نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ، لە کۆشکی سەلام لە شاری بەغداد، پێشوازی لە قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کرد.

لە دیدارەکەدا، کۆمەڵێک دۆسیە و پرسی پەیوەندیدار بە کاروباری ناوخۆیی و دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە تاوتوێ کران. هەردوولا جەختیان لە گرنگیی بەردەوامبوونی گفتوگۆ و هەماهەنگیی نێوان حکومەتی فیدراڵ و حکومەتی هەرێمی کوردستان کردەوە، بە ئامانجی پشتگیریکردن لە لێکتێگەیشتنەکان کە یەکڕیزیی وڵات بەهێزتر دەکات و مافی سەرجەم هاوڵاتیان دەپارێزێت.

سەرۆک کۆمار ئاماژەی بە گرنگیی قۆستنەوەی ئەو لێکتێگەیشتنە هاوبەشانە کرد کە پێشتر بەدی هاتوون، لەگەڵ بەردەوامبوونی گفتوگۆی بەرپرسانە بە شێوازێک کە متمانەی قۆناغەکە زیاتر بکات و ژینگەیەکی لەبار بۆ چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکان بڕەخسێنێت؛ تا ئەو لێکتێگەیشتنانە وەربگێڕدرێنە سەر هەنگاوی کرداری کە هاوکاربن لە چارەسەری دۆسیەکان و پاڵپشتیکردنی پلانەکانی سەقامگیری و گەشەپێدان.

موقتەدا سەدر پشتگیریی ئۆپراسیۆنەكەی سەرۆك وەزیرانی عیراق دەكات و دەڵێت؛ بەردەوام بە لە راوەدونانی گەندەڵكاران لە هەر پێگەیەك بن.

سەرچاوەیەكی ئاگادار ئاشكرایكرد، موقتەدا سەدر رێبەری رەوتی نیشتمیانی شیعە، پەیامێكی ئاراستەی عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرانی عیراق كردووە و تێیدا پشتگیریی بۆ رێوشوێنە حكومییەكان بە مەبەستی راوەدونان و لێپرسینەوە لە تێوەگلاوانی دۆسێكانی گەندەڵی راگەیاندووە.

سەدر لە پەیامەكەیدا جەختی لەپێویستی بەردەوامبوونی ئۆپراسیۆنەكان كردووەتەوە، بۆ لەناوبردنی سەرجەم گەندەڵكاران بە بێ گوێدانە پێگەی سیاسی یان پۆستی حكومی.

پەیامەكە جەختی لە گرنگیی بەردەوامبوون لە رێوشوێنە یاساییەكانیش لە دژی تۆمەتبارانی گەندەڵی كردووەتەوە، بە شێوەیەك هێز بداتە هەوڵەكانی دەوڵەت بۆ چەسپاندنی سەروەریی یاسا و لێپرسینەوە لەوانەی بەرپرسیارن لە بەهەدەردانی سامانی گشتی.

سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازی لە وەزیری دەرەوەی ئێران کرد و پشتیوانیی عیراقی بۆ ئاشتی دووپات کردەوە.

نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق، لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لە عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران و وەفدی هاوڕێی کرد.

لە کۆبوونەوەکەدا باس لە رەوشی ناوچەکە و نوێترین پێشهاتەکان، رێککەوتنی نێوان ئێران و ئەمریکا کرا، سەرۆک کۆمار جەختی لە گفتوگۆ کردەوە بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان، هەروەها پاڵپشتی عیراقی بۆ ئاشتیی دووپار کردەوە.

لە بەرانبەردا، وەزیری دەرەوەی ئێران، هەوڵەکانی عیراقی بۆ سەقامگیری ناوچەکە و نزیککردنەوەی لایەنەکان، بەرز نرخاند.

دەستەی دەستپاکی فیدراڵی، دەستپێکردنی رێوشوێنە توندەکانی رادەگەیەنێت سەبارەت بە جێبەجێکردنی فەرمانی دەستگیرکردنە دادوەرییانەی کە دژی ژمارەیەک تۆمەتبار بە سەرپێچی و دەستدرێژیکردنە سەر سامانی گشتی دەرکراون.

