ئەمڕۆ چوارشەممە، وەزارەتی بەرگری عیراق، لە راگەیەندراوێكدا،  ماتەمینی خۆی بۆ کۆچی دوایی هەشت سەربازیان لە روداوێکی هاتوچۆدا راگەیاند.

بەگوێرەی راگەیەندراوەکە، لە روداوێکی هاتوچۆدا، لە پارێزگای ئەنبار، هەشت سەربازە،  کە سەر  بە لیوای 27ی فیرقەی حەوت بوون، گیانیان لەدەستداوە.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، جگە لەو هەشت سەربازە لە روداوەکەدا، ژمارەیەک هاووڵاتی مەدەنیش گیانیان لەدەستداوە.

 وەزارەتی بەرگری جەختیشدەکاتەوە، کە لایەنە پەیوەندیدارەکان بەدواداچوونی ورد بۆ وردەکاری و هۆکاری روداوەکە دەکەن بۆ گرتنەبەری رێکاری پێویست.

دکتۆر لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە 24ی شوباتی 2026 لە بەغداد، پێشوازی لە عەممار حەکیم، سەرۆکی رەوتی حیکمەی نیشتمانی کرد.

لە سەرەتای دیدارەکەدا، سەرۆک کۆمار بەبۆنەی ساڵیادی کۆچی دوایی سەید عەبدولعەزیز حەکیم، سەرەخۆشی لە عەممار حەکیم کرد و ئاماژەی بە رۆڵی نیشتمانیی کارای خوالێخۆشبوو کرد لە پشتگیریکردنی هەوڵەکانی بەهێزکردنی ئاسایش، بونیاتنانی دامەزراوەکانی دەوڵەت و چەسپاندنی کولتوری پێکەوەژیان لە وڵاتدا.

لە بەشێکی دیکەی دیدارەکەدا، باس لە کۆی پەرەسەندنەکانی بارودۆخی وڵات و پێویستیی خێراکردن لە یەکلاکردنەوەی شایستە نیشتمانییەکان کرا، بەو ئاراستەیەی کە کاروانی لێکتێگەیشتنی نیشتمانی بەهێزتر بکات و سەقامگیریی پرۆسەی سیاسی مسۆگەر بکات. هەروەها دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە خرانە رو؛ لەم تەوەرەدا سەرۆک کۆمار جەختی لە هەڵوێستی عیراق کردەوە کە داوای پەنابردن بۆ دیالۆگ و لێکتێگەیشتن دەکات بۆ چارەسەرکردنی تەنگژەکان، بە شێوەیەک کە یارمەتیدەر بێت لە پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی ناوچەکە.

ئەمریكا تا رۆژی هەینی مۆڵەت دەداتە لایەنە سیاسییەكانی عیراق بۆ پێكهێنانی حكومەتێك دوور لە هەژموونی ئێران.

چەند سەرچاوەیەكی ئاگادار بە هەردوو كەناڵی "عەرەبیە" و "حەدەس"یان راگەیاندووە، ئەمریكا وادەیەكی نوێی داوەتە هێزە سیاسییەكانی عیراق بۆ پێكهێنانی حكومەتی نوێ دوور لە هەژموونی ئێران، ئەو وادەیەش رۆژی هەینی كۆتایی دێت.

ئەو سەرچاوەانە باسیان لەوە كردووە، واشنتۆن هەڕەشەی سەپاندنی سزای توندی كردووە بۆسەر دامەزراوە و چەند كەسایەتییەك لە عیراق، ئەگەر حكومەتێكی نزیك لە ئێران پێكبهێنن.

راشیگەیاندووە، تۆم باراك نێردەی ئەمریكا لە سەردانەكەیدا بۆ بەغداد و هەرێمی كوردستان زنجیرەیەك كۆبوونەوەی لەگەڵ گەورە لێپرسراواندا ئەنجامداوە و جەختیكردووەتەوە حكومەتی نوێی عیراق دوور بێت لە هەژموونی ئێران و بەڕوونیش هۆشداری پێداون لە سزای نوێ و توندی ئەمریكا.

ئەوەش لەكاتێكدایە نوری مالكی لە نوێترین چاوپێكەوتنیدا لەگەڵ ئاژانسی فرانس پرێس رایگەیاندبوو، لە كاندیدبوون بۆ پۆستی سەرۆك وەزیرانی عیراق ناكشێتەوە.

