عیراق
وەزارەتی بەرگریی عیراق لەبارەی هێرشەکەی ئەمڕۆ بۆسەر بنکەی سەربازیی حەبانیە راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە، ئیدانەی هێرشەکە دەکەن و ئاماژەی بەوەشدا کە وەڵامیان دەبێت
وەزارەتی بەرگریی عیراق رایگەیاند، بەهۆی بۆردومانكردنی بنكەیەكی تەندروستیی سەربازی لە ناوچەی حەبانییەی سەر بە پارێزگای ئەنبار كە سەر بە وەزارەتی بەرگرییە، حەوت سەربازی سوپای عیراق گیانیان لەدەستدا و 13 سەربازی تر بریندار بوون و لە ئێستاشدا گەیەنراونەتە نەخۆشخانە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، تا ئێستا تیمەكانی فریاكەوتن سەرقاڵی گەڕان و پشكنینن بەناو داروپەردوی بنكە بۆردومانكراوەكەدا.
وەزارەتی بەرگری عیراق ئەوەشی ئاشکرا کردووە، ئەم بەئامانجگرتنە پێشێلكارییەكی زەق و مەترسیداری سەرجەم یاسا نێودەوڵەتییەكانە و بە مافی خۆیانی دەزانن کە سەرجەم رێكارەكان بگرنەبەر بۆ وەڵامدانەوەی ئەم هێرشە.
چوارچێوەی هەماهەنگی ئیدانەی هێرشی سەر دامەرزاەكانی عیراق و نێردە دیپلۆماسییەكان دەكات و پشتیوانی بڕیارێكی حكومەتی عیراقیش دەكات لەبارەی هێزە ئەمنییەكان.
لە كۆبونەوەی چوارچێوەی هەماهەنگیدا كەشەوی رابردوو بەبەشداری سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەری و سەرۆكی دستەی حەشدی شەعبی بەرێوەچوو، تێدا ئیدانەی هێرشەكانی سەر حەشدی شەعبی كرا و بەپیشێلكردنی سەروەری عیراق وەسفكرا. چوارچێوەی هەماهەنگ ی ئیدانەی هێرشی سەردامەزراوەكانی دەوڵەت و نێردە دیپلۆماسییەكانی كردووە و جەختی لەسەر گرتنەبەری ڕێكاری یاسایی بەرامبەر ئەنجامدەرانی كردەوە.
بەپێی راگەیەنراوێكی چوارچێوەی هەماهەنگی، لە كۆبونەوەكەدا پشتیوانی لە بڕیارەكەی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی كراوە كە دەسەڵات دەدات بە هێزە ئەمنییەكانی عێراق بۆ بەرگریكردن لە خۆیان.
میدیا عیراقییەکان بڵاویانکردەوە، سەرچاوە باڵاکانی حکومەتی عیراق ئاشکرایان کردوە، کە ئەنجومەنی وەزاری بۆ ئاسایشی نیشتمانی، بڕیارێکی گرنگی دەرکردووە و تێیدا دەسەڵاتی تەواوی داوە بە دەستەی حەشدی شەعبی و سەرجەم دەزگا ئەمنییەکانی تری وڵات، تاوەکو بەپێی پرەنسیپی مافی وەڵامدانەوە و بەرگری لە خۆکردن مامەڵە بکەن.
بەگوێرەی زانیارییەکان، بڕیاری دەسەڵاتی وەڵامدانەوە بە حەشدی شەعبی، بە مەبەستی روبەڕووبوونەوەی ئەو هێرشە سەربازییانەیە، کە دەکرێنە سەر بنکە و بارەگاکانیان، بەجۆرێک هێزەکان دەتوانن دەستبەجێ بەرپەرچی هەر دەستدرێژییەک بدەنەوە.
لای خۆیەوەئاژانسی هەواڵی عیراقی (واع) لە زاری بەرپرسانی عیراقەوە رایگەیاندوە، کە ئەنجومەنەکە بڕیارێکی توندتری دەرکردووە سەبارەت بە تێکدەرانی ئاسایشی ناوخۆ و بەپێی بڕیارەکە، فەرمانی دەستگیرکردن بۆ هەموو ئەو کەسانە جێبەجێ دەکرێت کە تێوەگلاون لە هێرشکردنە سەر دامەزراوە ئەمنییەکان، بەرژەوەندییەکانی هاووڵاتیان و نێردە دیپلۆماسییەکان.
هەروەها جەخت کراوەتەوە کە پێویستە ئەو لایەنانەی لە پشت ئەم هێرشانەوەن بۆ رای گشتی ئاشکرا بکرێن.
ئەم هەنگاوانە لە کاتیكدایە، کە گرژییە ئەمنی و سەربازییەکان لە ناوچەکە زیادیان کردووە و حکومەتی عیراق دەیەوێت لە رێگەی ئەم دەسەڵاتانەوە پارێزگاری لە سەروەریی خاکی وڵات و سەلامەتیی هێزە چەکدارەکانی بکات
سەرۆکایەتی کۆمار ئیدانەی بۆردومانکردنی هێزەکانی پێشمەرگە دەکات و لە پەیامێکدا دەڵێت: جەخت دەکەینەوە کە هێزەکانی پێشمەرگە هەمیشە کۆڵەکەیەکی سەرەکی بوون لە سیستمی بەرگریی نیشتمانیدا و بەشداریکی کاریگەریان هەبووە لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری.
دەقی پەیامەکەی سەرۆکایەتی کۆمار
سەرۆکایەتی کۆمار بە توندترین شێوە سەرکۆنە و ئیدانەی ئەو بۆردومانە دەکات کە هێزەکانی پێشمەرگەی لە سنووری ناوچەی سۆران کردە ئامانج، کە بووە هۆی شەهیدبوونی ژمارەیەک تێکۆشەر و برینداربوونی چەندانی دیکە.
وێڕای ئاراستەکردنی پرسە و سەرەخۆشی و هاوخەمی قووڵمان بۆ بنەماڵەی شەهیدانی سەربەرز، بە شکۆوە یادی قوربانیدانی پێشمەرگە قارەمانەکان دەکەینەوە کە گیانی خۆیان لە پێناو پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریدا بەخت کرد، هەروەها هیوای چاکبوونەوەی خێرا بۆ بریندارەکان دەخوازین.
سەرۆکایەتی کۆمار جەخت دەکاتەوە کە هێزەکانی پێشمەرگە هەمیشە کۆڵەکەیەکی سەرەکی بوون لە سیستمی بەرگریی نیشتمانیدا و بەشداریکی کاریگەریان هەبووە لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری.
لەکاتێکدا داوای پێویستیی ڕێزگرتن لە سەروەریی عێراق و ڕەتکردنەوەی هەموو جۆرە دەستدرێژییەک دەکەین کە هێزە ئەمنییەکان دەکاتە ئامانج، جەختیش دەکەینەوە سەر گرنگیی بەهێزکردنی هەماهەنگی و هاوکاری نێوان هەموو هێزە نیشتمانییەکان، بەو شێوەیەی کە ئاسایشی وڵات بپارێزێت و خوێنی ڕۆڵەکانی بپارێزێت.
سەرۆکایەتی کۆمار
٢٤ی ئاداری ٢٠٢٦
دەستەی حەشدی شەعبی كوژرانی فەرماندەیەك و 14 چەكداری لە بۆردومانێكدا لە سنوری پارێزگای ئەنبار راگەیاند.
دەستەی حەشدی شەعبی لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردووەتەوە، هێزەكانیان لە پارێزگای ئەنبار لەلایەن ئەمریكاوە كراونەتە ئامانج و بەهۆیەوە سەعد دوای بعێجی فەرماندەی حەشدی شەعبی لە ئەنبار كوژراوە و لیستی ناوی 14 چەكداری تریشی بڵاوكردووەتەوە كە لەو بۆردومانەدا كوژراون.
لە پارێزگای بابلیش فەرماندەیی ئۆپراسیۆنەكانی جزیرە سەر بە دەستەی حەشدی شەعبی لە جورف سەخر بۆردومانكراوە و لە ئەنجامدا دوو چەكداری لیوای 47 برینداربوون.
حەشدی شەعبی دوپاتیكردووەتەوە ئەو بۆردومانانە پێشێلكردنی سەروەری عیراقە و بەرپرسیارێتی پاراستنی سەروەری وڵاتیشی خستووەتە ئەستۆی هەموو هێز و لایەنە سیاسییەكان كە پێویستە رێگری لەو پێشێلكاری و هێرشانە بكەن.
لە ئەنجامی بۆدرومانكردنی بارەگایەكی حەشدی شەعبی چەكدارێكی ئەو هێزە لە خورماتوو كوژرا و شەوی رابردووش سێ جار بە درۆن هێرشكرایە سەرناوەندی دیپلۆماسی ئەمریكا لە بەغداد.
راگەیاندنی حەشدی شەعبی بڵاویكردەوە، درەگانی شەوی رابردو بارەگای فەوجی چواری سەر بەلیوای 52 هێزەكانیان لە فڕۆكەخانەی سەربازی حلیۆە لەسنوری قەزای خورماتوو بۆردومان كراوە و بەهۆیەوە چەكدارێكیان كوژراوە و چوارچەكداریش برینداربوون.
پەیامنێری كوردسات نیوز لە خورماتوو رایگەیاند، بەیانی ئەمرۆش ئەو بارەگایەی حەشدی شەعبی لە سنوری قەزای خورماتوو دووجار بۆردومانكراوەتەوە، بەڵام تائێستا قەبارەی زیانەكان نەزانراوە.
لەلایەكی ترەوە پەیامنێری كوردسات نیوز لە بەغداد رایگەیاند، درەنگانی شەوی رابردوو سێجار بە درۆن هێرشكراوەتەسەر ناوەندی دیپلۆماسی ئەمریكا لەناو فرۆكەخانەی بەغداد، یەكێك لە درۆنەكان خراوەتە خوارەوە دوو درۆنەكەی دیكەش لە نێو باڵەخانەی ناوەندەكە كەوتوونەتە خوارەوە بەڵام یەكێكیان تەقیوەتەوە.
د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق رایگەیاند، جەژنی نەورۆز، بەو رەمزییەتە مێژووییە قووڵەی کە هەیەتی، بەرجەستەکەری ماناکانی نوێبوونەوە و سەرلەنوێ ژیانەوە و ئومێدە، ئاماژەی بەوەشکردوە، لەم بۆنەیەدا شانازیی خۆمان بەو هەمەجۆرییە کولتوری و شارستانییەی وڵاتەکەمان پێی دەناسرێتەوە دەردەبڕین.
بەبۆنەی جەژنی نەورۆزەوە، د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، پەیامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە؛ گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی رۆڵەکانی گەلی کوردمان لە عیراق و تەواوی کوردانی سەرتاسەری جیهان دەکەین بەبۆنەی هاتنەوەی جەژنی نەورۆزی پیرۆز، هیوای تەندروستییەکی باش، خۆشی، خێر و ئاشتی بۆ هەمووان دەخوازین.
ئاماژەی بەوەشکردوە، جەژنی نەورۆز، بەو رەمزییەتە مێژووییە قووڵەی کە هەیەتی، بەرجەستەکەری ماناکانی نوێبوونەوە و سەرلەنوێ ژیانەوە و ئومێدە.
هەروەها رەنگدانەوەی بەهاکانی ئازادی و برایەتی و پێکەوەژیانی ئاشتییانەی نێوان پێکهاتەکانی یەک گەلە؛ هاوکات دەرفەتێکە بۆ بەهێزکردنی گیانی یەکڕیزی نیشتمانی و چەسپاندنی پرەنسیپەکانی خۆشەویستی و لێبوردەیی لەنێوان هەموو مرۆڤەکاندا.
لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا، سەرۆک کۆمار دەڵێت؛ لەم بۆنەیەدا شانازیی خۆمان بەو هەمەجۆرییە کولتووری و شارستانییەی وڵاتەکەمان پێی دەناسرێتەوە دەردەبڕین و جەخت دەکەینەوە لە سەر گرنگیی چەسپاندنی پێکەوەژیان و کارکردنی هاوبەش بۆ بەهێزکردنی سەقامگیری و بەدیهێنانی خواستەکانی گەلەکەمان بۆ داهاتوویەکی ئارام و گەشاوە.
راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عیراق دەڵێت، ئەوانەی هەوڵی نانەوەی فیتنە و ئاژاوە دەدەن پێویستە دەستبەجێ بووەستێنرێن.
قاسم ئەعرەجی راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عیراق رایگەیاند، ئەوانەی بوونەتە سەرچاوە بۆ هاندانی فیتنە و چاندنی دووبەرەكی لە نێوان عیراقییەكاندا، پێویستە دەستبەجێ بووەستێنرێن و رێگەیان پێنەدرێت پەرە بە تایفەگەری بدەن.
وتیشی، ئەو كارانە پێشێلكارییەكی ئاشكرای یەكڕیزی وڵات و ئاسایشی نیشتمانی عیراقە و بەپێی یاساش لێپێچینەوە لە هەموو ئەو كەسانە دەكرێت كە بسەلمێنرێت دەستیان لەو كارانەدا هەیە.
ناوبراو ئاماژەی بەوەشكرد، عیراق گۆڕەپانێكی یاریكردن نییە بۆئەوەی ئەو كەسانە بە ئارەزووی خۆیان دەستوردانی تێدا بكەن.
پێشتریش محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی عیراق جەختیكردەوە لە پێویستی پاراستنی ئاشتی كۆمەڵایەتی و دووركەوتنەوە لە هەموو و توندوتیژییەك بۆئەوەی لەو رێگەیەوە عیراق پەلكێش نەكرێت بۆ ئەو جەنگەی ناوچەكەی گرتووەتەوە.
د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، بە بۆنەی هاتنی جەژنی رەمەزانەوە پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە؛ گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی گەلی عیراق و تەواوی موسڵمانانی جیهان دەکات.
لە پەیامەکەیدا سەرۆک کۆمار هیوای خواستوە ئەم جەژنە ببێتە مایەی خێر و بەرەکەت بۆ عیراق و وڵاتانی ئیسلامی و داواشی لە خوای گەورە کردوە، کە ئاشتی و تەبایی بەسەر ناوچەکەدا بکێشێت.
لە بەشێکی تری پەیامەکەیدا، سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوە کرد، کە جەژنی ئەمساڵ لە کاتێکدایە ناوچەکە بە رەوشێکی نائاسایی و گرژییەکی زۆردا تێدەپەڕێت، کە کاریگەری نەرێنییان لەسەر ئاسایش و سەقامگیری گەلان دروست کردووە.
د. لەتیف رەشید، راشیگەیاندوە، کە ئەم رەوشە وا دەخوازێت هەمووان کار بۆ پاراستنی یەکڕیزی نیشتمانی و بەهێزکردنی گیانی هاوکاری و کارکردنی بەکۆمەڵ بکەن، تاوەکو بتوانرێت بەسەر ئاڵنگارییەکاندا زاڵ بن و سەلامەتی هاووڵاتیان بپارێزرێت.
لە کۆتایی پەیامەکەیدا، د. لەتیف رەشید هیواشی خواستوە، کە ململانێ و گرژییەکان کۆتایییان بێت و ئاشتی باڵ بەسەر ناوچەکەدا بکێشێت، تاوەکو هەموو گەلان بتوانن لە کەشێکی پڕ لە ئاسایش و گەشەسەندندا بژین.
فڕۆكەكانی ئەمریكا بۆردومانی بارەگاكانی حەشدی شەعبییان لە كەركوك و سەڵاحەدین كرد و بەهۆیەوە ژمارەیەك چەكدار برینداربوون.
دەستەی حەشدی شەعبی لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، بەرەبەیانی ئەمڕۆ فڕۆكەكانی ئەمریكا بۆردومانی بارەگای لیوای شەشی هێزەكانیان لە قەزای بێجی كردووە و بەهۆیەوە سێ ئەندامی هێزەكانیان برینداربوون.
ئاماژە بەوەشكراوە، لە بۆردومانێكی دیكەدا، بارەگایەكی سەر بە لیوای 31 ی حەشدی شەعبی لە نزیك فڕۆكەخانەی چینی لە سەلاحەدین بۆردومانكراوە و كوژراوێك و ژمارەیەك برینداری لێكەوتووەتەوە.
