ئەمڕۆ شەممە،محەمەد شیاع سودانی سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق  پێشوازی لە نیكۆلا فۆنتانا باڵیۆزی ئیتاڵیا لە عیراق كرد و پابەندبونی وڵاتەکەی بۆ پاڵپشتیكردنی سەقامگیری و رێگریكردن لە پەرەسەندنی ململانێكان و دانانی دیالۆگ لە چارەسەركردنی قەیرانەكاندا دوپاتكردەوە.

نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی عیراق بڵاویکردوەتەوە، لە كۆبوونەوەكەدا، جگە لە باسکردن لە پێشهاتەکانی ناوچەکە، پێداچوونەوە بە پەیوەندییە دووقۆڵییەكانی نێوان هەردوو وڵات و رێگاكانی پتەوكردن و فراوانكردنی هاوكارییەكان بۆ بەرژەوەندی هەردوو گەلی عیراق و ئیتاڵیا كراوە.

لای خۆیەوە سەرۆك وەزیران جەختی لە پابەندبونی عیراق بە پاڵپشتیكردنی سەقامگیری و رێگریكردن لە پەرەسەندنی ململانێكان و گرنگیدان  بە گفتوگۆ لەبری شەڕکرد لە چارەسەركردنی قەیرانەكاندا كردووەتەوە.

پەیامنێری کوردسات نیوز لە بەغداوە ئاشکرای کرد، بڕیارە ئەمشەو چوارچێوەی هەماهەنگیی شیعەکان کۆبوونەوەیەکی گرنگ ئەنجام بدەن و تێیدا پرسی کاندیدی سەرۆک وەزیران یەکلابکرێتەوە.

بەپێی زانیارییەکان، بڕیارە سەعات 7:00ـی ئەمشەو سەرکردەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی کۆببنەوە و تاوتوێی پرسی کشانەوە یان نەکشانەوەی نوری منالیکی بکەن بۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی داهاتووی عیراق. 

پەیامنێری کوردسات نیوز ئاماژەی بەوەشکرد، کۆبوونەوەکە دوای دیداری دوێنێی نوری مالیکی و هەڵسوڕێنەری باڵیۆزخانەی ئەمریکا دێت و چاوەڕوان دەکرێت دوای تەواوبوونی کۆبوونەوەکە، چوارچێوەی هەماهەنگی راگەیەندراوێکی رەسمی لەوبارەیەوە بڵاوبکاتەوە.

ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق كارنامەی دانیشتنی ئەنجومەنەكەی بڵاوكردەوە و بە پێی كارانامەكەش دانیشتنی رۆژی یەكشەممە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماری عیراق دەبێت.
ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە راگەیەنراوێك وادەی هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماری عیراقی بڵاوكردەوە، ئەوەش دوای جارێك لە دواخستنی دانیشتنی تایبەت هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمار لە ئەنجومەنی نوێنەران.
بە پێی راگەیەنراوەكە بڕیارە رۆژی یەكشەممەی ئەم هەفتەیە دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەران بۆ یەكلایكردنەوەی پۆستی سەرۆك كۆماری عیراق بەڕێوەبچێت.
بڕیاربو رۆژی سێشەممەی هەفتەی رابردوو هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماری عیراق بەڕێوبچێت بەڵام سەرۆكایەتی ئەنجومەنی نوێنەران دانیشتنەكەی بۆ كاتێكی تر دواخست.

 

ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز بڵاویکردەوە، گواستنەوەی زیندانیکراوانی داعش لە سوریاوە بۆ عیراق خاوبووەتەوە و تا ئێستا 530 زیندانی گواستراونەتەوە.

چەند سەرچاوەیەک ئاگادار بە ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرزیان راگەیاندووە، پرۆسەی گواستنەوەی زیندانیانی داعش لە سوریاوە بۆ عیراق روبەڕوی گرفت بووەتەوە.

رۆیتەرز ئاماژەی بەوەشکردووە، عیراق داوای كاتی لە ئەمریكا كردووە بۆ ئامادەكردنی بەندینخانەكانی، هاوکات وڵاتان ئامادەنین تیرۆریستانی داعش لە عیراق وەربگرنەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، عیراق داوای لە ئەمریكا كردووە گوشار لە وڵاتان بكات بۆ وەرگرتنەوەی تیرۆریستانی داعش.

جێگەی ئاماژەیە، لە كۆی زیاتر لە حەوت هەزار تیرۆریست تائێستا 530 زیندانی داعش لە سوریاوە گواستراونەتەوە بۆ عیراق.