نوری مالکی، سەرۆکی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا، رەتیکردەوە لە کاندیدکردنی بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی عیراق بکشێتەوە و رایگەیاند کە پابەندە بەو کاندیدکردنەی کە لە لایەن چوارچێوەی هەماهەنگییەوە لەسەری رێککەوتوون، سەرەڕای ناڕەزایەتییەکانی ئەمریکا.

مالکی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ئاژانسی (فرانس پرێس) رایگەیاند: "هیچ نەتێکیان بۆ کشانەوە نییە، ئەمەش وەک رێزێک بۆ سەروەریی دەوڵەت و ئیرادەی گەلی عیراق، چونکە مافی هیچ لایەنێک نییە بڵێت کێ هەڵبژێرن و کێ هەڵمەبژێرن". ئاماژەی بەوەش کرد کە چوارچێوەی هەماهەنگی لەسەر کاندیدکردنی رێککەوتوون و ئەویش تا کۆتایی بەردەوام دەبێت.

سەبارەت بە پرسی چەک، مالکی جەختی لەسەر پێویستیی کۆکردنەوەی چەک لە دەستی دەوڵەتدا کردەوە و وتی: "ئەمە داواکاریی خۆمانە و دەمانەوێت یەک سوپا لە ژێر یەک فەرماندەییدا هەبێت". هەروەها دوپاتیکردەوە کە رێگە نادەن هیچ هێرشێک بکرێتە سەر نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییەکان و باڵیۆزخانەکان لە عیراق و پارێزگاری لە بەرژەوەندیی وڵاتان دەکەن.

ئەم لێدوانەی مالکی دوای ئەوە دێت کە وەزارەتی دەرەوەی عیراق ئاشکرای کرد، نامەیەکی زارەکییان لە واشنتنەوە پێگەیشتووە کە تێیدا ئاماژەی روون و راشکاو کراوە بۆ ئەگەری سەپاندنی سزا بەسەر هەندێک کەسایەتی و دامەزراوەدا، ئەگەر بێت و چوارچێوەی هەماهەنگی پێداگربێت لەسەر کاندیدکردنی نوری مالکی بۆ سەرۆکایەتی حکومەتی داهاتوو.

دەزگای دژەتیرۆری عیراق رایگەیاند، لە چوارچێوەی ئۆپراسیۆنە بەردەوامەکانیان بۆ راوەدونانی پاشماوەکانی داعش، توانیویانە دو تیرۆریست دەستگیر بکەن و چەندین حەشارگەی رێکخراوەکە لە ناوچە جیاوازەکان لەناو ببەن.

بەپێی راگەیەندراوێکی دەزگای دژەتیرۆر، پاڵپشت بە زانیاری وردی هەواڵگری، هێزەکانیان دو ئۆپراسیۆنی جیایان لە پارێزگاکانی (بابل و کەرکوک) ئەنجام داوە، کە لە ئەنجامدا دو تیرۆریستی داواکراو دەستگیر کران.

لە بەشێکی دیکەی چالاکییەکاندا، هێزەکانی دژەتیرۆر ئۆپراسیۆنێکی فراوانی پشکنین و کێوماڵکردنیان لە قەزای دوزخورماتوی سەر بە پارێزگای سەڵاحەدین ئەنجام دا. ئۆپراسیۆنەکە زنجیرە چیاکانی "بڵکانە"ی گرتەوە و بۆ ماوەی چەند سەعاتێک بەردەوام بو، تێیدا 8 مۆڵگە و حەشارگەی کاتیی چەکدارانی داعش دۆزرانەوە و بە تەواوی تێکدران.

دەزگای دژەتیرۆر جەختی کردەوە کە ئۆپراسیۆنە پێشوەختەکانیان بە هەماهەنگی لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکانی دیکە بەردەوام دەبن، بە مەبەستی بەهێزکردنی ئاسایش و سەقامگیری لە سەرتاسەری عیراقدا.

بەپێی پێشبینییەكان، لە ئەمڕۆوە پلەكانی گەرما لە عیراق و هەرێم نزمدەبنەوە و پێشبینی باران و خۆڵبارین لە چەند ناوچەیەك دەكرێت و بۆ چەند رۆژێكیش بەردەوام دەبێت. 

دەستەی كەشناسی و بومەلەرزەزانی عیراق بڵاویكردەوە، لە ئەمڕۆوە پاڵەپەستۆیەكی نزم روو لە ناوچەكان دەكات و كاریگەرییەكەی زیاتر لەسەر شارەكانی هەرێمی كوردستان دەبێت و كەمتر كاریگەری لەسەر ناوەڕاست و باشوری عیراق دەبێت. 

