ماڵپەڕی نێتبلۆکس، کە چاودێری پچڕانی ئینتەرنێت دەکات لە جیهاندا، رایگەیاندوە، داتاکانی تۆڕەکان دەریدەخەن کە پچڕانی ئینتەرنێت لە ئێران چووەتە رۆژی 44هەمینەوە و بەردەوامی هەیە.

ماڵپەرەکە ئاماژەی بەوەکردوە، نەبونی ئینتەرنێت و دابڕانی ئێران لە جیهان زیاتر لە 1032 سەعاتی تێپەڕاندوە و لە حەوتمەین هەفتەیدایە.

نێتبلۆکس ئاماژەی بەوەشکردووە، لێکەوتە مرۆیی و ئابوورییەکانی  نەبونی ئینتەرنێت بەردەوام لە زیادبوندایە و کاریگەری خراپی کردوەتە سەر ژیانی هاووڵاتیانی ئێران.

هەروەها نەبونی ئینتەرنێت بۆ ئەو ماوە درێژە ژمارەی پێوانەیی جیهانی شکاندوە و تا ئێستاش دیار نییە تا کەی بەردەوامی دەبێت.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران باس لە دانوستانەکانیان دەکات لەگەڵ ئەمریکا.

محەمەد باقر قالیباف سەرۆكی پەرلەمانی ئێران لە تۆڕی کۆمەڵایەتی X رایگەیاندووە: لە دانوستانەكان جەختمان دەكردەوە لە نیازپاكی خۆمان كردەوە، هەوڵی تەواوەتی خۆماندا بەڵام لایەنی بەرانبەر نەیتوانی متمانەی وەفدی ئێران بەدەستبهێنێت. 

محەمەد باقر قالیباف ئاماژەی بەوەشداوە: سوپاسگوزارم بۆ هەوڵەكانی وڵاتی دۆست و برامان پاكستان .

پەیامەکەی قالیباف لەکاتێکداتە کە ئێران و ئەمریکا لە پاکستان دانوستانیان ئەنجامدا، بەڵام سەرۆکی پەرلەمانی ئێران دەڵێت کە ئەمریکا متمانەی ئێرانی بەدەستنەهێناوە.

 

سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، لە سەرەتای جەنگەکەوە تا کاتی راگەیاندنی ئاگربەست، 10 هەزار و 800 هێرشیانکردووەتەسەر ئێران و بەو هۆیەشەوە توانیویانە 4000 ناوەندی ستراتیژیی و 6800 ناوچەی سەربازیی ئەو وڵاتەیان بە ئامانج بگرن

سوپای ئیسرائیل ئاماری هێرشەکانی بۆسەر ئێران بڵاوکردەوە و تێیدا ئاماژە بەوە دەدات، لەسەرەتای دەستپێكردنی جەنگەکەوە تا راگەیاندنی ئاگربەست، سوپای ئیسرائیل 10 هەزار و 800 هێرشیكردووەتەسەر ئەو وڵاتە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، لە 28ی شوباتی رابردوو كە جەنگی دژی ئێران دەستیپێكرد تا راگەیاندنی ئاگربەست لە 8ی ئەم مانگە، 10 هەزار و 800 بۆردومان و هێرشی ئاسمانییان بۆسەر ئێران ئەنجامداوە.

راشیگەیاندووە، چوار هەزار ناوەندیی ستراتیژیی و شەش هەزار و 800 ناوچەی سەربازیی كراونەتە ئامانج، لە هێرشەكانیشدا زیاتر لە 18 هەزار جۆر تەقەمەنی جیاواز بەكارهێنراوە.

