وەفدی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و جوڵانەوەی نەوەی نوێ بۆ تاوتوێكردنی رێككەوتنە سیاسیەكەیان كۆبوونەوە، حاڵوگوزەرانی هاووڵاتییان و پێکهێنانی کابینەی نوێ حکومەتیان تاوتوێکردوە.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، سەعات 3ی پاشنیوەڕۆی لەبارەگای مەكتەبی سیاسی یەكێتی لە سلێمانی، وەفدی یەكێتی و  جوڵانەوەی نەوەی نوێ بۆ تاوتوێكردنی رێككەوتنە سیاسیەكەیان كۆبوونەوە و تاوتوێی ئەو خاڵ و بڕگانەیان كرد كە بەشێكن لە رێككەوتنەكە.

بە گوێرەی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، لە کۆبونەوەکەدا، حاڵوگوزەرانی هاوووڵاتیان و هەنگاونان بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێ حکومەت، هەروەها گەڕاندەوەی هاوسەنگی هێز، لەو تەوەرانەبوون گفتوگۆیان لەبارەوە کراوە.

ئەم كۆبوونەوەیە لە كاتێكدایە، بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و شاسوار عەبدولواحید سەرۆكی جوڵانەوەی نەوەی نوێ و وەفدی باڵای هەردوولا لە ماوەی مانگێكدا دووجار كۆبوونەوە بۆ گفتووگۆكردن لەسەر ئەنجامدانی رێككەوتنێكی سیاسی لەنێوان هەردوولا.

 ئەنجومەنی باڵای فەتوای هەرێم، رایگەیاند بۆ ئەمساڵ زەکاتدان  لە سێ ملیۆن دینارەوە دەستپێدەکات و  بۆ هەر ملیۆنێکیش 25 هەزار دینارە، زەکاتی سەرفیترەش ئەگەر بە پارە درا، بۆ هەر کەسێک سێ هەزار دینارە.

 بۆ زێرێش ئەنجومەنی باڵای فەتوای هەرێم دەڵێت؛ لە 20 مسقاڵەوە زەکاتی لێ دەکەوێت و دەبێت بۆ ئەو رێژەیە نیو مسقاڵیان بدریتە زەکات، واتە ئەگەر 40 مسقاڵ بوو ئەوا یەک مسقاڵیان دەروات بۆ زەکات

دەقی راگەیەندراوەکەی  ئەنجومەنی باڵای فەتوای یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان

 ئەنجومەنی باڵای فەتوای یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان، رێژەی زەکاتی پارە و سەرفیترەو فیدیەو زێڕو زیو و خشڵی ئافرەتی بۆ ئەمساڵ راگەیاند، کە لێرەدا پوختەی فەتواکەو رێژەو ئەندازەی دیاریکراو دەخەینە ڕوو:

١- نيسابى (زەکاتی پارە) بۆ ئەم ساڵ بریتییە لە: (٣) ملیون دیناری عێراقی. هەر موسڵمانێک ئەو بڕە پارەی هەبوو، ساڵیشی بەسەردا تێپەڕی، واجبە زەکاتی لە سەدا دوو و نیو(2.5 %) لێ بدات، واتە لە (یەک) ملیۆن (٢٥) هەزار دینار، لە (یەک) دەفتەر دۆلار (٢٥٠ دۆلار).

٢- نیسابی (زەکاتی زیو) بریتییە لە: (٢٠٠) دیرهەم، کە دەکاتە (١٤٠) مسقاڵ. هەر موسڵمانێک ئەو بڕە زیوەی هەبوو، ئەگەر ساڵی بەسەردا تێپەڕی، واجبە لە سەدا دوو و نیو (2.5 %) زەکاتی لێ بدات.

٣- نیسابی (زەکاتی زێڕ) بریتییە لە (٢٠) مسقاڵ، ئەگەر ساڵی بەسەردا تێپەڕی، واجبە (نیو) مسقاڵی لێ بدرێت، ئەگەر (٤٠) مسقاڵ بوو، (یەک) مسقاڵ واجبە.

٤- نیسابی (زەکاتی خشڵ)ی حەڵاڵی ئافرەتان کە بۆ خۆیان بەکاری بهێنن و تیجارەتی پێوە نەکەن بریتییە (٢٠٠) دووسەد مسقاڵ زێڕ، ئەگەر ساڵی بەسەردا تێپەڕی، واجبە لەسەدا دوو و نیوی(2.5 %) لێ بدات.

