کوردستان
بەرێوەبەرایەتی تەندروستی سلێمانی ڕایگەیاند ، لەچوارچێوەی ئامادەکارییەکان بۆ ھاتنی سەری ساڵی نوێی زاینی، پلانی پێویستیان داناوە بۆ ئەو بۆنەیە و رێوشوێنی پێویستیان گرتووەتەبەر و لەسەر بڕیاری بەرێوبەری گشتی تەندروستی سلێمانی سەرجەم تیمە تەندروستیەکان دەخرێنە حاڵەتی ئامادەباشی بۆ شەوی سەری ساڵی نوێ.
تەندروستی سلێمانی ئاماژەی بەوەکرد ، لەو چوارچێوەیەدا لەسەری ساڵی نوێ سێ تیمی تەندروستی ئامادەییان دەبێت لەبەردەم ماجدی مۆڵ و فامیلی مۆڵ و لای باخی گشتی دوو تیمی تەندروستی لێدەبێت و دوو تیمی تەندروستیش لەبەردەم باخی نالی دەبن و لەشەقامی سالم و سەھۆڵەکە سێ تیمی تەندروستی لێدەبێت و لای شارەوانی سلێمانی دوو تیمی لێدەبێت و لەسەرچناری دووتیمی لێدەبێت و ھەروەھا( ۱۱ )تیم لەسەنتەری فریاکەوتنی خێرای ژمارە (۱۲۲) لەخزمەتی ھاوڵاتیاندا دەبن.
باسیانلەوەشکرد، لە سەری ساڵی نوێ تیمە تەندروستییەکان لەسەرجەم نەخۆشخانە و بەشی فریاکەوتن لەحاڵەتی ئامادەباشیدادەبن و ھاوڵاتیان دەتوانن لەکاتی حاڵەتە لەناکاوەکان پەیوەندی بکەن بە سەنتەری فریاکەوتنی خێری ژمارە( ۱۲۲).
ئیبراھیم کاڵن وتەبێژی سەرۆکایەتی تورکیا، ھەڵوێستی وڵاتەکەی سەبارەت بە خۆپیشاندانی رەوەندی کوردی دوای ھێرشکردنە سەر ناوەندی کلتوری ئەحمەد کایا لە پاریس راگەیاند و فەرەنسای بە پاڵپشتیکردنی ھێزە کوردییەکان ناوزەندکرد و داوای کرد لە دوای ئەو گرژی و ئاڵۆزییانەی لە خۆپیشاندانەکانی پاریس روویاندا چیتر پشتیوانی ھێزە کوردییەکان نەکات.
رەوەندی کوردی لە فەرەنسا رووداوی ھێرشکردنە سەر ناوەندی کلتوری ئەحمەد کایا کەبەھۆیەوە ٣ کورد کوژران و سێی تریش برینداربوون، کارێکی تیرۆریستییەو تورکیا لە پشت رووداوەکەوەیە، بەو پێیەی ١٠ ساڵ لەمەوبەر و لە ھەمان ناوچەی پاریس دەزگای ھەواڵگری تورکیا ٣ سەرکردەی پارتی کرێکارانی کوردستانی تیرۆرکردوە.
بەرێوەبەرایەتی پۆلیسی ڕاپەڕین رایگەیاند، ئەم شەو تەرمی کەسێک گەیەندرایە پزیشکی دادوەری ڕانیە، دەرکەوت کە شوێنەواری چەقۆ بەسەر جەستەیەوە ھەیە و بەو ھۆیەوە گیانی لەدەستداوە دەستبەجێ ڕێکاری یاسایی گیرایەبەر.
ئاشکراشیکرد، دوای گرتنەبەری ڕێکاری یاسایی، بەگوێرەی لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکان کەسە کوژراوەکە بەناوی (ع،ح،ع) لەدایکبووی ساڵی ١٩٩١ ڕەگەزی نێر دانیشتوی گوندی قەرەنیاغا سەربە ناحیەی چوارقوڕنە دەرکەوت لە سنوری گوندی قەرەنیاغا سەربە ناحیەی چوارقوڕنە لەلایەن ھاوڕێیەکیەوە بە چەقۆ پەلامار دراوە و گیانی لەدەستداوە.
پۆلیسی ڕاپەڕین ئاماژەی بەوەشکردووە، دوای ئەوەی ھێزەکانی ئاسایشی چوارقوڕنە چوون بۆ شوێنی ڕوداوەکە و بکوژەکەیان دەستگیر کرد، دواتر بەھەماھەنکی نێوان پۆلیس و ئاسایش بکوژەکە بەناوی (ش،ر،ش) لەدایکبووی ساڵی ١٩٩٢ لە ڕەگەزی نێر ڕادەستی پۆلیس کرا.