دەستەکە جەخت دەکاتەوە کە ئەم دەستکەوتە بەرهەمی یەکخستنی هەوڵە هاوبەش و تەواوکارییەکانی نێوان هەرسێ دەسەڵاتی دادوەری، جێبەجێکردن و یاسادانانە لەگەڵ هەوڵەکانی دەستەکەدا، کە راستەوخۆ بوونە هۆی جێبەجێکردنی ئەو فەرمانانە، دوای ئەوەی کە بوونە ئەنجامی پرۆسەیەکی بەدواداچوون، وردبینی و چاودێریی بەردەوام و دڵسۆزانە لەلایەن لایەنە ئاماژەپێکراوەکانەوە.

دەستەی دەستپاکی پێداگری دەکاتەوە لەسەر ئەوەی سەرجەم رێوشوێنە گرتنەبەرکراوەکانی بە وردی لە ژێر چەتری یاسا و بەپێی بڕگەکانی یاسا بەڕێوەدەچن، و ئاماژە بەوە دەکات کە: هێز و ورەی خۆی لە پشتگیریی رەوای گەل، سەروەریی یاسا، و ئەو پاڵپشتییە بێ سنوور و پشتیوانییە بەردەوامەی لایەن سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەری، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانەوە پێشکەشی دەکرێت، وەردەگرێت.

 

عەبدولحوسێن موسەوی، وەزیری تەندروستی عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە، بوونی رێککەوتنێکی سەرەتایی پشتڕاستکردەوە بۆ گرتنەوەی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان بە خزمەتگوزارییەکانی دەستەبەری تەندروستی.

موسەوی لە میانی کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیی هاوبەشدا لەگەڵ سامان بەرزنجی، وەزیری تەندروستی هەرێمی کوردستان رایگەیاند: کۆبوونەوەیەک لەگەڵ وەزیری تەندروستی هەرێم ئەنجامدرا و تێیدا تەواوی بەربەستەکان و هەندێک وردەکاری تاوتێکران کە دەبنە هۆی ئاسانکاری لە پەیوەندی و پرۆسەی پێشکەشکردنی خزمەتگوزاریی تەندروستی لە نێوان وەزارەتی تەندروستی فیدراڵ و وەزارەتی تەندروستی لە هەرێمی کوردستاندا.

وتیشی: یەکێک لە بابەتە گرنگەکان کە باسی لێوەکرا، دۆسیەی دەرمان و دەستەبەری تەندروستی بوو، لەگەڵ گرتنەبەری پێشەکییە پێویستەکان بۆ گرتنەوەی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان هاوتەریب لەگەڵ پارێزگاکانی تری عیراق.

وەزیری تەندروستی فیدراڵ ئاشکرای کرد کە لە ماوەی هەفتەی داهاتوودا هەردوو پارێزگای نەجەف و کەربەلا دەگیرێنەوە، پاشانیش هەردوو پارێزگای بەسرە و زیقار، هاوکات رێککەوتنێکی سەرەتاییش لەگەڵ وەزیری تەندروستی هەرێم کراوە بۆ دەستپێکردنی ئامادەکارییەکان بە مەبەستی گرتنەوەی دوو پارێزگای هەرێمی کوردستان بەم خزمەتگوزارییە.

موسەوی ئاماژەی بەوەش کرد کە یاساکە لە بڕگەکانی دووەم و شەشەمدا پاڵپشتی ئەم ئاڕاستەیە دەکات و هیچ رێگرییەکی یاسایی نییە کە رێگر بێت لە گرتنەوەی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان.

 

 بەرگری شارستانی عیراق رایگەیاند کە لە نیوەی یەکەمی ساڵی 2026دا، کەمبوونەوەیەکی پێوانەیی لە روداوەکانی ئاگرکەوتنەوەدا تۆمارکراوە کە گەیشتووەتە 86٪، هاوکات سیستەمێکی تەکنەلۆژیی پێشکەوتوو بۆ خێراکردنی گەیشتنی تیمەکانی ئاگرکوژاندنەوە و رزگارکردن بۆ شوێنی روداوەکان کەوتووەتە گەڕ.

