بەپیی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بە سەرۆکایەتی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی کۆدەبێتەوە.

ھەر بەپێی زانیارییەکان، سەردانەکانی سەرۆکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بۆ کۆماری ئیسلامی ئێران و بەغداد کۆبونەوەکانی لەگەڵ بەرپرسانی باڵای ئێران و بەغداد وڵاتە، تەوەری کۆبونەوەکە دەبن.

ھاوکات لە کۆبونەوەی ئەمڕۆی مەکتەبی سیاسیدا، دوا پێشھاتەکانی کۆنگرەی پێنجەمی یەکێتی نیشتمانی کوردستان گفتوگۆی لە بارەوە دەکرێت.

تورکی عەتبی سەرکردە لە چوارچێوەی ھەماھەنگی شیعەکان رایگەیاندووە، گفتوگۆ و دانوستانەکانی نێوان عێراق و تورکیا بۆ دەستپێکردنەوەی ھەناردەکردنی نەوتی ھەرێمی کوردستان لە رێگەی بەندەری جەیھانەوە گەیشتووەتە قۆناغەکانی کۆتایی و ھەموو رێککەوتنێک کراوە بۆئەوەی لە داھاتوویەکی زۆر نزیکدا ھەناردەی نەوتی ھەرێم دەست پێبکاتەوە.

دەشڵێت، بەپێی ھەموو پێشبینییەکان چاوەڕوان دەکرێت سەرەتای مانگی داھاتوو  ھەناردەکردنی نەوتی ھەرێمی کوردستان لە رێگەی بەندەری جەیھانەوە دەستپێبکاتەوە.

وتیشی، دەستپێکردنەوەی ھەناردەکردنی نەوتی ھەرێم لە رێگەی بەندەری جەیھانەوە جگە لەوەی سوودی بۆ تورکیا و عێراقیش ھەیە، فشار لەسەر بەندەرەکانی پارێزگای بەسرەش کەم دەکاتەوە.

دەقی پەیامەکەی قوباد تاڵەبانی، سەرپەرشتیاری مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال:

بەڕێزان خێزان و خانەوادەی کۆچکردوو جاریە سالح

بەداخ و پەژارەیەکی زۆرەوە ھەواڵی کۆچی دوایی (جاریە سالح مستەفا) پوری (حاجی فەیسەل کەتۆ ئاغا) جێگری لێپرسراوی مەڵبەندی چواری رێکخستنی دھۆکی (ی.ن.ک) و کەسایەتی دیاری دەڤەری گۆرانەتیم بیست.

بەم بۆنە غەمناکەوە پرسەو سەرەخۆشی ئاڕاستەی کەسوکار و بنەماڵە تێکۆشەرەکەتان دەکەم و ھاوبەشی خەم و پەژارەتانم. 

خوای گەورە لەکۆچکردوو خۆش بێت و جێگای بەھەشت بێت، سەبوری و دڵنەواییش بەھەموو لایەک ببەخشێت. 

انا للە و انا الیە راجعون 

قوباد تاڵەبانی
سەرپەرشتیاری مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال

دەقی پەیامەکەی بافڵ جەلال تاڵەبانی:

ھەڤاڵ کاک  حاجی فەیسەڵ کەتۆ ئاغا جێگری لێپرسراوی مەڵبەندی چواری دھۆک ، خزمانی دولێجان کەتو
بەداخ و خەمێکی زۆرەوە ھەواڵی کۆچی دوایی خاتوو (جاریە ساڵح مستەفا ) پوری بەڕێزتانم پێگەیشت .

بۆ ئەم خەمەتان پرسەو سەرەخۆشی ئاڕاستەی ئێوەو کەسوکارو خانەوادەی  تێکۆشەری (کەتۆ) دەکەم کە نمونەیەکی ھەرەباڵان لەخەبات و قوربانیدان 
لەخوای گەورە داواکارین گیانی کۆچکردوو بەبەھەشتی بەرین شادبکات سەبووری و ئارامیش بە ھەموولایەکتان ببەخشێت 

دڵسۆزتان 
بافڵ جەلال تاڵەبانی 
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

سەرچاوەکە بە کوردسات نیوزی راگەیاند، پێشنیازی تایبەت بە ناردنی پارە بۆ موچەی فەرمانبەرانی ھەرێم لەلایەن محەمەد شیاع سودانی یان وەزیرێکی کوردەوە لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیران دەخرێتەڕوو.

