكاتی پێداچوونەوەی لیستەكاندا لە بەغداد بێنە پێشەوە.
ئەمە لە كاتێكدایە، تائێستا دابەشكردنی موچە لە وەزارەتەكانی عیراق دەستیپێنەكردووە و ئەگەری هەبونی كێشەی نەختینە بۆ ئەم مانگەش لە ئارادا هەیە.
یەكەمین بانكی جینی ڕووەكی لەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان و عێراق لە پاركی هەواری شاری سلێمانی دەكرێتەوە.
بە چاودێری و ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان، ئەمڕۆ لە پاركی هەواری شار لە سلێمانی، ڕێوڕەسمی كردنەوەی یەكەمین بانكی جینی ڕووەكی لەسەر ئاستی هەرێمی كوردستان و عێراق بەڕێوە دەچێت.
ئەم پڕۆژە ستراتیجییە بە هەماهەنگیی ڕاستەوخۆی وەزارەتی كشتوكاڵ و سەرچاوەكانی ئاوی هەرێمی كوردستان و ڕێكخراوی فاوی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان جێبەجێ كراوە، كە لەلایەن یەكێتیی ئەورووپاوە پاڵپشتیی دارایی دەكرێت.
ئامانجی سەرەكیی بانكەكە پاراستنی دەنكۆڵە و جینی ڕووەكە ڕەسەنەكانی ناوچەكەیە لە فەوتان، لەگەڵ ڕووبەڕووبوونەوەی مەترسییەكانی وشكەساڵی و گۆڕانكارییەكانی كەشوهەوا. هاوكات بڕیارە ببێتە ناوەندێكی زانستیی گرنگ بۆ توێژەران بە مەبەستی بەهێزكردنی بنەماكانی ئاسایشی خۆراك و پەرەپێدانی كەرتی كشتوكاڵ لە هەرێمی كوردستان و عێراقدا.
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم لەگەڵ جەلال شێخ ناجی سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە بەردەوامی هەماهەنگی و هاریکاری نێوان سەرجەم هێزە ئەمنیی و هەواڵگرییەکانی هەرێم و عیراق کرایەوە، لەپێناو رووبەڕووبوونەوەی ئاڵنەگارییە ئەمنییەکان و کەمکردنەوەی کاریگەریی گرژییەکان و نەهێشتنی بەربەستەکانی بەردەم ئاسایش و ئارامی وڵاتەکەمان.
لەبەرئەنجامی راپۆرتی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری، قوباد تاڵەبانی روونکردنەوەی زیاتری دا و رایسپاردن وەک هەمیشە بەردەوام بن لە راپەڕاندنی ئەرک و بەرپرسیارێتییە نیشتمانییەکانیان و هۆکاری سەرەکی بن لە سەرخستنی پرۆسە ئەمنیی و هەواڵگرییەکان لەچوارچێوەی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکاندا.
جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم ئاماژەی بەوەشدا: هەرێمی کوردستان قەت نەبووە و نابێتە بەشێک لە کێشەکان و دەمانەوێت بە دیالۆگ پرسەکان یەکلایی بکەینەوە و لەم هەلومەرجەشدا بە ویستی گەلەکەمان هەنگاوەکانمان بنێین.
وەزیری پەیوەندییەكانی عیراق دەڵێت، بنچینەی ئینتەرنێت لە عیراق بۆ كۆمپانیایەكی كوردی دەگەڕێتەوە.
مستەفا سەنەد وەزیری پەیوەندییەكانی عیراق، لە هەشتەمین كۆنگرەی دیالۆگی بەغداد رایگەیاند، بنچینەی ئینتەرنێت لە عیراق بۆ كۆمپانیایەكی كوردی دەگەڕێتەوە.
لە لێدوانێكدا بۆ كوردسات نیوز راگەیاند، كۆمپانیای ئای كیو هاوبەشێكی سەرەكی وەزارەتی پەیوەندییەكانە، ترانزێتی فایبەر ئۆپتیكی بەڕێوە دەبات و لە بواری ئینتەرنێت خزمەتگوزاری زۆر پێشكەشكردووە، لە رووی سوودی كۆمەڵایەتیەوە پشتیوانی لە وەزارەت دەكەن.
ئەمڕۆ منداڵێکی تازەلەدایکبوو لەبەردەم مزگەوتێکی شاری کەرکوک فڕێدراوە و کۆی ئەو منداڵانەی کە لەمساڵدا لەو شارە فڕێدراون 12 منداڵن.
محەمەد عەبدولرەحمان، پەیامنێری کوردسات نیوز: ئەمڕۆ منداڵێک لەبەردەم مزگەوتێکی کەرکوک فڕێدراوە و دواتر پۆلیس هەڵیگرتووەتەوە و لە ئێستادا لە نەخۆشخانەی منداڵانی کەرکوکە.
پەرستارێکی نەخۆشخانەکەش دەڵێت: بەپێی زانیارییەکانمان تەمەنی منداڵەکە نزیکەی مانگێکە.
بەپێی زانیارییەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز: لەمساڵدا لە کەرکوک 12 منداڵ فڕێدراون.
بڕیارە گۆڕێكی بە كۆمەڵ كۆمەڵگەی خانەسۆر لە شەنگال هەڵبدرێتەوە، بەپێی زانیارییەكانی كوردسات نیوزیش پێشتر ئەو گۆڕە هەڵدراوەتەوە، بەبێ پشكنینی"دی ئێن ئەی"روفاتەكان بەخاكسپێدراون.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، بەپێی بەدواداچوونەكان دوای زیاتر لە 11 ساڵ، رێكارەكانی دووبارە هەڵدانەوەی گۆڕێكی بەكۆمەڵ لە كۆمەڵگەی خانەسوری سەربە قەزای شەنگال كە 67 روفاتی ئێزدی تێدایە دەستیپێكردووە، ئەوەش بە مەبەستی ئەنجامدانی پشكنینی "دی ئێن ئەی"و دیاریكردنی ناسنامەی قوربانییەكان بە شێوازی زانستی.
بریاریشە دوای هەڵدانەوەی گۆرە بەكۆمەڵەكە روفاتەكان بگوازرێنەوە بۆ بەغداد، بە ئامانجی یەكلایی كردنەوەی ناسنامەكانیان.
بەپێی زانیارییەكان روفاتی ئەو67 كەسە لەساڵی 2015 لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە لە گۆرێكی بەكۆمەڵدا دەرهێنران و دواتر لە 13ی ئابی 2015 لە مەزاری شەرفەدین بەخاك سپێردران، بەبێ ئەوەی پشكنینی"دی ئێن ئەی" یان بۆ نبكرێت.
بەنزینی 750 دیناری لە بەنزینخانەی 'چۆمان' لە چەمچەماڵ دابەش دەکرێت.
قائیمقامییەتی قەزای چەمچەماڵ رایگەیاندووە: ئەمڕۆ شەممە بەنزینی 750 دیناری پاڵپشتیکراو دابەشدەکرێت.
قائیمقامییەتی چەمچەماڵ دەشڵێت، لە بەنزینخانەی چۆمان لەسەر رێگای چەمچەماڵ - تەکیە خوار پردی شەهید مامە ریشە، بەنزینی 750 دیناری دابەش دەکرێت و بەردەوام دەبێت.