وەزارەتی ناوخۆی عیراق رایگەیاند، سنوری عیراق  و سوریا، کە درێژیەکەی 618 کیلۆمەترە، بە تەواوەتی پارێزراوە و سیستمێکی بەرگری پێشکەوتوو لە حەوت ئاستدا بۆ رێگریکردن لە هەر دزەکردنێک جێبەجێکراوە.

وەزارەتی ناوخۆی عیراق رایگەیاندوە، بە حەوت شێواز رێگری دەکەن لە هەر دزەکردنێک، سنورەکان دەپارێزێن، لە رێگەی کەندەکی قووڵ، بەربەستی خۆڵی، تەلی دڕکاوی، شوورەی کۆنکرێتی، بورجی چاودێری و بەکارهێنانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و کامێرای حەراری.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، نوێترین تەکنەلۆژیا بەکاردەهێنن، لەوانە بەکارهێنانی کامێرای حەراری و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی لەیزەری، بۆ چاودێریکردنی هەر جووڵەیەک لەسەر سنوورەکان بە شەو و بە رۆژ.

جەخییان کردوەتەوە سنورەکان لە رێگەی سێ هێزەوە دەپارێزرێن، کە هێڵی یەکەم پاسەوانی سنوەرە و هێڵی دووەم سوپای وڵاتە و هێڵی سێیەمیش حەشدی شەعبییە.

لە درێژەی کۆبونەوەکانی لە بەغداد، بافل جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی لەگەڵ محەمەد حەلبووسی، سەرۆکی حیزبی تەقەدوم کۆبوەوە و لە کۆبونەوەکەدا جەختیان لە بەردەوامی هەماهەنگی نێوان لایەنەکان کردەوە لەپێناو پابەندبوون بە وادە دەستوورییەکان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار.

لە کۆبوونەوەکەدا، کە قوباد تاڵەبانی و دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، ئەندامانی مەکتەبی سیاسی ئامادەیبوون، پێشهات و گۆڕانکارییە سیاسییەکانی عیراق و ناوچەکە تاوتوێکران.

هەردوولا جەختیان لە بەردەوامی هەماهەنگی لە نێوان لایەنەکان لەپێناو پابەندبوون بە وادە دەستوورییەکان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار کردەوە.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ چوارشەممە 28ـی 1ـی 2026 لەکۆشکی بەغداد، پێشوازی لە حەسەن فەدعەم ئەلجەنابی، بەرپرسی کاروباری دەوڵەت لە رەوتی حیکمەی نیشتمانی کرد.

لە دیدارەکەدا باسیان لەپەرەسەندنەکانی رەوشی سیاسی و ئاڵنگارییەکان کرد، سەرۆک کۆمار جەختی لەگرنگی رێزگرتن لەماوە دەستوورییەکان کردەوە، هاوکات داوای لەهێزە سیاسییەکان کرد بەرژەوەندی گشتی بکەنە پێشینەی کارەکانیان.

هەروەها هانی ئەنجومەنی نوێنەرانیدا بەشێوەیەکی چالاکانە رۆڵی یاسادانان و چاودێریکردنی خۆی بەجێبهێنێت کەدەبێتە هؤکاری پاراستنی  سەروەری وڵات و خزمەتکردن بە بەرژەوەندی هاووڵاتیان و ئاماژەشی بەوەکرد کە سەرۆکایەتی کۆمار چەندین رەشنووسی یاسای پێشکەش بە پەرلەمان کردووە بۆ پەسەندکردن وهاوکاری لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانیشدا کردووە بۆ دەستەبەرکردنی ئازادکردنی هەزاران دەستگیرکراو کە سزاکانیان بەسەرچووە.

هەروەها لەدیدارەکەدا باس لەچەند پرسێکی ناوخۆیی کرا، لەگەڵ پێشهاتە ناوخۆییەکان و کاریگەرییەکانیان، سەرۆک کۆمار جەختی لەگرنگی بەهێزکردنی هەماهەنگی و لێکتێگەیشتنی نیشتمانی و یەکخستنی هەڵوێستەکان لەبارەی پرسە گرنگەکان بەشێوەیەک کە بەرژەوەندی عیراقیەکان و ئاسایش و سەقامگیری سیاسی بپارێزێت.

لەلای خۆیانەوە وەفدەکە پێزانینی خۆیان بۆ هەوڵەکانی سەرۆک کۆمار لە  بوارە جیاجیاکان  دەربڕی لەگەڵ دانایی لە سەرکردایەتیکردنی و پابەندبوونی بە پەرەپێدانی کۆدەنگی سیاسی و پتەوکردنی پەیوەندییەکانی عیراق لەگەڵ گەلانی برا و دۆستدا .