نەواش سەباح شاکر، بەڕێوبەری بەشی راگەیاندن و پەیوەندییەکان لە بەڕێوبەرایەتییەکە رایگەیاند: تیمەکانی بەرگری شارستانی لە نیوەی یەکەمی ئەمساڵدا مامەڵەیان لەگەڵ 1680 روداوی ئاگرکەوتنەوەدا کردووە. ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەم کەمبوونەوە بەرچاوە (86٪) بەراورد بە هەمان ماوەی ساڵانی رابردوو، دەگەڕێتەوە بۆ ئەو رێکارە خۆپارێزییە توندانەی کە گرتوویانەتەبەر، لەوانە: داخستنی ئەو دامەزراوە و باڵەخانانەی سەرپێچی مەرجەکانی سەلامەتییان کردووە، لەگەڵ چڕکردنەوەی هەڵمەتەکانی هۆشیارکردنەوەی هاوڵاتیان.

شاکر رونی کردەوە کە "شۆرتی کارەبا" هۆکاری سەرەکیی 48٪ی کۆی گشتی ڕووداوەکانی ئاگرکەوتنەوەیە لە وڵاتدا، بەتایبەتی لە وەرزی هاویندا. ئەمەشی گەڕاندەوە بۆ خراپی جۆری وایەر و پلاکە بەکارهاتووەکان، نەبوونی هۆشیاری لای هەندێک لە هاوڵاتیان لە کاتی جێهێشتنی ئامێرە کارەباییەکان بە داگیرساوی، و ئەنجام نەدانی پشکنینی خولی بۆ تۆڕەکانی کارەبا.

لە کۆتاییدا، شاکر ئاماژەی بە بوونی هەماهەنگییەکی باڵا لەگەڵ بەڕێوبەرایەتی هاتوچۆی گشتی کرد بە مەبەستی دابینکردنی رێڕەوی ئاسان و کراوە بۆ ئۆتۆمبێلەکانی فریاکەوتن، بۆ دەستەبەرکردنی گەیشتنیان لە کاتی دیاریکراودا.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی کۆماری ئیسلامی ئێران، لە میانی سەردانەکەیدا بۆ بەغدادی پایتەخت، چەند لێدوانێکی گرنگی سەبارەت بە پەیوەندییە ستراتیژییەکانی نێوان تاران و بەغداد دوای کۆتایهاتنی جەنگ رایگەیاند، و ئاشکرای کرد کە سەردانەکەی لە ژێر بارودۆخێکی یەکجار تایبەتدا دێت.

وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم سەردانە، یەکەم گەشتی دەرەوەی ئەوە دوای کۆتایهاتنی جەنگ، و ئامانجی یەکەمی پێشکەشکردنی سوپاس و پێزانینی باڵای تارانە بۆ حکومەت و گەلی عیراق لەبەرانبەر هەڵوێستەکان پێشووتردا.

جەختیشی کردەوە کە وڵاتەکەی پێداگرە لەسەر بەردەوامبوونی هاوکارییەکان لەگەڵ حکومەتی نوێی عیراق لە سەرجەم کایە و کەرتە جیاوازەکاندا.

عراقچی رایگەیاند کە لەگەڵ فوئاد حوسێنی هاوتای عیراقی، گفتوگۆیەکی باشی سەبارەت بە پەیوەندییە ستراتیژییەکان ئەنجامداوە و هاوتایەکەی لە تەواوی وردەکارییەکانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی نێوان ئێران و ئەمریکا ئاگادار کردووەتەوە. سەبارەت بە رەوشی ناوچەکەش وتی: دوای لادانی بەربەستەکان، بارودۆخی گەروی هورمز دەگەڕێتەوە بۆ دۆخی ئاسایی خۆی.

لە تەوەرێکی تری تایبەت و گرنگدا، وەزیری دەرەوەی ئێران پەردەی لەسەر رێکار و رێکخستنە هاتووەکان لادا و رایگەیاند هەماهەنگی دەکەین بۆ داڕشتنی میکانیزمی بەڕێوەچوونی رێوڕەسمی بەخاکسپاردن و شێواندنی تەرمی عەلی خامنەیی لە مەزارگە پیرۆزەکانی عیراقدا.

فوئاد حوسێن، وەزیری دەرەوەی عیراق، چەند لێدوانێکی گرنگی سەبارەت بە رۆڵی دیپلۆماسی عیراق و کێشمەکێشەکانی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئێران ڕایگەیاند، و ئاماژەی بە کاریگەرییە قورسەکانی ئەم گرژییانە لەسەر دۆخی ناوخۆیی و ئابوری عیراق کرد.

وەزیری دەرەوەی عیراق رایگەیاند کە سەرەڕای ئیمزاکردنی یاداشتی لێکتێگەیشتن لە نێوان ئێران و ئەمریکادا، بەڵام جەنگ و گرژییەکان لە ناوچەی گەروی هورمز هێشتا بەردەوامن.

ئاماژەی بەوەش کرد کە بەداخەوە سەرەڕای هەموو هەوڵەکان، جەنگ لە نێوان ئەمریکا و ئێراندا سەریهەڵدا، و بەهۆی ئەم جەنگەشەوە عیراق روبەڕووی چەندین هێرش بووەتەوە.

فوئاد حوسێن باسی لە لێکەوتە ئابوورییەکان کرد و وتی: داخستنی گەروی هورمز بووەتە هۆکارێک بۆ راگرتنی هەناردەکردنی نەوتی عیراق، و ئەمەش کاریگەرییەکی زۆر گەورە و خراپی لەسەر ئابووری و رەوشی دارایی وڵات جێهێشتووە.

وزەری دەرەوە جەختی لەوە کردەوە کە عیراق خاوەنی پەیوەندییەکی نایابە لەگەڵ هەردوو لایەنی ئەمریکی و ئێرانی، و لە کاتی جەنگەکەشدا عیراق رۆڵی گرنگی لە نێوەندگیری نێوان واشنتۆن و تاراندا گێڕاوە. هۆشداریشیدا کە عیراق هیچ کاتێک لەگەڵ فراوانکردنی بازنەی جەنگەکەدا نەبووە و هەمیشە داوای لە وڵاتان کردووە بگەڕێنەوە سەر مێزی دانوستانەکان.

هەروەها سوپاسی هاوتا ئێرانییەکەی کرد کە بە شێوەیەکی بەردەوام حکومەتی عیراقی لە پێشهاتەکانی جەنگ و پرۆسەی دانوستانەکان ئاگادار کردووەتەوە.

فوئاد حوسێن هیوای خواست کە رێککەوتنی نێوان ئەمریکا و ئێران وەک خۆی جێبەجێبکرێت، و رایگەیاند: عیراق هەمیشە جەنگ رەت دەکاتەوە و پشتیوانی لە چارەسەرکردنی کێشەکان لە رێگەی دانوستانەوە دەکات.

لە کۆتاییدا ئامادەیی تەواوی عیراقی دەربڕی بۆ ئەوەی ببێتە ناوەندێک بۆ کۆکردنەوەی لایەنەکان و میوانداریکردنی کۆبوونەوەی نێوان ئێران و وڵاتانی کەنداو بە مەبەستی کۆتایهێنان بە جەنگ و چەسپاندنی ئارامی لە ناوچەکەدا.

ئیسماعیل بەقائی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند کە یاوەری وەزیری دەرەوەی وڵاتەکەی دەکات لە سەردانە رەسمییەکەیدا بۆ بەغدادی پایتەخت، بە مەبەستی ئەنجامدانی چەندین کۆبوونەوەی باڵا لەگەڵ سەرکردە و بەرپرسانی عیراق.

بەقائی لە هەژماری رەسمی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئیکس" بڵاویکردەوە: هاوڕێ لەگەڵ جەنابی وەزیری کاروباری دەرەوە گەیشتینە بەغداد. زنجیرە کۆبوونەوەیەک لەگەڵ برایانی عیراقی ئەنجام دەدەین، کە هەر یەکە لە سەرۆک کۆمار، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و وەزیری کاروباری دەرەوە دەگرێتەوە.