ئەمڕۆ هەردوو وەفدی دانوستانكاری ئێران و ئەمریكا گەیشتنە پاكستان و وەفدی ئێران لەلایەن قالیباف و وەفدی ئەمریكاش لەلایەن جەی دی ڤانس سەرۆكایەتی دەكرێن و دەنگۆی جیاوازیش لەبارەی ماوەی درێژکردنەوەی گفتوگۆکان دەکرێت

ئەمڕۆ وەفدی ئێران گەیشتە شاری ئیسلام ئاباد پایتەختی پاكستان و محەمەد باقر قالیباف سەرۆكی پەرلەمانی ئەو وڵاتە سەرۆكی وەفدەیەكە و عەباس عراقچی وەزیری دەرەوە، عەلی ئەكبەر ئەحمەدیان سكرتێری ئەنجومەنی بەرگریی و عەبدولستار هیمەتی سەرۆكی بانكیی ناوەندیی ئێران یاوەری دەكەن.

هاوکات، وەفدەکەی ئەمریكاش لەلایەن جەی دی ڤانس جێگری سەرۆكی ئەو وڵاتەوە سەرۆكایەتی دەكرێت و ئەندامانی وەفدەكەش پێكهاتوون لە سیتف ویتكۆف نێردەی تایبەتی ترەمپ بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، جارید كوشنەر راوێژكاری پێشووی سەرۆكی ئەمریكا و براد كوپەر فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا (سێنتكۆم).

لەلایەکی تریشەوە چەند سەرچاوەیەكی دیبلۆماسی پاكستان لەبارەی دانوستانەکەوە بە ئاژانسی رۆیتەرزیان راگەیاندووە، دانووستانەكەی تاران و واشنتۆن لە ئیسلام ئاباد چەند رۆژێك دەخایەنێت، بەڵام بەپێی میدیاكانی ئێران دانوستانەكانی پاكستان تەنها یەك رۆژ دەخایەنێت.

سەرۆک وەزیرانی پاکستان رایگەیاند،  کە هەردوو لایەنی ململانێێکار، ئەمریکا و ئێران  ئامادەیی خۆیان نیشان داوە بۆ دەستپێکردنی دانوستان و چارەسەرکردنی کێشەکانیان لە رێگەی گفتوگۆوە.

بە گوێرەی قسەکانی شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان بڕیارە وەفدی هەردوو وڵات بەمەبەستی گەیشتن بە چارەسەرێکی ئاشتییانە بگەنە ئیسلام ئاباد.

 ناوبراو ئەوەشی خستوەتەڕوو، کە سبەینێ شەممە، وەفدەکانی ئەمریکا و ئێران لە پاکستان دەبن و هەموو هەوڵێک دەدەن بۆ دەستەبەرکردنی سەرکەوتنی دانوستانەکان.

هەروەها ئاماژەی بەوە کردوە، کە ئاگربەست راگەیەندراوە و لە ئێستادا هەوڵەکان بۆ قۆناغێکی پێشکەوتوترن، ئەویش کۆتاییهێنانە بە جەنگ بە یەکجاری لە رێگەی مێزی گفتوگۆوە، کە وەک هەنگاوێک بۆ هێورکردنەوەی گرژییەکانی ناوچەکە هەژمار دەکرێت.

ئەم قسانەی سەرۆک وەزیرانی پاکستان لە کاتێكدایە، جێگری دۆناڵد ترەمی سەرۆکی ئەمریکا بۆ هەمان مەبەست بەرەو پاکستان کەوتوەتەڕێ، بەڵام تا ئێستا ئێران بە رەسمی ناردنی وەفدی رانەگەیاندوە.

محەمەد باقەر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، لە پەیامێکدا کە لە ئێکس بڵاویکردوەتەوە، دەڵێت هێشتا دوو خاڵی سەرەکی لەو رێککەوتنانەی لە نێوان لایەنەکاندا کراون جێبەجێ نەکراونو تا ئەوانە جێبەجێ نەکرێن دانوستان دەستپێناکاتەوە.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران ئاماژەی بەوەکردوە، یەکێک لە مەرجەکان  کە بریتییە لەوەی کە ئاگرنەست لوبنانیش بگرێتەوە، کە لە ئێستادا بە چرەی لەلایەن ئیسرائیلەوە بۆردومان دەکرێت.