٥- زەکاتی (سەرفیترە) بۆ ئەم ساڵ، ئەگەر بە (پارە) بوو، بریتییە لە (٣٠٠٠) سێ هەزار دیناری عێراقی.

٦- (فیدیە)ی بەڕۆژوو نەبوون بۆ ئەم ساڵ (بۆ ئەوانەی عوزری شەرعییان هەیە) ئەگەر بە (پارە) بوو، بریتییە لە (٣٠٠٠) سێ هەزار دیناری عێراقی

بە بڕیاری نوێ هەڵگرانی پاسپۆرتی عیراقی ناتوانن بە ئۆتۆمبێلی تایبەتی خۆیانەوە لە دەروازەکانی هەرێمی کوردستانەوە گەشتی ئێران بکەن و راگرتنەکە بەردەوامدەبێت تا رێنمای نوێ و  میکانیزم نوێ دەردەچێت لەلایەن وەزارەتە پەیوەندیدارەکانەوە.

هەریەکە لە دەروازە نێودەوڵەتیەکانی پەروێزخان و حاجی ئۆمەران هاووڵاتییان و گەشتیاران، ئاگاداردەکەنەوە ،کە هەڵگری پاسپۆرتی عیراقین، لە رۆژی (1-3-2026)وە رۆشتن  بە ئۆتۆمبێلی تایبەت بۆ گەشت کردن بۆ وەلاتی ئێران رادەگیرێت.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، ئەم راگرتنە بە مەبەستی دانانی رێکار و میکانیزمی گونجاو و رێکخستنی کاروبارەکان و جێبەجێ کردنی رێنمایی وەزارەتە پەیوەندیدارەکانە.

راشیانگەیاندوە، لەکاتی کردنەوەی گەشت کردن بە ئۆتۆمبێلی تایبەتی و هەر رێنمایی و بڕیارێک لەو بارەیەوە بەزوترین کات هاووڵاتییان ئاگاداردەکەنەوە.

بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی گەرمیان رایگەیاند، لێخوڕی ماتۆڕسکیلێک کە لە روداوێکی پێکداداندا بە سەختی بریندار ببوو، دوای گەیاندنی بە نەخۆشخانە گیانی لەدەستدا.

بەپێی راگەیەندراوی هاتووچۆی گەرمیان، ئێوارەی رۆژی چوارشەممە لەسەر رێگای کەلار-رزگاری و لە بەرانبەر قوتابخانەی شێخ حسێنی هەزارکانی، روداوێکی پێکدادان لە نێوان ئۆتۆمبێلێکی جۆری "باجیرۆ" و ماتۆڕسکیلێکی سێ تایەدا رویداوە. لە ئەنجامی روداوەکەدا لێخوڕی ماتۆڕسکیلەکە کە لەدایکبووی ساڵی 1978 بووە، بە سەختی بریندار بووە.

هەرچەندە بریندارەکە سەرەتا گەیەندراوەتە نەخۆشخانەی فریاکەوتنی شەهید هەژار لە کەلار و دواتر بەهۆی سەختی برینەکەیەوە رەوانەی سلێمانی کراوە، بەڵام لەوێ گیانی لەدەستداوە. لە ئێستاشدا تیمەکانی هاتووچۆ لێکۆڵینەوە لە هۆکار و چۆنیەتی روداوەکە دەکەن.

وەفدی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و جوڵانەوەی نەوەی نوێ بۆ تاوتوێکردنی رێککەوتنە سیاسیەکەیان کۆدەبنەوە و بڕیار وایە لە چەند رۆژی داهاتوودا ئیمزا لەسەر رێککەوتنەکە بکەن.

سالار سەرحەد، لێپرسراوی پەیوەندییە کوردستانییەکانی یەکێتی بە کوردسات نیوزی راگەیاند: سەعات سێی ئەمڕۆ، لەبارەگای مەکتەبی سیاسی یەکێتی لە سلێمانی، وەفدی یەکێتی و نەوەی نوێ بۆ تاوتوێکردنی رێککەوتنە سیاسیەکەیان کۆدەبنەوە و تاوتوێی هەموو ئەو خاڵ و بڕگانە دەکەن کە بەشێکن لە رێککەوتنەکە، هەروەها بڕیاروایە لە چەند رۆژی داهاتوودا ئیمزا لەسەر رێککەوتنەکە بکرێت و بەرەسمی بچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.

