ئابوری
عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، دەیانەوێت بەرهەمێهێنانی نەوت بۆ حەوت ملیۆن بەرمیلی رۆژانە بەرز بكەنەوە.
زەیدی لە چاوپێكەوتنێكدا رایگەیاندووە، پلانیان هەیە بۆ ئەوەی لە ماوەی سێ ساڵی داهاتوودا بەرهەمهێنانی نەوت بۆ حەوت ملیۆن بەرمیلی رۆژانە بەرز بكەنەوە و كۆمپانیا ئەمریكییەكانیشیان لەوبارەیەوە ئاگادار كردووەتەوە.
سەبارەت بە پەیوەندییەكانی عیراق لەگەڵ ئەمریكا، زەیدی رایگەیاندووە، پەیوەندییەكانیان بە ئاراستەی بنیادنانی هاوبەشیی ئابوری دەڕوات، لەگەڵ ئێرانیش پەیوەندییەكانیان لەسەر بنەمای دراوسێیەتی باش و رێز و بەرژوەندی هاوبەشە.
زەیدی دوپاتیشیكردووەتەوە كە عیراق دەیەوێت پردی پەیوەندی بێت نەك گۆرەپانی ململانێ.
لەبارەی دۆسێی گەندەڵیشەوە زەیدی رایگەیاندووە، پرۆسەی روبەروبونەوەی گەندەڵییان دەستپێكردوە و توانیویانە بەشێك لە بەهەدەردانی سامانی دەوڵەت رابگرن.
وەزارەتی دارایی هەرێم دەڵێت، لە حەوت ساڵی رابردوودا لەکۆی 79 ترلیۆن دینار کە پشکی هەرێم بووە، بەغداد تەنها 33 ترلیۆن دیناری بۆناردووین.
وەزارەتی دارایی هەرێم راگەیەندراوێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە: بەپێی داتاکان کە لە پەرتووکی کارو چالاکی و چاکسازییەکانی وەزارەتی دارایی لە ساڵی (2019 تا 2025) بە خشتەو زانیاری ورد بڵاو کراوەتەوە، لە حەوت ساڵی رابردودا لەکۆی زیاتر لە (79) ترلیۆن دینار کە پشکی هەرێم بووە دوای دەرکردنی خەرجیەکانی سیادی و حاکیمە، حکومەتی فیدراڵ تەنها (33) ترلیۆن دیناری بۆ موچەی فەرمانبەران ناردووە.
دارایی هەرێم دەشڵێت: بەغداد زیاتر لە (48) ترلیۆن دیناری لە پشکی هەرێم بڕیوە، ئەوە جگە لەوەی هیچ بڕە پارەیەکی بۆ خەرجیەکانی بەکارخستن و وەبەرهێنان نەناردووە.
دارایی هەرێم لەگەڵ راگەیەندراوەکەدا ئەم وێنانەی بڵاوکردووەتەوە؛
سوتەمەنییە شلەکە، کە سەرچاوەی یەکەمی وزەیە لە جیهاندا نرخەکەی بەردەوام لە گۆڕاندایە، رێککەوتنی تاران و واشنتۆن وایکردوە نرخەکەی بەردەوام بێت لە دابەزین و بەرمیلێک نەوتی برێنت بە کەمتر لە 73 دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، دوای کردنەوەی گەروی هورزم وتێپەراندنی دەیان کەشتی لە گەروەکەوە، نرخی نەوت بەردەوامە لە دابەزین و لە ئێستادا بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت لە بازاڕەكانی جیهان بە 72 دۆلار و56سەنت مامەڵەی پێوە دەکرێت.
هاوكات جیا لە نەوتی برێنت، نرخی بەرمیلێک نەوتی رۆژئاوای تێكساسیش بە 69 دۆلار و 42 سەنت لە بازاڕەکاندا مامەڵەی پێوە دەکرێت.
نرخی نەوت ئەمڕۆ چوارشەممە، زیاتر دابەزی، ئەمەش لە کاتێکدایە کە نیشانەکان بەرەو ئاسانکاریی تێپەڕبوونی نەوتی خاو بە گەروی هورمزدا دەچن.
نرخی نەوتی خاوی برێنت و خاوی رۆژئاوای تێکساس بە رێژەی نزیکەی 0.5% دابەزین، بە شێوەیەک کە نرخی برێنت گەیشتە 75.93 دۆلار و خاوی تێکساسیش گەیشتە 72.85 دۆلار بۆ هەر بەرمیلێک.
دابەزینی نرخی نەوت درێژەپێدەری ئەو زیانانەیە کە لەم هەفتەیەدا تۆماری کردوون، بە جۆرێک کە نرخەکان لە نزمترین ئاستی چوار مانگی رابردودا مامەڵەیان پێوە دەکرێت کە لە پێشوتر تۆمارکرابون، ئەمەش بەهۆی دەرکەوتنی ئاماژەی گەشتکردنی بەشێکی تری ئەو کەشتییە نەوتهەڵگرانەی کە لە دوای هەڵگیرسانی جەنگی ئێرانەوە لە کەنداو گیرابوون و ئێستا گەروی هورمز جێدەهێڵن.
دوێنێ سێشەممە، هەردوو خاوەکە نزیکەی 1% دابەزین، بەمەش نزمترین ئاستی خۆیان لە سەرەتای مانگی ئازارەوە تۆمارکرد.
نرخی زێڕ لە مامەڵەکانی بۆرسەی "کۆمێکس"ی ئەمریکیدا بۆ خوار ئاستی 4100 دۆلار بۆ هەر ئۆنسەیەک دابەزی، ئەمەش بۆ یەکەمجارە لە 11ی ئەم مانگەوە (حوزەیران) تۆماربکرێت، کە ئەمەش بەهۆی ئەو گوشارە بەهێزانەی فرۆشتنەوەیە کە بازاڕە جیهانییەکان بەخۆیانەوە بینیویانە.
داتاكانی بازرگانی دەریانخستووە کە گرێبەستەکانی زێڕ بۆ رادەستکردنی مانگی ئاب بە رێژەی 2.49% دابەزیون و گەیشتوونەتە 4097.9 دۆلار بۆ هەر ئۆنسەیەک، ئەمەش نزمترین ئاستە کە لە ماوەی نزیکەی دوو هەفتەی رابردوودا تۆمارکرابێت.
دواتر، ئەم کانزا بەهادارە بەشێک لە زیانەکانی قەرەبوو کردەوە و بە 4100.4 دۆلار بۆ هەر ئۆنسەیەک مامەڵەی پێوەکرا، بەمەش رێژەی دابەزینەکەی گەیشتە 2.43%.
ئەم دابەزینەش لە کاتێکدایە کە وەبەرهێنەران چاودێری پەرەسەندنی ئابوری و جیۆپۆلەتیکی لە جیهاندا دەکەن، لەگەڵ ئەو گۆڕانکارییانەی کە هاوشانیانن لە ئارەزووی سەرکێشیکردن و ئاراستەی بازاڕە داراییەکاندا.
کۆمپانیای سۆمۆ، ئەمڕۆ سێشەممە، رایگەیاند کە هەناردەکردنی نەوتی کەرکووک لە 4 ملیۆن بەرمیلەوە بۆ 7 ملیۆن بەرمیل لە مانگێکدا زیادی کردووە، هاوکات جەختیشی کردەوە کە هەناردەکردنی نەوت لە رێگەی دەروازەی باشوورەوە لە کاتی قەیرانی هورموزدا گەیشتووەتە 444 هەزار بەرمیل لە رۆژێکدا.
عەلی نزار، بەڕێوەبەری گشتیی کۆمپانیای سۆمۆ بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی (واع)ی راگەیاند: کۆمپانیاکە وەک قۆڵی بازرگانیی وەزارەتی نەوت، رۆڵێکی بنەڕەتی دەگێڕێت لە هەناردەکردنی نەوتی خاو و هەمەجۆرکردنی دەروازە و بازاڕەکانی فرۆشتندا، ئاماژەی بەوەش کرد کە "سەرەڕای تەحەددییە هەرێمایەتییەکان، کارەکان بۆ دابینکردنی دەروازەکانی هەناردەکردن و بەهێزکردنی توانای بەبازاڕکردنی نەوتی خاو بەردەوامن.
رونیشی کردەوە کە دەروازەکانی هەناردەکردن فاکتەری یەکەم و گرنگترینن لە پرۆسەکانی بەبازاڕکردندا، و هیچ نەوتێکی خاوی زیادە نییە کە شیاوی هەناردەکردن نەبێت، بەڵکو پرۆسەکانی هەناردەکردن بەپێی پێویستی و بارودۆخی بەردەست بەڕێوە دەچن.
ئاماژەی بەوەش کرد کە عیراق توانیویەتی سەرکەوتن بەدەستبهێنێت لە بەبازاڕکردنی هەندێک بەرهەمی نەوتیدا کە داهاتەکانیان لە ئاستی پێش قەیرانی گەروی هورموز تێپەڕیوە، لەوانەش هەناردەکردن لە رێگەی سوریا و ئوردنەوە، جگە لە هەناردەکردنی گۆگرد کە پێشتر هەناردە نەدەکرا.
سەبارەت بە هەناردەی باکور، بەڕێوەبەری گشتیی سۆمۆ رایگەیاند: هەوڵەکان بەردەوامن بۆ زیادکردنی بڕی هەناردەکردن لە رێگەی بۆری و تانکەرەکانەوە، بەو پێیەی بڕی نەوتی بەرهەمێنراوی کەرکوک لە باکور لە نزیکەی 4 ملیۆن بەرمیلەوە بۆ نزیکەی 7ملیۆن بەرمیل لە مانگێکدا زیادی کردووە.
ئاماژەی بەوەش کرد کە کردنەوەی گەروی هورموز رێگە خۆش دەکات بۆ پەیوەندیکردن بەو کۆمپانیایانەی کە گرێبەستیان لەگەڵدا کراوە بۆ بارکردنی نەوتی خاو، پێشبینیشی کرد کە بارودۆخەکە باشتر بێت لەگەڵ گەڕانەوەی کۆمپانیاکانی دڵنیایی بۆ داپۆشینی تانکەرەکان لە ناوچەی کەنداو، ئەمەش بەشدار دەبێت لە کەمکردنەوەی ئەو داشکاندنە نرخیانەی کە پێشتر بۆ داپۆشینی تێچووی گواستنەوە و دڵنیایی دیاری دەکران.
عەلی نزار جەختی کردەوە کە سیاسەتی سۆمۆ پشت بە کراوەیی بەسەر سەرجەم بازاڕەکانی جیهاندا دەبەستێت و تەنها پشت بە یەک بازاڕ نابەستێت.
ئاماژەی بەوەش کرد کە رێککەوتنێک لەگەڵ لایەنی سوریا هەیە دوای پەسەندکردنی لەلایەن ئەنجومەنی وەزیرانەوە، کە هۆکار دەبێت بۆ دروستکردنی هێڵێکی هەناردەکردنی نەوتی خاو لەو رێگەیەوە.
لە کۆتاییدا رونی کردەوە کە پەرەپێدانی پێکهاتەی بازرگانیی کۆمپانیاکە پێویستی بە فرەوانخوازی هەیە لە بازاڕە ئاسیاییەکانی وەک چین، کۆریا و سەنگاپوورە، وێڕای بەهێزکردنی ئامادەیی لە بازاڕەکانی ئەوروپا و ئەمریکادا، کە ئەمەش پلانێکی ستراتیژییە و کۆمپانیاکە کتوپڕی و کارامەیی پێویستی هەیە بۆ بەدیهێنانی.
دوای جێبەجێکردنی مەرجەکانی رێکخراوی نێودەوڵەتی بۆ بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە، بانکی ناوەندیی عیراق قۆناغی کۆتایی لابردنی سزای دۆلاری لەسەر ژمارەیەک بانکی ناوخۆیی راگەیاند.
