میدیاکانی ئێران رایانگەیاند، ئێران وەڵامی پێشنیازە 15 خاڵییەكەی ئەمریكای داوەتەوە و داوای راگرتنی هێرشەكان و تیرۆركردنی سەركردەكانی و داوای قەرەبوو لە بەرانبەر هێرشەكان بۆسەر وڵاتەكەی دەکات.

داواکارییەکانی ئێران...

 داوای گەرەنتی دەكات كە جارێكیتر هێرشی نەكرێتەوەسەر

چاوەڕوانی وەڵامی لایەنی بەرانبەرە

 لەرێی نێوەندگیرەكانەوە وەڵامی پێشنیازە 15 خاڵییەكەی ئەمریكای داوەتەوە

 داوای راگرتنی هێرشەكان و تیرۆركردنی سەركردەكانی دەكات

 داوایكردووە كۆتایی شەڕ لە هەموو بەرەكان و لە تەواوی ناوچەكەدا جێبەجێ بكرێت

 داوای قەرەبوو دەكات لە بەرانبەر هێرشەكان بۆ سەر وڵاتەكەی

سەروەری ئێران بەسەر گەرووی هورمزدا مافی سروشتی و یاسایی ئێران بووە و دەبێت

 داوای گەرەنتی دەكات كە جارێكیترهێرشی نەكرێتەوەسەر و چاوەڕوانی وەڵامی ئەمریكایە

 

وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل داوا لە ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی دەكات حزبوڵای لوبنان بخاتە لیستی تیرۆرەوە.

گیدعۆن ساعر، وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل ئاشكرایكرد، لە سەرەتای ئەم مانگەوە تاوەكو ئێستا حزبوڵا زیاتر لە سێ هەزار و 500 موشەك و درۆنی ئاراستەی وڵاتەكەی كردووە.

لە نامەیەكیشدا بۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نێوەدەوڵەتی داوایكردووە ئەنجومەنەكە ئێران وەك هەڕەشە بۆ سەر ئاشتی ناوچەكە سەیر بكات و بەتایبەت حزبوڵاش بخاتە لیستی تیرۆرەوە.

ئەمەش لە كاتێكدایە كە لەدوای دەستپێكردنی هێرشی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆسەر ئێران، حزبوڵای لوبنان لەسەرەتای ئەم مانگەوە پەیوەست بوونی خۆی بە جەنگەكە راگەیاند و بۆ پشتیوانیكردن لە ئێران، هێرشی موشەكی و درۆنی بۆسەر ئیسرائیل دەستپێكردووە.

لە چوارچێوەی هۆشدارییەکاندا، وەزارەتی دەرەوەی ئێران شکستهێنانی ستراتیژییەکانی ئەمریکا لە بەرانبەر تاران و گەرووی هورمز دەخاتە ڕوو.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، لە لێدوانێکی نوێدا هێرشی توندی کردە سەر سیاسەتەکانی واشنتۆن و هەڵوێستی وڵاتانی ناوچەکە و رایگەیاند، کە ئەمریکا نەیتوانیوە ئامانجە سەرەکییەکانی لەم جەنگەدا بپێکێت.

وەزیری دەرەوەی ئێران جەختی لەوەکردەوە، واشنتۆن هەم لە جەنگی سەربازی و هەم لە پڕۆژەی "گۆڕینی دەسەڵات" لە تاران شکستی هێناوە.

عراقچی ئاماژەی بەوەکرد، گەرووی هورمز بووەتە "شکستێکی تر بۆ دوژمن" و ئێستا تاران تاوتوێی پلانەکان دەکات بۆ چۆنیەتی بەڕێوەبردنی گەرووەکە لە قۆناغی دوای جەنگ.

عراقچی وڵاتانی دراوسێی تۆمەتبار کرد بەوەی هاوکاریی ئەمریکایان کردووە لە دژی ئێران و تەنانەت ئامادە نەبوون ئیدانەی هێرشەکانیش بکەن، هۆشداریشی پێدان کە گوێڕایەڵی نەکردنیان بۆ هۆشدارییەکانی تاران، ئەوانی گەیاندووەتە ئەم ڕەوشە نەخوازراوە.

وەزیری دەرەوەی ئێران داوای لە وڵاتانی ناوچەکە کرد، لە ئەمریکا دووربکەنەوە، چونکە بە وتەی ئەو، بەڵگەی تەواو لەبەر دەستە کە ئەو وڵاتانە لە جەنگی دژی ئێراندا هاوکاریی واشنتۆنیان کردووە.

سەبارەت بە ئەنجامدانی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا، رایگەیاند، هیچ دانوستانێکیان لەگەڵ واشنتۆندا نەبووە و تەنها لە رێگەی چەند وڵاتێکەوە پەیامیان ناردووە.