مەرجی دوەمیش بریتییە لە ئازادکردنی پارە بلۆکراوەکانی ئێران و قالیباف جەختی لەوە کردەوە، کە پێویستە ئەم دوو هەنگاوە وەک پێشمەرجێک پێش دەستپێکردنی هەر جۆرە دانوستانێک جێبەجێ بکرێن، بەبێ بەدیهاتنی ئەم مەرجانە تاران ئامادەی چوونە ناو دانوستانەکان نابێت

ئەم قسانەی قاڵیباف لە کاتێكدایە، بڕیارە سبەینێ شەممە، لە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستان، ئەمریکا  و ئێران دانوستانەکانیان دەستپێبکەنەوە، گەرچی تا ئێستا ئێران بە رەسمی چونی وەفدی خۆی بۆ پاکستان رانەگەیاندوە.

رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی بڵاویکردوەتەوە هاووڵاتیانی ئێران ژیانیان لەگەڵ بێ ئینتەرنێتیدا هەزار سەعاتی تێپەراندوە و  هۆشدارییەکی توند دەدات و کە ئەمە پێشێلکارییەکی رونی مافەکانی مرۆڤە.

رێکخراوەکە جەخت دەکاتەوە، کە نەبونی ئینتەرنێت بۆ ماوەی زیاتر لە هەزار سەعات، درێژترین تۆماری جیهانییە و ژیان و بژێوی 90 ملیۆن کەسی خستووەتە مەترسییەوە، ئاماژەی بەوەشکردوە، پێویستە دەسەڵاتدارانی ئێران دەستبەجێ دەستڕاگەیشتن بە زانیارییەکان بۆ هاووڵاتیان بگەڕێننەوە.

لە روی ئابوورییەوە، ئەم پچڕانە زیانی گەورەی بە ژێرخانی دارایی ئێران گەیاندووە؛ بەپێی ئامارە سەرەتاییەکان، ئابووری دیجیتاڵ نزیکەی 20 هەزار ملیار تمەن و ئابووری گشتیی وڵاتەکەش نزیکەی 200 هەزار ملیار تمەن زیانیان بەرکەوتووە.

رێکخراوەکە جەختدەکاتەوە، هەزار سەحات بەبێ پەیوەندی لەگەڵ خێزان و بێ ئاگایی لە جیهانی دەرەوە، تەنها بێبەشکردن نییە، بەڵکو لێسەندنەوەی مافێکی بنەڕەتی ژیانە لە مرۆڤەکان.

سەعید خەتیبزادە، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران بە میدیاکانی راگەیاندوە کە گەروی هورمز کراوەیە و کەشتییە ئەمریکییەکان دەتوانن پێیدا تێپەڕن، بە مەرجێک بە شێوەیەکی دوژمنکارانە رەفتار نەکەن.

خەتیبزادە وتویەتی؛ گەروی هورمز کراوەیە، بەڵام بەهۆی سنورداربونی تەکنیکییەوە دەبێت کەشتیەکان لەگەڵ هێزەکانی ئێران هەماهەنگی بکەن، بە مەبەستی ئەوەی بە سەلامەتی بتوانن گەروەکە تێپەڕێنن.

ئەم لێدوانانە لە کاتێکدایە، کە راپۆرتەکان ئاماژەیان بەوە کردووە، کە دوای رێککەوتنی ئاگربەستی دوو هەفتەیی نێوان ئێران و ئەمریکا تەنیا چەند کەشتییەک توانیویانە بە گەروی هورمزدا ​​تێپەڕن.

پێشتریش ئیبراهیم عەزیزی، سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئاسایشی نیشتمانی پەرلەمان، بە ئاماژەدان بە پێشنیاری پەرلەمانتاران سەبارەت بە گەروی هورمز، سەپاندنی سنوردارکردنی هاتوچۆی کەشتییەکان لە رێگەی ئەم رێڕەوی ئاوییەوە راگەیاندبوو.