نوری مالکی، کاندیدی چوارچێوەی هەماهەنگی بۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی عیراق راگەیەندراوێکی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی X بڵاوکردەوە و "دەستێوەردان"ـی ئەمریکای لە کاروباری عیراق رەتکردەوە،رایگەیاند دەستێوەردانی ئاشکرای ئەمریکا لە کاروباری ناوخۆی عیراق رەتدەکەینەوە

نوری مالکی لە پەیامەکەیدا، جەختیکردوەتەوە لەوەی بەردەوام دەبیت لە کاندید بون بۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی عیراق و دوپاتیشیکردوەتەوە بە توندی دەستێوەردانی ئاشکرای ئەمریکا لە کاروباری ناوخۆی عیراق رەتدەکەنەوە.

لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا، دەستێوەردانەکانی ئەمریکای پێشێلکردنی سەروەری عیراق و بڕیارەکانی چوارچێوەی هەماهەنگیی ناوبرداوە.

ناوبرا ئاماژەی بەوەشکردوە، گفتوگۆ تاکە بژاردەی سیاسیە، نەک پەنابردنە بەر دیکتاتۆری و هەڕەشە، رێز لە بڕیاری چوارچێوەی هەماهەنگی دەگرم و بەردەوام دەبم تا دەگەینە ئەنجامێک کە خزمەت بە عیراق بکات.

 

 

سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت: ئەگەر نوری مالکی هەڵبژێردرێتەوە بۆ پۆستی سەرۆک وەزیرانی عیراق، چیتر هاوکاری عیراق ناکەن.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، لە تۆڕی کۆمەڵایەتی سۆشیاڵ تروس رایگەیاند: كۆتا جار مالكی لە دەسەڵات بوو عیراقی بۆ هەژاری و ئاژاوەگێڕی تەواو برد.

ئاماژەی بەوەشکرد، نابێت رێگە بە هەڵبژاردنەوەی نوری مالكی بدرێت.

ترەمپ ئەوەشی خستەڕوو، لە ئەگەری هەڵبژاردنەوەی نوری مالكی چیتر ئەمریكا هاوكاری عیراق ناكات، دەشڵێت؛ئەگەر ئێمە هاوكاری عیراق نەكەین دەرفەتی ئەو وڵاتە سفر دەبێت لە سەركەوتن و ئازادی و خۆشگوزەرانی.

وتیشی، نوری مالكی سیاسەت و ئایدۆلۆژیایەكی شێتانەی هەیە.

سەرۆکی ئەمریکا لە کۆتایی پەیامەکەیدا نوسیویەتی، جارێکی دیکە عیراق مەزن دەکەینەوە.

نێردەی ئەمریكا بۆ عیراق دەڵێت، پشتیوانی پێكهێنانی حكومەتی عیراق دەكەین بەبێ بەشداری گروپە چەكدارەكانی نزیك لە ئێران.

مارك ساڤایا، نێردەی ئەمریكا بۆ عیراق لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، تیمەكەیان مەیدانی كاردەكات بۆ پێكهێنانی حكومەتێك لە عیراق بەبێ بەشداری گروپە چەكدارەكانی نزیك لە ئێران، هەروەها دەبێت حكومەتی داهاتوو ئامادەبێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و ئەو قۆناغەش تێپەڕێنێت كە تەنها پارە بەقاچاخبراوەكان بگەڕێنێتەوە، بەڵكو دەبێت ئەو ئاڕاستانەش بدۆزێتەوە كە پارە بە قاچاخبراوەكانی بۆ دەڕوات.

ئەوەشی خستووەتەڕو، ئێستا تێگەیشتنێكی سەرتاسەرییان بۆ ئەو لایەنانە هەیە كە تێوەگلاون لە بەقاچاخبردنی پارە، كە لەنێویاندا لێپرسراوی گەورەی حكومی و كەسوكارەكانیان هەن و ئەو پارانەش بۆ كڕینی خانوبەرە لە چەندین دەوڵەت و پاسپۆڕت و رەگەزنامە بەكارهێنراون، هەندێك جاریش بە ناوی خوازراوەوە ئەو پارانە بەكارهێنراون.

مارك ساڤایا دەشڵێت، گەندەڵی تەنها زیان بە گەلی عیراق و ئاسایشی نیشتمانی ناگەیەنێت، بەڵكو دەبێتە دەرچەیەك بۆ پارەداركردنی گروپە تیرۆریستییەكان و ئەنجامدانی چالاكی تیرۆریستی لە چەندین دەوڵەت، جەختیلەوەشكردەوە، بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی گەنجینەی ئەمریكا و لایەنە پەیوەندیدارەكان سزای هەر گەندەڵێك لە عیراق دەدەن.

حزبی تەقەدوم راگەیەنراوێکی لە بارەی پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق بڵاوکردەوە و دەڵێت: بەشداری حکومەتێک ناکەین ململانێ تائیفییەکان لای هاووڵاتیان زیندوو بکاتەوە.

حزبی تەقەدوم لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، پێویستە حکومەتی داهاتوو پاڵپشتی پێکهاتە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکان بێت و هاوکات لەگەڵ پێداویستییەکانی ئەو قۆناغەی ناوچەکە و جیهانی پێدا تێدەپەڕێت.

حزبی تەقەدوم داوا لە چوارچێوەی هەماهەنگی دەكات پابەند بێت بە بنەمای قبوڵكردنی نیشتمانی، هەروەها کەسێک بۆ پۆستی سەرۆک وەزیران دیاری بکات کە لەلای هەمووان پەسەند بێت.

محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق داوا لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی و وڵاتانی جیهان دەکات، بەرپرسیارێتیی یاسایی و ئەمنیی خۆیان هەڵبگرن و چەکدارانی داعش کە هەڵگری رەگەزنامەی وڵاتەکانیانن وەربگرنەوە.

سودانی لەکاتی پێشوازیکردن لە ئەنیل بۆرا ئینان، باڵیۆزی تورکیا لە عیراق، جەختی لەوە کردەوە کە عیراق کار بۆ رێگریکردن دەکات لە هەر دەرفەتێک بۆ گەڕانەوەی چالاکیی پاشماوەکانی داعش.

نوسینگەی راگەیاندنی سودانی دەڵێت: "لە دیدارەکەدا گفتوگۆ لەسەر هاوکاریی هاوبەش کرا بۆ پشتیوانیکردنی سەقامگیریی سوریا و راگرتنی گرژییەکان لە ناوچەکە. باڵیۆزی تورکیاش ستایشی هەنگاوەکانی عیراقی کرد بۆ چارەسەرکردنی قەیرانی سوریا بەشێوەیەک کە یەکپارچەیی خاکی سوریا بپارێزێت".

سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند؛ داواکارییەکی لەلایەن پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانەوە پێگەیشتووە بۆ دواخستنی دانیشتنی ئەمڕۆی پەرلەمان، کە تایبەتە بە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار.

نووسینگەی راگەیاندنی هەیبەت حەلبوسی، سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ سێشەممە، داواکارییەکی لەلایەن پارتی و یەکێتییەوە پێگەیشتووە بۆ ئەوەی دانیشتنی تایبەت بە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار دوابخرێت.

ئاماژەی بەوەشکردووە، ئامانجی داواکارییەکە ئەوەیە دەرفەتی زیاتر بدرێت بە هەردوو حزب بۆ گفتوگۆ و گەیشتن بە رێککەوتن لەسەر پۆستەکە.

فەرمانگەی میدیایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رەتیدەکاتەوە دانیشتنی تایبەت بە هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار دواخرابێت و جەختدەکاتەوە دانیشتنەکە لە وادەی دیاریکراوی خۆیدا بەڕێوەدەچێت.

لە راگەیەندراوێکدا ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئاماژەی بەوەکردووە، ئەو هەواڵانەی باس لە دواخستنی دانیشتنەکەی ئەمڕۆ 27ـی کانونی دووەم دەکەن، دوورن لە راستییەوە.

هاوکات بێستون سەلام پەیامنێری کوردسات نیوز لە بەغداد رایگەیاند؛ "تاکە بەربژێری یەکێتی بۆ پرسی سەرۆک کۆمار "نزار ئامێدیی"ە و زۆرێک لە لایەنەکانی عیراقیش دەنگ دەدەن بە کاندیدەکەی یەکێتی".

دەربارەی پرسی هەڵبژاردنی سەرۆک وەزیران رایگەیاند؛ "نوری مالیکی کاندید چوارچێوەی هەماهەنگییە بەڵام هێشتا کۆدەنگییەکی یەکجاری لەسەر هەڵبژاردنەوەی نییە لە نێوان لایەنەکاندا".

ئەمە لە کاتێکدایە بڕیارە ئەمڕۆ سێشەممە پەرلەمانی عیراق بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆمار کۆببێتەوە، ئەمەش وەک هەنگاوێک بۆ تەواوکردنی رێکارە دەستوورییەکان و راسپاردنی سەرۆک وەزیران بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەت.