کوردستان
مۆرین مکلکی لە ساڵی 1943 لە سکۆتلاند لە دایک بووە و هەر ساڵانی کۆتایی سەدەی رابردوودا لەگەڵ ئاشنایەتی لەگەڵ کورد، رۆڵێکی گرنگی بینی لە خزمەتکردنی منداڵانی کوردستان و یەکێک بوو لە دامەزرێنەرانی (سندوقی منداڵانی کوردستان)، جگە لەوەش لە بەریتانیا هەموو هەوڵێکی خۆی بۆ ناساندنی کورد و نەهامەتییەکانی و لۆبیکردن بۆ دۆزەکەی چڕکردەوە.
هەوڵ و ماندووبوونی مۆرین مکلکی کاریگەریی لەسەر هاوکاریی منداڵی خێزانە کەمدەرامەتەکان و منداڵانی بێباوک هەبوو، ئەمەش زیاتر لە چوارچێوەی کارەکانی رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان کە گۆڕانکاریی بەرچاوی دروستکرد، هەروەها رۆڵێکی گرنگی بینی لە دروستکردن و پتەوکردنی پەیوەندییەکانی رێکخراوی منداڵپارێز لەگەڵ وڵاتانی دەرەوە، هەر لەو رێگەیەوە بەرپرس بوو لە هاوکاریکردنی سەدان منداڵ و ناردنە دەرەوەیان بۆ مەبەستی وەرگرتنی چارەسەر لە نەخۆشخانەکانی ئەورووپا.
مۆرین مکلکی چەندین جار سەردانی هەرێمی کوردستانی کردووە و دەیان کار و پرۆژە و دەستپێشخەریی گەورەی کردووە، کە بوونە هەوێنی دامەزراندن و فراوانبوونی رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان.
سەرپەرشتیاری ناو تۆمارکردن لەپرۆژەی 'هەژماری من' هۆشداری بە موچەخۆران دەدات و دەڵێت: دوای 31ـی ئاب موچە دابەشکردن بە کاش نامێنێت.
سیڤان بەرزنجی، سەرپەرشتیاری ناو تۆمارکردن لەپرۆژەی 'هەژماری من' بە کوردسات نیوزی راگەیاند: تا ئێستا زیاتر لە 97٪ـی موچەخۆرانی هەرێم خۆیان لە 'هەژماری من' تۆمار کردووە.
ئاماژەی بەوەشداوە: رێککەوتنێک هەیە لە نێوان حکومەتی هەرێم و عیراقدا کە دوای 31ـی ئاب موچە تەنها لە رێگەی 'هەژماری من' و بە دیجیتاڵی دابەش دەکرێت.
سیڤان بەرزنجی باس لە ئامێرەکانی راکێشانی پارە (ATM) دەکات و دەڵێت: زیاتر لە 720 ئامێرمان لە سەرتاسەری هەرێمی کوردستان داناوە و ئامانجمانە ئەو ژمارەیە زیاتر بکەین، بەپێی رێنمایی بانکی ناوەندیی عیراقیش دەبێت بۆ هەر هەزار موچەخۆرێک ئامێرێکی راکێشانی پارە دابین بکرێت.
سەرپەرشتیاری ناو تۆمارکردن لەپرۆژەی 'هەژماری من' ئەوەشی خستەڕوو: لە ئێستادا گواستنەوەی بانکەکان کارا نییە، بەڵام لە داهاتوودا کارا دەبێت.
ئەمڕۆ چوارشەممە، 26ـی 8ـی 2026 بارهەڵگرێک لەسەر رێگای کۆیە – هەولێر، بەهۆی نەمانی ئیستۆپەکەیەوە، خۆی کێشا بە چەند ئۆتۆمبێلێکدا و زیانی گیانی و مادی لێکەوتەوە.
هاوکات، لەوبارەیەوە هێمن حەمەد، وتەبێژی هاتوچۆی هەولێر لە لێدوانێکی تایبەت بە کوردسات نیوز رایگەیاند، بەهۆی روداوەکەوە چەند کەسێک برینداربوون و کەسێکی دیکەش گیانی لەدەستداوە.
وتیشی، ئامارەکان تەنها ئاماری سەرەتایین، هێشتا ژمارەی تەواوەتیی گیانلەدەستدان و بریندارانمان لەبەردەستدا نییە.