راشیگەیاند، تەرمی کوژراوەکە دوای ئەنجامدانی توێکاری پزیشکی ڕادەستی کەسوکاری کرایەوە. مەلەفی لێکۆڵینەوە بۆ ڕوداوەکە کرایەوە و ئێستا بکوژی ناوبراو بەپێی مادەی ٤٠٦ لە یاسای سزادانی عێڕاقی ڕاگیراوە و لێکۆڵینەوە لە ڕوداوەکە بەردەوامە.
سەرۆکی یەکێتی پەیامێکی لەبارەی رووداوی ھێرشکردنە سەر رەوەندی کوردی لە پاریس بڵاوکردەوەو رایگەیاند، رووداوەکەی پاریس و ھێرشکردنە سەر رەوەندی کوردی نیگەرانیکردن، دڵیان لەگەڵ کەسوکاری قوربانییەکانە و ھاوخەمیانن، بەدەنگەوەھاتنی سەرۆکی فەڕەنسا و دامەزراوە رەسمییەکان جێگەی رێزە و ھیوادارن بەزووترین کات دادپەروەری جێبەجێبکرێت.
ئێوارەی دوێنێ کەسێکی چەکدار ھێرشی کردە سەر ناوەندێکی رۆشنبیریی کوردی لە پاریسی پایتەختی فەڕەنسا و سێ کەس کوشت و سێ کەسی تریشی بریندار کرد، کە سەرجەمیان کوردن، دوای رووداوەکەش رەوەندی کوردی لە پاریس خۆپیشاندانی کردوو ئاڵۆزی لە نێوان خۆپیشاندەران و ھێزە ئەمنییەکاندا روویدا.
رێکخراوی مافی مرۆڤی ئێران بڵاویکردەوە، لە ١٦ی ئەیلول تاکو ٣٠ی تشرینی دووەم، ھێزە ئەمنییەکانی ئێران لانی کەم ٣٩ رۆژنامەنوس و کارمەندی دەزگاکانی راگەیاندنیان دەستگیرکردووە.
ھاوکات بە پێی راپۆرتێکی دەنگی ئەمریکا، لە خۆپیشاندانەکانی ئێران و رۆژھەڵاتی کوردستان ١١٦ نوسەرو رۆژنامەنوس و ھونەرمەند دەستگیرکراون یاخود رووبەرووی ئەشکەنجەو لێدان بوونەتەوەو تا ئێستا چارەنوسی ژمارەیەکیان نادیارە.
کەناڵی ( سی ئێن ئێن)ی ئەمریکیش بڵاویکردەوە، ٤٣ کەس کەلە نێویاندا ئەمیر ناسر ئازادانی یاریزانی ناسراوی تۆپی پێ ھەیە، مەترسی ئەوەیان لەسەرە بەمنزیکانە سزای لەسێدارەدانیان بۆ دەربچێت.
کۆماری ئیسلامی ئێران لەسەر بەشداریکردن لە خۆپیشاندانەکان دوو ھاووڵاتی کوردی لە تاران و کەرەج لە سێدارەداوە، ئەوەش ناڕەزایی و کاردانەوەی فراوانی لێکەوتەوە.
رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، لقی ١٠١ی دادگای تاوانەکانی دووی شنۆ بەتۆمەتی تێکدادانی ئاسایش و رووبەڕووبونەوەی ھێزە ئەمنییەکان، سزای ١٨ ساڵ وشەش مانگ زیندانی بەسەر شەش خۆپیشاندەردا سەپاند،سزادراوەکانیش بریتین لە (ئیحسان سەفایی فەڕ، محەمەد پەیغامی، فەخرەدین خۆش خاھش، فەرھاد کازمی، خالید دەشتی و عەبدولڕەحیم گۆران ئاباد).
بە پێی زانیارییەکانی رێکخراوەکە، رۆژی ھەینی ( پژمان یاسەمی) تەمەن ٣٠ ساڵ و خەڵکی پارێزگای ئیلام لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانەوە رفێنراوەو بۆ شوێنێکی نادیار گواستراوەتەوە.
بەرێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەمڕۆ شەممە ئاسمان ھەوری باراناوی دەبێت لە ھەموو ناوچەکانی ھەرێمی کوردستان و کاریگەرییەکەی لە ناوچەکانی سلێمانی و گەرمیان زیاتر دەبێت و ئەگەری بارینی بەفرێکی کەم ھەیە لە ناوچە شاخاویە سنوورییەکانی باکوور و باکووری خۆرھەڵاتی ھەرێم.
