دادگای فیدراڵی عیراق جەخت دەكاتەوە لەوەی دەست لەكاروباری پەرلەمان و حكومەت وەرنادات تەنها لە كاتی پێشێلكاری دەستوریدا نەبێت .

بەپێی راگەیەندراوێكی میدیای دادگاكە  ، لە دوای دیاریكردنی سەرۆكایەتی نوێ، ئەمرۆ دادگای فیدراڵی عیراق بەبەشداری سەرجەم ئەندامەكانی كۆبوەتەوە و  تێیدا تەئكیدكراوەتەوە لەسەر ئەوەی كە دادگاكە پابەند دەبێت بە ئەركە دەستورییەكانی و جەختیش لە سەربەخۆیی و رێگریكردن لە دەستوەردان لە بریار و كاروبارەكانی كراوەتەوە .

هەر لە كۆبونەوەكەدا پابەندبونی دادگای فیدراڵی بە بێ لایەنی و پاراستنی سستمی سیاسی لە عیراق و پاراستنی مافە دەستورییەكان بۆ سەرجەم عیراقییەكان كراوەتەوە.

دوپاتیشیكراوەتەوە كە دادگاكە دەست لەكاروباری دەسەڵاتی یاسا دانان و جێبەجێكردن وەرنادات تەنها لە كاتی پێشێلكردنی دەستوردا نەبێت و بە هیچ شێوازێكیش دەست لە هیچ ململانێیەك وەرنادەت كە لە نێوان لایەنە سیاسییەكان بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران دروست دەبێت .

وەفدێکی باڵای هەرێم گەیشتە بەغداد و وەڵامی رەشنووسەکەی حکومەتی عیراقیان پێیە، بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکانیش لەسەر زۆرینەی پرسەکان رێککەوتوون.

پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، وەفدێکی باڵای هەرێم گەیشتووەتە بەغداد و لەگەڵ خۆیاندا وەڵامی ئەو رەشنووسەیان پێیە کە حکومەتی عیراق خستبوویە بەردەستی هەرێم.

ئاماژەی بەوەشکرد، لێکتێگەیشتن لەنێوان هەرێم و بەغداد هەیە و زۆرینەی گرفتەکانیان تێپەڕاندووە.

بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان، پرسی نەوت بەمجۆرەی ئێستا دەمێنێتەوە تاوەکو لەماوەی داهاتوودا وەفدێکی تەکنیکی دێتە هەرێم و لە نزیکەوە ئەوە چارەسەر دەکەن ئاخۆ هەرێم بۆ پێداویستی ناوخۆ بڕی چەند نەوتی پێویستە.

پێشتر هەرێم داوای زیاتر لە 115 هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانەی دەکرد بۆ پێداویستی ناوخۆ، بەڵام ئێستا داوای 65 هەزار بەرمیل نەوت دەکات، بەڵام بەغداد بەپێدانی تەنها 46 هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانە رازییە.

لەبارەی داهاتی نانەوتی و ناوخۆشەوە رێککەوتنێکی سەرەتایی هەیە کە هەرێم مانگانە 115 ملیار دینار رادەستی بەغداد بکات.

هەرچی لەبارەی کرێی کۆمپانیاکانە؛ لێکتێگەیشتن هەیە لەنێوان هەرێم و عیراق کە کرێکە یان بە پارەی کاش یان بە پێدانی نەوت بدرێتەوە بەو کۆمپانیایانە.

ئەوەی جێگای ئومێدە، بەپێی زانیارییەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز چاوەڕوان دەکرێت بۆئەوەی لە کۆبوونەوەی سبەینێی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراقدا بڕیار لەسەر چارەنووسی موچە بدرێت.

وەزارەتی كشتوكاڵی عیراق رایگەیاند، زیادكردنی پشكی ئاوی عیراق لەلایەن توركیاوە رێگەخۆشكەرە بۆ فراوانكردنی رووبەرە كشتوكاڵییەكانی عیراق.

مەهدی سەهسر، وتەبێژی وەزارەتی كشتوكاڵی عیراق رایگەیاند، لەكاتی ئامادەكردنی پلانی هاوینەی ئەمساڵ بۆ كشتوكاڵكردن پشت بە ئاوی كۆگاكراو بەستراوە، بەڵام بەهۆی وشكەساڵییەوە ئاستی ئاوی كۆگاكراو بەراورد بە ساڵانی رابردوو كەمتربووە، بەوهۆیەشەوە لە پلانی ئەمساڵدا پشت بە چاندنی ئەو بەرهەمە كشتوكاڵییانە بەستراوە كە ئاوی كەمیان پێویستە بۆ گەشەكردن.

ئەوەشی خستەڕو، زیادكردنی پشكی ئاوی عیراق لەلایەن توركیاوە، رێگەخۆشكەرە بۆ زیادكردنی رووبەرە كشتوكاڵییەكان لە پلانی هاوینەی ئەمساڵدا.

ئەوەش لەدوای ئەوەدێت، لەسەر داوای حكومەتی عیراق، رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆك كۆماری توركیا رەزامەندی نیشاندا لەسەر زیادكردنی پشكی ئاوی عیراق و بەردانەوەی، 420 مەتر سێجا ئاو لە چركەیەكدا بۆ هەردوو رووباری دیجلە و فوڕات لە عیراق بەربداتەوە.

هەفتەی داهاتوو وەزیری نەوتی عیراق و كۆمپانیای سۆمۆ بانگهێشتی لیژنەی نەوت و غاز لە ئەنجومەنی نوێنەران دەكرێن بۆ لێپرسینەوە لەبارەی بە قاچاغبردنی نەوت. 

