رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
ناتانیاهۆ مەرجی توند بۆ راگرتنی شەڕ دادەنێت و رایدەگەیەنێت: ئامانجمان هەڵوەشاندنەوەی حزبوڵا و کۆتاییهێنانە بە پیتاندنی یۆرانیۆم لە ئێران.
بنیامین نەتەنیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، پەیامێکی ڤیدیۆیی بڵاوکردەوە و تێیدا جەختی لەسەر بەردەوامی هێرشەکانی وڵاتەکەی بۆ سەر لوبنان و ئامادەباشی بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئێران کردەوە.
ناتانیاهۆ رایگەیاند، فەرمانی بە سوپا کردووە ناوچەی دابڕاو (Zone Buffer) لە باشووری لوبنان بەهێزتر بکەن. وتیشی: "هێزەکانمان لە گورزەکانیان بۆ سەر حزبوڵا بەردەوام دەبن و لە ئێستادا لە لێواری تێکشکاندنی تەواوەتی 'بنت جبێل' داین."
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاماژەی بەوەکرد، لە دانوستانەکاندا دوو ئامانجی سەرەکییان هەیە؛ یەکەمیان هەڵوەشاندنەوەی گرووپی حزبوڵا و دووەمیان هێنانەکایەی ئاشتییەکی بەردەوام کە تەنها لە رێگەی "هێز"ەوە بەدی دێت.
سەبارەت بە تاران، نەتەنیاهۆ ئاشکرایکرد، هێشتا زووە بزانرێت ئەنجامی کۆبوونەوەکان لەگەڵ ئێران بە چی دەگات، بەڵام جەختی کردەوە کە واشنتۆن بەردەوام وردەکاری پەیوەندییەکانی لەگەڵ تاران بە ئیسرائیل رادەگەیەنێت.
ئیسرائیل بە هەماهەنگی ئەمریکا هەوڵ دەدات بۆ دەرهێنانی مادە پیتێنراوەکان لە ناوخۆی ئێران و کار بۆ ئەوە دەکات توانای پیتاندنی ناوکی لە ناو خاکی ئەو وڵاتەدا بە یەکجاری هەڵبوەشێنێتەوە.
لە لایەکی دیکەوە، وتەبێژی سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، چاودێری وردی وتووێژەکانی راگرتنی شەڕ لەگەڵ ئێران دەکەن، بەڵام هۆشداریدا کە "ئەگەر پێویست بکات، سوپا بە هێز و خێراییەکی زۆرەوە ئامادەیە بۆ دەستپێکردنەوەی هێرشەکان."
هێرشێكی چەكداری بۆسەر خوێندنگەیەک لە پارێزگایەكی باكوری كوردستان، 24كوژراو برینداری لێكەوتەوە.
موكەرەم ئونلوەر، پارێزگاری مەڕەش لە باكوری كوردستان رایگەیاند، خوێندكارێك بەچەك هێرشیكردوەتە سەر خوێندنگەیەكی شارەكە، لە ئەنجامدا مامۆستایەك و هەشت خوێندكار گیانیان لەدەستداوە و 15 كەسیش برینداربوون.
راشیگەیاندوە، ئەو خوێندكارە لەپۆلی هەشتی بنەڕەتی بووە و دوای رووداوەكەش خۆی كوشتووە، تائێستاش هۆكاری رووداوەكە نەزانراوە.
هاوكات یوسف تەكین، وەزیری پەروەردەی توركیا رایگەیاندوە، چوار سەرۆكی داواكاری گشتی راسپێردراون بۆ لێكۆڵینەوە لە رووداوەكە، بۆ ماوەی دوو رۆژیش خوێندن لەو خوێندنگەیە راگیراوە.
هەروەها كۆمەڵەی پزیشكانی دەروونی توركیاش لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بۆ ئەوەكردووە، رووداوە توندوتیژییەكانی نێو خوێندنگەكان رەنگدانەوەی رەوشی ئابوری و كۆمەڵایەتین، ئەوەش مەترسی سەرهەڵدانی ئەو جۆرە ڕووداوانە زیاد دەكات.
رۆژی سێشەممەی رابردووش، لەشاری رەحا هێرشكرایەسەر ئامادەیی پیشەیی تەكنیكی، بەهۆیەوە 16 كەس برینداربوون، هێرشەكەش لەلایەن خوێندكارێكی پێشووی ئامادەییەكەوە ئەنجامدرا.
ئیسماعیل بەقائی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران دەڵێت: دانوستانەکانمان لەگەڵ ئێران بۆ کۆتاییهێنانە بە جەنگ.
وتیشی، ئاڵەگۆڕی لەنێوان وڵاتەکەی و ئەمریکادا لە رۆژانی رابردوودا بەردەوام بووە، بڕیاریشه ئهمڕۆ وهفدێکی پاکستانی سهردانی تاران بکات و وهڵامی ئهمریکا به وردی بگاته دەستیان.
ئاماژەی بەوەشکردووە، پیتاندنی یۆرانیۆم مافی خۆمانە، بهڵام ئاست و رێژهکهی دەکرێت گفتوگۆ و دانوستانی لەسەر بکرێت.
ئەوەشی روونکردەوە، تا ئەو کاتەی لەسەر ئاستێکی گشتگیر لێکتێگەیشتن و رێککەوتن نەکرێت، ناتوانرێت باس لە قبووڵکردن یان رەتکردنەوەی وردەکارییەکانی بکرێت، بەتایبەتی لە بابەتێکی گرنگی وەک شەڕ و ئاشتیی نێوان ئێران و ئەمریکا.
سیاسەتەمەدارێكی كورد دەڵێت هەموو لایەنەكانی ناو پەرلەمانی توركیا جگە لە ئاكەپە دەیانەوێت یاسایەك بۆ پرۆسەی ئاشتی پەسەند بكرێت.
مەراڵ دانش بەشتاش، هاوسەرۆكی كۆنگرەی دیموكراتی گەلان (هەدەكە) رایگەیاند، لێپرسراوانی پارتی داد و گەشەپێدان (ئاكەپە) و هەندێك لە دەسەڵاتدارانی تری توركیا بە بیانووی ئەوەی متمانەیان بە بێدەنگكردنی چەك لە لایەن پارتی كرێكارانی كوردستانەوە نییە، هەنگاوی راستەقینە بۆ پرۆسەی ئاشتی نانێن.
وتیشی، ئەگەرچی ناكۆكی و لێكتێنەگەیشتن لە نێوان لایەنەكانی توركیا هەیە، بەڵام پرۆسەی ئاشتی نەوەستاوە.
مەراڵ بەشتاش دانش دەشڵێت، دەركردنی یاسا لە پەرلەمانی توركیا بۆ پرۆسەی ئاشتی دەتوانێت ببێتە هۆكاری خێراتربوونی پرۆسەكە و ئەوانەشی دەستبەرداری چەك بوون دەتوانن تێكەڵ بە كۆمەڵگە ببن و بەشداریی خەباتی سیاسی بن لە توركیا.
هاوسەرۆكی هەدەكە جەختیشیكردوە، دانانی یاسا متمانەی لایەنەكان بە پرۆسەی ئاشتی زیاتر دەكات و پێویستە پەرلەمانی توركیا پێش ئەوەی لە مانگی حەوتی داهاتوودا بكەوێتە پشووەوە، پرۆژەیاساییەك بۆ پرۆسەی ئاشتی پەسەند بكات.
ئەمریكا و ئیسرائیل و لوبنان جەخت لە یەكپارچەیی لوبنان دەكەنەوە و پێشنیازیش دەكرێت رێككەوتنێكی ئاشتی بە چاودێری ئەمریكا ئیمزا بكرێت
نەدا حەمادە، باڵیۆزی لوبنان لە ئەمریكا و یەحیێل لایتەر، باڵیۆزی ئیسرائیل لە ئەمریكا بە نێوەندگیری ماركۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریكا لە واشنتۆن كۆبوونەوە و دواتر راگەیەنراوێكی هاوبەشیان بڵاوكردەوە.