ئاماژەی بەوەشکرد، هەر بەهۆی روداوەکەوە، زیانی مادی زۆر بەر ئەو ئۆتۆمبێلانە کەوتوون کە بارهەڵگرەکە خۆی پێیاندا کێشاوە.
عەبدوڵا ئۆجەلان رایگەیاند، پڕۆسەی ئاشتی گەیشتووەتە قۆناغێکی زۆر جدی و هەنگاوی باشی ناوە، بەڵام هەندێک لایەن دەیانەوێت بە پیلانگێڕی پڕۆسەکە تێک بدەن.
ئۆجەلان بەرز نرخاندنی بۆ هەڵوێستی سەرکردەکانی تورکیا دەربڕی و ئاماژەی بەوەکرد، ئەردۆغان و باخچەلی ئیرادەیەکی بەهێزیان نیشان داوە. هەروەها جەختی لەوە کردەوە کە لەسەر بانگەوازی ئەو خەباتی چەکداری کۆتایی پێهاتووە و پارتە سیاسییەکانیش پشتیوانییەکی مێژووییان لەو بانگەوازییە کردووە.
لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، ئۆجەلان ئاماژەی بە بەردەوامی هەنگاوە یاساییەکان کرد و رایگەیاند ئەو کۆمیسیۆنەی لەسەر بنەمای ئەم یاسایە دامەزرا دوێنێ یەکەمین کۆبوونەوەی خۆی ئەنجام دا. هاوکات ئەو بڵاوکراوانەی ئاڕاستەی پرۆسەکەن بە جووڵەی تێکدەرانەی دژبەرانی پڕۆسەکە وەسف کرد و ئەوەشی خستەڕوو، ئەو وتانەی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بڵاودەکرێنەوە بە ناوی ئەوەوە راست نین.
لە کۆتاییدا جەختی کردەوە: "من هەوڵەکانم بۆ بونیادنانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی و یاسای برایەتی زیاتر بەرەو پێشەوە دەبەم" و داوای لە هەموو لایەک کرد بە رۆحی برایەتی، هۆشیاری و هەستیارییەوە نزیک ببنەوە و هەوڵ بۆ سەرخستنی پڕۆسەکە بدەن.
قوباد تاڵەبانی لە یادی لەدایکبوونی پێغەمبەری ئیسلام، محەمەد (د.خ) پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە: بەرزڕاگرتنی ئەم بۆنەیە کە بەشێکە لە کولتوور و تایبەتمەندیی دیاری گەلەکەمان.
دەقی پەیامەکە
بەبۆنەی یادی پیرۆزی لەدایکبوونی پێغەمبەر (د.خ)، گەرمترین پیرۆزبایی لە موسڵمانانی کوردستان و جیهان دەکەم. بەرزڕاگرتنی ئەم بۆنەیە کە بەشێکە لە کولتوور و تایبەتمەندیی دیاری گەلەکەمان هاندەرمانە بۆ قووڵکردنەوەی گیانی تەبایی، ڕێزگرتنی یەکتر و بەهێزترکردنی پێکەوەژیان لە نێوان هەموو پێکهاتەکاندا.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، بەبۆنەی یادی لەدایکبوونی پێغەمبەری ئیسلام محەممەد (د-خ) پەیامێکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی موسڵمانانی کوردستان، عیراق و جیهان کرد و هیوای خواست ئەم یادە پیرۆزە خێر، خۆشی، ئاسایش و ئارامی بۆ هەمووان بەدیبێنێت.
لە پەیامەکەیدا، سەرۆکی هەرێمی کوردستان رایگەیاندووە: با ئەم یادە پیرۆزە بکەینە دەرفەتێک بۆ نوێکردنەوەی بەڵێن و پابەندبوونمان بە پەیامی پێغەمبەر (د.خ)، فێرکارییەکان و بەها بەرزەکانی لە بڵاوکردنەوەی خێر، دادپەروەری، ئاشتی و مرۆڤدۆستیدا، تا پێکەوە بەرەو داهاتوویەکی سەقامگیرتر و ئارامتر هەنگاو بنێین.
سەرۆکی هەرێمی کوردستان جەختیشی لەوە کردووەتەوە کە هیواداری خاوەنی ئەم یادە بێتە هاندەرێک بۆ بەهێزکردنی گیانی برادەرایەتی، لێبوردەیی و پێکەوەژیانی ئاشتییانە لە نێوان سەرجەم پێکهاتەکاندا.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، بەبۆنەی یادی لەدایکبوونی پێغەمبەری ئیسلام محەممەد (د-خ) پەیامێکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی موسڵمانانی کوردستان، عیراق و جیهان کرد.