ئێران هۆشداری دەداتە وڵاتانی ناوچەکە و دەڵێت؛ لە ئەگەری هەر هێرشێک ژێرخانی ئابوری وزەی ئەو وڵاتانە دەکاتە ئامانج.

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، لە نوێترین لێدوانیدا هۆشدارییەکی توندی ئاڕاستەی ئەمریکا و وڵاتانی دراوسێ کرد و ڕایگەیاند، واشنتن بە هاوکاریی یەکێک لە وڵاتانی ناوچەکە پلان بۆ داگیرکردنی یەکێک لە دوورگەکانی ئێران دادەنێت.

قالیباف جەختی لەوە کردەوە، کە وڵاتەکەی بە هیچ شێوەیەک دەستبەرداری خاکەکەی نابێت و هۆشداریی دا کە ئەگەر هەر هەوڵێکی لەو شێوەیە بدرێت، ئێران ڕاستەوخۆ ژێرخانی ئەو وڵاتە ناوچەییە دەکاتە ئامانج کە هاوکاریی ئەمریکای کردووە.

مانگی سوری ئێران راپۆرتێکی لەبارەی ئامارەکانی زیان گەشتن بە وڵاتەکەی بڵاوکردووەتەوە و تێیدا هاتووە، لە سەرەتای جەنگەوە زیاتر لە 85 هەزار شوێنی مەدەنی بۆردومان كراون

مانگی سوری ئێران راپۆرتی ئاماری زیانە ماددییەکانی وڵاتەکەی بڵاوکردووەتەوە و ئاماژەی بەوە داوە، لە سەرەتای جەنگەکەوە تائێستا زیان بەر 85 هەزار شوێنی مەدەنی کەوتووە بەهۆی بۆردومانەکانەوە. 

لە راپۆرتەکەدا ئەوەش هاتووە، تائێستا 64 هەزار و 583 یەكەی نیشتەجێبوون بۆردومان كراون، کە لەو ژمارەیەش تەنها لەتاران زیاتر لە 26 هەزار شوێنی مەدەنی زیانیان بەركەوتووە.

مانگی سوری ئێران ئەوەشی رونکردووەتەوە، تائێستا 694 شوێنی بازرگانی و 600 خوێندنگە و 282 نەخۆشخانە و دەرمانخانە و بنكەی تەندروستی زیانیان بەركەوتووە.

 

وەزارەتی بەرگریی عیراق لەبارەی هێرشەکەی ئەمڕۆ بۆسەر بنکەی سەربازیی حەبانیە راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە، ئیدانەی هێرشەکە دەکەن و ئاماژەی بەوەشدا کە وەڵامیان دەبێت

وەزارەتی بەرگریی عیراق رایگەیاند، بەهۆی بۆردومانكردنی بنكەیەكی تەندروستیی سەربازی لە  ناوچەی حەبانییەی سەر بە پارێزگای ئەنبار كە سەر بە وەزارەتی بەرگرییە، حەوت سەربازی سوپای عیراق گیانیان لەدەستدا و 13 سەربازی تر بریندار بوون و لە ئێستاشدا گەیەنراونەتە نەخۆشخانە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، تا ئێستا تیمەكانی فریاكەوتن سەرقاڵی گەڕان و پشكنینن بەناو داروپەردوی بنكە بۆردومانكراوەكەدا.

وەزارەتی بەرگری عیراق ئەوەشی ئاشکرا کردووە، ئەم بەئامانجگرتنە پێشێلكارییەكی زەق و مەترسیداری سەرجەم یاسا نێودەوڵەتییەكانە و بە مافی خۆیانی دەزانن کە سەرجەم رێكارەكان بگرنەبەر بۆ وەڵامدانەوەی ئەم هێرشە.

پێگەی 'ئێران وۆر كۆست تراكەر' بڵاویکردەوە، لەسەرەتای دەستپێكردنی جەنگی ئێرانەوە تائێستا، ئەمریكا زیاتر لە 30 ملیار دۆلاری خەرجكردووە

لە ماوەی بەردەوامبوونی جەنگی 26 رۆژەی نێوان ئێران لەگەڵ ئەمریکا و ئیسرائیلدا، تێچوی جەنگی ئێران لەسەر ئەمریكا 30 ملیار دۆلاری تێپەراندووە.

پێشتریش سكۆت بێسنێت وەزیری گەنجینەی ئەمریكا رایگەیاندبوو، بودجەی پێویستیان بۆ جەنگەكە لە بەردەستدایە و تێچوی جەنگەكەش تائێستا لەو ئاستەدایە كە پێشبینیان كردبوو.

وەزیری گەنجینەی ئەمریکا ئاماژەی بەوەش دابوو، داوایان لە كۆنگرێس كردوە بودجەی زیاتریان بۆ دابین بكات بۆ ئەوەی گرەنتی بەردەوامیی پشتگیركردنی سوپا بكەن لە داهاتوودا.

سوپای ئیسرائیل هێرشی كردەسەر ژێرخانی ئێران و لە بەرامبەردا سوپای پاسداران شەپۆلێكی موشەكی ئاڕاستەی ئیسرائیل كرد. 

سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، هێرشیان كردەسەر ژێرخانی ئێران لە تاران و ئەسفەهان و فرۆكەخانەی شیراز و بنكەی ئەتۆمی ئەبوشەهر و چەند ناوچەیەكی ئەهواز. 
میدیای ئێرانیش بڵاویكردەوە، دەنگی چەند تەقینەوەیەكی بەهێز لە تاران و ئەسفەهان و چەند شارێكی تر بیستراون.

سوپای پاسدارانیش شەپۆلێكی 80 یەمین موشەكی ئاڕاستەی ئیسرائیل كرد و فەرماندەیی سوپای ئیسرائیلی بۆردومان كرد.
حكومەتی سعودیەش رایگەیاند، لە ماوەی چەند سەعاتێكدا 24 درۆنی ئێرانیان تێكشكاندووە و بە مافی خۆشیان دەزانن بەرگری لە خۆیان بكەن و وەڵام بدەنەوە. 
وەزارەتی دەرەوەی سعودیە رایگەیاند، 15٪ی درۆنەكانی ئێران ئاڕاستەی ئیسرائیل و 85٪یان ئاڕاستەی وڵاتانی كەنداو كراون. 

 

دوای 25 رۆژ لە جەنگەکە، وەزارەتی پەروەردەی ئێران ئاماری ئەو خوێندکارو مامۆستایانەی بڵاوکردەوە کە بەهۆی جەنگەکەوە بون بە قوربانی و بە گوێرەی ئامارەکە زیاتر لە 400 خوێندکار و مامۆستان.

ئەمڕۆ سێشەممە، وەزارەتی پەروەردەی ئێران رایگەیاند، لە سەرەتای جەنگەکەوە تا ئێستا، 230 خوێندکار و مامۆستا گیانیان لەدەستداوە و 177 خوێندکارو  مامۆستای تریش بریندارن.

لە راگەیەندراوەکەی وەزارەتی پەروەردەدا ئاماژە بەوەشکراوە، بەهۆی جەنگەکەوە زیاتر لە 600 دامەزراوەی پەروەردەیی و رۆشنبیری لەناوچوون.

بە رەزامەندی رابەری باڵای ئێران ئێران محەمەد باقر زولقەدر بە ئەمینداری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئەو وڵاتە دەستنیشانكرا.

محەمەد مەهدی تەباتەبایی جێگری پەیوەندییەكان و راگەیاندنی نوسینگەی سەرۆك كۆماری ئێران رایگەیاند، بە رەزامەندی رابەری باڵای ئێران، محەمەد باقر زولقەدر بە ئەمینداری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران وەك شوێنگرەوەی عەلی لاریجانی دەستنیشانكرا.

محەمەد باقر زولقەدر پێشتر پۆستی سەركردایەتی لە سوپای پاسدارانی ئێراندا هەبووە و وەك ئەمینداری ئەنجومەنی پاراستنی بەرژەوەنییەكانی ئێران كاریكردووە.

عەلی لاریجانی ئەمینداری پێشووی ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران، لە 17ی ئەم مانگە لە هێرشێكی ئیسرائیلدا لە تاران كوژرا.

لیژنەی خاچی سوری نێودەوڵەتی هۆشداری دەدات لە رەوشی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و دەڵیت ئەگەر رەوشەكە بەم شێوەیە بەردەوام بێت دەگاتە خاڵی نەگەڕانەوە.

میریانا سپۆلیاریتش سەرۆكی لیژنەی نێودەوڵەتی خاچی سور رایگەیاندووە، بە ئامانجگرتن و لەناوبردنی ژێرخانی وزە و سەرچاوەكانی ئاو و چاودێری تەندروستی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هەڕەشەیەكی گەورەیە و دەكرێت رەوشەكە بگەیەنێتە خاڵێك گەڕانەوەی نەبێت.

وتیشی، گەورەترین سەرچاوەی نیگەرانیی ئەو زیانەیە كە پێدەچێت بەر دامەزراوە ئەتۆمییەكان بكەوێت، چونكە زیانێكی لێدەكەوێتەوە كە دواتر چاككردنەوەی ئەستەم دەبێت.

