ئۆپراسیۆنی رووبەربوونەوەی گەندەڵكاران لە عیراق بەردەوامە و لەو چوارچێوەیشدا هێزە ئەمنییەكان لە قەزایەكی سەر بە پارێزگای سەلاحەدین دەستیان بەسەر  بڕێكی زۆر پارەدا گرت.

سەرچاوەیەكی ئەمنی عیراق بۆ میدیاكانی ئاشكراكرد، هێزەكانیان لە قەزای شەرگاتی سەر بە پارێزگای سەڵاحەددین، لە ماڵی فەرمانبەرێكی پاڵاوگەی بێجیدا دەستیانگرتوە بەسەر زیاتر لە سێ ملیار دینار كە ژێر خاكدا حەشاری دابوون.

ئەو سەرچاوەیە راشیگەیاند، هێزە ئەمنییەكان جگە لەو بڕە پارەیە دەستیانگرتووە بە سەر چوار ئوتومبێلی گرانبەهاشدا.

ماوەی نزیكەی دوو هەفتەیە هێزە ئەمنیەكانی عیراق هەڵمەتێكی چریان  بۆ دەستگیركردنی ئەو لێپرسراوانە دەستپێكردوە كە تۆمەتبارن بە تێوەگلان لە گەندەڵی، تاكو ئێستاش دەستبەسەر بری زیاتر لە 98 ملیار دینار و 11 ملیۆن دۆلاردا داگیراوە ، ئەمە جگە لەوەی نزیكەی 30 كەس بە تۆمەتی گەندەڵی دەستگیركراون

 

کۆمپانیای هێڵە ئاسمانییەکانی عیراق، ئەمڕۆ دووشەممە، دەستپێکردنی گەشتە ڕاستەوخۆکانی لە نێوان کەرکووک و ئەنتالیا لە ڕێکەوتی ١٤ی تەممووزەوە ڕاگەیاند.

لە بەیاننامەیەکی هێڵە ئاسمانییەکاندا کە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (واع) وەریگرتووە، هاتووە: "کۆمپانیاکە هێڵێکی نوێی بۆ گەشتەکانی لە فڕۆکەخانەی کەرکووکەوە بەرەو شاری ئەنتالیای تورکیا کردووەتەوە، ئەمەش هاوکاتە لەگەڵ پشووی هاوینە و زیادبوونی ژمارەی گەشتیاران".

بەگوێرەی بەیاننامەکە، مناف عەبدولمۆنعیم، بەڕێوەبەری گشتیی کۆمپانیاکە ڕایگەیاندووە: "قۆناغی نوێی کارپێکردنی ئەم هێڵە بە شێوازی دوو گەشت لە هەفتەیەکدا دەبێت، لە ڕۆژانی سێشەممە و هەینی، ئەمەش بۆ پێدانی دەرفەتی پێویست بە گەشتیاران بۆ بڕینی بلیتی گەشتەکانیان بەرەو یەکێک لە دیارترین شوێنە گەشتیارییەکانی تورکیا لەسەر دەریای ناوەڕاست".

زیاتریشی وتی: "هاوتەماشا لەگەڵ ڕێنماییەکانی وەزیری گواستنەوە، وەهەب ئەلحەسەنی، کار دەکەین بۆ فراوانکردنی تۆڕی گەشتەکانی هێڵی ئاسمانیی نیشتمانی و پێشکەشکردنی بژاردەی گەشتی نەرمتر، ئەمەش بۆ پڕکردنەوەی ئەو داواکارییە زۆرەی کە لە وەرزی هاویندا لەسەر گەشتکردن هەیە".

بڕیارە ئەمڕۆ چوارچێوەی هەماهەنگی كۆببێتەوە وگفتوگۆ لەبارەی چەكداماڵینی گروپە چەكدارەكان و روبەڕوبوونەوەی گەندەڵی و سەردانەكەی زەیدی بۆ ئەمریكا دەكەن. 

عامر فایز سەرۆكی فراكسیۆنی تەصمیم رایگەیاند، لە كۆبوونەوەكەدا دوایین پێشهاتە سیاسییەكان تاوتوێ دەكرێن، بە تایبەت پرسی روبەڕوبوونەوەی گەندەڵی و وردەكارییەكانی سەردانەكەی عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ واشنتۆن. هەروەها تەواوكردنی كابینەی حكومەتی عیراق یەكێكی تر دەبێت لە تەوەرەكان، كە پێدەچێت تەواوكردنی بكەوێتە دوای گەڕانەوەی زەیدی لە واشنتۆن. 

بە وتەی ئەو سەركردەیە، بابەتی چەكداماڵینی گروپە چەكدارەكان و بە بەستنەوەیان بە دامەزراوە حكومییەكان بابەتێكی تری كۆبوونەوەكە دەبێت، بە تایبەت ئەو گروپانەی رەزامەندییان دەربڕیوە تێكەڵی حەشدی شەعبی یان وەزارەتە ئەمنی و سەربازییەكان ببن.

بەڕێوبەرایەتی گشتیی مادە هۆشبەرەكان لە عیراق زیاتر لە 200 فەرمانی نێودەوڵەتی بۆ دەستگیركردنی بازرگانانی مادەی هۆشبەر دەركردووە.

عەقید عەباس بەهادلی بەڕێوەبەری گشتیی كاروباری مادە هۆشبەرەكان و كارتێكەرە عەقڵیەكان لە وەزارەتی ناوخۆی عیراق رایگەیاند، زیاتر لە 200 فەرمانی نێودەوڵەتییان بۆ دەستگیركردنی بازرگاكانی مادەی هۆشبەر دەركردووە.

وتیشی، ئەو دەستكەوتە وا لە عیراق دەكات ببێتە پێشەنگ لە ئاڵوگۆڕی زانیاریی لەسەر بازرگانانی ماددەی هۆشبەر لە ناوچەكەدا.

وتیشی، تائێستا چەندین تۆڕی گەورەی تاوان و بازرگانیكردن بە ماددەی هۆشبەر هەڵوەشێنراونەتەوە، ئەوەش بووەتە هۆی كەمبوونەوەی بازرگانیكردن بە ماددەی هۆشبەر لە ناوخۆی عیراقدا.

ئۆپراسیۆنی كێوماڵی داعش لە سنوری كەركوك بەردەوامە و هەوڵەكانیش چڕكراونەتەوە بۆ دۆزینەوەی ئەو جوتیارە كوردەی چەند رۆژێكە بێسەروشوێنە.

پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، ئۆپراسیۆنی كێوماڵكردنی داعش لە سنوری كەركوك بەردەوامە و تا ئێستا گەورە تیرۆرستێكیش كوژراوە و ئەفسەرێكی سوپای عیراقیش لە ئۆپراسیۆنێكدا شەهید بووە.

وتیشی، هەوڵەكان چڕكراونەتەوە بۆ دۆزینەوەی هەردی زینەڵ ئەو جوتیارەی كە لە سنوری پردێ بێسەروشوێن بووە، چڕكراونەتەوە و تەنیا ئۆتۆمبێلەكەی دۆزراوەتەوە.

دەستەی دەستپاكی عیراق رایگەیاند، نیوەی ئەو تۆمەتبارانەی دۆسیەی گەندەڵی گەڕێنراونەتەوە عیراق كە هەڵهاتبوون و بڕێكی زۆر لە پارەش گەڕێنراوەتەوە.

دەستەی دەستپاكی عیراق دووپاتی دەكاتەوە بەردەوامن لە بەدواداچوون بۆ دۆسیەكانی گەندەڵی و بەڵینیش دەدات، سوپرایزی گەورەیان دەبێت لە ئاشكراكردنی دۆسیەكانی گەندەڵی و كەسایەتی زۆر دیار و گەڕاندنەوەی بڕە پارەی زەبەلاح بۆناو عیراق.

دەستەی دەستپاكی رایگەیاندووە، لە ئێستادا نیوەی ئەو تۆمەتبارانەی دۆسیەی گەندەڵی كە تەنانەت لە ساڵەكانی رابردووشدا هەڵهاتبوون گەڕێنراونەتەوە عیراق و بڕێكی باش لەو پارانەش گەڕێنراونەتەوە بۆ خەزێنەی دەوڵەت كە برابوونە دەرەوەی عیراق.

بەپێی راگەیەنراوی دەستەكە، هەماهەنگییەكی باش هەبووە لەگەڵ پۆلیسی نێودەوڵەتی ئینتەرپوڵ و ئاماژە بەوەشكراوە، هێشتا بەربەست لە رێككەوتنی یاسایی لەگەڵ هەندێك وڵاتدا هەیە، بەهۆی جیاوازی لە یاسای وڵاتەكاندا، بۆیە ئەوەی لە عیراق جێبەجێ دەكرێت بە ئاسانی لە وڵاتانی تر بەدەست نایەت، هەروەها بەشێكی پارە دزراوەكان تێكەڵی ئابوری ئەو وڵاتانە بوون، ئەمەش پێویستی بە بەدواداچوونی ورد و كۆكردنەوەی بەڵگەی بەهێز هەیە بۆ سەلماندنی خاوەندارێتی عێراق بۆیان.

 

لە چوارچێوەی ئۆپراسیۆنی بەرەبەیان، سەرۆك وەزیرانی عیراق فەرمانێكی نوێی دەركرد و پاداشتی دارایی شایستە دەدرێتە ئەو كەسانەی گەندەڵی ئاشكرادەكەن.

نووسینگەی راگەیاندنی عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرانی عیراق، لە راگەیەنراوێكدا ئاشكرایان كرد، عەلی زەیدی داوا لە تەواوی هاووڵاتیان دەكات زانیاری بدەن لەسەر ئەو سامان و پارە گشتییانەی كە بەهۆی گەندەڵییەوە براون، بەمەبەستی بەشداریكردن لە ئاشكراكردن و گێڕانەوەیان بۆ دەوڵەت، ئەمەش لە سۆنگەی بەرپرسیارێتی شەرعی، ئەخلاقی و نیشتمانی و لەپێناو پاراستنی ماڵی گشتیدا.

وتیشی، ئەو كەسانەی زانیاری پێویست لەبارەیەوە دەدەنەوە پاداشتی دارایی شایستەی پێدەدرێت.

هەروەها ئاماژە بەوەشكراوە، لایەنە پەیوەندیدارەكان لە داهاتوویەكی نزیكدا لینكێكی ئەلیكترۆنی تایبەت بە وەرگرتنی ئەو جۆرە سكاڵا و زانیارییانە رادەگەیەنن.

ماوەی نزیكە دوو هەفتیە ئۆپراسیۆنی بەرەبەیانی لە لایەن هێزە ئەمنیەكانی عیراقەوە بە فەرمانی سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ دەستگیكردنی گەندوڵكاران و گێرانەوەی سامانی گشتی دەستپێكردوە بە وتەی حكومەتی عیراق تا ئێستا نزیكەی 30 كەس بەو تۆمەتە دەستگیركراون.

 

 خانەی راگەیاندنی ئەمنی عیراق بڵاویکردەوە، فڕۆکە جەنگییەکانی عیراق لە جۆری  F-16یی هێرشێکی ئاسمانی سەرکەوتوو و وردیان کردووەتە سەر چەند حەشارگە و مۆڵگەیەکی تاقمە تیرۆریستییەکان لە سنووری کەرکوک.

خانەی راگەیاندنی ئەمنی حێراق راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تییدا هاتووە؛ ئەم ئۆپراسیۆنە خێرایە دوای پلان داڕشتن و بەدواداچونێکی وردی پێنج رۆژەی بەردەوام بووە.

ئاماژەی بەوەشکردوە، هێرشەکان  لە رێگەی هەماهەنگییەکی باڵا لە نێوان خانەی بەئامانجگرتن لە فەرماندەیی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەکان، زانیارییە هەواڵگرییە پشتڕاستکراوەکانی دەزگای هەواڵگری نیشتمانی عیراق و بە هاوکاریی لەگەڵ دەزگای دژەتیرۆری عیراق ئەنجام دراوە.

بە گوێرەی زانیارییەکان، چەند جارێک حەشارگەکانی تیرۆرستان کراونەتە ئامانج و دوابەدوای هێرشە ئاسمانییەکان هێزەکانی کۆماندۆی کوردستان و دژەتیرۆری عیراق  دەستیان بە کێوماڵکردنی ناوچەکە کردووە.

 

ئەمشەو ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق کۆدەبێتەوە و سەرچاوەیەکی تایبەت لە حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە بە پەیامنێری کوردسات نیوزی راگەیاندووە، چاوەڕوان دەکرێت ئەمشەو لە کۆبوونەوەکەدا، وەزیرە کوردەکان لەگەڵ عەلی زەیدی سەرۆک وەزیران، پرسی داهاتی نانەوتی هەرێم تاوتوێ بکەن، ئەمەش دوای ئەوەی لە کۆبوونەوەکانی کۆتایی هەفتەی رابردووی نێوان وەفدی باڵای هەرێم و وەزارەتی دارایی عیراق نەگەیشتوونەتە هیچ رێککەوتنێک.

بە گوێرەی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، کە لە سەرچاوەیەکی تایبەتەوە وەریگرتوە، فالح ساری، وەزیری دارایی عیراق بە وەفدی هەرێمی راگەیاندووە، ئەگەر بۆ ئەم مانگەش بڕی 120 ملیار دینار وەک داهاتی نانەوتی رادەست نەکەن، ئەوا پارەی موچەی مانگی شەشی فەرمانبەرانی هەرێم بە لێبڕینی ئەو بڕە پارەیەوە رەوانە دەکرێت.

جەختیشی کردووەتەوە، رادەستکردنی ئەم بڕە پارەیە مانگانە بەردەوام دەبێت تا یەکلاییکردنەوەی پرسەکە، چونکە گۆڕانکاری لەم بڕیارەدا تەنها لە دەسەڵاتی سەرۆک وەزیران و کابینەی وەزاری عیراقدایە.

لە بەرانبەردا، سەرچاوەکە ئاماژەی بەوە کردووە، هەرێم ئەوەی لەسەر شانی بووە جێبەجێی کردووە، بەڵام لە توانایدا نییە بۆ ئەم مانگانە بڕی 120 ملیار دینار کۆبکاتەوە؛ هەر بۆیە داوایان لە وەفدی دیوانی چاودێری دارایی عیراق کردووە کە ئێستا لە هەرێمن، وردبینی بۆ داهاتی مانگەکانی چوار تا شەش بکەن و راپۆرتەکەیان بۆ وەزارەتی دارایی عیراق بەرز بکەنەوە تا قەبارەی راستەقینەی کەمبوونەوەی داهاتی نانەوتی هەرێم رون بێتەوە.

 

سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، ئاستەنگییەكانی بەردەمیان هەرچەند سەخت بێت پاشەكشە ناكەن لە راوەدونانی گەندەڵكاران و گێڕانەوەی موڵكی دەوڵەت، هاوکات سوپاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستانیش دەکات بۆ پشتیوانیکردن لە بەرەنگاربونەوەی گەندەڵی.

عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرانی عیراق لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس بڵاویكردەوە، حكومەتی عیراق بە خۆڕاگری و پێداگرییەوە هەنگاوی باشی ناوە لە راوەدونانی گەندەڵكاران، گێڕانەوەی موڵكی دەوڵەت و پتەوكردنی دامودەزگاكان و چەسپاندنی دادپەروەری، هەر چەند ئاستەنگییەكانی بەردەمیشیان سەخت بێت پاشەكشە ناكەن لەو رێبازەی گرتویانەتە بەر.

ئەویشی خستەڕو، سوپاسی و ستایشی هاوڵاتییان و هەموو ئەو لایەنە حكومی و ئەمنی و سیاسییانە دەكەن پشتیوانیان بوون لە بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی لەنێو لایەنە سیاسییەكانیشدا یەكێتی نیشتمانی كوردستان.

