عیراق
سەرۆک وەزیرانی عیراق پەیامێکی هاوخەمى ئاڕاستەی سەرۆکی ڤەنزوێلا دەکات و ئامادەیی بەغداد بۆ ناردنی هاوکاریی مرۆیی بۆ ئەو وڵاتە رادەگەیەنێت.
عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، ئەمڕۆ هەینی پەیامێکی هاوخەمى و پاڵپشتی ئاڕاستەی دێڵسی رۆدریگز سەرۆكی كاربەڕێكەی ڤەنزوێلا کرد، بەهۆی ئەو بوومەلەرزە بەهێزەی چەند ناوچەیەکی ئەو وڵاتەی هەژاند و زیانی گەورەی گیانی و مادی لێکەوتەوە.
نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیرانی عیراق لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرایکرد، عەلی زەیدی، سەرەخۆشی و پاڵپشتی خۆی بۆ گەلی ڤەنزوێلا دەربڕیوە بۆ تێپەڕاندنی شوێنەوارە بەژانەکانی ئەو کارەساتە سروشتییە."
سەرۆک وەزیرانی عیراق جەختی لە هاوخەمی و هاوپشتی تەواوی حکومەت و گەلی عیراق لەگەڵ ڤەنزوێلا کردووەتەوە لەم بارودۆخە مرۆییە سەختەدا.
لە راگەیەنراوەکەدا، عیراق ئامادەیی تەواوی خۆی دەربڕیوە بۆ پێشکەشکردنی هەر جۆرە هاوکارییەکی مرۆیی پێویست و هەماهەنگیکردن لە هەوڵەکانی فریاگوزاری و پشتیوانیکردنی لێقەوماوانی بوومەلەرزەکە.
لە کۆتایی راگەیەنراوەکەشدا، سەرۆک وەزیرانی عیراق هیوای سەلامەتی بۆ گەلی ڤەنزوێلا خواستووە بۆ ئەوەی بتوانن لە زووترین کاتدا لێکەوتەکانی ئەم کارەساتە تێپەڕێنن.
وەزیری دەرەوەی ئەمریكا رایگەیاند، رەوشی سیاسیی عیراق لە ئاستێكی باشدایە و ئاماژەی ئەرێنی هەیە بۆ تەواوكردنی كابینەكەی عەلی زەیدی.
ماركۆ روبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا لە لێدوانێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، هەنگاوی باش لە عیراقدا دەنرێن و ئیدارەی ئەمریكا لە نزیكەوە چاودێری پێشهاتەكان دەكات و هەماهەنگییەكانیان لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی عیراقدا بەردەوامە.
راشیگەیاند، ئاماژەكانی تەواوكردنی كابینەی نوێی حكومەتی عیراق و ئەرێنین و ئەمریكاش گەشبینە بەرامبەر بەرەو پێشچونەكانی پڕۆسەی سیاسی لە وڵاتەكەدا.
وتیشی، عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق لە ئایندەیەكی نزیكدا سەردانی ئەمریكا دەكات و بڕیارە لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ كۆببێتەوە بۆ تاوتوێكردنی چەندین دۆسیەی جێی بایەخی هاوبەشی نێوان هەردوو وڵات.
سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، لە داهاتوودا پەیوەندی نێوان بەغداد و واشنتۆن لە هاوبەشییەكی سەربازییەوە دەگۆڕێت بۆ هاوبەشییەكی ئابوری و كۆمپانیا ئەمریكییەكان لە لەپێشینە دەبن بۆ كاركردن لە عیراق.
عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق لە چاوپێككەوتنێكی تەلەفزیۆنیدا رایگەیاند، لە قۆناغی داهاتووی عیراقدا كۆمپانیا ئەمریكیەكان لەریزی پێشەوەی ئەو كۆمپانیایانەدا دەبن كە لە عیراق كاردەكەن.
وتیشی، پێشنیازێك ئامادەكراوە بۆ دامەزراندنی سندوقێكی هاوبەش بۆ وزە و گەشەپێدان لەگەڵ ئەمریكا كە تێچوەكەی بە هاوتای 500 هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانەیە داهاتەكەشی تەرخان دەكرێت بۆ پڕۆژەكانی كارەبا و ژێرخانی ئابوری، ئەمە جگە لە تەرخانكردنی هەمان بڕی نەوت بۆ بەشداریكردن لە دووبارە پڕكردنەوەی یەدەگی نەوتی ستراتیژیی ئەمریكا.
زەیدی رایگەیاند، هێزەكانی ئەمریكا لە دوای 30 ئەیلولەوە لە عیراق دەكشێنەوە، دوای ئەو وادەیەش هیچ پاساوێك بۆ گروپە چەكدارەكان یان گروپە مقاوەمە نامێنێت و دەبێت ئەو كاتە چەكداماڵینیان كۆتایی بێت.
هێزەكانی سنوری عیراق رایانگەیاند كە توانیویانە رێگری لە قاچاخچێتیی 34 كیلۆگرام ماددەی هۆشبەر بكەن، كە لەرێگەی باڵۆنێكی هەواییەوە لە سنوری پارێزگای ئەنبار رەوانە كرابوو.
فەرماندەیی هێزەكانی سنوری عیراق رایگەیاند مەفرەزەكانی فەوجی سێی لیوای شەش لە پارێزگای ئەنبار دەستیان بەسەر بڕی 34 كیلۆگرام ماددەی هۆشبەردا گرتووە.
بەپێی زانیارییەكان ئەم بڕە لە ناو باڵۆنێكی هەواییدا شاردرابووەوە و ویستراوە لە دەروازەی تەرێبیلی سنورییەوە تێپەڕێنرێت.
فەرماندەییەكە ئاماژەی بەوە كرد كە لەرێگەی كامێرا گەرمییەكانەوە توانراوە جوڵەی باڵۆنەكە لەسەر هێڵی سنوری جیهانی ببینرێت و بخرێتە خوارەوە.
هەروەها دەركەوتووە كە 197 هەزار حەبی كەبتاگۆن لەناو باڵۆنەكەدا بووە و جەختی لە گرتنەبەری رێوشوێنی تر كردەوە بۆ پاراستنی ئاسایشی نیشتمانی.
وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند ئەو دەنگۆیانەی باس لە هەڕەشەی عیراق دەکەن بۆ کۆتاییهێنان بە ئەندامێتی خۆی لە رێکخراوی ئۆپێک، بە هیچ شێوەیەک رەنگدانەوەی هەڵوێستی رەسمی حکومەتی عیراق نین.
وەزارەتەکە رونیکردەوە کە نە سەرۆک وەزیران و نە حکومەتی عیراق پرسی کشانەوەیان نەخستووەتە روو، بەڵکو عیراق بەردەوام جەختی لەسەر گرنگیی سەرلەنوێ هەڵسەنگاندنەوەی سەقفی بەرهەمهێنان کردووەتەوە، بەجۆرێک کە بگونجێت لەگەڵ توانای بەرهەمهێنانی بەردەوامی وڵاتانی ئەندام، ئەمەش بەپێی ئەو رێککەوتنەی کە لەلایەن سەرجەم وڵاتانی پەیوەندیدارەوە پەسەندکراوە و لەژێر رۆشنایی لێکتێگەیشتنە تایبەتەکان بە دۆخی ئەمنی و ئابوری عیراق.
لەو چوارچێوەیەدا، وڵاتانی ئەندام لە ئۆپێک و هاوپەیمانەکانیان (OPEC+) وەڵامی ئەم داواکارییەیان داوەتەوە لە رێگەی دەستپێکردنی پرۆسەی سەرلەنوێ هەڵسەنگاندنەوە بۆ زۆرترین توانای بەرهەمهێنانی بەردەوامی وڵاتانی ئەندام، کە لە ئێستادا بە هەماهەنگی لەگەڵ کۆمپانیایەکی راوێژکاری نێودەوڵەتی سەربەخۆ و بە بەشدارییەکی کارای عیراق، بەپێی خشتەی کاتیی دیاریکراو جێبەجێ دەکرێت.