سەرچاوەیەك لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە میدیا عیراقیەكانی راگەیاندووە، لە هەفتەی داهاتوودا حەیان عەبدولغەنی وەزیری نەوتی عیراق و بەڕێوەبەرانی كۆمپانیای سۆمۆ و كۆمپانیای گواستنەوە لەلایەن لیژنەی نەوت و غازەوە بانگهێشتی ئەنجومەنەكە دەكرێن.

دەشڵێت، باس لە بەقاچاغبردنی نەوت و رێكارەكانی خۆبەدوورگرتن لە سەپاندنی سزا بەسەر نەوتی عیراق لەلایەن ئەمریكا و ئەوروپاوە دەكرێت. 
ئەوەش لەكاتێكدایە، لە چەند رۆژی رابردوودا راپۆرتێك بڵاوكرایەوە و ئاماژە بە بەقاچاغبردنی نەوتی عیراق كرابوو لە رێگەی چەند بەڵگەنامەیەكی ساختەوە و ئەمەش كاردانەوەی بەدوای خۆیدا هێنا. 

وەزارەتی گواستنەوەی عیراق ئاشكرایكرد، ژمارەی گەشتی فرۆكەكان بە ئاسمانی عیراقدا رۆژانە زیاتر لە 700 گەشتی تێپەڕاندوە و ئەمەش زۆرترین گەشتە كە بە ئاسمانی وڵاتدا كرابێت. 

وەزارەتی گواستنەوەی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، تێپەڕبوونی فرۆكە بە ئاسمانی عیراقدا زیادیكردووە و گەیشتووەتە ئاستێکی پێوانەیی، بەجۆرێك كە لە ئێستادا  و لە رۆژێكدا 700 فرۆكە بە ئاسمانی وڵاتدا تێدەپەڕن، ئەمەش رۆڵی هەیە لە گەشەسەندنی ئابوری و هێڵی فڕۆكەوانی عیراقدا دوای ئەوەی ناوچەكە گرژی و ئاڵۆزی بە خۆوە بینی. 

دەشڵێت، پێشتر ژمارەی گەشتە ئاسمانییەكان بە ئاسمانی عیراقدا لە 600 گەشت تێنەپەڕیوە و ئێستا گەیشتوەتە زیاتر لە 700 گەشت و ئەمەش پەیوەندی هەیە بە پلان و بەرنامەی حكومەتەوە بۆ بەرەوپێشبردنی كەرتی گواستنەوە و گەیاندن. 

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازی لە موسەنا سەمەڕائی سەرۆکی هاوپەیمانی عەزم کرد و لە کۆبوونەوەی نێوانیاندا جەختکرایەوە لەسەر پێویستی دروستکردنی ژینگەیەکی سەقامگیری هەڵبژاردن، کە بەشداریی فراوانی دەنگدەران مسۆگەر بکات.

لە میانەی دیدارەکەدا کە رۆژی شەممە 5-7-2025 لە بەغداد بەڕێوەچوو، دوایین پێشهاتی سیاسیی وڵات و گرنگی هەوڵە نیشتمانییەکان لەم قۆناغە تایبەتەدا بە تایبەت لەگەڵ نزیکبوونەوەی هەڵبژاردنی پەرلەمان تاوتوێ کرا و جەختکرایەوە لەسەر پێویستی دروستکردنی ژینگەیەکی سەلامەت و سەقامگیری هەڵبژاردن، کە بەشداریی فراوانی دەنگدەران مسۆگەر بکات و متمانە بە پرۆسەی دیموکراسی بچەسپێنێت.

لای خۆیەوە موسەنا سەمەڕائی پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار دەربڕی و پێداگری لەسەر پابەندبوونی هاوپەیمانی عەزم بە پشتیوانیکردنی هەوڵەکانی سەقامگیری و بەهێزکردنی هەنگاوی هاوبەشی نیشتمانی دووپاتکردەوە.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق بەبۆنەی ساڵیادی شەهیدبوونی ئیمام حوسێن، لە تۆڕی کۆمەڵایەتی X پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، "بەم بۆنەیەوە جەخت لەداواکاریمان بۆ یەکخستنی ڕیزەکان دەکەینەوە کە هەموان پێکەوە کار بکەن بۆ پتەوکردنی ئاسایش و سەقامگیری، بەردەوامی چاکسازی، بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی".

دەقی پەیامەکە

بەبۆنەی ساڵیادی شەهیدبوونی ئیمام حوسێن (علیه السلام) و خانەوادەکەی و یاوەرانی لە ڕۆژی عاشورا سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی گەلەکەمان و مەرجەعی باڵای ئایینی و موسوڵمانان دەکەین و ئەو قوربانییە گەورانە بیر دێنینەوە کە لە پێناو پابەندبوون بە وشەی حەق و چاکسازی و ڕەتکردنەوەی زوڵم و ستەم داویانە.

بەم بۆنەیەوە جەخت لەداواکاریمان بۆ یەکخستنی ڕیزەکان دەکەینەوە کە هەموان پێکەوە کار بکەن بۆ پتەوکردنی ئاسایش و سەقامگیری، بەردەوامی چاکسازی، بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی، باشترکردنی خزمەتگوزاری و ژیان و گوزەرانی وڵات و خەلکەکەمان.

فەرماندەیی هێزە چەکدارەکانی عیراق، وەