بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوان هێرشكرایە سەر بەحرەین و فڕۆكەخانەی كوەیت و بەریتانیاش دەڵێت، كەشتییەكیان بۆردومان كراوە و زیانی پێگەیشتووە.

دەستەی گشتیی فڕۆكەوانی كوەیت رایگەیاند، بەهۆی هێرشی فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی ئێرانەوە بۆسەر كۆگایەكی سوتەمەنی لە فڕۆكەخانەی كوەیت، ئاگرێكی گەورە كەوتووەتەوە. 
ئاماژەی بەوەشكردووە، روداوەكە زیانێكی ماددی زۆری لێكەوتووەتەوە.
لەلایەكی ترەوە وەزارەتی ناوخۆی بەحرەین رایگەیاند، بەهۆی هێرشی ئێرانەوە بۆسەر كۆمپانیایەك، ئاگرێكی گەورە كەوتووەتەوە.

وەزارەتەكە هیچ زانیارییەكی تری لەبارەی كۆمپانیاكە و شوێنەكەی و زیانەكان بڵاونەكردووەتەوە.

هاوكات، دەستەی ئۆپەراسیۆنی بازرگانی ئاویی بەریتانیا رایگەیاندووە، كەشتییەكیان لە نزیك قەتەڕ بۆردومان كراوە و بەهۆیەوە زیان بەر كەشتییەكە كەوتووە. 

هاوكات واشنتۆن داوا لە هاووڵاتییەكانی دەكات لە سعودیە، لە ماڵەكانیاندا بمێننەوە و نەیەنە دەرەوە.

 

لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ نەهێشتنی هەڕەشە موشەکییەکان، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رەوشی رژێمی ئێران بە داڕماو وەسف دەکات و جەخت لەسەر بەردەوامیی گورزە سەربازییەکان دەکاتەوە.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە نوێترین پێشهاتەکانی جەنگی دژ بە ئێران رایگەیاند، هێشتا شەڕ کۆتایی نەهاتووە و ئۆپەراسیۆنەکان بۆ سەر تواناکانی ئێران بەردەوامن.

ناتانیاهۆ جەختی کردەوە، موشەکەکانی ئێران چیتر هەڕەشەی جددی نین بۆ سەر ئیسرائیل، چونکە بەشێوەیەکی سیستماتیک ژێرخانی پیشەسازیی سەربازیی ئەو وڵاتەیان تێکشکاندووە.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاماژەی بەوەکرد، پایەکانی رژێمی ئێران داڕماون و لە ئێستادا تاران لە هەموو کاتێک لاوازترە.

ناتانیاهۆ ئاشکرایکرد، وڵاتەکەی لە جەنگێکی مێژووییدایە و بە هەماهەنگییەکی تەواو لەگەڵ سوپای ئەمریکا، گورزی کوشندە لە ئێران دەوەشێنن.

سەرۆكی ئێران رایگەیاند، ئامادەن كۆتایی بە جەنگ بهێنین، بەڵام گەرەنتیان دەوێت جارێكی تر هێرشیان نەكرێتەوە سەر هۆشداری دادەتە وڵاتانی ئەوروپا ئەگەر بێنە ناو جەنگەكەوە.

مەسعود پزیشكیان سەرۆكی ئێران رایگەیاند، ئامادەن كۆتایی بهێنن بە جەنگ، بەڵام مەرجیان هەیە و دەبێت گەرەنتییان پێبدرێت جارێكی تر توشی جەنگ نابنەوە.

دەشڵێت، متمانەیان بە ئەمریكا نییە چونكە باوەڕی بە رێگەی دیبلۆماسی نییە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و دووجار لە كاتی دانوستاندا هێرشی كردووەتەسەر ئێران و ئاسان نییە جارێكی تر رازی ببن دانوستان لەگەڵ ئەمریكا بكەنەوە.

پزیشكیان هۆشداری دەداتە ئەوروپا و رایگەیاند، هەر دەستوەردانێك لەژێر هەر ناو و بیانوویەكدا لەم جەنگەدا دەرەنجامی مەترسیداری دەبێت و وڵاتانی ئەوروپا پێویستە لەبری گرتنەبەری ڕێبازی تێكدەرانە دژی ئێران، سیاستەكانیان لەگەڵ یاسا نێودەوڵەتییەكاندا بگونجێنن.

سەرچاوەیەكی حكومەتی لوبنان رایدەگەیەنێت، ئیسرائیل هەوڵدەدات بۆ داگیركردنی 10%ی سنورەكانی لوبنان.

بەپێی پێشهاتە مەیدانییەكان و ئەو پێشڕەوییانەی ئیسرائیل دەیكات، سەرچاوەیەكی حكومەتی لوبنان رایگەیاندووە، سوپای ئیسرائیل بە داگیركردنی ناوچەكانی باشوری لیتانی ناوەستێت و ئامانجی ئەوەیە بەرەو باكوری ئەو ناوچەیەش بڕوات.

سەرچاوەكە دەڵێت، دانوستانەكان لەسەر ئەو پێنج خاڵە بوون كە سوپای ئیسرائیل لە دوای جەنگی 2024ەوە داگیریكردوون، بەڵام ئێستا قسە لەسەر نزیكەی 10%ی سنوری باشوری لوبنان دەكرێت، كە ئیسرائیل هەوڵی داگیركردنی دەدات.

وتیشی، چاوەڕێی ئەنجامی دانوستانەكانی ئەمریكا و ئێران دەكەن كە پاكستان بەڕێوەی دەبات، چونكە كاریگەری لەسەر لوبنانیش هەیە.
بەپێی پێشهاتە سەربازییەكان لە باشوری لوبنان، سوپای ئیسرائیل ناوچەی زیاتری خستووەتە ژێر دەسەڵاتییەوە و لە ئێستاشدا لە سێ میحوەرەوە هێرش دەكات.

 

رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ،لە راپۆرتێکدا بڵاویکردوەتەوە،  دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا  بە یاریدەدەرەکانی راگەیاندووە، ئامادەیە کۆتایی بە هەڵمەتە سەربازییەکانی ئەمریکا دژ بە  ئێران بهێنێت، تەنانەت ئەگەر گەروی هورمز بە داخراویش بمێنێتەوە.

بە گوێرەی زانیارییەکانی رۆژنامەکە، سەرۆکی ئەمریکا و تیمەکەی گەیشتونەتە ئەو بڕوایەی کە پرۆسەی کردنەوەی گەروەکە کاتێکی زۆر دەخایەنێت و لە خشتەی کاتیی دیاریکراوی ئەو چوار بۆ شەش هەفتە لادەدات، بۆیە بڕیاریداوە تەرکیز بخاتە سەر پەکخستنی هێزی دەریایی و جبەخانە موشەکییەکانی ئێران و دواتر لە رێگەی دیپلۆماسی و گوشاری هاوپەیمانە ئەوروپی و کەنداوەکانەوە کار بۆ کردنەوەی گەروەکە بکات.

ئەم زانیاریانەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ لە کاتێكدایە، پێشتر دۆناڵد ترەمپ هەڕەشەی بۆردومانکردنی ژێرخانی وزەی ئێرانی کردبوو، بەڵام  وادیارە ئێستا گرنگی گەروەکە بۆ ئەمریکا بە کەم دەزانێت.

بەهۆی جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل بەرانبەر بە ئێران، گەروەی هورمز لەلایەن ئێرانەوە داخراوە و داخراویی بەردەوامی گەروەکە کاریگەرییەکی توندی کردووەتە سەر ئابوری جیهان و بوەتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمنی و کەمیی ئەو ماددانەی لە پیشەسازی تەکنەلۆژیا و کشتوکاڵدا بەکاردێن.

دوای هێرشە چڕەكانی فڕۆكە جەنگییەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆسەر چەند ئامانجێكی هەستیار لە تاران و تەورێز،ئێران و حوسییەكانی یەمەن وەلامی توندی ئیسرائیلیان دایەوە .