راشیگەیاند، لە ئەمڕۆوە باران بارین دەستپێدەكات و رێژەكەی بەپێی ناوچەكان دەگۆڕێت و لە رۆژانی پێنجشەممە و هەینی ئەگەری باران بارین زیاتر دەبێت و رەنگە هەموو ناوچەكان بگرێتەوە، هەروەها پێشبینی بەفر بارینێكی كەم دەكرێت لە ناوچە بەرزەكان. 

كەشناسی عیراق راشیگەیاندووە، پلەكانی گەرما لە ئەمڕۆوە نزم دەبنەوە و تا چەند رۆژێك پلەكان بە نزمی دەمێننەوە، هەروەها رۆژی پێنجشەممە خێرایی با زیاد دەكات و دەبێتە هۆی خۆڵبارین بە تایبەت لە ناوەڕاست و رۆژئاوای وڵات و بەهۆیەوە ئاستی بینین كەمدەبنەوە.

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد پێشوازی لە رەیان کلدانی، ئەمینداری گشتیی بزووتنەوەی بابلیون کرد.

لە دیدارێکدا رەوشی سیاسیی عیراق و ناوچەکە خرایەبەر باس و جەخت لە پاراستنی سەقامگیریی وڵات کرایەوە.

هەردوولا جەختیان لە تەواوکردنی رێکارە دەستورییەکان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار و پێکهێنانی حکومەتێکی بەهێز کردەوە.

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ نوری مالیکی، سەرۆکی ھاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسا لە بەغداد کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا کە د . خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوو، گۆڕانکاری و پێشهاتە سیاسیەکان گفتوگۆیان لەبارەوە کرا.

لەکۆبوونەوەکەدا دووپات لە پابەندبوون بە بنەماکانی دەستوور و یەکخستنی هەوڵەکان کرایەوە بۆ نەهێشتنی بەربەستەکانی بەردەم پرۆسەی سیاسی و خێراترکردنی هەنگاوەکانی هەڵبژرادنی سەرۆک کۆمار و پێکهێنانی حکومەتێکی بەهێزو خزمەتگوزار.

ئەمڕۆ شەممە، لە درێژەی سەردانەکانیدا بۆ بەغداد، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق کۆبوونەوەو  دواین پێشهاتە سیاسیەکانیان تاوتوێکرد.

لە کۆبوونەوەکەدا کە د. خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوو، جەخت لە گرنگی بەهێزکردنی هەوڵەکان و هەماهەنگی و کاری هاوبەش لەپێناو پێکهێنانی حکومەتێکی بەهێز و خزمەتگوزار کرایەوە.

کۆبوونەوە دووپاتی لە پێویستی هاوکاری و بەردەوامی دیالۆکی نیشتمانیی و یەکخستنی دیدگاکان کردەوە بۆ تەواوکردنی شایستە دەستوورییەکان لە چوارچێوەی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵانیشتمانییەکان.

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد پێشوازی لە عەممار حەکیم، سەرۆکی رەوتی حیکمە کرد.

لە کۆبوونەوەکەدا کە د. خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوو، دۆخی سیاسیی ناوچەکە و پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق تاوتوێ کرا.

سەرۆک بافڵ گرنگی پێویستی بەردەوامی دیالۆگی نیشتمانی لەنێوان لایەنەکان دووپاتکردەوە و رایگەیاند، یەکێتی بۆ بەهێزترکردنی گیانی پێکەوەیی و زیاتر خزمەتکردنی خەڵکە خۆشەویستەکەمان کاردەکات.

بافڵ جەلال تاڵەبانی جەختی لە ئامادەیی یەکێتی بۆ دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەران بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار و تەواوکردنی رێکارە دەستوورییەکان کردەوە.

بەپێی نوێترین خەمڵاندنەکانی دامەزراوەی World Population Review بۆ ساڵی 2026، شاری بەغدای پایتەختی عیراق پلەی دووەمی لەسەر ئاستی جیهانی عەرەبی گرتووە لە رووی ژمارەی دانیشتووانەوە.

لەم ڕیزبەندییەدا شاری قاهیرە بە جیاوازییەکی زۆر و بە 23.5. ملیۆن کەس لە پلەی یەکەمدا دێت، لە کاتێکدا بەغداد بە 8.3 ملیۆن کەس پێش شاری ریازی پایتەختی سعودییە کەوتووە، کە ژمارەی دانیشتووانەکەی گەیشتووەتە 8 ملیۆن کەسە.