ئاشکراشیکرد، پلەکانی گەرما نزم دەبنەوە بە نزیکەی دوو تا چوار پلە بە بەراورد لە تۆمارکراوی رۆژی پێشووتر.
کەشناسی ھەرێمی کوردستان دەشڵێت، سبەی یەکشەممە ئاسمان ھەوری تەواو دەبێت لەگەڵ بارینی نمەباران لە زۆربەی ناوچەکاندا لە کاتەکانی ئێوارەدا کاریگەری کەم دەبێتەوە ئاسمان دەگۆرێت بۆ نیمچە ھەور.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی رایگەیاند، دوای تەواوبونی تاقیکردنەوەکان وەرزی یەکەم و دەستپێکردنی پشوەکانی سەری ساڵ لە سبەینێ یەکشەممە ٢٥/١٢/٢٠٢٢ بەرنامەی کارکردنی موەلیدە ئەھلییەکان گۆڕانکاری تێدا دەکرێت.
ئاشکراشیکرد، لە سبەینێوە موەلیدە ئەھلییەکان بەیانیان کارناکەن و رۆژانە بەرنامەی کارکردنیان، لە سەعات ١١ی پێشنیوەڕۆ بۆ ١ی شەو دەبێت، لەو مایەدا ھەر کاتێک کارەبای نیشتمانی کوژایەوە پێویستە موەلیدە ئەھلییەکان کارەبا بدەن بە ھاوڵاتیان.
مەکتەبی سیاسی پارتی چەپی کورد لە سوریا راگەیەنراوێکی بڵاوکردۆتەوەو ئاماژەی بەوەکردوە، ھاوکات لەگەڵ یادی ١٠ ساڵەی تیرۆرکردنی خەباتکارانی کورد ( ساکینە چانسز و ساکینە دۆغان و لەیلا شایلەمز) لە ساڵی ٢٠١٣ لە پاریس لەلایەن دەزگای ھەواڵگری تورکیاوە، کەسێک ھێرش دەکاتە لەسەر چالاکوانانی کورد لە نزیک کۆمەڵەی رۆشنبیری ئەحمەد کایا لەناو دڵی پاریسدا و ٣ کورد شەھید دەکات و ٤ی تریش بریندار دەکات.
ئەم ھێرشە بۆ سەر چالاکوانانی کورد لە پاریس لەم کاتەدا بەڵگەیەکی روونە کە فاشیەتی تورکیا ھێشتا بەردەوامە لە چالاکییە تیرۆریستییەکانی دژ بە چالاکوانانی کورد بۆ تێکدانی نێوانی کورد و فەرەنسا لە لایەک و تۆڵەکردنەوەلەو دەستکەوتانەی کورد بەدەستی ھێناون لە رۆژئاوای کوردستان و باکوری رۆژھەڵاتی سوریا و باشور و باکوری کوردستان و لە سەرکردایەتیکردنی خۆپیشاندانی بەرفراوانی ئێران و رۆژھەڵاتی کوردستان کە چووتە مانگی چوارەمەوە.
پارتی چەپی کورد لە سوریا جگەلە ئیدانەکردنی ھێرشەکە داوا لە دەوڵەتی فەرەنسا دەکات لێکۆڵینەوەیورد و شەفاف لەو تاوانە نەگریسە بکات و ھۆکار و پاڵنەرەکانی ئاشکرا بکات و پارێزگاری لە رەوەندی کوردی بکات. ھەروەھا ستایشی ھەڵوێستی ئیمانوێل ماکرۆن سەرۆکی فەرەنسا دەکات، ھەروەھا جگەلە ھاوسۆزی لەگەڵ رەوەندی کوردی لە فەرەنساو ئەوروپا داوا دەکات خۆپیشاندانەکانیان لە فەرەنساو ئەوروپا ئاشتیخوازانە بێت و رێز لە یاسا و رێساکان بگرن تاکو رێز و ھاوسۆزیان بەدەستبھێنن. بەتایبەت فەرەنسا کە دەوڵەتێکی دۆستە و لەگەڵ ھاوپەیمانی نێودەوڵەتی بەشدارە لە بەرەنگاربوونەوەی داعش لە رۆژئاوای کوردستان باکور و رۆژھەڵاتی سوریا.
دەقی پیرۆزباییەکە...