 بە پێی هەواڵی میدیاكانی ئێران بەرەبەیانی ئەمڕۆ، فڕۆكە جەنگییەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل فڕۆكەخانەی مێهراباد و دامەزراوەی پیشەسازییەكانی تاران و یەكەیەكی پێترۆكیمیاویان لە تەورێز بۆردومان كرد.

 لای خۆشییەوە، عەباس عەلی ئابادی وەزیری وزەی ئێران ئاماژەی بەوە كرد كە دامەزراوەكانی كارەبا لە تاران و پارێزگای ئەلبورز كراونەتە ئامانج و بوەتەهۆی پچرانی كارەبا ، بەڵام دواتر توانراوە كارەبا بۆهەردوو شارەكە بگەرێنرێتەوە

هاوكات لە ئەنجامی بۆردومانێك بۆ سەر باڵەخانەیەكی نیشتەجێبوون بۆ سەر شاری زەنجانی ئێران 3 كەس كوژران

 لەبەرامبەریشدا ئێران بە هێرشێكی موشەكی بەرفراوان و حوسییەكانی یەمەنیش بە درۆن بەندەری ئیلاتیان لە ئیسرائیل كردووەتە ئامانج، چەند ناوچەیەكی دیكەی ئیسرائیلیش لەلایەن ئێرانەوە بە ئامانج گیران.

كوەیتیش خستنەخوارەوەی 5 فڕۆكەی بێفڕۆكەوانی ئێران لە شوێنە گرنگەكانی وڵاتەكەی راگەیاند

ئیسماعیل بەقائی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، تاران ئامادەی هەموو سیناریۆیەكە، بە هێرشی زەمینییشەوە.

ئاژانسی تەسنیم لە زاری بەقائی بڵاویكردەوە، تاران ئامادەی هەموو سیناریۆیەكە و ئەگەر بڕیاریشدرا ئەمریكا بێتە ناو خاكی ئێرانەوە، وەڵامی زۆر توندیان دەبێت كە تا ئێستا نەیانبینیوە. وتیشی، ئەوان هەوڵی جەنگ نادەن، بەڵام ئەگەر بەسەریاندا بسەپێندرێت، بەرگری لە خۆیان و خاكەكەیان دەكەن.

بەقائی پێشنیارەكانی ئەمریكای بە نالۆژیكی وەسف كرد، كە لەلایەن نێوەندگیرانەوە گەیشتووەتە دەستی تاران. ئاماژەی بەوەشدا كە دەبێت هەموو ئەگەرەكان بخرێنە بەردەست، بۆ ئەوەی جارێكی تر ئێران روبەڕووی هێرش نەبێتەوە لەلایەن ئەمریكا و ئیسرائیلەوە.

سوپای ئیسرائیل كوژرانی ئەحمەد وەحیدی فەرماندەی دیاری سوپای پاسدارانی راگەیاند و دەڵێت، بە ئامانجگرتنی دەسەڵاتدارانی ئێران بەردەوام دەبێت. 

وەزارەتی بەرگری ئیسرائیل لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكرد، ئەحمەد وەحیدی فەرماندەی دیاری سوپای پاسداران لە ناوجەرگەی تاران بە ئامانج گیراوە و كوژراوە. 

ئەحمەد وەحیدی سێ رۆژ لەمەوبەر بە فەرماندەی سوپای پاسداران لەلایەن موجتەبا خامنیەیی دەستنیشان كرا و رۆژنامەكانی بەریتانیا وەحیدی بە فەرماندەیەكی توندڕەو و كارەكتەری سەرەكی سیستمی حوكمڕانی ئێران ناودەبەن و ئاماژە بەوە دەكەن لە سەرەتای جەنگەكەوە وەحیدی بە شارەوایی ماوەتەوە و بە نهێنیی كارەكانی سوپای پاسدارانی بەڕێوەبردووە. 

وەحیدی لە ساڵی 1980 ەكانەوە جێگری فەرماندەیی هەواڵگر سوپاكە بووە و كادری پێشكەوتووی قەرارگەی رەمەزان بووە و لەگەڵ عەلی خامنەیی رابەری پێشووی ئێران سەردانی كۆریای باكوری كردووە بە ئامانجی سودوەرگرتن لە تەكنەلۆژیای سەربازی و موشەك.  

 

سوپای پاسدارانی ئێران دوای هێرشی ئیسرائیل و ئەمریكا بۆ سەر زانكۆكانی ئەو وڵاتە، ڕایگەیاند كە زانكۆكانی ئەمریكا و ئیسرائیل لە وڵاتانی ناوچەكە دەكاتە ئامانج.

سوپای پاسداران لە راگەیەنراوێكدا هۆشداریی داوەتە خوێندكاران و مامۆستایانی زانكۆ ئەمریكییەكانی نیشتەجێ لە ناوچەكە و داوای لێكردوون لە زانكۆكان دووربكەونەوە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، هێزەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بە بۆردومانكردنی زانكۆی عیلم و سەنعەت لە تاران، هێڵی سووریان بەزاندووە و لەمەودوا وەك تۆڵەیەك، هەموو زانكۆكانی ئەمریكا و ئیسرائیل لە ناوچەكەدا دەكرێنە ئامانج.

سوپای پاسداران مۆڵەتی تا رۆژی دووشەممە كە دەكاتە 30 ئاداری بۆ كۆشكی سپی داناوە تا بە رەسمی دان بەوەدابنێت كە زانكۆی عیلم و سەنعەتی بۆردومان كردووە ئەگەرنا هەڕەشەكە دەچێتە بواری جێبەجێكردنەوە.

سوپای پاسداران: زانكۆكانی ئەمریكا و ئیسرائیل لە ناوچەكە دەكەینە ئامانج

لە پەیوەندیەکی تەلەفونیدا، لە نێوان وەزیرانی دەرەوەی ئێران و  تورکیا، عەباس عراقچی رایگەیاند، هۆکاری ناسەقامگیری رەوشی ناوچەکە هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیلن بۆ سەر ئێران، ئاماژەی بەوەشکردوە داواکارییەکانی ئەمریکا بۆ وەساتندنی جەگەکە نائاقڵانین.

ئەمڕۆ شەممە، عەباس عراقچی و هاکان فیدانی وەزیری دەرەوەی تورکیا پەیوەندیەیکی تەلەفونیان ئەنجامداوە و رەوشی ناوچەکەیان تاوتوێکردوە.

میدیا ئێران بڵاویکردوەتەوە،  وەزیری دەرەوەی ئێران هەوڵەکانی تورکیای بۆ کۆتایی هێنا بە جەنگ بەرز نرخاندوە و بەردەوامی جەنگەکەشی بۆ داواکارییە نا ئاقڵانییەکانی ئەمریکا گەڕاندوەتەوە.

عەباس عراقچی بە هاکان فیدانی راگەیاندوە، لێدوانە دژبەیەکەکانی ئەمریکا گومانی زیاتری لادروست کردون و گەشبین نیین بە بەڵێنەکانیان و پێیان وایە هەوڵی فرویدانیان دەدەن.

وەزیرەکەی ئێران وتوشیەتی؛ هێرشەکانی ئەمریکا  و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، هۆکاری ناسەقامگیری ناوچەکەن و ئێران لێی بەرپرس نییە.

 سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، هێرشێکی کوشندەیان کردوەتە سەر ئێران و  بەرنامە ئەتۆمییەکەی و چەند شوێنێکی بەرهەمهێنای چەکیان لەناو بردوە

ئەمڕۆ شەممە، سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، لە هێرشێکی بەرفراواندا کە چەند  سەعاتێکی خایاندوە، بە 50  فڕۆکەی جەنگی لە سێ قۆناغی یەک لە دوای یەکدا ژێرخانی سەربازی و ئەتۆمی ئێرانیان کردە ئامانج.

هێرشەکان بە وردی دامەزراوەی ئاوی قورس لە "ئەراک" و کارگەیەکی تەقەمەنی پەیوەندیدار بە پیتاندنی یۆرانیۆمیان لە "یەزد" پێکاوە، هاوکات بنکەکانی بەرهەمهێنانی موشەکی بالیستی و سیستەمە بەرگرییە ئاسمانییەکانیان تێکشکاندوە.