سالار سەرحەد ئاماژەی بەوەشدا: وەفدی یەکێتی پێکدێت لە، شاڵاو کۆسرەت رەسوڵ ئەندامی مەکتەبی سیاسی و چەند ئەندامێکی دیکەی مەکتەبی سیاسی و سەرکردایەتی، وەفدی نەوەی نوێش پێکدێت لە رێبوار ئەوڕەحمان جێگری سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ و چەند بەرپرسێکی جوڵانەوەکە.

 ئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکدایە کە بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و شاسوار عەبدولواحید سەرۆکی جوڵانەوەی نەوەی نوێ و وەفدی باڵای هەردوولا لە ماوەی مانگێکدا دووجار کۆبوونەوە بۆ گفتووگۆکردن لەسەر ئەنجامدانی رێککەوتنێکی سیاسی لەنێوان هەردوولا.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم پێشبینییەکانی بۆ کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەی بڵاوکردەوە و ئاماژە بەوە دەکات کە ئەمڕۆ پلەکانی گەرما بەراورد بە دوێنێ نزم دەبنەوە.

کەشی ئەمڕۆ پێنجشەممە (2026/2/19):

ئاسمان نیمچە هەور دەبێت و لە ناوچە شاخاوییە بەرزەکان دەگۆڕێت بۆ هەوری تەواو، لەگەڵ ئەگەری نمە بارانی کەم لە ناوچە سنوورییەکانی باکوور و باکووری رۆژهەڵات. هەروەها ئەگەری تۆز و خۆڵێکی سووک هەیە بەتایبەت لە ناوچەکانی باشووری هەرێم. پلەکانی گەرما بەگشتی (2 بۆ 4) پلە نزم دەبنەوە.

کەشی سبەی هەینی (2026/2/20):

ئاسمان بەگشتی تەنکە هەور دەبێت و پاشان بۆ ساماڵ دەگۆڕێت. پلەکانی گەرما کەمێک بەرزبوونەوە بەخۆیانەوە دەبینن بە (1 بۆ 2) پلە بەراورد بە پلەکانی ئەمڕۆ.

دەزگای ئاسایشی هەرێم رایگەیاند، ئەو روداوەی ئەمشەو لە نزیک بازگەی كەڵەوانان رویدا، روداوێکی هاتووچۆی ئاسایی بووە و پەیوەندی بە هیچ بابەتێکی ئەمنییەوە نەبووە.

عەقید کارزان شێرکۆ، وتەبێژی دەزگای ئاسایشی هەرێم ئاماژەی بەوە کرد، تیمەکانی لێکۆڵینەوە دەستبەجێ گەیشتوونەتە شوێنی روداوەکە و دەرکەوتووە کە ئۆتۆمبێلێکی جۆری "لاندکرۆزەری درع" وەرگەڕاوە و بەو هۆیەوە گڕی گرتووە. ئاشکراشی کرد کە لە ناو ئۆتۆمبێلەکەدا دوو سەرنشین هەبوون، بەداخەوە یەکێکیان گیانی لەدەستداوە.

ئەم رونکردنەوەیەی ئاسایش دوای ئەوە دێت کە دەنگۆی جیاواز لەسەر تەقینەوە یان روداوێکی ئەمنی لەو ناوچەیە بڵاوکرابووەوە، بەڵام وتەبێژی دەزگاکە جەختی کردەوە کە تەنیا روداوێکی هاتووچۆ بووە.

بەڕێوەبەرایەتیی دەروازەی نێودەوڵەتیی حاجی ئۆمەران ئاگادارییەکی بۆ هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان و هەڵگرانی پاسپۆرتی عیراقی بڵاوکردەوە، کە تێیدا بڕیار دراوە بە راگرتنی هاتووچۆی ئۆتۆمبێلی گەشتیاری بۆ وڵاتی ئێران.