هەروەها وڵاتانی ئۆپێک و هاوپەیمانەکانیان لە ئێستاوە دەستیان کردووە بە گەڕاندنەوەی قۆناغ بە قۆناغی ئەو بڕە نەوتەی کە پێشتر کەمکرابووەوە، و بڕیارە لە چەند مانگی داهاتوودا گەڕانەوەی سەرجەم کەمکردنەوە ئارەزوومەندانەکان تەواو بێت، ئەمەش هاوکار دەبێت لە بەرزکردنەوەی سەقفی بەرهەمهێنانی عیراق. لەبەر ئەوە، هەر داواکارییەک سەبارەت بە سەقفی بەرهەمهێنان یان ئاستی توانای بەرهەمهێنان، لە رێگەی میکانیزمە تەکنیکی و تەوافقەییە پەسەندکراوەکانی ناو چوارچێوەی رێکخراوی ئۆپێک و هاوپەیمانەکانی چارەسەر دەکرێت.
وەزارەتی نەوت ئاماژەی بەوەش کرد کە لێکتێگەیشتنێکی ئاستبەرز لەلایەن وڵاتانی ئەندامەوە هەیە بۆ دۆخی تایبەتی عیراق و ئەو نەهامەتییانەی کە پیشەسازی نەوتی عیراق لە ماوەی زیاتر لە چل ساڵی رابردودا بەهۆی جەنگ، گەمارۆ و تەحەددییەکانەوە چەشتوویەتی، کە دوایینیان وێرانبوونی چەندین بەشی ژێرخانی نەوتی و پاڵپشتیکار بوو بەهۆی هێرشە تیرۆریستی و تێکدەرانەکانەوە.
رونیشیکردەوە کە ئەم دۆخە رەچاو دەکرێت بۆ ئەوەی بەرهەمهێنانی نەوتی عیراق لە ئاستێکی دادپەروەرانەدا بێت، کە بتوانێت پێگەی خۆی وەک دووەم گەورەترین بەرهەمهێنەر لەناو وڵاتانی رێکخراوەکەدا بەدەستبهێنێتەوە، و ئەنجامە خوازراوەکان لە پڕۆژەکانی پەرەپێدان و نۆژەنکردنەوەی سەرجەم جومگەکانی پیشەسازی نەوت بەدیبهێنێت، کە دەمارگیر و سەرچاوەی سەرەکیی داهاتە داراییەکانی عیراق پێکدەهێنێت.
لێپرسراوێکی باڵا لە وەزارەتی نەوتی عیراق بە رۆیتەرزی رایگەیاند، ئەگەر پشکی وڵاتەکەی لە بەرهەمهێنانی نەوتی رێکخراوی ئۆپێک بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد نەکرێت، عیراق ناچار دەبێت سەرجەم بژاردە بەردەستەکانی بەردەمی تاوتوێ بکات.
بە گوێرەی زانیارییەکانی رۆیتەرز، لێپرسراوانی عیراق پێشتر بژاردەی کشانەوەیان لە رێکخراوی ئۆپێک خستووەتە بەرباس، بەڵام پلانی ئێستایان مانەوەیە لە رێکخراوەکەدا بەو مەرجەی پشکێکی بەرزتر بۆ هەناردەکردنی نەوت بەدەستبهێنن.
ئەم لێدوانانە لە کاتێکدایە کە دوای کشانەوەی ئیمارات لە ئۆپێک، ئەگەری کشانەوەی عیراقیش دەبێتە گورزێکی دیکەی بەهێز بۆ رێکخراوەکە، بەتایبەت کە عیراق یەکێکە لە پێنج وڵاتە دامەزرێنەرەکەی ئۆپێک.
ئەمە لە کاتێکدایە، دوێنێ، عەلی زەیدی سەرۆک وەزیرانی عیراق رایگەیاند، داوا لە رێکخراوی ئۆپێک دەکەن پشکی هەناردەکردنی نەوتیان بۆ زیاد بکرێت.
عەبدولحسێن موسەوی، وەزیری تەندروستیی عیراق رایگەیاند، وەزارەتەکەیان ژمارەیەک رێکاری پێشوەختەی گرتووەتەبەر بەمەبەستی دابینکردنی ئاسایشی تەندروستی لە کاتی سەردانی یادی عاشورادا و رووبەڕووبوونەوەی هەر رەوشێکی نەخوازراوی تەندروستی.