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە کۆتایی پەیامەکەیدا جەختی لەسەر قوڵایی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو وڵات کردەوە و رایگەیاند: پەرەپێدانی پەیوەندییەکان لەگەڵ عیراق، کە بەستراوینەتەوە پێیەوە بە چەندین پەیوەندی قووڵی کولتووری و شارستانی، هەمیشە لە پێشەنگی کارە لەپێشینەکانی تاراندا دەمێنێتەوە.

لەسەروبەندی هەڵمەتەکانی روبەڕووبوونەوەی گەندەڵیدا لە عیراق، سەرچاوەیەکی باڵا ئەمڕۆ یەکشەممە رایگەیاند کە چەندین تۆمەتباری تێوەگلاو لە دۆسیەکانی گەندەڵیدا دەستگیرکراون، ئەمەش دوای ئەو دانپێدانانە وردانەی کە عەدنان جومەیلی، بریکاری وەزارەتی نەوت، لە کاتی لێکۆڵینەوەکاندا دانی پێدانابوون.

ئاژانسی هەواڵی عیراقی بڵاویکردوەتەوە، پرۆسەی دەستگیرکردنەکان تەنیا لێپرسراوانی ئیداری نەگرتووەتەوە، بەڵکو چەند ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانیشی گرتووەتەوە ،کە پێشتر پارێزبەندییان لێ سەندرابووەوە و ناوەکانیان لە دانپێدانانەکاندا هاتوە.

ئاژانسی هەواڵی عیراقی جەختی لەسەر پێداگریی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیران کردەوە لەسەر ئەوەی کە بە هیچ شێوەیەک سڵ ناکاتەوە لە دەستگیرکردنی گەندەڵکاران و ئەو کەسانەی دەست بەسەر سامانی گشتیدا دەگرن.

ئەمە لە کاتێکدایە، لە درەنگای شەوی رابردوەوە و تا بەرەبەیانی ئەمڕۆ، ئۆپراسیۆنێکی ئەمنی چڕ بۆ دەستگیرکردنی لێپرسراوان وکەسایەتییە دەستڕۆشتوەکانی بەغداد دەستیپێکردوە، بە تۆمەتی گەندەڵی، میدیاکانی عیراق دەڵێن؛ ئۆپراسیۆنەکە بە فەرمانی رەسمی سەرۆک وەزیرانی عیراقە.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، ئەمڕۆ یەکشەممە، بە سەردانێکی رەسمی گەیشتە بەغدادی پایتەخت.

ئاژانسی "ئیرنا" رایگەیاندووە کە وەزیری دەرەوەی ئێران لەم سەردانەیدا، لەگەڵ بەرپرسانی باڵای عیراق کۆمەڵێک راوێژکاری ئەنجام دەدات سەبارەت بە پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و دواین پەرەسەندنە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان.

هەروەها بەرنامەی کارنامەی سەردانەکە، هەماهەنگیکردن لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی عیراق لەخۆدەگرێت بۆ بەڕێوەبردنی رێوڕەسمی بەخاکسپاردنی تەرمی سەید عەلی خامنەیی لە عەتەبە پیرۆزەکانی عیراقدا.

لە درەنگای شەوی رابردوەوە و تا بەرەبەیانی ئەمڕۆ، ئۆپراسیۆنێکی ئەمنی چڕ بۆ دەستگیرکردنی لێپرسراوان وکەسایەتییە دەستڕۆشتوەکانی بەغداد دەستیپێکردوە، بە تۆمەتی گەندەڵی، میدیاکانی عیراق دەڵێن؛ ئۆپراسیۆنەکە بە فەرمانی رەسمی سەرۆک وەزیرانی عیراقە.