بەبۆنەی یادی لەدایکبوونی حەزرەتی مەسیح (سڵاوی خوای لێ بێت)، گەرمترین پیرۆزبایی لەخوشک و برا مەسیحییەکانی ھەرێمی کوردستان و عیراق بەتایبەت و جیھان بەگشتی دەکەین، ھیوادارین ئەم یادە ببێتە مایەی قوڵکردنەوەی پرەنسیپەکانی ئاشتی و لێبوردەیی و پێکەوەژیان و خۆشەویستیی و برایەتیی کە مژدەی ئایینە ئاسمانییەکانە.
مەسیحییەکان پێکھاتەیەکی رەسەن و دانەبڕاون لەمێژووی نەتەوەکەمان و بەشدارێکی سەرەکین لەبزووتنەوەی سیاسی و کۆمەڵایەتی لەکۆمەڵی کوردەواریدا.
ھەر لەم بۆنەیەدا پێویستیی پاراستنی کلتوری ئەو پێکەوەژیانە ئاشتییانەیە دووپاتدەکەینەوە، وەک ھەمیشە بە بنەمایەکی گرنگ و سەرەکی دەزانین و پەرۆشین بۆ پارێزگاریکردن لە مافەکانی خوشک و برا مەسیحییەکانمان و لەوپێناوەشدا ھیچ درێغیەک ناکەین.
مەکتەبی سیاسی
یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان
سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیرانی عێراق کۆبووەوە و جەختی لە جێبەجێکردنی خاڵە نیشتمانی و دەستوورییەکان کردەوە کە لە بەرنامەی حکومەتی نوێدا جێگیرکراون.
وتیشی، رێککەوتنی لایەنەکان بۆ بەڕێوەبردنی دەوڵەت ھەنگاوێکی گرنگ بوو بە ئاڕاستەی تێپەڕاندنی ئەو رەوشە نەخوازراوەی عێراقی تێکەوتبوو، بەڵام لەوەش گرنگتر پابەندبوون و جێبەجێکردنی خاڵەکانی رێککەوتنەکەیە کە ھۆکاری سەرخستنی پرۆسەی سیاسی و حوکمڕانییە لە عێراقدا.
سەرۆک یەکێتیی، خواستی ھەرێمی کوردستانی بۆ چارەسەرکردنی ریشەیی کێشەکان دووپاتکردەوە و داوایکرد، لیژنەکانی گفتوگۆ و دانوستان کاراتر بکرێن و لەبەرامبەر خواستی خەڵک و داواکارییەکان نەرمی بنوێنرێت، داواشی لە سەرۆک وەزیران کرد شایستە داراییەکانی ھەرێم بنێرێت.
لای خۆیەوە، سەرۆک وەزیرانی عێراقیش دڵنیایی دایە سەرۆک یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کە ماف و شایستە داراییەکانی ھەرێم پارێزراو دەبێت و بەزووترین کاتیش ٤٠٠ ملیار دینارەکە رەوانەی ھەرێمی کوردستان دەکرێت.
وتیشی، یەکێتیی یەکێکە لە ھاوبەش و بەشدارە سەرەکی و گرنگەکانی حکومەت و بە پاڵپشتیی یەکێتیش لەخزمەت ھەموو عێراق و ھەرێمی کوردستان دەبن.
ئاژانسی ھاوار نیوز بڵاویکردەوە، رۆژی شەممە سوپای تورکیا گوندەکانی قەرە مووغ و جێشانی لە سنوورەکانی رۆژھەڵاتی کۆبانێ تۆپباران کردووە، راشیگەیاند، گوندەکانی زیارە و جەلغلو لە رۆژئاوای کۆبانێ بە چەکی قوورس لەلایەن سوپای تورکیا و گرووپە چەکدارەکانەوە بۆردومانکراوە.
ئاژانسی ھاوار نیوز راشیگەیاند، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی بۆمبڕێژکراوی تورکیا گوندەکانی تەویل و کرسواری لە ناحیەی تربە سپی بۆردومانکردووە و بەھۆیەوە زیانبەر کێڵگەی ھاووڵاتیان کەوتووە، ھاوکات بەھۆی بۆردومانێکی درۆنە بۆمبڕێژکراوەکانی تورکیا لە گوندی مزگەفت لە رۆژھەڵاتی تربەسپی چوار کەس بریندار بوون کە یەکێکیان منداڵە.لە ناوچەی شەھبا بە چەکی قوورس سوپای تورکیا و گرووپە چەکدارەکان گوندەکانی بیلونیە و شێخ عیسایان بۆردومانکردووە.