وتیشی چوار سیناریۆ لە ئارادایە، کە یەکەمیان بریتییە لە ناردنی ٥٠٠ ملیار دینار بۆ شەش مانگی دووەمی ئەمساڵ، یان ناردنی ٨٠٠ ملیار دینار بۆ ئەو شەش مانگە.

بەوتەی سەرچاوەکە، سیناریۆی سێیەم ناردنی ٥٠٠ ملیار دینارە بۆ چوار مانگی کۆتایی ئەمساڵ، یان ٨٠٠ ملیار دینار بۆ ئەو چوار مانگە.

سەرچاوەکە پێشبینیدەکات بڕیاری ناردنی ٥٠٠ ملیار دینار بۆ چوار مانگی کۆتایی ئەمساڵ بدرێت، بەو پێیەی نزیکترە لە بڕیارەکەی ئەم دواییەی ئەنجومەنی وەزیران بۆ ناردنی ٥٠٠ ملیار دینار بۆ سێ مانگی کۆتایی ئەمساڵ.
دەشڵێت، ناردنی ٨٠٠ ملیار دینار بۆ ھەرێم ئەگەرێکی دورە، بەو پێیەی ھەر لەئێستاوە چەند پەرلەمانتارێک جەختیان کردووەتەوە کە ئەگەر ئەو بڕە پارە بنێردرێت سکاڵا تۆماردەکەن.

سەرچاوەکەی لیژنەی دارایی جەختیکردەوە، ئەوەی ھەرێم داوایکردووە چارەسەری پەلەیە بۆ چارەسەری کێشەی موچە تا کێشەی ھەرێم و بەغدا لەرێگەی ھەمواری یاسای بودجە چارەسەر دەکرێت، بەڵام بەوتەی سەرچاوەکە قورسە کێشەکە بەو رێگەیە چارەسەر بکرێت، بەو پێیەی تا ئێستا لە عێراق یاسای بودجە ھەموارنەکراوەتەوە.

ئەنجومەنی وەزیران لە ٢٣ وەزیر پێکدێت کە چواریان کوردن و بڕیارەکانی بە زۆرینەی دەنگ دەدات، لەئەگەری یەکسان بوونی دەنگەکانیش دەنگی سەرۆک وەزیران پرسەکە یەکلایی دەکاتەوە.

عەمید ئاسۆ شێخ تەھا بەڕێوەبەری پۆلیسی پارێزگای سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بکوژی کاسبکارەکەی ئەمڕۆی ناوبازاڕی شاری سلێمانی لەلایەن پۆلیسی سلێمانییەوە دەستگیرکرا و دانیشی بە تاوانەکەیدا ناوە.

پەیوەست بەو رووداوەش پێشتر سەرکەوت ئەحمەد وتەبێژی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاندبوو، ئەو کەسەی کوژراوە شەوانە لەبەردەرکی سەرا کاری دەستگێڕی کردووە، ھەروەھا کوژراوەکە تەمەنی ٦٢ ساڵ بووە و دوای رێکارەکانیش تەرمەکەی رادەستی کەسوکاری کراوەتەوە.

جەمال کۆچەر، سەرۆکی فراکسیۆنی یەکگرتوو لە ئەنجومەنی نوێنەران رایگەیاند، لە کۆبوونەوەی نێوان وەفدی ھەرێم و سەرۆک وەزیرانی عێراقدا دوو پێشنیازکراوە بۆ چارەسەری کێشەی مووچە، پێشنیازی یەکەم ئەوەبووە بەغداد تا کۆتایی ئەمساڵ مانگانە ٨٠٠ ملیار دینار بۆ ھەرێم بنێرێت.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، پێشنیازی دووەمیش ئەوەیە ناردنی ئەو پارەیە لە ٢٠٢٤شدا بەردەوام بێت تا ئەو کاتەی کێشە دارایی و یاساییەکانی نێوان حکومەتی ھەرێم و فیدڕاڵ چارەسەر دەکرێت.

رۆژی یەکشەممەی داھاتوو ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق کۆدەبێتەوە و بەڕەچاوکردنی پێشنیازەکانی حکومەتی ھەرێم، بڕیار لە چۆنیەتی چارەسەرکردنی پرسی مووچەی فەرمانبەرانی ھەرێم بدات.

پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، دوای ڕێککەوتنی عێراق و ئێران بۆ چەکداماڵینی ھێزە ئۆپۆزسیۆنەکانی ئێران، چەند رۆژێکە ھێزەکانی کۆمەڵە و دیموکرات لە سنوری سیدەکان و باڵەکایەتی و بە تایبەت گەروەزین کشاونەتەوە و ھێزەکانی پاسەوانی سنور و پشتیوانی یەکی سەربە یەکەی ٨٠ی ھێزی پێَشمەرگە چوونە شوێنەکانیان، ئەوەش ناڕەزایی پەکەکەی لێکەوتووەتەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، ماوەی چەند رۆژێکە پاسەوانی سنوور و ھێزی پشتیوانی یەک و فەرماندەی شەقڵاوە و ھەڵگورد بە ھاوبەشی دەیانەوێت بنکەیەکی سەربازی لە گەروەزین دروستبکەن، بەڵام پەکەکە ڕێگری دەکات و ناھێڵێت، چونکە گەروەزین شوینێکی ستراتیژییە و باڵەکایەتی و سیدەکان و قەندیل بەیەکەوە دەبەستێتەوە.

پەیامنێری کوردسات نیوز وتیشی، پاسەوانی سنور و ھێزی پشتیوانی یەک ژمارەیەکی زۆری چەک و ئۆتۆمبێلی سەربازی  ڕەوانەی  چیای گۆشینە و گەروە زین کردزوە، بە بەردەوامیش فڕۆکەی چاودێری بەسەر ئاسمانی سنورەکە دەسوڕێتەوە، کە بەو ھۆیەوە دووڕۆژە ڕێگای ھەوڕنە و بڕەشکین بەڕووی جوتیاران و ئاژەڵدارنی ئەو ناوچەیە داخراوە، کە ئەوەش گرفتی بۆ گواستەوەی بەرھەمەکانیان دروستکردووە.

بە پێی میدیاکانی ئێران، دەزگای ھەواڵگری فەیلەقی قودسی سەر بە سوپای پاسداران، لە پارێزگای گەیلان، تۆڕێکی ٢٥ کەسییان ئاشکراکردوە، کە ھەوڵیانداوە خۆپیشاندان بکەن و پشێوی دروست بکەن.

لە لایەکی ترەوە، رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، ھێزە ئەمنییەکانی ئێران، لە شاری دێولان، ئارمین رۆستەمی برای ئایدا ڕۆستەمی و ئومێد نیازی برای موحسین نیازی کە دوو شەھیدی خۆپیشاندانەکانی رۆژھەڵاتی کوردستانن دەستگیر کردووە، لە سنەش، برا و پوری سارینا ساعیدیان دەستگیر کردووە کە ساریناش بە ھەمان شێو لە خۆپیشاندانەکاندا بووەتە قوربانی.

ژینا ئەمینی رۆژی ١٣ی ئەیلوولی ساڵی رابردوو لە تاران لەلایەن پۆلیسی رەوشتەوە بە بیانووی پابەندنەبوون بە باڵاپۆشییەوە دەستگیرکرا و دوای سێ رۆژ گیانی لەدەستدا، کەسوکارەکەی و رێکخراوەکان ھێزە ئەمنییەکانی ئێرانیان بە کوشتنی ژینا ئەمینی تۆمەتبارکرد، لەگەڵ نزیکبوونەوەی یەکەم ساڵیادی گیانلەدەستدانی ژیناش، دەزگا ئەمنییەکان رێکاری ئەمنی بۆ رێگریکردن لە دروستبوونی گردبوونەوە و خۆپیشاندان دەگرنەبەر و ھێزێکی زۆری ئەمنیش لە شارەکان بڵاوەی پێکراوە.

میدیای بەریتانیا بڵاویانکردەوە، رۆژی دووشەممەی رابردوو ١١ی ئەیلوول، پۆلیس تەرمی گەنجێک، کە تەمەنی ٢٠ ساڵە لە ماڵەکەیدا بە دەستبەستراوی، لە شاری ویگان لە نزیک شاری مانچستەر دۆزیووەتەوە.

ئاماژەیان بەوەشکرد، سێ کەس بە تۆمەتی کوشتنی ئەو گەنجە دەستگیرکراون، بەڵام دواتر بە کەفالەت ئازادکراون لە کاتێکدا لێکۆڵینەوەکان لە دۆسیەکە بەردەوامن.

بەپێی بەدواداچوونەکانی کوردسات نیوز، گەنجەکە ناوی کەیوان وریایە و تەمەنی ٢٠ ساڵە، خەڵکی سنووری ئاغجەلەرە، بەڵام کەسوکارەکەی لە سنووری ئیدارەی راپەڕین دادەنشین.

بەرگریی شارستانیی قەزای کۆیە لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکرد، رۆژی ھەینی مێرمنداڵێکی تەمەن ١٤ ساڵان بە ناوی یوسف دارا، لە ئاوی زێی بچووک لە سنوری ناحیەی تەقتەق خنکاوە و تەرمەکەی لەلایەن تیمی مەلەوانییەوە دەرھێندرایەوە.