بەپێی راگەیەندراوەکە، بە مەبەستی دانانی رێکار و میکانیزمی گونجاو و رێکخستنی کاروبارەکان، لە رێکەوتی 1ـی ئازاری 2026 بەدواوە، گەشتکردن بە ئۆتۆمبێلی تایبەت لە رێگەی دەروازەی حاجی ئۆمەرانەوە بۆ وڵاتی ئێران رادەگیرێت. دەروازەکە ئاماژەی بەوەش کردووە کە بڕیارەکە لەپێناو جێبەجێکردنی رێنمایی وەزارەتە پەیوەندیدارەکانە.

لە کۆتایی ئاگادارییەکەدا هاتووە، کە لە کاتی تەواوبوونی ڕێکارەکان و دەستپێکردنەوەی هاتووچۆی ئۆتۆمبێلە تایبەتەکان، گەشتیاران لە بڕیاری نوێ ئاگادار دەکرێنەوە.

دەزگای ئاسایشی هەرێم رایگەیاند، مەفرەزەکانی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی شارەزوور توانیویانە باندێکی بازرگانیی چەک و تەقەمەنی لە شارەدێی تەوێڵە دەستگیر بکەن و دەست بەسەر بڕێکی زۆر چەکدا بگرن.

بەپێی راگەیەندراوێکی دەزگای ئاسایش، پڕۆسەی دەستگیرکردنی ئەم باندە دوای کۆکردنەوەی زانیاریی هەواڵگری و چاودێرییەکی وردی مەیدانی هاتووە، کە لە ئەنجامدا رۆژی 16ـی شوباتی 2026 سێ بازرگانی چەک لە سنووری تەوێڵە دەستگیر کراون. لەم چالاكییەدا دەست بەسەر 50 دەمانچەدا گیراوە کە تۆمەتباران بە نیازبوون مامەڵەی پێوە بکەن.

لە ئێستادا هەر سێ تۆمەتبارەکە بەپێی ماددەی 13 لە یاسای چەک راگیراون و پەڕاوی لێکۆڵینەوەیان بۆ کراوەتەوە تا ڕێکاری یاسایی پێویستیان بەرانبەر بگیرێتە بەر.

بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی رایگەیاند، مەفرەزەکانی بنکەی پۆلیسی عەربەت شەش تۆمەتباری ژنیان دەستگیر کردووە کە لەسەر رێگای سەرەکیی سلێمانی-عەربەت بوبوونە مایەی بێزارکردنی هاووڵاتیان.

پۆلیسی سلێمانی ئاماژەی بەوە کردووە، دەستگیرکردنی ئەو تۆمەتبارانە دوای ئەوە دێت کە ژمارەیەک هاووڵاتی گلەیی و نیگەرانییان دەربڕیوە لە بڵاوبوونەوەی ئەو ژنانە بە شێوەیەکی نەشیاو لە نزیک عەلوەی سلێمانی. تۆمەتبارەکان تەمەنیان لە نێوان 19 بۆ 36 ساڵیدایە و لە ئێستادا بە بڕیاری دادوەر و بەپێی ماددەی 240 لە یاسای سزادانی عیراقی راگیراون.

لە ئێستادا پەڕاوی لێکۆڵینەوە بۆ روداوەکە رێکخراوە و رێکاری یاسایی پێویست بەرانبەر تۆمەتباران گیراوەتە بەر.

دەم پارتی لە راگەیەندراوێکدا دەڵێت، عەبدوڵا ئۆجـ.ـەلان رایگەیاندووە، "سەردەمی نكۆڵیكردن لە زمان و نەتەوەی كورد كۆتاییهاتووە، پێویستە راپۆرتی كۆمیسیۆنی ئەنجومەنی نیشتمانیی توركیا لەگەڵ واقیعە كۆمەڵایەتییە بنەڕەتییەكان یەكبگرێتەوە".

لە پەیامێکی نوێدا کە لە رێگەی وەفدی ئیمرالی پارتی دەم (DEM Parti) بڵاوکرایەوە، عەبدوڵڵا ئۆجەلان دوای کۆبوونەوەیەکی سێ سەعاتی، نەخشەڕێگایەکی بۆ قۆناغی داهاتووی تورکیا و پرسی کورد خستەڕوو.

ئۆجەلان جەختی لەوە کردەوە کە سەردەمی چەک و تووندوتیژی کۆتایی هاتووە و ئێستا کاتی "تەواوکاریی دیموکراتی" و گۆڕانکارییە لە رێگەی سیاسەتی مەدەنییەوە.