پێشتریش وەزارەتی بەرگری عیراق بڵاویكردەوە، شەوی رابردوو فڕۆكەكانی ئەمریكا بۆردومانی بارەگای فەوجی سێی لیوای 16 ی حەشدی شەعبی لە قەزای داقوق و بارەگای لیوای 63 یان لە كەركوك كردووە.
ئەندامێكی فراكسیۆنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە ئەنجومەنی نوێنەران، 100 ئیمزا بۆ كاراكردنی ماددەیەكی دەستووری لەبارەی زمانی كوردی لەنووسراو و بڕیار و یاساكانی عیراق كۆدەكاتەوە تا لەمەودوا بەزمانی كوردیش بڵاوبكرێنەوە.
پۆڵا سیروان دێڕەشەیی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە فراكسیۆنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لەسەرو بەندی ساڵی نوێی كوردی و زمانی دایكدا لەپەرلەمانی عیراق، 100 ئیمزای فراكسیۆنە جیاجیاكانی ئەنجومەنی نوێنەران كۆكردووەتەوە، بۆ كاراكردنی ماددەی 4ی دەستووری هەمیشەیی عیراق، كە باسی ئەوەدەكات زمانی عەرەبی و كوردی هەردووكیان زمانی رەسمیی وڵاتن، كە دەبێت لەیاسا و وتار و نووسراوەكان بەكاربێن و بڵاوبكرێنەوە.
پۆڵا سیروان دێڕەشەیی رایگەیاندووە، لەسەروبەندی ساڵی نوێی كوردی و رۆژانی جلی کوردی و زمانی دایکدا، نزیکەی 100 ئیمزام بۆ کاراکردنی ماددەیەکی دەستووری لە دەستووری هەمیشەیی عیراقدا کۆکردەوە، بۆ هەموان گرنگە کە چەندە خاڵی ناکۆکمان لە سیاسەتی حوکمڕانیدا هەبێت، بەڵام لە خاڵی «زمان، خاک و نیشتمانەکەماندا» هاوبەش بین، بۆیە سوپاسی هەڵوێستی فڕاکسیۆنی یەکێتی و سەرجەم ئەندامانی فراکسیۆنە کوردییەکان و کوتلەکانی دیکە دەکەم، کە هاوهەڵوێست بوون بۆ بەجێگەیاندنی ئەم ئەرکە.
ئەمڕۆ چوارشەممە کۆمپانیای نەوتی باکور رایگەیاند، سیستمی هەناردەکردنی کۆمپانیاکە ئامادەیە بۆ هەناردەکردنی 500 هەزار بەرمیل نەوت لە رۆژێکدا و لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتییەکان هەماهەنگیان کردوە ئەو بڕەش زیاتر بکەن.
بەپێی راگەیەندراوێکی کۆمپانیاکە، پرۆسەی هەناردەکردنی نەوت لە کێڵگەی (بای حەسەن) و وێستگەکانی (سەردەشاخ و سارەلوو) بە شێوەیەکی ئاسایی و بەبێ هیچ گرفتێک دەستیپێکردووە.
ئاماژە بەوەش کراوە، کە بۆری سەرەکی هەناردەکردنەکە قەبارەکەی 36 ئینجە، لە وێستگەی "سارەلوو"ەوە درێژ دەبێتەوە بۆ وێستگەی (FKMS) لە زاخۆ و لەوێوە بەستراوەتەوە بە تۆڕی بۆرییەکانی هەرێمی کوردستان.
کۆمپانیاکە جەختی لەوە کردووەتەوە، کە سەرجەم بۆریەکان سەلامەتن و هێڵەکان توانای وەرگرتنی بڕی زیاتری نەوتیان هەیە و بڕیارە بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێم، بڕێ هەناردە زیاتر بکەن.
ئەمە لە کاتێكدایە ئەمڕۆ لە رێگەی بۆری نەوتی هەرێمەوە، دەست بە هەناردەی نەوتی عیراق کرایەوە و وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێمیش رایگەیاند، سەرەتا وەک قۆناغی یەکم رۆژانە 250 هەزار بەرمیل لە رۆژێکدا هەناردە دەکرێت.
ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق حكومەتی فیدرالی پابەندكرد بە خەرجكردنی موچەی موچەخۆران هەرێم و جێبەجێكردنی سیستمی ئەسیكۆدا لە هەموو عیراقدا.
فەرمانگەی راگەیاندنی ئەنجومەنی نوێنەران رایگەیاند، لە دانیشتنەكەی شەوی رابردویدا كە تایبەتە بوو بە گفتوگۆكردن لەسەر هەناردەكردنی نەوت لە رێگەی بۆری جەیهانەوە، چەند بریارێكی دەركرد، یەكێك لە بریارەكانیش بریتیە لە خەرجكردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان هاوتای فەرمانبەرانی سەرجەم پارێزگاكانی تری عیراق و دۆزینەوەی رێگای نوێ بۆ فرۆشتنی نەوتی خاو.
داواش لە حكومەتی فیدرال كراوە سیستمی ئەسیكۆدا لە هەموو شارەكان جێبەجێ بكات بە پارێزگاكانی هەرێمی كوردستانەوە، و یاسای نەوت و گاز لە ماوەیەكی دیاریكراودا ئامادە بكات، هەروەها جەختی لە نۆژەنكردنەوەی هێڵی بۆری كەركوك-جەیهان كردەوە.
هەروەها، حكومەتی فیدراڵی پابەندە بە دۆزینەوەی رێگایەك بۆ فرۆشتنی نەوتی خاوی عیراق بۆ ئەوەی دووربكەوێتەوە لە كاردانەوەی ئابووری كە دەتوانێت وڵات وێران بكات.
هەر بە پێی بڕیارەكەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، حكومەتی فیدراڵی دەبێت دەسەڵاتی خۆی بەسەر هەموو سەرچاوەكانی بەرهەمهێنان و گواستنەوە و دابەشكردنی نەوتدا بسەپێنێت.
سەرۆکایەتی کۆماری عیراق لەبارەی هەناردەکردنی نەتەوە راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا داوا دەکات هەمووان هەماهەنگ بن بۆ دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوت.
دەقی راگەیەنراوەکە..
لەم هەلومەرجە هەستیارەی ئێستای بەردەم وڵاتی خۆشەویستمان، پابەندبوونی خۆمان بەیەکڕیزی نیشتمانی لەنێوان هەموو ڕؤڵەکانی گەلی عێراق دووپات دەکەینەوە لەگەڵ پێویستی دوورکەوتنەوە لەناکۆکیە لاوەکییەکان کەخزمەت بە بەرژەوەندی گشتی ناکەن، ئەم قۆناغە پێویستی بەهاودەنگی و یەکڕیزی زیاترە، نەک دابەشبوون و ناتەبایی.
دۆزینەوەی ڕێگەچارەیەک بۆ هەناردەکردنی نەوتی عێراق زۆر گرنگە و خزمەت بەبەرژەوەندییەکانی وڵات دەکات، لەم ڕوانگەیەوە داوا لە حکومەتی فیدرالی و حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەین کەهاوکاربن بۆ دەستپێکردنەوەی هەناردەکردنی نەوتی خاو بۆ دەرەوەی عێراق و پێکەوە کاربکەن بۆ چارەسەرکردنی هەموو کێشە هەڵپەسێردراوەکان بە پێی بڕگەکانی دەستوور و یاسا، بەمەش بەرژەوەندییەکانی وڵات بەدیدەهێنێت و خزمەت بە هەموو خەڵکی عێراق دەکات.
ئێمە چاودێری هەنگاوە ئەرێنییەکانی حکومەتی فیدرالی و حکومەتی هەرێمی کوردستانمان کردووە لەم ڕووەوە، هیوادارین ئەم هەنگاوانە بەهێزتر بکرێن بۆ ئەوەی بەشداربن لەچارەسەرکردنی ئەم پرسە گرنگە، کە دەبێتە هۆکاری پەرەپێدانی سەقامگیری ئابووری و خزمەتکردنی بەرژەوەندی هاوڵاتیان لە سەرتاسەری وڵاتدا.
هەروەها داوا لەئەنجومەنی نوێنەران دەکەین بە گیانی بەرپرسیارێتی نیشتیمانیەوە هەڵسوکەوت بکات بۆ سەرخستنی بەرژەوەندی نیشتمایی و کارکردن بۆ دوورکەوتنەوە لەناکۆکییەکان، چونکە دەبێت بەرژەوەندی عێراق بخرێتە سەرووی هەموو بابەتێکەوە .
سیستمی فیدرالی لەسەر بنەمای یەکڕیزی و هاوکاری نێوان هەموو دەسەڵات و پێکهاتەکان دامەزراوە، ئەمەش پێویستی بەوەیە هەمووان گیانی بەرپرسیارێتی نیشان بدەن و کاربکەن بۆ بەهێزکردنی لێکتێگەیشتن و یەکڕیزی نیشتمانی، و دوورکەوتنەوە لە ناکۆکی.
لە خودای مەزن دەپاڕێینەوە کە گەلەکەمان لە هەموو زیانێک بپارێزێت، و یارمەتی هەمووان بدات بۆ ژیانێکی ئاشتی و خۆشگوزەرانی و یەکێتی نیشتمانی تۆکمە.
سەرۆکایەتی کۆمار
١٧ی ئادار ٢٠٢٦
بە مەبەستی پاراستنی بەرژەوەندییە ئابورییەکان، حکومەتی عیراق هەوڵەکانی بۆ رێککەوتن لەگەڵ ئێران چڕ کردووەتەوە تا رێگە بۆ تێپەڕبوونی کەشتییە نەوتییەکان لە گەرووی هورمز بدرێت.
حەیان عەبدولغەنی وەزیری نەوتی عیراق، ئەمڕۆ رایگەیاند، حکومەتی عیراق لە هەوڵ و پەیوەندیی بەردەوامدایە لەگەڵ لایەنی ئێرانی بە مەبەستی رێگەدان بە تێپەڕبوونی کەشتییە نەوتییەکانی عیراق لە رێگەی گەرووی ستراتیژیی هورمزەوە.
ئاماژەی بەوەکردووە، "پەیوەندی لەگەڵ ئێران هەیە سەبارەت بە رێگەدان بە تێپەڕبوونی هەندێک لە کەشتییە نەوت هەڵگرەکانی عیراق" لەو ناوچە هەستیارەدا.
ئەم هەوڵانەی بەغداد لە کاتێکدایە، عیراق یەکێک بووە لە یەکەمین وڵاتانی بەرهەمهێنەری نەوت لە رێکخراوی ئۆپێک کە دوای هەڵگیرسانی جەنگ، ئاستی بەرهەمهێنانی نەوتی خۆی کەم کردووەتەوە. بەپێی ئامارەکان، بەرهەمهێنانی نەوتی عیراق لە 4.3 ملیۆن بەرمیلەوە بۆ نزیکەی 1.2 ملیۆن بەرمیلی رۆژانە دابەزیوە.
ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەبارەی كێشەی هەناردەكردنی نەوت لە نێوان هەولێر و بەغداد كۆدەبێتەوەو لێپرسراوانی هەردوولا بانگهێشت دەكات.
بڕیارە ئێوارەی ئەمڕۆ ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق كۆببێتەوە بۆ گفتوگۆ لەسەر كێشەی هەناردەی نەوتی عیراق بۆ بەندەری جەیهان لە رێگەی بۆری نەوتی هەرێمەوە، بە پێی كارنامەی كۆبوونەوەكەش بریكاری وەزارەتی نەوتی عیراق و وەزیری سامانە سروشتییەكانی هەرێم و بەڕێوەبەری گشتی كۆمپانیای بە بازاڕكردنی نەوت "سۆمۆ" بانگهێشتی كۆبوونەوەكە بكرێن.
ئاماژە بەوەشكراوە، ئامانجی كۆبوونەوەكە بۆ گفتوگۆكردنە لەسەر چۆنییەتی هەناردەكردنی نەوت لە رێگەی بۆری كەركوك-جەیهان و نەهێشتنی ئاستەنگەكان و چارەسەركردنی ئەو قەیرانە داراییەی بەهۆی هێرشەكانی سەر عیراق دروستبووە.