بانکی ناوەندیی عێراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، سەرجەم رێکار و پێداویستییە تایبەتەکانی بە گەڕانەوە و تێکەڵکردنەوەی ئەو بانکانە تەواو کردووە کە پێشتر قەدەغەکردنی مامەڵەکردنیان بە دۆلاری ئەمریکی لەسەر بوو لە پرۆسەی حەواڵەی دەرەکی و دراوە بیانییەکاندا.
ئاماژەی بەوە کردووە، ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی بەرنامەی چاکسازیی بانکەکەدایە بە هەماهەنگی لەگەڵ دامەزراوە نێودەوڵەتییەکان، بۆ بەهێزکردنی سەقامگیریی نەقدی و دارایی و بەرزکردنەوەی ئاستی تێکەڵبوونی کەرتی بانکیی عیراق لەگەڵ سیستمی دارایی جیهانی.
بانکی ناوەندی جەختیشیکردەوە، دۆسیەکە گەیشتووەتە قۆناغی کۆتایی بۆ گەڕانەوەی قۆناغ بە قۆناغ و رێکخراوی ئەو بانکانە، ئەمەش دوای ئەوەی سەرجەم مەرجەکانی پابەندبوون بە بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە و دارایی تیرۆریان جێبەجێ کردووە.
لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە، سەرجەم پێداویستییە تەکنیکی و رێکارییەکان بۆ بەرزکردنەوەی کارتی پارەدانی ئەلیکترۆنی تایبەت بە کۆمپانیا تۆمارکراوەکان و بازرگانان تەواو کراون، بە ئامانجی فراوانکردنی خزمەتگوزارییە داراییە دیجیتاڵییەکان و دابینکردنی پێداویستیی بازاڕ.
بانکی ناوەندیی عێراق پابەندبوونی خۆی دووپاتکردەوە بە دابینکردنی داواکاری لەسەر دۆلاری ئەمریکی بۆ کەرتی گشتی و تایبەت بەپێی پێوەرە پەسندکراوەکان، بە پشتبەستن بە یەدەگێکی بەهێزی دراوی بیانی و سیاسەتێکی نەقدی کە ئامانجی پاراستنی سەقامگیریی نرخی دینار و سەلامەتی کەناڵە داراییەکانە بۆ ماوەیەکی درێژخایەن.
وەزارەتی دارایی عیراق دابەشكردنی موچەی مانگی شەشی دەستپێكرد و بەبریاری فالح ساری پێدانی سەرەموچە و پلەبەرزكردنەوە دەستپێدەكاتەوە.
ئەمرۆ وەزارەتی دارایی عیراق داوای لە سەرجەم وەزارەت و بەرێوەبەراییەتییەكان كرد رێكارە داراییەكان بۆ دەستكردن بە دابەشكردنی موچەی مانگی شەش بگرنەبەر.
هەر ئەمرۆ فالح ساری وەزیری دارایی عیراق موژدەیەكی خۆشی بۆ فەرمانبەرانی عیراق راگەیاند و دەستپێكردنەوەی سەرەموچە و پلەبەرزكردنەوەی راگەیاند.
لەبارەی ئەوەی ئەم بریارە ئایا فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە یان نا، عەبدولقادر ساڵح یاساناس دەڵێت، ئەو بریارە دووبەشە، بابەتی پلەبەرزكردنەوە لەلایەن هەرێمەوە راگیراوە و پێویستە ئەوە هەرێم لە بودجەی داهاتوودا جێگەی بكاتەوە چونكە خەرجییەكی زۆری دەبێت لەبەرئەوە ئاساننابێت، بەڵام بۆ دەستپێكردنەوەی سەرەموچە، بەهۆی ئەوەی ساڵی رابردوو لەلایەن عیراقەوە راگیراوە دەبێت ئەمەیان فەرمانبەرانی هەرێمیش بگرێتەوە.