بە گوێرەی میدیاکانی عیراق و ئەو گرتە ڤیدیۆیانەی بڵاوکراونەتەوە، ئۆپراسیۆنەکە بەردوامی هەیە و دژەتیرۆری عیراق هەڵیکوتاوەتە سەر ماڵی ژمارەیەک لێپرسراو و کاربەدەست و  بە تۆمەتیی گەندەڵی دەستگیرکراون، هەروەها  بە چەکی قورس و تانک و زرێپۆش بڵاوە بە هێزەکان کراوە بۆ هەر ئەگەرێکی نەخوازراو.

بە گوێرەی زانیاریەکان تا ئێستا دەیان لێپرسراو و کاربەدەستی حکومی و ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران لەناو ئەو کەسانەدان کە دەستگیر کراون، بەڵام تا ئێستا بە رەسمی ناوی هیچ کەسێک ئاشکرا نەکراوە.

ئەم ئۆپراسیۆنی دەستگیرکردنە بە تۆمەتی تێوەگلان لە گەندەڵی بەشێکە لە هەوڵەکانی عەلی زەیدن سەرۆک وەزیرانی عیراق بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و گەندەڵکاران، وەک ئەوەی خۆی ئاماژەی پێ کردبوو کاری لە پێشینەی  بەرەنگاربونەوەی گەندەڵییە.

سەرەتای دەستپێکردنی ئەم ئۆپراسیۆنە دەگەڕیتەوە بۆ دەستگیرکردنی عەدنان جومەیلی، بریکاری وەزارەتی نەوت، کە مانگی رابردوو دەستگیرکرا و دوای دەستگیرکردنەکەی  دەستیان بەسەر بڕی زیاتر لە 85 ملیۆن دۆلاردا گرتووە لە سامانەکەی و بەشێکی زۆری ئەم پارانە بە شێوەی نەختینە لەناو ماڵەکان و لەناو چاڵدا لە قوڵایی چوار مەتر لەژێر زەویدا شاردرابوونەوە.

موقتەداسەدر، رێبه‌رى ره‌وتى سه‌در راگەیەندراوێکی لەسەر ئاستی هەڵبژارەی عیراق بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت؛ چیتر ناتوانین لە ئاستە شەرمەزارکەری هەڵبژاردەی عیراق لە مۆندیال و پاڵاوتنەکاندا بێدەنگ بین.

لە راگەیەندراوەکەی موقتەدا سەدردا هاتووە؛ چیتر بێدەنگی هەڵنەبژێردرێت لەسەر ئەو ئاستە شەرمهێنەرەی، کە هەڵبژاردەی عیراق لە مۆندیال و یارییەکانی پاڵاوتندا پێشکەشی کردووە و داوای دەستبەجێ چاکسازی دەکات.

موقتەدا سەدر ئاماژەی بەوەکردوە، پێویستە گۆڕانکاری خێرا بکرێت، دوور لە هەر جۆرە دەستوەردانێکی تائیفی، نەتەوەیی و حزبی.

سەدر لە راگەیەندراوەکەدا، جەختیکردوەتەوە پێویستە ئەم گۆڕانکارییانە تەنها یاریزانان نەگرێتەوە، بەڵکو تەواوی ستافی کارگێڕی، راهێنەرایەتی و هەموو ئەوانەش بگرێتەوە، کە پەیوەندییان بەو رەوشەی هەڵبژاردەکەوە هەیە.

سەدر هۆداریشیداوە، ئەگەر رێگری لە گەندەڵی، بەسیاسیکردن و ململانێ پەنهانەکان نەکرێت، هەڵبژاردەی عیراق هیچ پێگەیەکی لەسەر ئاستی ناوچەیی، کیشوەری و نێودەوڵەتیدا نامێنێت و لەدەستدانی ئەم دەرفەتەش پەشیمانییەکی گەورەی لێدەکەوێتەوە کە دواتر دادی کەس نادات.

فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی کەرکوک یەکەمین گەشتی ئاسمانیی راستەوخۆی خۆی بۆ بەیروتی پایتەختی لوبنان لە رێگەی هێڵی ئاسمانیی عیراقییەوە راگەیاند.

فڕۆکەخانەکە لە راگەیەندراوێکدا، دەستپێکردنی یەکەم گەشتی راستەوخۆ خۆی لە فڕۆکەخانەی کەرکوکەوە بۆ بەیروتی پایتەختی لوبنان راگەیاند.

فرۆکەخانەکە دەڵێت؛ ئەم هەنگاوە ستراتیژییە لە چوارچێوەی پلانەکانی ئیدارەی فڕۆکەخانەکەدا دێت بۆ فراوانکردنی تۆڕی گەشتە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکانی، لەگەڵ ئەوەشدا دابینکردنی بژاردەی زیاتر بۆ گەشتیاران و بەهێزکردنی پەیوەندییە ئاسمانییەکانی نێوان پارێزگای کەرکووک و وڵاتی لوبنان.

هەروەها ئاماژەی بەوەکراوە، پێشبینی دەکرێت؛ ئەم هێڵە نوێیە کاریگەرییەکی بەرچاوی هەبێت لە ئاسانکاریی هاتوچۆی گەشتیاران و کەمکردنەوەی کات و ماندووبوونیان، هاوکات دەبێتە هۆی گەشەپێدانی ئابوری، چالاککردنی کەرتی گەشتیاری و زیادکردنی ئاڵوگۆڕی بازرگانی نێوان هەردوو وڵات.

سەرۆک وەزیرانی عیراق، رایدەگەیەنێت؛ سەردانی چاوەڕوانکراوی بۆ واشنتن تەنها سەردانێکی پرۆتۆکۆڵی نییە، بەڵکو راگەیاندنی قۆناغێکی نوێیە لە هاوبەشی نێوان عیراق و ئەمریکا، دەشڵێت لە مانگی ئەیلول هێزە بیانییەکان دەکشێنەوە و کۆنگرەی سەروەری عیراق دەبەستین، مەبەستیشمان تا سێ ساڵی تر، بری هەناردەی نەوت بۆ حەوت ملیۆن بەرمیلی رۆژانە بەرز بکەینەوە و بەردەوامیش دەبین لە رووبەڕوو بونەوەی گەندەڵی و پێداچوونەوەش گرێبەستەکان دەکرێت.

عەلی زەیدی سەرۆک وەزیرانی عیراق، لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵی سکای نیوز عەرەبیە، رایگەیاند: سەردانەکەمان بۆ واشنتۆن سەردانێکی پرۆتۆکۆڵی نییە، بەڵکو راگەیاندنی قۆناغێکی نوێیە لە هاوبەشی نێوان عیراق و ئەمریکا، کە لەسەر بنەمای بەرژەوەندی هاوبەش و ڕێزی یەکتری بونیاد نراوە.

روونیشی کردەوە، دەمانەوێت لە قۆناغی هاوبەشی سەربازییەوە بگوازینەوە بۆ هاوبەشییەکی ئابوری بەردەوام، و پردێکی ئابوری کارا لە نێوان عیراق و ئەمریکا دروست بکەین کە بەرژەوەندی هەردوو گەل بەدی بهێنێت،بۆیە رێنماییمان داوە بە وەزارەتەکانی نەوت، کارەبا و پەیوەندییەکان کە کاری لە پێشینە بدەنە کۆمپانیا بەناوبانگەکانی ئەمریکا لە بوارەکانی وزە، پەیوەندییەکان، تەکنۆلۆژیا و گەشەپێدان.
ئاماژەی بەوەش کرد، ئەنجومەنی وەزاری بۆ کاروباری ئابوری بڕیاری گرنگی داوە سەبارەت بە پڕۆژە گەورەکانی نەوت لەگەڵ کۆمپانیا جیهانییەکان، لەوانە :شیڤرۆن، هالیبێرتۆن، و کۆمپانیای HKN، جگە لەوەش هەلی کار لە کێڵگە نوێیەکانیان پێدەدەین.

عەلی زەیدی، ئەوەشی خستەڕوو، کەرتی پەیوەندییەکان بەرەو هاوکارییەکی ستراتیژی لەگەڵ کۆمپانیای (ستارلینک) هەنگاو دەنێت بەجۆرێک کە ژێرخانی دیجیتاڵی عیراق لەگەڵ لایەنی ئەمریکی بەهێز بکات .

 لە بارەی سندوقی گەشەپێدانی وزەشەوە، رایگەیاند، پڕۆژەی سندووقی وزە و گەشەپێدان لە 500 هەزار بەرمیل لە رۆژێکدا دەست پێدەکات تا دەگاتە دوو ملیۆن بەرمیل، ئەمەش بەپێی بارودۆخی ئابوری و بەرهەمهێنان، و یاساکانی ئۆپیک گۆڕانکاری بەسەردا دێت.
سەرۆک وەزیرانی عیراق دەشڵێت؛ لە ماوەی سێ دەیەدا، دەکرێت دارایی سندووقەکە بگاتە نزیکەی 400 ملیار دۆلار، لەگەڵ گەشەکردنێکی قۆناغ بە قۆناغ کە بەستراوەتەوە بە ئەدای پڕۆژەکان و کۆمپانیا جێبەجێکارەکانەوە.

 پەیوەست بە چەکدانانی گروپەکانیش، سەرۆک عەلی زەیدی، رایگەیاند: گفتوگۆیەکی قووڵمان لەگەڵ گرووپە چەکدارەکان ئەنجامداوە و دووپاتمان کردووتەوە، دەوڵەت کۆکەرەوەی هەمووانە،بۆیە ناتوانرێت بوونی چەک لە دەرەوەی دامەزراوەکانیدا قبووڵ بکرێت،چونکە قۆناغی ئێستا پێویستی بەوەیە هەمووان  لە چوارچێوەی دامەزراوەکانی دەوڵەتەوە کار بکەن.

جەختیشیکردەوە، ئامادەکاری بۆ بەستنی کۆنفرانسێکی نێودەوڵەتی بە ناونیشانی (کۆنفرانسسی سەروەری) دەکەین، کە جەخت دەکاتەوە بڕیاری عیراق بە دەستی عیراقییەکان خۆیانە، لەگەڵ عیراقێک کە هێزە بیانییەکانی تێدا نییە و گروپی چەکدار لە دەرەوەی دەوڵەت بوونی نییە.

نزار ئامێدی سەرۆك كۆماری عیراق، لە پەیامێكدا كە ئاراستەی گەلی عیراقی كرد بەبۆنەی ساڵیادی عاشورا، تەئكیدی كردەوە لەسەر پێویستی وەرگرتنی وانە مەزنەكان لە ڕاپەڕینی ئیمام حسێن (سەلامی خوای لێبێت) لە كاروانی بنیادنانی دەوڵەت و چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و سەروەریی یاسادا.

وتیشی: لە پێش هەمووشیانەوە باوەڕبوون بە چاكسازی، پابەندبوون بە دادپەروەری، ڕێزگرتن لە شكۆی مرۆڤ، پێشخستنی بەرژەوەندی گشتی، و چەسپاندنی بەهاكانی هاووڵاتیبوون و پێكەوەژیان و یەكڕیزی نیشتمانی.

سەرۆك كۆماری عیراق ئاماژەی بەوەش كرد، ساڵیادی عاشورا تەنها بۆ بیرهێنانەوەی ڕابردوو نییە، بەڵكو هاندەرە بۆ وەرگرتنی بەها بەرزەكانی لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگاریەكانی ئێستا و دروستكردنی داهاتوو، بە شێوەیەك كە یەكگرتوویی كۆمەڵگە بەهێز بكات و یەكڕیزی نیشتمانی بپارێزێت، و كلتووری گفتوگۆ و لێبوردەیی و هاوكاری لەنێوان هەموو ڕۆڵەكانی نیشتماندا بچەسپێنێت.

نزار ئامێدی ئاماژەی بەوەشدا، موسڵمانان بە هەموو مەزهەب و خوێندنگە و بۆچوونە جیاوازەكانیانەوە، كۆكن لەسەر خۆشەویستی ئالوبەیتی پێغەمبەری ئیسلام (درودی خوای لەسەر بێت) و ڕێزگرتن لێیان و شانازیكردن بە پێگە باڵاكەیان لە مێژوو و ویژدانی ئومەتی ئیسلامیدا.