ھاوکات پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، ھەر ئەمڕۆ، گەنجێکی دانیشتووی شاری سلێمانی لە سەیرانگای بۆگدی سنوری کۆیە، لە ئاوی زێی بچوکدا خنکا، بەڵام تائێستا تەرمەکەی نەدۆزراوەتەوە و گەڕانی تیمەکان بۆ دۆزینەوەی تەرمەکە بەردەوامە.

رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافی مرۆڤ بڵاویکردەوە، رۆژی رابردوو گەنجێکی کوردی خەڵکی گوندێکی سنووری پارێزگای کرماشان بە ناوی " حامید باقری" لەسەر بانگەوازکردن بۆ گردبوونەوە و خۆپیشاندان و وتنەوەی دروشمی دژ بە حکومەتی ئێران، لە شەقامێکی کەرەج لەلایەن ھێزە ئەمنییەکانەوە بە چوار گوللـە کراوەتە ئامانج و کوژراوە.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، کەسوکاری ئەو گەنجە کوردە تائێستا نەیانتوانیووە تەرمەکەی وەربگرنەوە و فەرمانگە حکومییەکان لە رادەستکردنەوەی ئەو تەرمە کەمتەرخەمن.

لەگەڵ نزیکبوونەوەی ساڵیادی کوژرانی ژینا ئەمینی، حکومەتی ئێران ھێزێکی زۆری ئەمنی بە تایبەتی پۆلیسی رەوشتی لە سەرتاسەری وڵاتدا بڵاوەپێکردووە و دەستگیرکردنی خەڵکی ناڕازیی دەستپێکردووە.

نەوزاد کامیل بەڕێوەبەری گشتی بازرگانی لە وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، بڕەپارەیەکی تر خرایە ھەژماری وەزارەتی بازرگانی ھەرێمی کوردستان، کە تایبەتە بە شایستە داراییەکانی جوتیاران بۆ ساڵی ٢٠٢٣، کە ٥٠ ملیار دیناری بۆ سلێمانی، ٣٢ ملیار دیناری بۆ ھەولێر و ٢٥ ملیار دیناری بۆ دھۆکە.

ئاشکراشیکرد، پاش تەواوبونی رێکارە کارگێڕی و داراییەکان دەستبەدابەشکردنی دەکرێت بەپێی رۆژی رادەستکردنی گەنم بە سایلۆکان.

لیژنەکانی وەزارەتی دارایی و ئابووری ئەنجومەنی نوێنەران لەگەڵ کۆمپانیا سۆمۆ و وەفدێکی وەزارەتی نەوتی عێراق کۆبوونەوە، لەبارەی ناوەڕۆکی کۆبوونەوەکەش، سۆران عومەر ئەندامی لیژنەی ئابووری بە کوردسات نیوزی راگەیاند، کۆمپانیای سۆمۆ پلانی ھەیە تا رێککەوتی ٢٠ی تشرینی یەکەمی ئەمساڵ، ٤٠٠ ھەزار بەرمیل نەوتەکەی ھەرێمی کوردستان لەناوخۆدا بەکاربھێنن، ئەگەر ئەو پلانەش سەرکەوتووبێت وەزارەتی دارایی عێراق ھیچ پاساوێکی نامێنێت، بۆ نەناردنی مووچە و بوودجەی ھەرێم.

وتیشی، لەئێستادا تەنھا کێشە ماوەتەوە لەنێوان ھەرێم و کۆمپانیای سۆمۆ تێچووی دەرھێنانی نەوتە و لێکتێگەیشتن ھەیە لەنێوان ھەردوولادا بۆ چارەسەرکردنی.

عومەر کۆچەر ئەندامی فراکسیۆنی یەکگرتوو لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانییدا رایگەیاند، فراکسیۆنی یەکگرتوو لە دادگای فیدڕاڵی، سکاڵای یاسایی لەسەر ھەردوو حکومەتی ھەرێم و حکومەتی فیدڕاڵی عێراقی تۆمارکرد کرد.

راشیگەیاند، ھۆکاری سکاڵاکەیان بۆ دابەشنەکردنی مووچەی مووچەخۆرانی ھەرێمی کوردستان دەگەڕێتەوە، کە ھەردوو حکومەت یاریی بە قوتی ھاووڵاتیان دەکەن و مووچەخۆرانی ھەرێم نزیکەی سێ مانگە مووچەیان وەرنەگرتووە.