لە پەیامەکەیدا سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هیوای خواست کە ئەم یادە پیرۆزە ببێتە مایەی خێر و خۆشی بۆ گەلەی کورد، هاوکات بێتە هاندەرێک بۆ زیندووکردنەوەی بەها بەرزەکانی ئایینی پیرۆزی ئیسلام.
بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی هەولێر ئاگادارییەک ئاڕاستەی شۆفێران و هاووڵاتییان دەکات و رایدەگەیەنێت، بەیانی رۆژی سێشەممە، بەبۆنەی یادی لەدایکبوونی پێغەمبەر (د.خ)، تەواوی شەقامەکانی بەرەو ناو سەنتەری شاری هەولێر و دەوروبەری قەڵا دادەخرێن.
بەپێی راگەیەندراوێکی بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی هەولێر، پرۆسەی داخستنی شەقامەکان لە سەعات 8:00ی بەیانییەوە دەستپێدەکات و هاتوچۆ لەو ناوچەیەدا تەنها بۆ پیادەڕۆ دەبێت.
هاتوچۆی هەولێر ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو رێکارانە تا کۆتاییهاتنی رێوڕەسمەکانی یادکردنەوەکە و چۆڵبوونی شەقامەکان لە هاووڵاتییان بەردەوام دەبێت، پاشان شەقامەکان بەڕووی هاتوچۆی شۆفێراندا دەکرێنەوە.
لە یادی لە دایكبوونی پێغەمبەری ئیسلام حەزرەتی محەمەد درودی خودای لێبێت، مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان گەرمترین پیرۆزبایی لە گشت موسڵمانان دەکات.
دەقی پەیامەکە
لە یادی لە دایكبوونی پەیامبەری ئیسلام حەزرەتی محەمەد درودی خودای لێبێت ، گەرمترین پیرۆزبایی لە گشت موسڵمانان دەكەین .
لەم یادە پیرۆزەدا نزا دەكەین یەزدانی مەزن دەرگای خێر و ئاشتی بەسەر ناوچەكە و نیشتمانەكەماندا بكاتەوە و ئەم بۆنەیە ببێتە هەوێنی پتەوكردنی گیانی برایەتی و خزمەتكردنی باشتركردنی گەلەكەمان و هەموان نزا و گشت سروتە ئایینیەكان بە شادی بكەنەوە
مەكتەبی سیاسی
یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای هەولێر، راگەیەنراوێکی لەبارەی دروستبوونی پشێوی لە سنوری قەزای خەبات بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ئەو کەسانەی دەستیان لە تێکدانی ئارامیدا هەبووە دەستگیرکراون.
لە راگەیەنراوەکەی پۆلیسی هەولێردا هاتووە، شەوی رابردوو، چەند کەسێک لە گوندی "گردەڕەشە"ی سنوری قەزای خەبات پشێوی و نائارامییان دروستکردووە، بۆ پاراستنی ئاسایش و رێگریکردن لە زیانگەیاندن بە سەروماڵی هاووڵاتیان و کەرتی گشتی، هێزەکانی پۆلیس گەیشتوونەتە شوێنی روداوەکە.
ئەوەشی خستەڕوو، بە فەرمانی دادوەر سەرجەم ئەوانەی دەستیان لە دروستکردنی پشێوییەکەدا هەبووە راگیراون و دەستگیرکراون، رێکاری یاساییش بەرانبەر هەر کەسێکی تر دەگیرێتەبەر کە بەشداری لە روداوەکدا کردبێت.
پۆلیسی هەولێر هۆشداریشیداوە، رێگە بە هیچ کەسێک نادرێت ئاسایش و ئارامی سنوورەکە تێکبدات و یاسا بەرانبەر سەرپێچیکاران جێبەجێ دەکرێت.
لە وتەیەکدا سالار مەحمود ئەندامی سەکردایەتی و لێپرسراوی ناوەندی دەرەوە وێڕای بەخێرهێنانی ئامادەبوان، سوپاسی کردن بۆ بەدەنگەوەهاتنی بانگێشتەکەی ناوەندی دەرەوە، جەختی لە گرنگی رۆڵی رەوەندی کوردی کردەوە لە جۆشدانی خەباتی نیشتمانی و، پەرەپێدانی گیانی پێکەوە کارکردن بە لەبەرچاوگرتنی مێژووی پڕ تێکۆشانی گەلەکەمان.
ئاماژەی بە پێویستی رێکخستنی کارو خەبات کردەوە بەهاوتەریبی لە ناوەوەو دەرەوەی وڵات، سوپاسی تێکۆشانی رەوەندی کوردی کردەوە لە دەرەوەی وڵات کە کاریگەری زۆری لەسەر پرسی نیشتمانیی و نەتەوەیی هەبووەو هەیە، چالاکی و پێگەیان کاریگەری لەسەر یەکبوونی کورد لە دەرەوە و سڕینەوەی زیهنیەتی پارچەبون و دابەشبوون کردوە.
لەلای خۆشیەوە، عومەر شێخ موس ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان باسی لە خەبات و تێکۆشان و رۆڵی ژنانی کورد کردەوە لە خەباتی رزگاری نیشتمانیی گەلی کوردستان.
جەختی لە یەکخستنی تواناکان کردەوە بۆ راپەڕاندنی ئەرکەکان بەجۆرێک لەگەڵ میکانیزمەکانی ئەم قۆناغەی خەبات بگونجێنرێت.
دوای وتەکان، فیلمی دیکۆمێنتاری دادە کە گوزارشت بوو لە ژیان و مێژووی هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد لە شاخ و شار نمایشکرا و ئامادەبووان بە گەرمی پێشوازیان لە رێوڕەسمەکە کرد.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسیی هەرێم، ئاسمان پەڵەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما نزم دەبنەوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ دووشەممە ئاسمان ساماڵ بۆ پەڵەهەور و نیمچە هەور دەبێت، بەتایبەت لە ناوچەکانی رۆژهەڵاتی هەرێم، هاوکات لە کاتەکانی ئێوارە و شەودا ئەگەری بەرزبوونەوەی تۆزوخۆڵێکی کەم هەیە.
ئاماژەی بەوەشکرد، پلەکانی گەرما بە گشتی یەک بۆ دوو پلە روو لە نزمبوونەوە دەکەن، جگە لە ناوچەکانی گەرمیان کە بەرێژەیەکی کەم بەرزدەبنەوە.
سەبارەت بە کەشوهەوای سبەینێ سێشەممە، ئەوەشی خستەڕوو، ئاسمان بەگشتی ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرماش لە ئاستی تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆدا جێگیر دەبن.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر: 42 پلەی سیلیزی
پیرمام: 39 پلەی سیلیزی
سلێمانی: 41 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە:43 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ: 41 پلەی سیلیزی
دهۆک: 41 پلەی سیلیزی
زاخۆ: 43 پلەی سیلیزی
ئاکرێ:43 پلەی سیلیزی
گەرمیان:47 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران:35 پلەی سیلیزی
دوای گژییەكانی شەوی رابردووی گوندی گردەڕەشە، تا ئێستا هێزێكی زۆر لەو گوندە ماونەتەوە و رێگەنادەن كەس سەردانی ماڵی خورشید هەركی بكات.
پەیامنێری كوردسات نیوز لەسەر گرژییەكانی شەوی رابردووی گوندی گردەڕەشە رایگەیاند، عەشیرەتی هەركی لە گردبوونەوەیەكدا داوایان كردووە خورشید هەركی ئازاد بكرێت، بەڵام گردبوونەوەكە گرژی لێكەوتووەتەوە و گەیشتووەتە ئەو ئاستەی هێزێكی زۆر رەوانەی گوندەكە كراوە و تا ئەمڕۆش هێزەكە لەناو گوندەكە ماونەتەوە و رێگەنادەن كەس سەردانی ماڵی خورشید هەركی بكات.
راشیگەیاند، وەزیری ناوخۆی حكومەتی هەرێم لەگەڵ كەسایەتی ئاینی و كۆمەڵایەتی گوندەكە لە هەوڵدایە و بەڵێنیداوە كێشەكە چارەسەر بكات.
ئەو گرژییە دوای ئەوە دێت، خورشید هەركی لە زیندانەوە پەیامی ناردووە كە دادگا بەنیازە سزای قورس بەسەر خۆی و براكەیدا بسەپێنێت و دوای ئەو پەیامە هەركییەكان داوای ئازادكردنی دەكەن.