وەزیری تەندروستی ئاماژەی بەوە کرد، کە ئامادەکارییەکانی وەزارەت بۆ بۆنە ساڵانەییەکان شتێکی نوێ نییە، بەڵام ئەوان هەمیشە هەوڵدەدەن لە رێگەی ئەم بەدواداچوونانەوە خزمەتگوزاری نوێتر و دەستکەوتی زیاتر پێشکەش بکەن.
موسەوی روداوەکەی بە گردبوونەوەیەکی جەماوەریی گەورە لە پارێزگای کەربەلای پیرۆز وەسف کرد، کە پێویستی بە پلانێکی تەندروستیی تایبەت هەیە، جەختیشی لەوە کردەوە کە رۆڵی وەزارەتی تەندروستی کاریگەر دەبێت لە رێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشییە گواستراوەکان و دابینکردنی مەفرەزە پزیشکییە پێویستەکان بۆ وەڵامدانەوەی هەر کێشەیەکی تەندروستی کە لەم ماوەیەدا بێتە پێشەوە.
عەلی فالح زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق رایگەیاند، پەیوەندی نێوان عیراق و ئەمریکا لە پەیوەندی سەربازییەوە دەگۆڕێت بۆ هاوبەشی ئابووری و روبەروبونەوەی بەرەنگاربونەوەی گەندەڵی لە کاری پێشینەی ئەوە.
ئەمڕۆ چوارشەممە، عەلی فالح زەیدی سەرۆک وەزیرانی عێراق رایگەیاند، پەیوەندی لەگەڵ ئەمریکا لە پەیوەندی سەربازییەوە دەگۆڕێت بۆ هاوبەشی ئابووری و لە بارەی چەکدانانی گروپە چەکدارەکانی عیراقیشەوە، جەختیکردوەتەوە، زۆربەی کوتلەکان لە ئێستاوە دەستیانکردووە بە رادەستکردنی چەکەکانیان بە دەوڵەت.
عەلی زەیدی دوپاتیکردوەتەوە، دوای کشانەوەی سەرجەم هێزەکانی ئەمەریکا، هیچ پاساو و پێویستییەک بۆ هیچ گروپێکی چەکدار لە عیراقدا نابێت و چەک دەبێت تەنها لە دەستی دەوڵەتدا بێت.
سەرۆک وەزیرانە نوێیەکەی عیراق جەختیکردوەتەوە، کاری لە پێشیینەی ئەو بەرەنگاربونەوەی گەندەڵییە و بۆ ئەو مەبەستەش تەواوی هەوڵەکانی دەخاتەگەڕ.
ناوبراو ئاماژەی بەوەشکردوە، دەیانەوێت بڕی بەرهەمهێنانی نەوت زیاد بکەن و داوایان لە رێکخراوی ئۆپێک ئەوەیە بەرهەمهێنانی نەوتیان بەگوێرەی توانا نەوتییەکانی عیراق و قەبارەی دانیشتوان زیاد بکات.
ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق رێکاری توندی یاسایی دژی دروستکردن و بەکارهێنانی فڕۆکە بێفڕۆکەوان راگەیاند.
ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق رێنمایی ئاڕاستەی سەرجەم دادگا تایبەتەکان کرد، کە بڕگەکان یاسای دژەتیرۆری ژمارە (13)ی ساڵی 2005 جێبەجێ بکەن بەسەر هەر کەسێکدا کە هەستێت بە دروستکردن، بەکارهێنان، یان هێشتنەوەی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان (درۆن) بۆ هەر مەبەستێک کە پێچەوانەی یاسا بێت
ئەم هەنگاوە دادوەرییەی بەغداد وەک هەوڵێک دەبینرێت بۆ کۆنترۆڵکردنی چالاکییە سەربازییەکانی دەرەوەی چوارچێوەی دەوڵەت و رێگریکردن لە تێوەگلانی زیاتری عیراق لە ململانێ هەرێمییەکاندا
رێكخراوی تەندروستی جیهانی رەتیدەكاتەوە هیچ حاڵەتێكی توشبون بە ڤایرۆسی هانتا لە عیراق تۆمار كرابێت .
دكتۆرە عەلیا جاسم محەمەد، لێپرسراوی تەندروستی گشتی لە نووسینگەی رێكخراوی تەندروستی جیهانی لە عیراق، رایگەیاندووە ، ئەو هەواڵانەی باس لەوە دەكەن كە حاڵەتی توشبون بە ڤایرۆسی هانتا لە عیراق تۆمار كرابێت دورن لە راستیەوە و لەگەڵ وەزارەتی تەندروستی عیراق هەماهەنگییان هەیە و بە بەردەوامی بەدواداچوون بۆ ئەو نەخۆشییە گوازراوانە دەكەن و تا ئێستاش هیچ ئاماژەیەك نیە بۆ ئەوەی توشبون بە ڤایرۆسی هانتا لە وڵاتەكەدا تۆماركرابێت .
ڤایرۆسی هانتا نەخۆشییەكی ڤایرۆسی دەگمەنە كە بەگشتی لە هەندێك جۆری قرتێنەرەكانی وەك "مشك و جرج" بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە و لە زۆربەی جۆرەكانیشدا بە ئاسانی لە نێوان مرۆڤەكاندا بڵاو نابێتەوە.
دەست بەسەر زیاتر لە 67 ملیار دینار و یەك ملیۆن دۆلاری تر لە دۆسیەی بریكاری وەزارەتی نەوتی عیراق گیرا.
ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق رایگەیاند، لە بەردەوامی لێكۆڵینەوەكانی دۆسیەی عەدنان جومەیلی، بریكاری وەزارەتی نەوتی عیراق، دەست بەسەر بڕی 67 ملیار دینار و یەك ملیۆن دۆلاری تردا گیراوە.
ئاماژەی بەوەش كرد، بەشێك لەو پارانە لە ماڵی چەند كەسێكدا و بەشەكەی تری لە قووڵایی چوار مەتر لە ژێر زەویدا شاردرابوونەوە، كە بە ئامێری تایبەت دۆزراونەتەوە.
راشیگەیاند، لەسەر بنەمای دانپێدانانەكانی جومەیلی، پارێزگاری پێشووتری سەڵاحەدین و بەڕێوەبەری ئێستای تەندروستی پارێزگاكە دەستگیركراون.
تا ئێستاش كۆی گشتی ئەو پارانەی لەو دۆسیەیەدا دەستیان بەسەردا گیراوە، گەیشتووەتە زیاتر لە 98 ملیار دینار و 11 ملیۆن دۆلاری ئەمریكی.
لە عیراق هۆشداری دەدرێت لە پیسبوونی ئاوی روباری دیجلە و فورات و هاووڵاتیان ئاگادار دەكرێنەوە كە ئاوی ئەو دوو روبارە بۆ بەكارهێنانی مرۆڤ و تەنانەت راوەماسی شیاو نەماون.
روانگەی عیراقی سەوز لە راپۆرتێكدا بڵاویكردووەتەوە، ئاستی ئاوی روباری فورات بۆ نزمترین ئاست لە ماوەی دەیەیەكدا دابەزیوە، بەهۆیەوە پیسبوونی ئاوەكە زیادی كردووە و بووەتە هەڕەشە بۆ سیستمی ئاو و ژینگە.
هۆكاری سەرەكیش دەگەڕێندرێتەوە بۆ فڕێدانی راستەوخۆی پاشماوەی پزیشكی و تەندروستی بۆ ناو روبارەكە و هەروەها ئۆكسجینی تواوە لە ئاوەكەدا كەمبووەتەوە و هەڕەشە لە ژیانی ماسی و زیندەوەرە ئاوییەكان دەكات، ئەوە سەرباری تێكەڵبووی بڕێكی زۆر لە ئاوی كشتوكاڵی كە پەینی كیمیایی و خوێی تێدایە.
روانگەكە هۆشداری دەدات لەوەی ئەو كارەساتە ژینگەییە كۆچی ناوخۆیی لە ناوچەی زۆنگاوەكان و گوندەكان زیاد دەكات، چونكە سامانی ماسی و ئاژەڵ لەناودەچێت، بە تایبەت كە لە ساڵانی رابردوودا زیاتر لە 500 سەر گامێش لەناوچووە و 70%ی زەوییە كشتوكاڵییەكانیش بێبەرهەم بوون.
هاوكات ئەنجومەنی پارێزگای بەغداد رایگەیاندووە، 90%ی ئاوی روباری دیجلە بۆ بەكارهێنانی مرۆڤ شیاو نەماوە، ئەوەش هەڕەشەیە بۆ نزیكەی دە ملیۆن دانیشتووی بەغداد كە ئاوی روبارەكە بەكاردەهێنن، بە تایبەت بۆ خواردنەوە.
گفتوگۆكان لەسەر تەواوكردنی كابینەی حكومەتی عیراق بەردەوامە و پێشبینی دەكرێت لە دوای 10ی مانگی موحەرەمەوە پێكهاتەی وزاری حكومەت تەواو بكرێت.
سەرچاوەیەكی نزیك لە چوارچێوەی هەماهەنگی شیعەكان بە رۆژنامەی سەباحی راگەیاند، چوارچێوەی هەماهەنگی لە كۆبوونەوەكانیاندا پرسی دەنگدان بە تەواوی كابینەی نوێی حكومەت تاوتوێ دەكەن، بە مەرجێك لەسەر بنەمای لێكتێگەیشتنی سیاسی و دیدگای هاوبەشی حكومەت بێت.
ئەو سەرچاوەیە راشیگەیاندووە، پێشبینی دەكرێت لە دوای 10ی موحەرەمەوە پێكهاتەی وزاری حكومەتی نوێی عیراق تەواو بكرێت و دەشڵێت، دیاریكردنی وەزیرە ئەمنییەكان لە دەسەڵاتی عەلی زەیدی سەرۆك وەزیران دەبێت.
هاوكات سەڵاح دلیمی ئەندامی هاوپەیمانی عەزم ئەوەی پشتڕاستكردووەتەوە كە، دانوستانەكان لەنێوان هێزە سیاسییەكان بۆ تەواوكردنی كابینەی وزاریی حكومەت بەردەوامە.
دوای جێبەجێکردنی مەرجەکانی رێکخراوی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە، بانکی ناوەندیی عیراق قۆناغی کۆتایی لابردنی سزای دۆلاری لەسەر ژمارەیەک بانکی ناوخۆیی راگەیاند.
بانکی ناوەندیی عێراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، سەرجەم رێکار و پێداویستییە تایبەتەکانی بە گەڕانەوە و تێکەڵکردنەوەی ئەو بانکانە تەواو کردووە کە پێشتر قەدەغەکردنی مامەڵەکردنیان بە دۆلاری ئەمریکی لەسەر بوو لە پرۆسەی حەواڵەی دەرەکی و دراوە بیانییەکاندا.
ئاماژەی بەوە کردووە، ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی بەرنامەی چاکسازیی بانکەکەدایە بە هەماهەنگی لەگەڵ دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان، بۆ بەهێزکردنی سەقامگیریی نەقدی و دارایی و بەرزکردنەوەی ئاستی تێکەڵبوونی کەرتی بانکیی عیراق لەگەڵ سیستمی دارایی جیهانی.
بانکی ناوەندی جەختیشیکردەوە، دۆسیەکە گەیشتووەتە قۆناغی کۆتایی بۆ گەڕانەوەی قۆناغ بە قۆناغ و رێکخراوی ئەو بانکانە، ئەمەش دوای ئەوەی سەرجەم مەرجەکانی پابەندبوون بە بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە و دارایی تیرۆریان جێبەجێ کردووە.
لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە، سەرجەم پێداویستییە تەکنیکی و رێکارییەکان بۆ بەرزکردنەوەی کارتی پارەدانی ئەلیکترۆنی تایبەت بە کۆمپانیا تۆمارکراوەکان و بازرگانان تەواو کراون، بە ئامانجی فراوانکردنی خزمەتگوزارییە داراییە دیجیتاڵییەکان و دابینکردنی پێداویستیی بازاڕ.
بانکی ناوەندیی عێراق پابەندبوونی خۆی دووپاتکردەوە بە دابینکردنی داواکاری لەسەر دۆلاری ئەمریکی بۆ کەرتی گشتی و تایبەت بەپێی پێوەرە پەسندکراوەکان، بە پشتبەستن بە یەدەگێکی بەهێزی دراوی بیانی و سیاسەتێکی نەقدی کە ئامانجی پاراستنی سەقامگیریی نرخی دینار و سەلامەتی کەناڵە داراییەکانە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن.
ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق، ئەمڕۆ دووشەممە، رایگەیاند کە کۆی گشتیی ئەو پارانەی لە دۆسیەی بریکاری دەستبەسەرکراوی وەزارەتی نەوت بۆ کاروباری پاڵاوتن (عەدنان ئەلجومەیلی) دەستیان بەسەردا گیراوە، بۆ 10ملیۆن دۆلار و 31 ملیار دینار بەرزبووەتەوە.
راگەیاندنی ئەنجومەنی باڵای دادوەری لە بەیاننامەیەکدا رایگەیاند: لە ئەنجامی بەدواداچوونی ورد بۆ دەستبەسەرداگرتنی ئەو داهاتە داراییانەی کە لە ئەنجامی بەفیڕۆدانی سامانی گشتی لەو پڕۆژانەی لەلایەن تۆمەتبار و لایەنەکانی دیکەی دۆسیەکەوە جێبەجێ کراون، کۆی گشتیی بڕی پارە دەستبەسەرداگیراوەکان بەرزبووەتەوە بۆ (10) ملیۆن دۆلاری ئەمریکی و (31) ملیار دیناری عیراقی.
بەیاننامەکە ئاماژەی بەوەش کردووە، کە: هەوڵە بەردەوامەکانی دادگا، دوێنێ یەکشەممە بووە هۆی دەستبەسەرداگرتنی نزیکەی 20 ملیار دیناری عیراقی کە لە ناو کێڵگەیەکدا حەشاردرابوو، وێڕای سەرنەکەوتنی هەوڵێک بۆ قاچاخکردنی پێنج ملیار دیناری عیراقی لە یەکێک لە پارێزگاکاندا.
لەکۆتاییدا هاتووە: رێکارە یاساییەکان دەستبەسەرداگرتن و بلۆککردنی 70 خانووبەرە و 21 ئۆتۆمبێلی مۆدێل بەرز، لەگەڵ زێڕ و خشڵ بە کێشی نزیکەی سێ کیلۆگرام گرتووەتەوە، جەختیشی کردەوە کە لێکۆڵینەوەکان و راوەدووڕانی تێوەگلاوانی دیکەی دۆسیەکە تا تەواوبوونی سەرجەم رێکارە یاساییەکان بەردەوام دەبێت.
روانگەی عیراقی سەوز لە راپۆرتێکی نوێدا ئامارێکی مەترسیداری لەسەر قەبارەی پیسبوونی خاکی عیراق بەهۆی پاشماوەکانی جەنگەوە بڵاوکردەوە، و رایگەیاند کە چوار هەزار و 800 کیلۆمەتر چوارگۆشە لە خاکی وڵات بە مین و تەقەمەنی نەتەقیوەوە پیسبووە.
بەپێی راپۆرتەکە، عیراق پێویستی بە 10 بۆ 15ساڵ هەیە بۆ ئەوەی بتوانێت بە تەواوی لەو پاشماوە مەترسیدارانە رزگاری بێت، بەڵام جەختکراوەتەوە کە ئەمەش پێویستی بە تەرخانکردنی بودجەیەکی زەبەلاح و بەردەوامیی هاوکاری و پشتیوانییە نێودەوڵەتییەکان هەیە.
لەسەر ئاستی مرۆیی، رێکخراوەکە ئاشکرای کردووە کە قەبارەی کارەساتەکە زۆر گەورەیە، بەوپێیەی ژمارەی قوربانیانی مین و پاشماوەکانی جەنگ لە عیراق بە 50 هەزار کوژراو و بریندار دەخەمڵێندرێت، ئاماژە بەوەش کراوە کە زۆربەی هەرە زۆری قوربانییەکان منداڵان و ئاژەڵدارانن (شوانکارەکان).