سوپای ئیسرئایل دەشڵێت؛ لە هێرشيکاندا چەندین دامەزراوەی پیشەسازی سەربازی و پێگەیەکی وەزارەتی بەرگری ئێرانیان کردووەتە ئامانج، کە وەک سەرچاوەی سەرەکیی دابینکردنی چەک بۆ حەماس و حزبوڵا بەکاردەهێندران.

سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، رێگریان کردوە لە موشەکێکی بالیستیکی، کە لە خاکی یەمەنەوە بەرەو ئیسرائیل ئاراستە کراوە.

ئەمڕۆ شەممە، سوپای ئیسرائیل دوای 29 رۆژ لە جەنگی ئێران، رایگەیاند بۆ یەکەمجار لە یەمەنەوە بە موشەک وڵاتەکەیان کراوەتە ئامانج و لەلایەن سیستمەکانی بەرگری ئاسمانیەوە خراوەتە خوارەوە

میدیاکانی ئیسرائیلیش ئاماژەیان بەوەشکردوە، بەهۆی هەڵدانی موشەک لە یەمەنەوە بۆ ئیسرائیل، دزەنگی ئاگادارکردنەوە لە شارۆچکەی گەشتیاری ئیلات و ناوچەی نەقب لە باشووری وڵاتەکە چالاک کراوە.

ئەم هێرشەی حوسییەکانی یەمەن، لە جەنگی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل بەرانبەر بە ئێران یەکەمین جارە لە دوای 29 رۆژ لە جەنگەکە.

ئەمە لە کاتێكدایە، پێشتر حوسییەکانی یەمەن رایانگەیاندبوو، هەرکات پێویست بکات دێنە ناوجەنگەکەوە و لەگەڵ ئێراندا دەوەستن و بێ لایەن نابن.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق پەیوەندییەکی تەلەفونی لەگەڵ مەسعود پزیشکیان سەرۆک کۆماری ئێران ئەنجامدا و تیایدا ەرچەشنە هێرشێکی سەربازی بۆ سەر خاکی عیراق رەتکردەوە

دەقی گفتوگۆی نێوان هەردوو سەرۆک کۆمار:

 

لە میانەی ئەو پەیوەندییە تەلەفونیەدا، ئێوارەی ڕۆژی چوارشەممە ٢٥-٣- ٢٠٢٦، سەرۆک کۆمار سەرەخۆشی و ماتەمی خۆی گەیاند بە ڕێبەران و گەلی ئێران  بۆ شەهید بوونی ئایەتوڵڵا سەماحەتی سەید عەلی خامنەیی و ژمارەیەک لە سەرکردە باڵاکانی ئێران و  ژمارەیەک لە مەدەنی بێدیفاع کە لە ئەنجامی ئۆپراسیۆنە سەربازییەکان، بەتایبەتی بە ئامانجگرتنی قوتابخانەیەکی سەرەتایی کچان دەیان کەس بونە قوربانی.

سەرۆک کۆمار هەڵوێستی رەسمی عێراقی دووپاتکردەوە لە ڕەتکردنەوەی جەنگ و نیگەرانیی قوڵی خۆی دەربڕی بەرامبەر پەرەسەندنی ململانێکان و داوای ڕاگرتنی دەستبەجێی دوژمنکارییەکانیکرد و داوایکرد  وتووێژ وەک ئامرازێک بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکان بەکاربێت.

سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە کە درێژەدان بە جەنگ خزمەت بە بەرژەوەندی هیچ وڵاتێکی ناوچەکە ناکات، بەڵکوو هەڕەشە لە ئاسایش و سەقامگیری خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دەکات.

سەرۆک کۆمار  ئاماژەی بەوەدا کە عێراق گەل و  حکومەتەکەی داوای ئاشتی دەکات و هاوسۆزی خۆی لەگەڵ گەلی دۆستی ئێران دەربڕی و دەستخۆشی لە خۆڕاگرییانکرد لە بەرامبەر دەستدرێژییەکان ، هەروەها ڕوونی کردەوە کە حکومەتی هەرێمی کوردستان و عێراق یەکدەنگن و بە ویستی بەهێز کار دەکەن بۆ پاراستنی سنوورەکانیان و ڕێگرتن لە هەر هەوڵێک بۆ بەکارهێنانی خاکی عێراق بۆ هەڵکشانی گرژییەکان یان هەڕەشەکردن بۆ سەر ئاسایش و سەقامگیری وڵاتانی دراوسێ، لەوانە کۆماری ئیسلامی ئێران.

سەرۆک کۆمار ئیدانەی ئەو هێرشانەی کرد کە هەرێمی کوردستانیان کردۆتە ئامانج و جەختیکردەوە کە ئەم جۆرە کارانە نەک هەر کاریگەری خراپ لە سەقامگیری ناوچەکە دروست دەکەن بەڵکو گرژی و پەرەسەندنەکان زیاتر دەکەن.

سەرۆک کۆمار دووپاتی کردەوە کە عێراق هەرچەشنە هێرشێکی سەربازی بۆ سەر خاکەکەی رەت دەکاتەوە و، بە پێشێلکردنی سەروەری و بە مایەی نیگەرانییەکی گەورە لە قەڵەمی دەدات.

سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە لە پێویستی کۆنتڕۆڵکردنی ململانێکان و کارکردن بە پەرۆشەوە بۆ ڕێگریکردن لە فراوانبوونی بۆ وڵاتانی دیکەی ناوچەکە، جەختیکردەوە لە گرنگی ڕاگرتنی دوژمنکارییەکان بۆ پاراستنی ئاشتی ناوچەکە و بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی گەلان. 

لای خۆیەوو سەرۆک کۆماری ئیسلامیی ئێران، سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار دەربڕی بۆ هە ست و هەڵوێستی دڵسۆزانەی و دوپاتیکردەوە لەسەر پەیوەندی قووڵ و پتەوی مێژوویی نێوان عێراق و ئێران و پابه ندبوونی وڵاتەکەی بەپتەوکردنی هاریکاری و دۆستایەتی نێوان هەردوو گەل .
سەرۆک کۆماری ئیسلامیی ئێران ویستی خۆی نیشاندا  بۆ دامەزراندنی سیستەمێکی یەکێتیی ناوچەیی بوو کە وڵاتانی ناوچەکە لەخۆ بگرێت، کە بەشدار بێت لە پەرەپێدانی پەیوەندیی ئابووری و بازرگانیی و چەسپاندنی هاریکاری و شەراکەتی ڕاستەقینە لە نێوان نەتەوە و گەلان و کردنەوەی ڕێگاکانی پەیوەندی لە نێوانیاندا و بەمەش گەشەپێدان و سەقامگیری ناوچەیی بێتە کایەوە.

ئێران دەڵێت 350 كەشتی نەوتهەڵگر بۆ تێپەڕین لە گەروی هورمز چاوەڕێی مۆڵەتن و سەرۆكی ئەمریكاش دەڵێت توانیویەتی 10 كەشتی لە گەروی هورمز بپەڕێنێتەوە

ئاژانسی هەواڵی فارس بڵاویكردەوە، ئەو كەشتیانەی هێشتا لە كەنداوی عومان و كەنداوی فارس چاوەڕوانن بۆ تێپەڕێن لە گەروی هورمز، 350 كەشتین و 25یشیان كەشتی گەورەی گواستنەوەی نەوتن و 200 كەشتییان نەوتهەڵگری ئاسایین و 70 كەشتی دیکەش، تایبەتن بە گواستنەوەی غازی سروشتی لە جۆری ئێڵ ئێن جی.

بەپێی راپۆرتێكی شیكاریی میدیای زمانحاڵی ئێرانیش، ئەگەر هەر كەشتییەكی بازرگانی و نەوتهەڵگر بۆ تێپەڕێن لە گەروی هورمز دوو ملیۆن دۆلاری لێوەربگیرێت، داهاتی ساڵانەی ئێران لەو گەروە دەگاتە 20 بۆ 100 ملیار دۆلار، چونكە رۆژانە نزیكەی 150 كەشتی ناچارە بە گەروی هورمزدا تێپەڕبێت.

لەلایەکی دیکەشەوە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، لە چەند رۆژی رابردوودا ئێرانییەكان پێیانوتووە رێگە دەدەن هەشت كەشتیی نەوتهەڵگر بە گەروی هورمزدا تێبپەڕن، بەڵام دواتر كردویانەتە 10 كەشتی و بە وتەی ترەمپ ئەو هەنگاوە ئاماژەی نیازپاكیی تارانە بۆ دانوستان و رێككەوتن.

وەزیری دەەروەی روسیا بۆ یەکەمجار، بە ئاشکرا پاڵپشتی وڵاتەکەی لە روی کەرەستەی سەربازیەوە بۆ ئێران ئاشکرا دەکات و رەخنەش لە سیاسەتی واشنتۆن دەگرێت، لەبری گفتوگۆ رێگەی سەربازیان هەڵبژاردوە.

سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی روسیا،رایگەیاند، کە وڵاتەکەی هیچ زانیارییەکی هەواڵگری نادات بە ئێران، سەرەڕای ئەوەی تەواوی شوێنی بنکەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا دەزانن، جەختیشیکردوەتەوە، ئەوان هاوکاری تارانیان کردوە بە پێدانی کەلوپەل و پێداویستی سەربازی بە گوێرەی ئەو رێککەوتنەی هەیە لە نێوانیاندا.

لە بەشێکی تری قسەکانیدا، وەزیری دەرەوەی روسیا ئاماژەی بەوە کردوە، کە هێرشکردنە سەر بنکەی ئەمریکییەکان و بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەرەنجامی ئەو "سەرکێشییەیە" کە بەبێ هیچ هۆکارێکی رەوا دەستیپێکردووە.

لاڤرۆڤ رەخنەی لە سیاسەتەکانی واشنتن گرتوە و ئاماژەی بەوەکردوە، کە وڵاتەکەی چەندین جار ئاماژە و پەیامی بۆ ئەمریکا ناردووە سەبارەت بە پێویستی دەستپێکردنی گفتوگۆی جدی بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ناوچەی کەنداو و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەڵام ئەو داوایانە بێ وەڵام ماونەتەوە.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، هۆشداری دەداتە هۆتێلەکانی وڵاتانی کەنداو و داوایان لێدەکات لەبەر سەلامەتی و پاراستنی ئاسایشی گشتی، خۆیان بەدوور بگرن لە وەرگرتنی ئەفسەر و سەربازانی سوپای ئەمریکا وەک میوان لەناو هۆتێلەکاندا.

وەزیری دەرەوەی ئێران لە هەژماری رەسمی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئێکس" ئاماژەی بەوە کردووە، لە سەرەتای دەستپێکی جەنگەکەوە، سەربازانی ئەمریکی بنکە سەربازییەکانی خۆیان لە وڵاتانی ئەنجومەنی هاریکاری کەنداو بەجێهێشتووە و پەنایان بۆ هۆتێل و نوسینگە مەدەنییەکان بردووە، ئەمەش بە واتای بەکارهێنانی هاووڵاتیانی ئەو وڵاتانە دێت وەک "قەڵغانی مرۆیی" بۆ پاراستنی خۆیان.

لە بەشێکی تری قسەکانیدا، عراقچی جەختی کردەوە، کە تەنانەت لە ناوخۆی ئەمریکاش هەندێک لە هۆتێلەکان رەتیدەکەنەوە میوانداری ئەو ئەفسەرانە بکەن کە ژیانی میوانە مەدەنییەکان دەخەنە مەترسییەوە.

وەزیرەکەی ئێران دەڵێت؛  پێویستە هۆتێلەکانی وڵاتانی کەنداویش هەمان هەڵوێستیان هەبێت و رێگری بکەن لە نیشتەجێبوونی سەربازانی ئەمریکی لە ناوەندە مەدەنییەکاندا، چونکە لەلایەن ئێرانەوە دەکرێنە ئامانج