 ئەو ئاماژەی بەوە کرد کە کۆماری تورکیا لە بنەڕەتدا لەسەر هاوبەشیی کورد و تورک دامەزراوە و هەر جۆرە نکۆڵیکردنێک لەم راستییە، دەبێتە هۆی بەردەوامیی قەیرانەکان، نەک چارەسەرکردنیان.

لە بەشێکی تری قسەکانیدا، ئۆجەلان پێشنیاری مۆدێلی "هاوڵاتیی ئازاد" دەکات کە تێیدا پێناسەی هاووڵاتیبوون لەسەر بنەمای ئیتنیکی و ئایینی نەبێت، بەڵکو مافی هەموو پێکهاتەکان بۆ گوزارشتکردن لە ناسنامەی خۆیان پارێزراو بێت.

هەروەها جەختی لە گرنگیی "دیموکراسیی خۆجێیی" کردەوە وەک بنەمایەکی سەرەکی بۆ بەڕێوەبردن، بەبێ ئەوەی ئەمە وەک هەوڵێک بۆ جیابوونەوە یان تێکدانی یەکپارچەیی دەوڵەت لێکبدرێتەوە. ئەو داوای کرد کە پرسی کورد لە چوارچێوەی ئەمنییەوە بگوازرێتەوە بۆ کایەی سیاسی و یاسایی، و جەختی کردەوە کە "یەکێتیی دیموکراتی" باشترین بژاردەیە بۆ پەیوەندیی نێوان کوردان لە ناوچەکەدا، کە دوور بێت لە توندوتیژی و پشتبەستوو بێت بە مافە گەردوونییەکان.

لەدرێژەی کار و چالاکی و بەسەرکردنەوەی تێکۆشەرە دێرینەکان لە دەرەوەی وڵات، ئارام قزلەری نوێنەری تایبەتی هەڤاڵ قوباد تاڵەبانی، لە وڵاتی سوید بەیاوەری هەڤاڵان رێبوار سەلام لێپرسراوی کۆمیتەی پێشمەرگە دێرینەکانی سوید و ئاری شێخ نوری تێکۆشەر و رێکخستنی دێرین و محەمەد جیهاد تێکۆشەری دێرین ئەندامی دەستەی پێشمەرگە دێرینەکان، سەردانی خانەوادەی خوالێخۆش بوو، نازم کەرکوکی، فەرماندە و قارەمانی گەلەکەمانیان کرد.

فەرماندەی هەمیشە زیندو نازم کەرکوکی لە ١٠/٩/١٩٦١ لە شۆریجە لە شاری کەرکوک لە دایک بووە. زوڵم و ستەمی بەعس و هەستی نیشتیمان پەروەری هەر زوو کاری تێکرد و لە ساڵی ١٩٨١ پەیوەندی بە هێزی پێشمەرگەی کوردستانەوە کرد و ژیانی گیان فیدای و پێشمەرگایەتی دەست پێ کرد . لە مانگی ٢ی ساڵی ١٩٨٢ لە شانەکانی ڕێکخستنی گەرمیاندا دامەزراوە و له حەملەكانى هێزی پشتيوان و شەڕی قەیوان - ماوەت و شەڕی بێتواتە و داستانى ڕزگاری و دابان هەلاج و گەرمیان و شەڕەکانی ئەنفالی سەرکردایەتی بەشداری کردوە . لە شەڕەکانی خێڵی حەمە و شنروێ و حەمرینیشدا لە سنورەکانی پێشەوە جەنگاوە.

لە ساڵی ١٩٨٣ لە قۆڵی قەبری حسێن و بە سەرپەرشتی کاک سامان گەرمیانی چوون بە هانای هێزەکانی شۆڕشی کوردستانی ئێرانەوە ، فەرماندە نازم کەرکوکی لە تەمەنی پێشمەرگایەتیدا ٧ جار بە سەختی بریندار بوە .  

لە دوای ئەنفالی بەدناو ١٨ مانگ بە بەردەوامی پارتیزان بووە لە پێ دەشتەکانی گەرمیان لەگەڵ شێخ کەریم چاو ڕەش و شەهید حەمە ڕەش و کاک عەدنانی حەمەی مینا و کاک شێخ حیسام و باقی برا پارتیزانەکانی ماوەتەوە . لە ڕاپەڕینە مەزنەکەی ساڵی ١٩٩١ دەوری بەرچاوی هەبووە و لە ساڵی ١٩٩٣ بووە بە مدیر شوڕتەی پێنجوێن . دوای ڕاپەڕین دەچێتە کولیەی عەسکەری لە قەڵاچوالان لە قیادەی مەنتیقەی کەرکوک و لیوای کەرکوک فەرماندەی فەوج دەبێت پاشان دەبێتە سەرلەشکر لە گەرمیان . 