ئەم ئامارانە دەریدەخەن کە چڕی دانیشتووان هێشتا لە پایتەختە سیاسی و ئابورییە گەورەکاندا کۆبووەتەوە.

ئەم گەشە خێرایەی دانیشتووان لە شارە گەورەکانی وەک بەغداد، ئاماژەیە بۆ بەردەوامی کۆچی ناوخۆیی و گرنگیی ئەم شارانە وەک ناوەندی سەرەکیی خزمەتگوزاری و کار لە ناوچەکەدا

بەڕێوەبەری گشتیی پۆلیسی وزەی عیراق دەڵێت، لە سەرەتای ئەمساڵەوە 88 كەس بەتۆمەتی بردنی نەوت بە نایاسایی دەستگیركراون و دەستیشبەسەر زیاتر لە دوو ملیۆن و 500 هەزار لیتر نەوتدا گیراوە.

زافر حسێنی بەڕێوەبەری گشتیی پۆلیسی وزە لە عیراق رایگەیاند، لە درێژەی رێكارەكانیان بۆ رێگریكردن لە بەقاچاغبردنی نەوت و بەرهەمەكانی، لە 1/1/2026 تا 18ی ئەم مانگە، 88 كەس بە تۆمەتی بردنی نەوت بە نایاسایی و بەرهەمەكانی دەستگیركراون.

وتیشی، هەر لەو ماوەیەدا دەستبەسەر 90 تانكەری گواستنەوەی نەوتی نایاساییدا گیراوە و بەگشتیش دەستبەسەر دوو ملیۆن و 580 هەزار لیتر نەوتدا گیراوە كە هەوڵدراوە بە قاچاخ ببرێتە دەرەوەی عیراق.

وەزارەتی کارەبای عیراق رایگەیاند،  بەمزووانە وەفدێکی رەسمی  سەردانی ئێران دەکات بۆ تاوتوێکردنی مەلەفی دابینکردنی غاز، ئەمەش دوای ئەوەی راوەستانی هەناردەی غازی ئێرانی بووە هۆی لەدەستدانی 5500 مێگاوات لە توانای بەرهەمهێنانی کارەبای نیشتمانی.

 ئەحمەد موسا، وتەبێژی وەزارەتی کارەبا  ئاماژەی بەوە کردوە، کە پلانیان هەیە لە رێگەی تەواوکردنی پڕۆژەی سەکۆی غازی شل لە بەندەری خۆر ئەلزوبەیر تا سەرەتای حوزەیرانی داهاتوو، نزیکەی 4000 مێگاوات کارەبا بخەنە سەر تۆڕەکە.

هاوکات وەزارەت جەختی لەوە کردەوە، کە فراوانبوونی نیشتەجێبوون و زۆربوونی ناوچە زێدەڕۆکان باری سەر شانی تۆڕەکەیان قورستر کردووە، بەڵام لە هەماهەنگیدان لەگەڵ وەزارەتی نەوت بۆ دابینکردنی سووتەمەنی جێگرەوە و غازی ناوخۆیی بۆ وێستگەکان تاوەکو لە وەرزی هاویندا جێگیریی کارەبا بپارێزرێت.

محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، رەزامەندیی دەربڕی لەسەر هاوکاریکردنی ئەو هاووڵاتییانەی کە بەهۆی لافاوەکەی دواییەوە لە سنووری قەزای چەمچەماڵ و ناحیەی بازیان زیانیان بەرکەوتووە.

ئەم بڕیارەی سەرۆک وەزیران دوای ئەوە هات کە لە رێکەوتی 12ـی شوباتی2026، پۆڵا شەهید سیروان دێڕەشەیی، پەرلەمانتاری فراکسیۆنی یەکێتی لە ئەنجومەنی نوێنەران، داواکارییەکی رەسمی ئاراستەی سەرۆک وەزیرانی عیراق کرد بۆ بەهاناوەچوونی زیانلێکەوتووانی ناوچەکە.

ڕۆژی سێشەممە17ی شوباتی 2026، سەرۆک وەزیرانی عیراق رەزامەندیی کۆتایی لەسەر داواکارییەکە پیشاندا و لایەنە پەیوەندیدارەکانی راسپاردووە بۆ ئەوەی بە زووترین کات رێکارەکان جێبەجێ بکەن و هاوکارییەکان بگەیەننە دەستی شایستەکان.