بەپێی راگەیەنراوەكە، هەر سێ وڵات جەخت لە یەكپارچەیی خاك و سەروەری لوبنان دەكەنەوە و ئیسرائیلیش پابەند دەكرێت بە هەماهەنگی لەگەڵ حكومەتی لوبنان بۆ چەكداماڵینی حزبوڵا.
هاوكات، لوبنان داوای كردووە هەنگاوی كردەیی بنرێت بۆ چارەسەركردنی قەیرانە مرۆییەكانی، ئیسرائیل ئامادەیی نیشانداوە بۆ ئاشتییەكی بەردەوام كە ئاسایش و سەقامگیری ناوچەكە بەهێز بكات.
لەلایەكی تریشەوە، ئەمریكا پشتگیری خۆی بۆ لوبنان دەربڕیوە بۆ گەڕاندنەوەی چەك بۆ دەستی دەوڵەت، داماڵینی چەك و هەڵوەشاندنەوەی ژێرخانی گروپە چەكدارەكان لە لوبنان.
باس لەوەشكراوە، پێویستە هەر رێككەوتنێكی ئاگربەست لە نێوان لوبنان و ئیسرائیل لەژێر چاودێری ئەمریكا بكرێت بۆ ئەوەی ئاشتی و سەقامگیری لێ بكەوێتەوە.
ئیسرائیل كوژرانی ژمارەیەك چەكداری حزبوڵای لە باشوری لوبنان راگەیاند و دەشڵێت، بەیانی ئەمڕۆ لە باكوری ئیسرائیل بەرپەرچی 30 موشەكی حزبوڵایان داوەتەوە.
سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، لە روبەڕوبوونەوەیەكدا لە ناوچەیەكی باشووری لوبنان ژمارەیەك چەكداری حزبوڵایان كوشتووە و 10 سەربازی ئیسرائیلیش برینداربوون، كە سیانیان برینەكانیان سەختە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، بەیانی ئەمڕۆ هێرشێكی موشەكییان بۆسەر باشوری لوبنان ئەنجامداوە و بەرپەرچی 30 موشەكیشیان داوەتەوە كە لەلایەن حزبوڵاوە ئاراستەیان كراوە و دەستیشیان بەسەر ئەو سەكۆیانەی حزبوڵادا گرتووە كە موشەكەكانی لێوە هەڵداوە.
سوپای ئیسرائیل راشیگەیاندووە، ئۆپەراسیۆنەكانیان بە چڕی لە دژی حزبوڵا لە باشوری لوبنان بەردەوام دەبێت و رێگە نادەن ببێتە هەڕەشە و مەترسی بۆسەر ئاسایش و ئارامی دانیشتوانی ئیسرائیل.
میدیاكانی لوبنانیش ئاماژەیان بەوەكردووە، بەهۆی هێرشەكانی سەرلەبەیانی ئەمڕۆی ئیسرائیلەوە تائێستا نۆ كەس كوژراون و 10ی تر برینداربوون.
عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران پەیوەندییەكی تەلەفونی لەگەڵ هاكان فیدان هاوتا توركییەكەی ئەنجامدا.
عراقچی جەختی لەسەر بەرپرسیارێتی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كردەوە لەبەرانبەر هێرشەكانی ئەمریكا بۆسەر ئێران و مەترسی بۆسەر ئاسایشی ناوچەكە.
عراقچی وتیشی، وڵاتەكەی بەردەوام دەبێت لە هاوكاریكردنی لوبنان لە بەرگریكردن لە سەروەری خاكەكەی دژی داگیركەران .
وەزیری دەرەوەی توركیاش، پاڵپشتی وڵاتەكەی بۆ ئاگربەستی نێوان ئەمریكا و ئێران دەربڕی، ئیدانەی هەوڵەكانی ئیسرائیلی بۆ ناسەقامگیركردنی ناوچەكە كرد.
ئەمریكا و ئیسرائیل و لوبنان لە راگەیەنراوێكی هاوبەشدا جەخت لە یەكپارچەیی لوبنان دەكەنەوە و پێشنیازیش دەكرێت رێككەوتنێكی ئاشتی بە چاودێری ئەمریكا ئیمزا بكرێت.
نەدا حەمادە، باڵیۆزی لوبنان لە ئەمریكا و یەحیێل لایتەر، باڵیۆزی ئیسرائیل لە ئەمریكا بە نێوەندگیری ماركۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریكا لە واشنتۆن كۆبوونەوە و دواتر راگەیەنراوێكی هاوبەشی سێ قۆڵییان بڵاوكردەوە.
بەپێی راگەیەنراوەكە، هەر سێ وڵات جەخت لە یەكپارچەیی خاك و سەروەری لوبنان دەكەنەوە و ئیسرائیلیش پابەند دەكرێت بە هەماهەنگی لەگەڵ حكومەتی لوبنان بۆ چەكداماڵینی حزبوڵا.
هاوكات، لوبنان داوای كردووە هەنگاوی كردەیی بنرێگ بۆ چارەسەركردنی قەیرانە مرۆییەكانی، ئیسرائیل ئامادەیی نیشانداوە بۆ ئاشتییەكی بەردەوام كە ئاسایش و سەقامگیری ناوچەكە بەهێز بكات.
لەلایەكی تریشەوە، ئەمریكا پشتگیری خۆی بۆ لوبنان دەربڕیوە بۆ كۆتاییهێنان بە هەژموونی ئێران، گەڕاندنەوەی چەك بۆ دەستی دەوڵەت، داماڵینی چەك و هەڵوەشاندنەوەی ژێرخانی گروپە چەكدارەكان لە لوبنان.
باس لەوش كراوە، پێویستە هەر رێككەوتنێكی ئاگربەست لە نێوان لوبنان و ئیسرائیل لەژێر چاودێری ئەمریكا بكرێت بۆ ئەوەی ئاشتی و سەقامگیری لێ بكەوێتەوە.
دانوستانی راستەوخۆی نێوان ئیسرائیل و لوبنان بە سەرپەرشتی ماركۆ رۆبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا كۆتایی هات.
میدیا جیهانییەکان ئاشکرایانکردووە، لەدانوستانەكەدا ئیسرائیل داوای چەكداماڵینی حزبوڵای كردوە وەك مەرجی وەستاندنی هێرشەكان و لە بەرامبەردا لوبنان داوای دەستبەجێ ئاگربەستی كردوە لە هەموو ناوچەكانی لوبنان و بەتایبەتی باشوری وڵاتەكەی.
باڵیۆزی ئیسرائیل لە ئەمریكا دوای كۆبوونەوەكە رایگەیاند، بەردەوام دەبن لە دانوستان لەگەڵ لوبنان و هەردوولا هاوڕان لەسەر چەكداماڵینی حزبوڵا لە لوبنان.
راشیگەیاند، لەسەر پرسە ئەمنی و مەدەنییەكان لەگەڵ لوبنان دانوستان دەكەن وتیشی پێویستییان بە هاوكاری فەرەنسا نییە لە دانوستانەكانیان لەگەڵ لوبنان.
لای خۆشییەوە وەزیری دەرەوەی ئەمریكا رایگەیاند، دانوستانی نێوان ئیسرائیل و لوبنان دەرفەتێكی مێژویە بۆ بەدیهێنانی ئاشتی لەناوچەكە.
لە دوای کۆبوونەوەکە ئەمریكا و ئیسرائیل و لوبنان راگەیەنراوێكی هاوبەشیان بڵاوكردەوە و ئاماژەیان بەوەکرد، جەخت لەسەر بنەماكانی یەكپارچەیی خاك و سەروەری تەواوی لوبنان دەكەنەوە.