ئەم قسانەی خەتیبزادە لە کاتێکدایە، سەرۆکی ئەمریکا شەوی پێنجشەممە لە پلاتفۆرمی سۆشیال میدیای تروس رایگەیاندبوو، ئێران کارێکی زۆر خراپ دەکات و ئەو شێوازی رێگەدانەی جێبەجێی دەکات بۆ تێپەربونی کەشتییەکان بە گەروی هورمزدا ئەوە نییە لەسەری رێککەوتون.

سەرەرای ئامادەکارییەکانی پاکستان، بۆ دانوستان، میدیا رەسمییەکانی ئێران رەتی دەکەنەوە هیچ وەفدێکیان گەشتبنە ئیسلام ئاباد  بە مەبەستی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا.

ئەمڕۆ هەینی ئاژانسی هەواڵی تەسنیم نزیک لە سەرچاوەیەکی ئاگاداری وڵاتەکەیەوە بڵاویکردوەتەوە، هیچ وەفدێکی  ئێران بۆ دانوستان لەگەڵ ئەمریکا نەچوتە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاکستان.

ئەو سەرچاوەیە بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاندوە، تا ئەمریکا پابەندی بەڵێنەکانی نەبێت و ئاگربەست لە لوبنان جێبەجێ نەکرێت، هەروەها ئیسرائیل هێرشەکانی بۆسەر لوبنان رانەگرێت بە هیچ جۆرێک دانوستان ناکەن.

ئەم قسانەی میدیاکەی ئێران لە کاتێکدایە، لایخۆیەوە ئیسحاق دار وەزیری دەرەوەی پاکستان رایگەیاندوە،  پێشوازی لە وەفدی وڵاتان دەکەن بەمەبەستی دانوستان و بۆ ئاسانکاریش ڤیزەیان لەسەر رۆژنامەنوسان و وەفدی هەڵگرتوە و دەتوانن بەبێ ڤیزە بچنە ئیسلام ئاباد و لەوێ راستەوخۆ ڤیزەیان پێدەدرێت.

 

وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت ناتانیاهۆ زیان بە ئابوری ئەمریكا دەگەیەنێت چونكە ئاستەنگ  بۆ هەوڵە دیپلۆماتییەكان دروست دەكات. 

عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، ئەگەر ئەمریكا دەیەوێت زیان بە ئابورییەكەی بكەوێت ئەوا با رێگە بە ناتانیاهۆ بدات هەوڵە دیپلۆماسییەكان تێكبدات.

وتیشی، ئەمریكا  دەتوانێت رێگە بە ناتانیاهۆ بدات ئاستەنگ  بۆ هەوڵە دیپلۆماسییەكان دروست بكات، بەڵام پێموایە بژاردەیەكی ژیرانە نییە، لەگەڵ ئەوەشدا ئامادەین بۆ هەموو ئەگەرێك.

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئاگربەست هەموو ناوچەكە دەگرێتەوە بە جەنگی لوبنانیشەوە.

 

رێبەری باڵای ئێران جەختدەكاتەوە وڵاتەكەی بەدوای شەڕدا ناگەڕێت بەڵام دەستبەرداری مافەكانیشی نابێت.

موجتەبا خامنەیی، رێبەری باڵای ئێران پەیامێكی بەبۆنەی چلەی  ماتەمینی رابەری پێشوو بڵاوكردەوە و تیایدا ئاماژەی بەوەكرد، گەلی ئێران لە جەنگی دژی ئەمریكا و ئیسرائیل سەركەوتوو بووە و ئێستا خەریكە دەبێتە زلهێزێكی ناوچەیی، وتیشی، دوژمنە خۆبەزلزانەكانیان تا دێت لاوازتر دەبن.