سەرۆك وەزیرانی عیراق دەشڵێت، ئەو پشتیوانییە فراوانەی بۆ هەڵمەتی بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی هاتووەتە ئاراوە، دەرخەری ئەو راستییەیە بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی تەنها ئەركی حكومەت نییە، بەڵكو ئەركێكە هەموو گەلی عیراق تێیدا یەكدەگرن بۆ بەرگریكردن لە موڵكی گستی، سەروەری یاسا و داهاتووی عیراق.

سەرۆک کۆماری عیراق مەرسومێکی کۆماریی دەرکرد، کە تێیدا بڕیاردراوە بە خانەنشینکردنی محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی پێشوو و ئەندامانی کابینە وزارییەکەی.

بەپێی ئەو بەڵگەنامەیەی کە بڵاوکراوەتەوە، مەرسومی کۆماریی ژمارە (24) پاڵپشت بە ئەحکامەکانی بەندی (حەوتمەم) لە مادەی (73)ی دەستور، و بەندی (یەکەم) لە مادەی (14)ی یاسای خانەنشینیی یەکگرتووی ژمارە (9)ی ساڵی 2014، و لەسەر پێشنیازی سەرۆک وەزیرانی ئێستای عیراق دەرکراوە.

بەپێی زانیارییەکان، ئەم مەرسومە ئەو وەزیرانە ناگرێتەوە کە لە پێکهاتەی حکومەتی نوێی ئێستادا پۆستەکانی خۆیان پاراستووە، لەوانەش فوئاد حوسێن، وەزیری دەرەوە و خالید شوانی، وەزیری داد.

مەرسومەکە لە بڕگەی یەکەمیدا بڕیاری داوە بە خانەنشینکردنی سەرۆک و ئەندامانی ئەنجومەنی وەزیرانی پێشوو کە ئەمانەن:

1-محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی پێشوو

 2-حەیان عەبدولغەنی وەزیری نەوت

3- تەیف سامی وەزیری دارایی

4-عەبدولئەمیر کامیل عەبدوڵا وەزیری ناوخۆ

5-ساڵح مەهدی مەتڵەب وەزیری تەندروستی

6- خالید بەتال نەجم وەزیری پیشەسازی و کانزاکان

7-ئەسیر داود سەلمان وەزیری بازرگانی

8-عەون زیاب عەبدوڵا وەزیری سەرچاوەکانی ئاو

9-ئەحمەد فەکاک ئەحمەد وەزیری رۆشنبیری، گەشتوگوزار و شوێنەوار

10- ئەحمەد جاسم سابیر وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵایەتی

11-هەڵۆ مستەفا عەسکەری وەزیری ژینگە

12-بەنگین عەبدوڵا رێکانی وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردن و شارەوانییە گشتییەکان

پەرلەمانتارێكی سادقون دەڵێت، بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی تەنها بە دەستگیركردنی كەسەكان كۆتایی نایەت و دەبێت سەرچاوەكانی گەندەڵی وشك بكرێن.

محەمەد بەلداوی پەرلەمانتاری فراكسیۆنی سادقون لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، هەنگاوەكانی عەلی زەیدی سەرۆك وەزیران بۆ روبەڕوبوونەوەی گەندەڵی كارێكی باش و گرنگە، بەڵام پێویستە پارێزگاری لە هاوسەنگی سیاسی و سەقامگیریی عیراقیش بكرێت و رەوشی سیاسی نەشێوێنرێت، لەبەرئەوەی بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی تەنها بە دەستگیركردنی كەسەكان كۆتایی نایەت، بەڵكو دەبێت سەرچاوەكانی گەندەڵی وشك بكرێن بۆ رێگریكردن لە بەهەدەردانی سامانی گشتی لە داهاتوودا.

وتیشی، پێویستە هوشیاری لەسەر بڵاوكردنەوەی روبەڕوبوونەوەی گەندەڵی هەبێت، چونكە شێوازی بڵاوكردنەوەی هەواڵ وانیشانی جیهان دەدات، زۆرینەی گەلی عیراق تێوەگلاون، ئەوەش زیان بە ناوبانگی عیراق دەگەیەنێت.

عیراق و توركیا رێككەوتن لەسەر بەردەوامی هەناردەكردنی نەوتی عیراق بە نەوتی هەرێمی كوردستانیشەوە و لە ماوەیەكی نزیكدا رێككەوتنی نوێ ئیمزا بكەن.

وەزارەتی دەرەوەی عیراق رایگەیاند، وەفدێكی باڵا كە پێكهاتبوو لە محمەد بەحرعلوم، بریكاری وەزارەتی دەرەوە و نەزیر هنداوی، بریكاری وەزارەتی نەوت و ماجید لەجماوی، باڵیۆزی عیراق لە ئەنقەرە كۆبوونەوەیەكیان لەگەڵ ئەلپئەرسلان بەیرەقدار وەزیری وزە و سەرچاوە سروشتییەكانی توركیا ئەنجامدا.

لە كۆبوونەوەكەدا، میكانیزمەكانی بەهێزكردنی هاوكاری دووقۆڵی لە كەرتی وزەدا تاوتوێكران، لەگەڵ گرتنەبەری رێكاری پێویست بۆ بەردەوامی هەناردەكردنی نەوت بە شێوازێك كە خزمەت بە بەرژەوەندییە هاوبەشەكانی هەردوو وڵات بكات.

ئاماژەی بەوەشكردووە، تاوتوێی رێككەوتننامەی هێڵی بۆری نەوتی عیراق - توركیا كرا و چەندین خولی دانوستان و كۆبوونەوەی تەكنیكی ئەنجامدران و هەردوولا رێككەوتن لەسەر بەردەوامی و راوێژ.

راشیگەیاند، چاوەڕوان دەكرێت لە قۆناغی داهاتوودا پرۆتۆكۆڵێك ئیمزابكرێت بۆ بەردەوامیی هەناردەكردنی نەوتی عیراق بە نەوتی هەرێمی كوردستانیشەوە و پرۆتۆكۆڵەش دەبێتە هەنگاوێكی گرنگ بۆ ئامادەكردنی رێككەوتننامەیەكی نوێ لە نێوان هەردوولادا، كە ماوەی ئیمزاكردنی ساڵێك تێپەڕ نەكات لە دوای كۆتاییهاتنی رێككەوتنی ئێستا.

 

راوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، نەخشەڕێگایەك بۆ چاكسازی لە كەرتی بانكی لە ماوەی 24 مانگدا دانراوە.

مەزهەر محەمەد ساڵح راوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیرانی عیراق، رایگەیاند، تیمی شارەزایانی نێودەوڵەتی ئامانجیان كۆتاییهێنانە بە گۆشەگیریی بانكەكانی عیراق، ئاماژەی بەوەشكرد، زیادبوونی ژمارەی بانكە كارگوزارە نێودەوڵەتییەكان نیشانەیەكی روونی سەركەوتنی پرۆسەی چاكسازییە.

سەبارەت بە رەوشی پێشووی بانكەكان، راوێژكاری سەرۆك وەزیران روونیكردەوە، سیستمی بانكی عیراق بەدەست پێكهاتە كۆنەكان و كاریگەریی بارودۆخە سیاسییەكانی رابردووەوە ناڵاندوویەتی، ئەمەش بووەتە هۆی شێواندنی و دابڕانی لە جیهان، بۆیە چاكسازی پێویستی بە گۆڕانكارییە بەرەو پابەندبوونی دامەزراوەیی و بنیاتنانی بانكگەلێك كە بەپێی حوكمڕانیی دروست و شەفافییەت كاربكەن.

مەزهەر محەمەد ساڵح ئاشكرایكرد، عیراق لە ئێستادا لە رێگەی هاوكاری لەگەڵ كۆمپانیاكانی وردبینی جیهانی، كار لەسەر جێبەجێكردنی نەخشەڕێگایەك دەكات بۆ چاكسازی لە كەرتی بانكی، ئاماژەی بەوەشكرد، لە ماوەی 24 مانگی داهاتوودا گۆڕانكارییەكی گەورە لە پێكهاتەی ئەو كەرتەدا روودەدات، بە شێوەیەك كە ژمارەی بانكەكان كەمدەبێتەوە لە بەرامبەر زیادبوونی سەرمایەكانیان و فراوانبوونی پەیوەندییەكانیان لەگەڵ بانكە جیهانییەكاندا.

 

نزار ئامێدی سەرۆک کۆماری عیراق بە مەبەستی بەشداریکردن لە رێورەسمی بەخاکسپاردنی عەلی خامنەیی، گەشتە تاران.

ئەمڕۆ هەینی 3ـی 7ـی 2026، نزار ئامێدی سەرۆک کۆماری عیراق، بەغدادی پایتەختی بەرەو ئێران بەجێهێشت، بە مەبەستی بەشداریکردن لە رێوڕەسمی بەخاکسپاردن و ماڵئاواییکردن عەلی خامنەیی، گەشتە تاران.

بڕیارە لە چوارچێوەی سەردانەکەشیدا، فەخامەتیان لەگەڵ مەسعوود پزیشکیان سەرۆک کۆماری ئێران و ژمارەیەک لە لێپرسراوانی ئەو وڵاتە کۆببێتەوە، بۆ تاوتوێکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و هەردوو گەلی دۆست.
 

فەرمانگەی راگەیاندنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق راگەیەندراوێکی  بڵاوکردەوە و تێیدا داوای لە حکومەت دەکات، بە هیچ شێوەیەک چاوپۆشی لە کردنەوەی دۆسیە گەورەکانی گەندەڵی نەکات.

لە راگەیەندراوەکەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقدا هاتووە؛  گەندەڵی بۆ چەندین ساڵە وەک ئافاتێک جەستەی دەوڵەتی لاواز کردووە و بووەتە گەورەترین ئاڵنگاری بەردەم سیستمی سیاسی، بە جۆرێک لە رابردوودا دروشم و پلانەکانی دژەگەندەڵی تەنها وەک پەردەیەک بۆ دزینی زیاتری ماڵی گشتی بەکارهاتوون بەبێ ئەوەی هیچ ئەنجامێکی راستەقینەیان هەبێت.

ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رونیکردەوە، کە بڕیاری مێژوویی ئەنجومەنی نوێنەران لە رۆژی یەکشەممە (28ـی6ـی2026) بۆ لادانی پارێزبەندی لەسەر ژمارەیەک لە ئەندامانی، سەرەتای قۆناغێکی نوێیە کە دەرفەتی بە دەسەڵاتی دادوەری داوە پرۆسەیەکی بوێرانە بۆ راوەدونانی گەندەڵکاران دەستپێبکات.

 بۆ ئەم مەبەستەش، ئەنجومەنی نوێنەران حکومەت پابەند دەکات، کە بە خشتەیەکی کاتیی دیاریکراو، گرنگترین دۆسیەکان بورووژێنێت؛ لەوانەش: دۆسیەی گەندەڵی باج (بەتایبەت دزینی سەدەی)، کەرتی وزە و گرێبەستە تریلیۆنییەکانی کارەبا، فەوزای مۆڵەتەکانی وەبەرهێنان، تێچووی زیادەکراوی پڕۆژەکانی نیشتەجێبوون و ئاوەدانکردنەوە، کەرتی تەندروستی و هاوردەی دەرمان، گرێبەستەکانی کەرتی گواستنەوە و هێڵی ئاسن، لەگەڵ گرێبەستە وەهمییەکانی پڕچەککردن لە وەزارەتەکانی بەرگریی و ناوخۆ.

له‌ کۆتاییدا، ئەنجومەنی نوێنەران جەختی کردەوەتەوە، لە رێگەی لێژنە تایبەتمەندەکانییەوە، تەواوی ئەو زانیارییانەی لەبەردەستیدان پێشکەشی لایەنە پەیوەندیدارەکانی دژەگەندەڵی دەکات.

هەروەها بڕیاردراوە لێژنەیەکی تایبەت بۆ چاودێری و بەدواداچوونی رێکارەکان پێکبهێنرێت، بە ئامانجی زامنکردنی گێڕانەوەی پارە دزراوەکان بۆ گەنجینەی دەوڵەت و بەکارهێنانی تەواوی دەسەڵاتە یاسایی و چاودێرییەکان بۆ بنبڕکردنی گەندەڵی لە ئێستا و داهاتوودا.