هاوكات بۆ دەستپێكدنەوەی پلەبەرزكردنەوە، لە ئێستادا پەرلەمانتارە كوردەكان لە هەوڵی گێرانەوەی ئەو مافەدان بۆ فەرمانبەرانی هەرێم كە ساڵانێكە راگیراوە و بێبەشبوون لێی.
سوتەمەنییە شلەکە، کە سەرچاوەی یەکەمی وزەیە لە جیهاندا نرخەکەی بەردەوام لە گۆڕاندایە، رێککەوتنی تاران و واشنتۆن نرخەکەی بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزاند و بەرمیلێک نەوتی برێنت لە خوار 80 دۆلارەوە مامەڵەی پێوەدەکرێت.
ئەمڕۆ پێنجشەممە، دوای ئیمزاکردنی یاداشتی لێکتێگەیشتنی ئیسلامئاباد لەلایەن مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران و دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا، نرخی نەوت دابەزینێکی بەرچاوی تۆمار کرد و بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت لە بازاڕەكانی جیهان بە 77 دۆلار و81سەنت مامەڵەی پێوە دەکرێت.
هاوكات جیا لە نەوتی برێنت، نرخی بەرمیلێک نەوتی رۆژئاوای تێكساسیش بە 74 دۆلار و 86 سەنت لە بازاڕەکاندا مامەڵەی پێوە دەکرێت.
وەزارەتی نەوتی عیراق رێژەی فرۆشی بەرهەمە نەوتییەکانی بۆ مانگی ئایاری رابردوو راگەیاند، کە تێیدا بڕی فرۆشی بەنزین یەک ملیار لیتری تێپەڕاندووە.
کۆمپانیای دابەشکردنی بەرهەمە نەوتییەکان لە بەیاننامەیەکدا ئاماژەی بەوە کردووە، لە مانگی ئایاری 2026دا، بڕی یەک ملیار و 61 ملیۆن لیتر بەنزین بە هەموو جۆرەکانییەوە، لەگەڵ 91 ملیۆن لیتر نەوتی سپی فرۆشراون.
هەر بەپێی بەیاننامەکە، فرۆشی گازوایل گەیشتووەتە یەک ملیار و 168 ملیۆن لیتر، نەوتی رەش یەک ملیار و 697 ملیۆن لیتر، و سووتەمەنی فڕۆکەش زیاتر لە هەشت ملیۆن لیتر بووە.
لیستی موچەی مانگی حوزەیران و راپۆرتی تەرازوی پێداچوونەوە رادەستی وەزارەتی دارایی عیراق کرا.
وەزارەتی دارایی و ئابوری هەرێمی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ لیستی موچەی مانگی شەشی فەرمانبەران و موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان رادەستی وەزارەتی دارایی عیراق کرا.
ئەوەشی خستەڕوو، هەر ئەمڕۆ راپۆرتی تەرازووی پێداچوونەوەی مانگی ئایار لەلایەن تیمی تەکنیکی وەزارەتی دارایی و ئابوری هەرێمی کوردستانەوە رادەستی فەرمانگەی ژمێریاری وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ کرا.
لەلای خۆشیەوە، پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، لەگەڵ رادەستکردنی لیستی موچە، وەزارەتی دارای حكومەتی فیدراڵ دەست دەكرێ بە وردبینی كردن و رێكارەكان، بریاریشە لەگەڵ دابەشكردنی موچەی فەرمانبەرانی حكومەتی فیدراڵی و گەر هیچ گرفتێك لە لیستەكان نەبێ موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستانیش خەرج بكرێت.
لە چوارچێوەی هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی سەر بەندەرەكانی ئێران، پێنج كەشتیی ئەو وڵاتە لە گەرووی هورمز دەستیان بە جووڵە كرد.
میدیاكانی ئێران بڵاویانكردەوە، لە چوارچێوەی رێككەوتنی واشنتۆن و تاران و سووككردنی سزاكانی ئەمریكا بەسەر ئێراندا، چالاكی گەڕاوەتەوە بۆ گەرووی هورمز؛ لە یەكەم پێشھاتیشدا، سێ كەشتیی نەوتهەڵگری ئێرانی لە باكووری زەریای هیندی دەستیان بە جووڵە كردووە و دوو كەشتیی تریش كە پێداویستیی سەرەكی و ئالیكی ئاژەڵانیان باركردووە، بەرەو بەندەرەكانی باشووری ئەو وڵاتە بەڕێكەوتوون.
ئاماژەیان بەوەشكرد، پڕۆسەی هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی سەر بەندەرەكانی ئێران بە رەسمی جێبەجێكراوە و كۆتایی بەو سزایانە هاتووە كە ئەمریكا لە 13ی نیسانەوە بەسەر كەرتی دەریایی ئێراندا سەپاندبووی.
هاوكات، فاتح بیرۆڵ، بەڕێوەبەری جێبەجێكاری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە جەختیكردەوە، كردنەوەی گەرووی هورمز بەڕووی هاتوچۆی كەشتییە نەوتییەكاندا دەبێتەهۆی كۆتایهێنان ئەو هەڵاوسانەی بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت و غازەوە تووشی ئابووریی جیهان بووە.
راوێژكارێكی سەرۆك وەزیرانی عیراق لەبارەی موچەی فەرمانبەران دڵنیایی دەدات و دەڵێت لە ئەگەری دواكەوتنی پەسەندكردنی پڕۆژەیاسای بودجە، دابەشكردنی موچە پەكی ناكەوێت.
مەزهەر محەممەد ساڵح، راوێژكاری سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ كاروباری دارایی رایگەیاند، دواكەوتنی پەسەندكردنی پڕۆژەیاسای بودجەی 2026 كاریگەریی لەسەر خەرجكردنی موچەی فەرمانبەران و خانەنشینان و سودمەندبووانی تۆڕی پاراستنی كۆمەڵایەتی نابێت.
جەختیشیكردەوە، ئەو مووچانە لە خەرجییە بنەڕەتییەكانن كە دەوڵەت پابەندە بە دابینكردنیان بەپێی ئەو چوارچێوە یاسایی و داراییانەی كە بەركارن.
راشیگەیاند، سیاسەتی دارایی هێشتا بەپێی بڕگەكانی یاسای بەڕێوەبردنی دارایی فیدراڵی بەڕێوەدەچێت، كە میكانیزمەكانی خەرجی گشتی رێكدەخات لە كاتی دواكەوتنی پەسەندكردنی یاسای بودجەی گشتی فیدراڵیدا.
نرخی زێڕ لە بازاڕەکانی جیهاندا بەردەوامە لە بەرزبونەوە و ئۆنسەیەک لە کانزا زەردەکە چوار هەزار و 330 دۆلاری تێپەڕاند، هاوکات یەک مسقاڵ زێری عەیارە 21 لە بازاڕەکانی هەرێم بە 947 هەزار دینار مامەڵەی پێوەدەکرێت.
ئەمڕۆ دووشەمە، دوای رێککەوتنی تاران و واشنتۆن لە بازاڕەکانی جیهاندا، یەک ئۆنسە زێڕ بە چوار هەزار و 338دۆلار مامەڵەی پێوەدەکرێت و رۆژ لە دوای رۆژ بەهای کانزا زەردەکە لە بەرزبونەوەدایە.
ئەمە لە کاتێکدایە، نرخی زێڕ بەراورد بە چەند رۆژی رابردوو بەرزبوونەوەیەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە، بەتایبەت لە دوای راگەیاندنی رێککەوتنی واشنتۆن و تاران، شارەزایانی ئابورییش، پێشبینیی بەرزبوونەوەی زیاتری نرخەکەی دەکەن لەمساڵدا.
لە بازاڕەکانی هەرێمیش بەم شێوەیە مامەڵە زێڕەوە دەکرێت؛
زێڕی عەیار 18 به 811 هەزار دینارە
زێڕی عەیار 21 به 947 هەزار دینارە
زێڕی عەیار 22 به 992 هەزار دینارە
زێڕی عەیار 24 به ملیۆنێک و 81هەزار دینارە
سوتەمەنییە شلەکە، کە سەرچاوەی یەکەمی وزەیە لە جیهاندا نرخەکەی بەردەوام لە گۆڕاندایە، رێککەوتنی تاران و واشنتۆن نرخەکەی دابەزاند و بەرمیلێک نەوتی برێنت لە خوار 84 دۆلارەوە مامەڵەی پێوەدەکرێت.
ئەمڕۆ دووشەممە، دوای راگەیاندنی رێککەوتنی واشنتۆن و تاران، نرخی نەوت دابەزینێکی بەرچاوی تۆمار کرد و بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت لە بازاڕەكانی جیهان بە 83 دۆلار و65سەنت مامەڵەی پێوە دەکرێت.
هاوكات جیا لە نەوتی برێنت، نرخی بەرمیلێک نەوتی رۆژئاوای تێكساسیش بە 80 دۆلار و 78 سەنت لە بازاڕەکاندا مامەڵەی پێوە دەکرێت.
وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق لە لێدوانێكی تایبەتدا بە كوردسات نیوزی راگەیاند لیژنەیەكی باڵا بۆ بابەتی نوێكردنەوەی گرێبەستی هەناردەی نەوت لەرێی بەندەری جەیهانەوە دروستكراوە و لەئێستادا رەشنوسێك بۆ گفتوگۆكردنی لەگەڵ توركیا ئامادەكراوە.
سەلیم فەرهود وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق بە كوردسات نیوزی راگەیاند، بەسەرپەرشتی وەزیری نەوت و كادیرەكانی وەزارەت لیژنەیەك دروستكراوە و پێشتریش سەردانی توركیا كراوە و سەردانەكان بەردەوام دەبن تا ئەوەی دەگەینە رێكەوتنی كۆتایی لەسەر ئەو بابەتە.
سەلیم فەرهود دەربارەی كاری كۆمپانیا نەوتییەكانی هەرێم وتی، كۆمپانیاكان بەهۆی روداوە ئەمنییەكان و جەنگی ئێران و ئەمریكاوە كارەكانیان جێهێشتووە، وەزارەت كار دەكات بۆ ئەوەی دوبارە دەست بە بەرهەمهێنان بكاتەوە و بۆ ئەو مەبەستەش كۆبوونەوەیەك بە سەرپەرشتی سەرۆك وەزیران و ئامادەبوونی وەزارەتی نەوت و وەزارەتی سامانە سروشتییەكانی هەرێم و نوێنەری كۆمپانیا بیانییەكان، هەروەها وەزیری دەرەوەی و سوپاسالاری عیراق ئامادەبوون.
لە كۆبوونەوەكەدا باس لە رێگرییەكانی بەردەم دەستپێكردنەوەی كارە كۆمپانیاكان كرا و سەرۆك وەزیرانی عیراق داوای كرد سەرجەم كێشەكان چارەسەر بكرێت و دەستبەكاركردن بكەنەوە.
سەبارەت بە پەیوەندی نێوان هەرێم و عیراق لەبارەی دۆسیەی نەوتەوە بە كوردسات نیوزی راگەیاند، پەیوەندییەكانی نێوان هەردوولا لە ئاستێكی زۆرباشدایە و بەڵگەش بۆ ئەوە ئەنجامدانی ئەو رێكەوتنە سێ قۆڵیە بوو كە بۆ هەناردەكردنەوەی نەوت ئەنجامدرا.
كوردسات نیوز، پرسیاری هەوڵەكانی وەزارەتی نەوتی كرد بۆ زیادكردنی هەناردەی نەوت و لە وەڵامدا وتی، ئێستا لە هەوڵداین زۆرترین بری نەوت هەناردەبكەین، ئەویش بەرێگەی وشكانی لە سوریا و ئوردن و هەندێك جاریش لەرێی دەریاییەوە.