باسی لەوەشكرد، واز لەوانە ناهێنین كە هێرشیان كردووەتە سەریان و داواش دەكەن سەرجەم ئەو زیانانەی پێیان گەیەنراوە قەرەبوو بكرێنەوە.

موجتەبا خامنەیی ئەوەشی خستەڕوو، خۆبەزلزانەكان لەڕێگەی كوشتن و ستەمكارییەوە رووخساری ناشیرینی خۆیان نیشاندا و بەدرێژایی 40 رۆژ دەستیان لە كوشتنی تەنانەت منداڵانیش نەپاراست.

 رێبەری باڵای ئێران جەختیشیكردەوە، ئێران بەدوای شەڕدا ناگەڕێت، بەڵام دەستبەرداری مافەكانیشی نابێت، پێداگریش دەبێت لەسەر تۆڵەكردنەوەی كوژرانی رابەری پێشوو.

 

 

كۆمپانیای روس ئەتۆم پێشنیاز دەكات یۆرانیۆمی پیتێنراوی ئێران بۆرویا بگوێزرێتەوە.

ئالێكسی لیخاتشۆف بەڕێوەبەری كۆمپانیای روس ئەتۆم بۆ وزەی ناوەكی رایگەیاند، ئێران داوایكردووە بە زووترین كات چالاكییە ئەتۆمییەكانیان لە وێستگەی ئەتۆمی بوشەهر دەستپێبكاتەوە.

راشیگەیاند كۆمپانیاكەیان بەدواداچوونی تەواوی بۆ بابەتی یۆرانیۆمە پیتێنراوەكەی ئێران كردووە و پێشنیازیان كردووە وڵاتانی ناوچەكە بەشداربن لە دروستكردنی دەستەیەك  بۆچاودیریكردنی دۆسیەی ئەتۆمی ئێران.

بەرێوەبەری كۆمپانیای روس ئەتۆم وتیشی، كۆمپانیا كەیەان پێنیازی كردووە یۆرانیۆمی پیتێنراوی ئێران بۆ روسیا  بگوێزرێتەوە  لەبری ئەوە پێدانی یۆرانیۆمی سروشتی نەپیتێنراو یان برەپارەیەك  بە ئێران بدرێت وەك قەرەبوو. 

 

شارەوانیی تاران قەبارەی زیانەكانی جەنگ لە شارەكە ئاشكراكرد و رایگەیاند لە ماوەی جەنگدا نزیكەی 40 هەزار باڵەخانە زیانیان بەركەوتووە و بەهۆیەوە نزیكەی پێنج هەزار كەس ئاوارە بوون.

شارەوانیی تاران ئاماری زیانەكانی جەنگی بڵاوكردەوە و رایگەیاند،، لە سەرەتای دەستپێكردنی جەنگەوە 38 هەزار و 456 باڵەخانە لە تارانی پایتەختی ئێران زیانیان پێگەیشتووە.

 ئاماژەی بەوەش كرد، لەو ماوەیەدا پێنج هەزار و 880 كەس لە هەزار و 829 خێزان، بەهۆی روخان یان زیانگەیشتن بە ماڵەكانیان ئاوارە بوون و لە ئێستادا بە كاتی لە 39 كۆمەڵگەی تایبەتی نیشتەجێبوون كە شارەوانی دابینی كردووە جێگیركراون.

ئاشكراشیكرد، لە ماوەی ئەو 40 رۆژەی جەنگدا، هێرش كراوەتە سەر زیاتر لە 548 شوێنی جیاواز لە تاران.

 

یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئێران ئاشكرایكرد وەفدی وڵاتەكەی بۆ دانوستانەكان لەگەڵ ئەمریكا بەرەو ئیسلام ئاباد بەڕێكەوتوون و پێدەچێت قالیباف سەرۆكایەتیان بكات.