دەشڵێت ، جەژنی لەدایکبوونی حەزرەتی مەسیح لە ھەموو مەسیحییەکانی کوردستان و عێراق و جیھان پیرۆز دەکەم. بۆنە ئاینییەکان دەرفەتێکی گرنگن بۆ بەردەوامیدان و بەھێزکردنی برایەتی و روحی پێکەوەژیانی ئاشتییانە لەنێوان ھەموو پێکھاتەکانی کوردستان و عێراقدا.
باسی لەوەشکرد ، کوردستان شانازی دەکات کە بە درێژایی مێژوو نمونەیەکی جوانی برایەتی و پێکەوەژیانی ئاشتییانە بووە.
سەرۆکی یەکێتیی ڕاشیگەیاند ، جەژنی لەدایکبوونی حەزرەتی مەسیح لە خوشک و برا مەسیحییەکانم پیرۆز دەکەم و ھیوای دڵخۆشی و کامەرانیتان بۆ دەخوازم. تەبایی و پێکەوەژیان لە ھەرێمی کوردستان مێژوویەکی درەوشاوەی ھەیە، مەسیحییەکانیش وەک پێکھاتەیەکی رەسەنی وڵاتەکەمان رۆڵێکی گرنگ و کاریگەریان لە قووڵکردنەوەی گیانی ئاشتەوایی و لێبووردەییدا بینیووە.
ئاماژەی بەوەشکرد ، ھەر بۆیە ئەم جەژنە پیرۆزە لەگەڵ خوشک و برا مەسیحییەکانمان بەرز رادەگرین و ھەموومان بەھیواوە بەرەو داھاتوویەکی گەشتر ھەنگاو دەنێین.
جۆرجیا میلۆنی سەرۆک وەزیرانی ئیتاڵیا لە پەیامێکدا رایگەیاند، ئەمڕۆ لەگەڵ دوو وەزیری حکومەتەکەی سەردانی عێراق و ھەرێمی کوردستان دەکات.
ھاوکات رۆژنامەی "لا ریپەبلیکا"ی ئیتاڵی بڵاویکردەوە، جۆرجیا میلۆنی لەسەردانەکەیدا ھێزەکانی وڵاتەکەی، کە لە چوارچێوەی ھاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش لە عێراق و ھەرێمن بەسەردەکاتەوە.
جۆرجیا میلۆنی تەمەنی ٤٥ ساڵە و لە مانگی تشرینی یەکەمی رابردوو وەک یەکەم سەرۆک وەزیرانی ژن لە ئیتاڵیا ھەڵبژێردرا.
ئیتاڵیا لە ساڵی ٢٠١٤ەوە ئەندامە لە ھاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش و چەندین ھاوکاری و پاڵپشتی پێشکەشی عێراق و ھەرێم کردووە.
بەپێی راپۆرتی ھاوپەیمانی نێودەوڵەتیش، ئیتاڵیا ٩٠٠ سەرباز و راوێژکاری لە عێراق و ھەرێم ھەیە کە مەشق و راھێنان بە ھێزی پێشمەرگە و سوپای عێراق دەکەن.
ھاوکات ئیتاڵیا ئەندامی دامەزرێنەری یەکێتی ئەوروپایە و سێیەم گەورەترین ئابورییە لە ناوچەی یۆرۆ.
بەپێی میدیاکانی تورکیا، ھەریەکە لە کەسکین بایندر ھاوسەرۆکی گشتی دەبەپە، خەیرەدین ئاڵتون و سەڤال گولمەز بەڕێوەبەرانی دەبەپەی ئامەد، زەکی ئیرمەز ھاوسەرۆکی دەبەپەی شڕنەخ لەلایەن پۆلیسەوە، لە چوارچێوەی دۆسیەی لێپرسینەوەی ئامەد دەستگیرکراون.
ھەروەھا شەنگول پۆڵات و ھارون ئوکتای ھاوسەرۆکانی دەبەپەی وان، ھەدیە ئەنمەک ھاوسەرۆکی دەبەپەی روحا، ئەتھەم ئونال و زولەیخا ئاسلان ھاوسەرۆکانی دەبەپەی دیلۆک، شەرەفەدین ئاسلان ھاوسەرۆکی دەبەپەی مێردین، بە گشتی ١٤ کەس دەستگیرکران.
لە ئاگری و ئێلحیش پۆلیس ھەڵیکوتایە سەر باڵەخانەی پارتەکە بۆ دەستگیرکردنی ھاوسەرۆکانی دەبەپەی ھەردوو شارەکە.