ئەوەشی خستەڕوو، ئەمریكا پشتگیری لە لوبنان دەكات بۆ گەڕاندنەوەی چەك بۆ دەستی دەوڵەت
لە چوارچێوەی گۆڕانکارییە ستراتیژییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئیسرائیل سەرکەوتنی خۆی لە پەکخستنی تەواوەتی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران بە پاڵپشتی ئەمریکا دوپات دەکاتەوە.
یسرائیل کاتز، وەزیری بەرگری ئیسرائیل رایگەیاند، هێزەکانیان بە هاوکاریی ئەمریکا توانیویانە پڕۆژە ئەتۆمییەکەی ئێران لەناو ببەن و رێگری لە بەرهەمهێنانی چەکی ئەتۆمی بکەن.
وەزیری بەرگری ئیسرائیل جەختی کردەوە، لابردنی یۆرانیۆمی پێتێنراو مەرجێکی بنەڕەتییە بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی ئێران، چونکە ئەو مادانە دەکرێت ببنە بنەما بۆ سەرلەنوێ کارپێکردنەوەی پڕۆژەکە.
لە یادی هۆلۆکۆستدا کاتز رایگەیاند: "ئیسرائیل ئێستا بەهێزتر و ئارامترە و هیچ مەترسییەکی لەناوچوونی لەسەر نەماوە."
ئەم لێدوانانەی کاتز لە کاتێکدایە کە ناوچەکە لەناو جەرگەی ململانێیەکی تونددایە و ئاماژەیەکی روونە بۆ گۆڕانی هاوسەنگییە ستراتیژییەکان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.
هاوسەرۆکایەتی پارتی یەکێتی دیموکراتی (PYD) پەیامێکی پیرۆزبایی ئاراستەی نزار ئامێدی کرد بەبۆنەی هەڵبژاردنی وەک سەرۆک کۆماری عیراق.
لە پەیامەکەدا، هەریەک لە پەروین یووسف و غەریب حەسۆ وێڕای پیرۆزبایی گەرمی خۆیان، هیوای سەرکەوتنیان بۆ سەرۆک کۆمار خواست لە ئەرکە نیشتمانییەکانیدا.
جەختیان لە گرنگی رۆڵی سەرۆکایەتی کۆمار کردەوە لە چەسپاندنی برایەتی نێوان پێکهاتەکان و چارەسەرکردنی دۆزی کورد و گەرەنتی کردنی بەشداری دادپەروەرانەی کورد لە دامەزراوەکانی دەوڵەتدا.
هەروەها ئاماژەیان بەوەش کردوە، کە وەرگرتنی ئەم پۆستە لەلایەن ناوبراوەوە وەک دەستکەوتێکی نەتەوەیی گرنگ دەبینن بۆ پتەوکردنی ئیرادەی پێکەوەژیان و سەقامگیری لە ناوچەکەدا.
رافائیال گرۆسی، بەڕێوەبەری ئاژانسی نێودەوڵەتی وزە، رایگەیاند پرۆسەی ئاسایی بوونەوەی ئەو قەیرانی وزەیەی بەهۆی جەنگ و ئاڵۆزییەکانەوە دروست بووە، ماوەی دوو ساڵ بخایەنێت و لە ئێستدا جیهان رۆژانە 13 ملیۆن بەرمیل نەوت لەدەستدەدات.
گرۆسی ئاماژەی بەوە کردووە کە نرخە هەنووکەییەکانی وزە لە بازاڕەکاندا بە تەواوی گوزارشت لە قووڵیی و توندی ئەو کێشە راستەقینەیە ناکەن، کە بەهۆی جەنگی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە بەرۆکی جیهانی گرتووە.
گروسی هۆشداری دا لەبارەی قەبارەی زیانەکان و رایگەیاند، کە لە ئێستادا بەهۆی کاریگەرییە نەرێنییەکانی جەنگەوە لە ناوچەکەدا، رۆژانە بڕی 13 ملیۆن بەرمیل نەوت لەدەست دەدرێت، ئەمەش فشارێکی زۆری خستوەتە سەر بازاڕەکانی وزە و پێویستی بە کاتێکی زۆر هەیە بۆ گەڕانەوە بۆ رەوشی پێشوو.
ئاکسیۆس بە پشت بەستن بە بەرپرسێکی ئەمریکی زانیاری نوێی ئاشکرا کردوە، کە واشنتۆن لە کاتی دانوستانەکاندا لە ئیسلام ئاباد، پێشنیازی بۆ ئێران کردوە بۆ ماوەی 20 ساڵ پیتاندنی یۆرانیۆم رابگرێت، بەڵآم ئێران رەتیکردوەتەوە.
بە گوێرەی زانیارییەکانی ئاکسیۆس، لە وەڵامی پیسنیازەکەدا، ئێران وتویتی لە بری 20 ساڵ، وەفدی ئێران پیشنیازیان کردوە 10 ساڵ پیتاندنی یۆرانیۆم رابگیرێت یاخود چاودێری پیتاندنی یۆرانیۆم بکرێت لە بری وەستاندن.
هەروەها ئاماژە بەوەکراوە، سەرەڕای نەگەشتنە رێککەوتن، واشنتۆن وتارا لە پەیوەندی بەردەوامدان و پیسکەوتن لە هەوڵەکاندا بەدی دەکرێت بە مەبەستی گەیشتنە رێککەوتن.
ئەمە لە کاتیكدایە، دانوستانەکانی ئیسلام ئاباد شکستی هێنا و هێزی دەریای ئەمریکا لە ئێستادا بە فەرمانی دۆناڵد ترمپ گەماری خستوەتە سەر گەوری هورمز و رێگە بە تێپەربونی هیش کەشتییەک نادرێت.
سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەریی ئێران ئامادەیی وڵاتەكەی بۆ درێژەدان بە دانوستان لەگەڵ ئەمریكا دەربڕی بەو مەرجەی لەسەر بنەمای لۆژیك بن، رۆژنامەیەكی ئەمریكیش ئاشكرایدەكات، ئێران لەسەر ئاستی ناوخۆیی تاووتوێی دەستبەرداربوون لە پیتاندنی یۆرانیۆم دەكات.
غولامحسێن موحسینی ئیژەیی، سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەریی ئێران، لەبارەی دانوستانەكانی نێوان واشنتۆن و تاران لە ئیسلام ئاباد رایگەیاند، ئەمریكا دەیویست لەسەر مێزی گفتوگۆ، ئەو دەستكەوتانە بەدەست بهێنێت كە لە جەنگدا نەیتوانیبوو بەدەستیان بهێنێت.
ئاماژەی بەوەش كرد، وەفدی ئێران توانی بە سەركەوتوویی پارێزگاری لە مافەكانی بكات و نەهێڵێت ئەمریكا بگاتە ئامانجەكانی.
وتیشی، "تاران ئامادەیە بۆ درێژەدان بە دانوستان لەگەڵ واشنتۆن بەو مەرجەی دانوستانەكان لۆژیكی و واقعی بن".
سەرچاوەیەكیش بە رۆژنامەی نیویۆرك پۆستی ئەمریكی راگەیاند، ئاستەنگی پەیوەندی لە نێوان وەفدی ئێران لە ئیسلام ئاباد لەگەڵ سەركردایەتی لە تاران هۆكارێكی شكستی دانوستان بوو، وتیشی، لە ئێستادا ئێران تاووتوێی دەستبەرداربوون لە پیتاندنی یۆرانیۆم دەكات وەك مەرجێكی ئەمریكا بۆ كۆتاییهێنان بە جەنگ.
لە چوارچێوەی گۆڕینی هاوکێشە سەربازییەکانی ناوچەکە، تەلئەبیب پلانی توندکردنی گەمارۆ دەریاییەکانی سەر ئێران دەخاتەڕوو، هەروەها ستراتیژییەکی نوێی هاوبەش لەگەڵ واشنتۆن رەچاو دەکات.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، زنجیرەیەک لێدوانی توندی سەبارەت بە پەرەسەندنەکانی ناوچەکە و هەڵوێستی وڵاتەکەی بەرانبەر ئێران و حزبوڵا راگەیاند. ناتانیاهۆ پاڵپشتی تەواوی خۆی بۆ بڕیارەکەی دۆناڵد ترەمپ دەربڕی سەبارەت بە سەپاندنی گەمارۆی دەریایی بەسەر ئێراندا.
ناتانیاهۆ جەختی کردەوە، ئیسرائیل پاڵپشتی هەڵوێستی ترەمپ دەکات بۆ سەپاندنی گەمارۆی دەریایی بەسەر تاراندا، ئاماژەی بەوەشکرد، جەنگ لەگەڵ ئێران بەردەوامە.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، ئامانجی سەرەکی ئەوان و ئەمریکییەکان گەرەنتی کردنی ئەوەیە کە ئێران نەتوانێت یۆرانیۆم بپیتێنێت و دەبێت هەموو مادە پیتێنراوەکانی لێ وەربگیرێتەوە.
سەبارەت بە لوبنان، ناتانیاهۆ رەتیکردەوە تەنها باس لە "پێنج خاڵی سنوری" بکرێت، بەڵکو ئاشکرایکرد، پلانیان هەیە ناوچەیەکی ئەمنی "بەهێز و قوڵ" لە باشوری ئەو وڵاتە دروست بکەن.
ناتانیاهۆ راشیگەیاند، هێزەکانیان کۆنترۆڵی ئەو گوندانە دەکەن کە حزبوڵا تێیدا باڵادەست بووە و بە تەواوی تێکیان دەشکێنن.
ئەم لێدوانانەی نەتانیاهۆ هاوکاتە لەگەڵ توندتربوونی گەمارۆکانی ئەمریکا بۆ سەر رێڕەوە ئاوییەکانی ناوچەکە و نیشاندەری هەماهەنگییەکی بەهێزی نێوان واشنتۆن و تەلئەبیب-ە بۆ گۆڕینی هاوکێشە سەربازییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
سوپای ئێران گەمارۆدانی دەریایی ئەمریكا بە نایاسایی ناو دەبات و بارەگای خاتەمولئەنبیاش دەڵێت ، ئاسایشی بەندەرەكانی كەنداوی فارسی و دەریای عومان ، یان بۆ هەموانە یان بۆ كەس نابێت .
لە دوای بریارەكەی ئەمریكا بۆ گەمارۆدانی دەریایی گەروی هورمز ، سوپای ئێران لە یەكەم كاردانەوەدا رایگەیاندوە ، ئەو هەنگاوە نا یاساییە و كاری چەتەكانی دەریایە .
هاوكات وتەبێژی بارەگای خاتەمولئەنبیای ئێرانیش رایگەیاندووە ، هێزە چەكدارەكانی ئێران بەرگریكردن لە مافە یاساییەكانی وڵاتـەكە بە ئەركێكی سروشتی و یاسایی خۆیان دەبینن و بەردەوام دەبن لە پاراستنی ئاسایشی ئاوە هەرێمییەكانی ئێران
دووپاتیشیكردوەتەوە، هەرگیز رێگە نادەن كەشتییەكانی دوژمنانیان گەروی هورمز تێبپەرێنن
دەشڵێت ، ئاسایشی بەندەرەكانی كەنداوی فارسی و دەریای عومان یان بۆ هەموانە یان بۆ كەس ،هاوكات گەمارۆدانی دەریایی ئەمریكاشی بە چەتەی دەریایی ناوبردووە.