سەعید خەتیبزادە، یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئێران  رایگەیاند، وەفدێكی ئێران بۆ دانوستانی رۆژی هەینی لەگەڵ ئەمریكا دەچێتە ئیسلام ئابادی پایتەختی پاكستان.

خەتیبزادە ئاماژەی بەوەشكرد، پاكستان پێی راگەیاندوون، جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆكی ئەمریكا سەرۆكایەتیی وەفدی ئەمریكا دەكات، بۆیە ئەگەری هەیە محەمەد باقر قالیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران سەرۆكایەتی وەفدەكەی ئێران بكات.

 راشیگەیاند، بەهۆی پێشێلكردنی ئاگربەست لەلایەن ئیسرائیلەوە، وڵاتەكەی شەوی رابردوو لە لێواری وەڵامدانەوەی سەربازیی یەكلاكەرەوەدا بووە، بەڵام بە نێوەندگیریی پاكستان و گەیاندنی پەیامێك لەلایەن ئەمریكاوە بۆ قایلكردنی ئیسرائیل بۆ راگرتنی ‌هێرشەكان بۆ سەر لوبنان، ئێران وەڵامدانەوەی دواخستووە.

جەختیشیكردەوە، پێویستە بەدیهاتنی ئاشتی لە ناوچەكە لوبنانیش بگرێتەوە و سەعاتەكانی داهاتووش زۆر چارەنووسساز دەبن.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، هەڕەشەی بەردەوامبوونی هێرشەکانی بۆ سەر حزبوڵای لوبنان دەکات.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، "ئێمە بە هێز و وردی و بەبڕیارەوە بەردەوامین لە لێدانی حزبوڵا، هەرکەسێک دژی مەدەنییەکانی ئێمە بجوڵێتەوە، لێی دەدەین تا ئاسایش بۆ دانیشتووانی باکور دەگەڕێتەوە."

ئاماژەی بەوەشکرد، سوپای ئیسرائیل تەنها لە ماوەی 10 خولەکدا 100 هێرشی ئاسمانی چڕی کردە سەر ناوچە جیاجیاکانی بەیروت، باشور و بیقاع.

لەلایەکی ترەوە، سوپای ئیسرائیل ئاشکرایکرد، سكرتێری ئەمینداری گشتیی حـ.ـزبـ.ـوڵامان لە هێرشێکی ئاسمانیدا بۆ سەر بەیروت کوشتووە.

رۆژنامەیەكی ئیسرائیلی ئاشكرایدەكات، لە سەرەتای دەستپێكی هێرشەكان دژی ئێران 42 هاووڵاتی ئیسرائیلی كوژراون، سوپای ئەو وڵاتەش دەڵێت، لە ماوەی 10 خولەكدا 100 بنكەی سەربازی حیزبوڵایان پێكاوە.

رۆژنامەی یەدیعۆت ئەحرۆنۆت رایگەیاند، لە سەرەتای دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنی نەڕەی شێرەوە لە 28ی شوباتەوە، 42 ئیسرائیلی كوژراون كە 22یان بەهۆی هێرشی موشەكییەوە بووە.

لای خۆیەوە سوپای ئیسرائیل ئەوەی خستەڕوو، لە ماوەی 10 خولەكدا 100 بنكەی سەربازی حیزبوڵایان پێكاوە، هاوكات سەرچاوە پزیشكییەكانی لوبنانیش باسیان لە كوژرانی 182 لوبنانی كردووە لەو هێرشانەدا.

ئەمە لە كاتێكدایە رێكخراوی مافی مرۆڤی هەرانە ژمارەی كوژراوانی ئێرانی بە سێ هەزار و 400 خەمڵاندووە.

سەرەڕای رێككەوتنی دوو هەفتەیی نێوان ئەمریكا و ئێران بۆ كردنەوەی گەروی هورمز، بەردەوامی هێرشەكانی ئیسرائیل مەترسی هەڵوەشاندنەوەی رێككەوتنەكەی دروستكردووە.