لە 28ی شوباتی رابردووەوە هێرشی ئیسرائیل و ئەمریكا بۆسەر ئێران دەستیپێكردووە و لە بەرانبەریشدا ئێران لە رێی موشەك و درۆنەوە بەرژوەندییەكانی ئەو دوو وڵاتەی لە ناوچەكە كردووەتە ئامانج.

ئەنجومەنی هاریكاری كەنداو دوپاتیدەكاتەوە هەر رێككەوتنێك لەگەڵ ئێران بكرێت، دەبێت داواكاریی وڵاتانی كەنداویش لەخۆبگرێت.

جاسم بدێوی، ئەمینداری گشتی ئەنجومەنی هاریكاری كەنداو رایگەیاند، هێرشەكانی ئێران بۆسەر وڵاتانی كەنداو بە موشەك و درۆن، كاریگەری گەورەی لەسەر پەیوەندییەكانیان دروستكردووە و خاڵێكی وەچەرخان و گەورە بوو نەك تەنها لەسەر ئاستی ئاسایشی نەتەوەیی، بەڵكو لەسەر ئاستی ئاسایش و سەقامگیری جیهانییش، داخستنی گەروی هورمزیش لەلایەن ئێرانەوە شۆكێكی گەورە بوو بۆ ئابوری جیهان.

لەبارەی رێككەوتنیش لەگەڵ ئێران دەڵێت، هەر رێككەوتنێك لەگەڵ ئێران بكرێت، دەبێت وڵاتانی ئەنجومەنی هاریكاری كەنداو رۆڵێكی بەرچاویان هەبێت لە داڕشتنی و داواكارییەكانیشیان لە خۆبگرێت.

 

بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل پەیامێکی ڤیدیۆیی بڵاوکردەوە و تێیدا دەڵێت: هێرشەکانیان بۆسەر ئێران بەردەوام دەبێت و بەرنامەی ئەتۆمییەکەشی لەناودەبەن

دوای 24 رۆژ لە جەنگ، وەزیرانی دەرەوەی پێنج وڵاتی عەرەبی، کە خۆیان زەرەرمەندی جەنگن، هەوڵەکانی هەماهەنگییان بۆ راگرتنی هەر جۆرە پەرەسەندنێک و گەڕانەوە بۆ گفتوگۆیان تاوتوێ کرد.

ئەمڕۆ دووشەممە، لە هەنگاوێکی دیپلۆماسی هاوبەشدا، وەزیرانی دەرەوەی پێنج وڵاتی عەرەبی، کە پێکهاتبون لە (قەتەر، سعوودیە، کوەیت، ئیمارات و میسر) راگەیەندراوێکی هاوبەشیان بڵاوکردەوە و داوای گەڕانەوە بۆ گفتوگۆ دەکەن.

وەزارەتی دەرەوەی قەتەر لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوە کرد، کە سەرۆک وەزیرانی قەتەر لە پەیوەندییە چڕەکانی لەگەڵ هاوتاکانی لە وڵاتانی سعوودیە، کوەیت، ئیمارات و میسر، بە وردی باسیان لە لێکەوتە مەترسیدارەکانی پەرەسەندنی رەوشەکە کردووە.

ئەم کۆبوونەوە دیپلۆماسییە لە کاتێکدایە، کە ناوچەکە لەبەردەم تاقیکردنەوەیەکی سەختدایە و بەردەوام هۆشداری دەدرێت لە فراوان بوونی جەنگەکە.

لەکۆتاییدا، وەزیرانی دەرەوەی ئەم پێنج وڵاتە جەختیان لەوە کردەوە کە تاکە رێگە بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکان دوورکەوتنەوەیە لە کردەوەی توندوتیژانە و هانای بردنە بۆ گفتوگۆی سیاسی.

رێكخراوی مانگی سوری ئێرانی ئاماری زیان و قوربانییانی هێرشەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆسەر ئێران راگەیاند.

رێكخراوی مانگی سوری ئێرانی بڵاویكردەوە، لە ئەنجامی هێرشەكانی ئەمریكاو  ئیسرائیل تا ئێستا 204 منداڵ گیانیان لە دەستداوە ، زیاتر لە 18 هەزار كەسیش بریندار بوون.

رێكخراوەكە  ئاشكرایكردووە، لەئەنجامی ئەو هێرشانە 498 خوێندنگە و 251 بنكەی تەندروستی و 17 بنكەی ڕێكخراوی مانگی سوری ئێرانی زیانیان بەركەوتووە، هاوکات81 هەزار خانوو زیانیان بەركەوتووە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، هێرشەكانی سەر ئێران بەزاندنی یاسا نێودەوڵەتییەكانی مافی مرۆڤ و پەیماننامەی جنێڤە، بەردەوامبدەبن لە ریگەی یاسا و دەزگا نێودەوڵەتییەكانەوە هێرشكاران لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بكرێت.