یەکەمین فەرماندەی لیوای گەرمەسێری مەفرەزە سەرەتاییەکان شۆڕشی نوێ بووە و دواتر پلەی بەرز بۆتەوە بۆ ئامر لیوای گەرمیان و ناوچە دابڕاوەکان . هەر لەبەر دەست پاکی و جوامێری و قارەمانێتی سەرۆک مام جەلالی هەمیشە زیندو خەڵاتی کردوە . 

هەرچەندە فەرماندەی لێهاتوو لە ساڵی ٢٠٠٨ توشی نەخۆشی دەبێت بەڵام بەردەوام دەبێت لە ئەرک و کارەکانی بە بێ دابڕان تا کۆتای ساڵی ٢٠١٢ کە بە هۆی سەختی نەخۆشییەکەی دەچێتە غەریبی و لە ووڵاتی سوید نیشتەجێ دەبێت ، فەرماندەی هەمیشە زیندو نازم کەرکوکی تا کۆتا مانگی ژیانی بێ دابڕان بەژداری کۆڕ و کۆبونەوەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانی کردوە . 

بێدەنگی و ئەمەک بەرزی و ئاکاری جوانی وای کرد نازناوی پارتیزانە بێدەنگەکەی لێ بنرێت و کۆڕی ڕێز لێنانی بۆ بکرێت لە ساڵی ٢٠١٤ لە سلێمانی بە ئامادە بوونی هاوڕێ و هاوسەنگەرانی و لە لایەن خوشکی گەورەو تێکۆشەرەوە هێرۆ خان ، خانمی یەکەمی عێراقەوە مەدالیای ئاڵتونی کرایە ملی .

ئەم قارەمانە مەزنە لە ٢٢/٨/٢٠١٧ لە نەخۆشخانەی ئۆپسالای سوید زۆر بەداخەوە بۆ هەتا هەتایە چاوی ماندوی لێک ناو خەمێکی زۆری خستە دڵی هەموانەوە ، پارتیزانە بێدەنگەکە دوای کۆچ کردنی لەسەر وەسیەتی خۆی ئەندامەکانی جەستەی بەخشی و چاوەکانی ڕووناکیان دا بە ژیانی کەسێکیتر .
هەر لەسەر داوای خۆی وەسێتی کردبو لەبەر خۆشەویستی بۆ خاک و نیشتیمان تەرمەکەی لە زێدی باو و باپیرانی لە قادرکەرەم بنێژرێت . 

ئاسیاسێڵ لەگەڵ وەزارەتی دەرەوە و کۆمۆنوێڵس و گەشەپێدانی بەریتانیا رێککەوتنێکی هەماهەنگی ئەکادیمی لە عیراق ئەمزا دەکەن لە چوارچێوەی پڕۆگرامی سکۆلەرشیپی چیڤنینگ "Chevening".

ئاسیاسێڵ لەڕێگەی باڵیۆزخانەی بەریتانیاوە لە عیراق رێککەوتنێکی هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی دەرەوە و کۆمۆنوێڵس و گەشەپێدانی بەریتانیا لە چوارچێوەی پڕۆگرامی سکۆلەرشیپی چیڤنینگ "Chevening" راگەیاند، ئەم هەنگاوە رەنگدانەوەی پابەندبوونی هەردوو لایەنە بۆ پاڵپشتیکردنی خوێندنی باڵا و پڕچەککردنی گەنجانی عیراق و بنیاتنانی سەرکردەی کاریگەر لە داهاتوودا.

ئامانج لەم پڕۆژە هاوبەشە پشتگیریکردنی خوێندکارانی عیراقی خوێندنی باڵایە بە مەبەستی تەواوکردنی خوێندن لە بەریتانیا لە چوارچێوەی پڕۆگرامی چیڤنینگ؛ کە یەکێکە لە کۆنترین پڕۆگرامەکانی سکۆلەرشیپی حکومەتی بەریتانیا و فۆکەس دەخاتە سەر ئامادەکردنی کەسانی خاوەن لێهاتوویی باڵا لە وڵاتەکانی خۆیان.

ئەم رێککەوتنە لەگەڵ دیدگای ئاسیاسێڵدا دەگونجێت کە بریتییە لە وەبەرهێنان لە سەرمایەی مرۆیی و پاڵپشتیکردنی دەستپێشخەریی پەروەردەیی و گەشەپێدان. ئەم پڕۆژە هاوبەشە نوێنەرایەتی دەرفەتێکی ناوازە دەکات بۆ بەرزکردنەوەی کارایی سەرمایەی مرۆیی و پڕکردنەوەی کەموکورتی لە کارامەیی پسپۆڕییە گرنگەکاندا، هەروەها خوێندکارانی عیراق بە تۆڕی جیهانی چیڤنینگەوە دەبەستێتەوە کە زیاتر لە ٦٠ هەزار دەرچووی زیاتر لە ١٦٠ وڵات لەخۆدەگرێت، لەوانەش سەرۆکی دەوڵەت و پسپۆڕان.

بەم هەنگاوەش بەشداری دەکات لە بەرزکردنەوەی دەرفەتەکانی بەردەم گەنجان و فراوانکردنی ئاسۆی ئەکادیمی و پیشەیی خۆیان، جگە لە بەهێزکردنی هەماهەنگی نێوان کەرتی تایبەت و دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان.

ئاسیاسێڵ دووپاتی دەکاتەوە کە ئەم پڕۆژە هاوبەشە نوێنەرایەتی هەنگاوێکی گرنگ دەکات بۆ بەهێزکردنی لێهاتوویی گەنجان و بەستنەوەیان بە تۆڕە جیهانییەکانی شارەزایی و سەرکردایەتی، کە لە ئەنجامدا سوود بە کۆمەڵگە بە گشتی و گەشەپێدانی دەگەیەنێت.

هەروەها عامر سەناع، بەڕێوەبەری کارگێڕی کۆمپانیای ئاسیاسێڵ لەم بارەیەوە رایگەیاند، "ئێمە لە ئاسیاسێڵ پابەندبوونمان دووپات دەکەینەوە بۆ پاڵپشتیکردنی کارامەیی عیراقییەکان و دروستکردنی دەرفەتی بەردەوام لە بەردەم گەنجاندا. ڕۆڵی پێشەنگیمان لە عیراقدا دەمانخاتە پێگەی بەرپرسیارێتی بنیاتنانەوە و پشتگیریکردنی دەرفەتە گرنگەکانی بەردەم گەنجان، لەنێویاندا پڕۆگرامی چیڤنینگ، کە یەکێکە لە پرۆگرامە جیهانییە بەناوبانگەکانی بەریتانیا".

هەروەها عیرفان سدیق، باڵیۆزی بەریتانیا لە عیراق رایگەیاند: خۆشحاڵین بە ئاهەنگ گێڕان بە بۆنەی ئەم پڕۆژە هاوبەشە نوێیەی نێوان ئاسیاسێڵ و وەزارەتی دەرەوەی بەریتانیا کە باڵیۆزخانەی بەریتانیا لە عیراق نوێنەرایەتی دەکات لە رێگەی پڕۆگرامی چیڤنینگ بۆ خوێندنی ماستەر لە بەریتانیا. ئەم هاوکارییە رەنگدانەوەی پابەندبوونی هاوبەشمانە بۆ بەهێزکردنی گەنجانی عیراق و پاڵپشتیکردنی نەوەی پێشەنگی داهاتوو. بە کارکردن لەگەڵ کۆمپانیای ئاسیاسێڵ کە کۆمپانیایەکی عیراقیی پێشەنگە، ئێمە دەرفەتەکان لە بەردەم خوێندکارە بەتوانا عێراقییەکان فراوان دەکەین بۆ ئەوەی خوێندنێکی کوالیتی بەرز لە بەریتانیا بەدەستبهێنن و پەیوەندی بە تۆڕێکی جیهانییەوە بکەن کە زیاتر لە ٦٠ هەزار خوێندکاری دەرچووی تێدایە. ئەم پڕۆژە هاوبەشە تیشک دەخاتە سەر ئەو رۆڵە گرنگەی کە کەرتی تایبەت دەتوانێت بیگێڕێت لە پەرەپێدانی پەروەردە و پشتگیریکردنی داهێنان و بەهێزکردنی سەرمایەی مرۆیی لە عیراقدا. ئێمە بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە چاوەڕێی بینینی ئەو کاریگەرییە ئەرێنییە دەکەین کە ئەم خوێندکارانە لەسەر کۆمەڵگاکانیان و لەسەر داهاتووی عیراقیان دەبێت.

جەعفەر شێخ مستەفا، جێگری سەرۆکی هەرێمی كوردستان و خاتوو وێندی گرين، كونسوڵی گشتیی ئەمەریکا، بە ئامادەبونی شۆڕش ئیسماعیلی وەزیری پێشمەرگە لە هەرێمی كوردستان بۆ پرسی چاکسازیەکانی وەزارەتی پێشمەرگە کۆبونەوە و وێڕای جەختکردنەوە لە گرنگیی سەرخستنی پرۆسەی چاکسازیی هێزەکانی پێشمەرگە، دوا هەنگاوەکانی پرۆسەکە خرانەڕوو.

ئەمڕۆ چوارشەممە، سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان بڵاویکردوتەوە، لە سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، گەڕێکی تری کۆبوونەوە هاوبەشەکانی نێوان بەرپرسانی دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی هەرێمی کوردستان و وەفدێکی دیپلۆماسی و سەربازیی ئەمەریکا بۆ گفتوگۆکردن لەسەر پرۆسەی چاکسازی و یەکگرتنی هێزی پێشمەرگە، بەڕێوە چوو.

ئاماژەیان بەوەکردوە، لە گفتوگۆکاندا کە بە ئامادەبونی جەعفەر شێخ مستەفا، جێگری سەرۆکی هەرێمی كوردستان و خاتوو وێندی گرين، كونسوڵی گشتیی ئەمەریکا لە هەرێمی كوردستان و بە ئامادەبونی شۆڕش ئیسماعیلی وەزیری پێشمەرگە بەڕێوەچوو، وێڕای جەختکردنەوە لە گرنگیی سەرخستنی پرۆسەی چاکسازیی هێزی پێشمەرگە، دوا هەنگاوەکانی پرۆسەکە خرانە روو.

ئەوەش خراوەتەڕوو، هەنگاوی هاوبەش بۆ خێراکردنی پرۆسەکە و چارەسەرکردنی ئاستەنگەکانی بەردەمی دووپات کرایەوە و بیروڕا سەبارەت بە فراوانکردنی هەماهەنگی و هاریکاری لەنێوان هەردوولادا ئاڵوگۆڕ کرا.

بەبۆنەی بەستنی کۆنفرانسی بزوتنەوەی گۆڕان و هەڵبژاردنی جڤاتی نیشتمانی و رێکخەری گشتییەوە، مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، پەیامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە؛ هیوادارین رێکخستنەوە و پەرەپێدانی گۆڕان ببێتە مایەی پتەوکردنی بەشداری کاراتان لە پرۆسەی سیاسی وڵات و توندوتۆڵکردنی هاوخەباتیتان لەگەڵ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.

دەقی پەیامەکە

بەڕێزان جڤاتی نیشتمانی بزوتنەوەی گۆڕان 

بەبۆنەی بەستن و سەرکەوتنی کۆنفرانسی بزوتنەوەکەتان، بزوتنەوەی گۆڕان و هەڵبژاردنی جڤاتی نیشتمانی و ڕێکخەری گشتییەوە ، پیرۆزبایی گەرم لە بەڕێزان کاک دانا ئەحمەد مەجید ڕێکخەری گشتی و ئەندامانی جڤاتی نیشتمانی و سەرجەم هەڵسوراوانی و لایەنگرانی بزوتنەوەکەتان دەکەین، هیوادارین ڕێکخستنەوە و پەرەپێدانی گۆڕان ببێتە مایەی پتەوکردنی بەشداری کاراتان لە پرۆسەی سیاسی وڵات و توندوتۆڵکردنی هاوخەباتیتان لەگەڵ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و گشت لایەنە سیاسییەکانی کوردستان، لە پێناو خزمەتکردنی زیاتری گەل و نیشتمانە خۆشەویستەکەمان.

جارێکی تر پیرۆزە و سەرکەوتووبن.

یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

18-2-2026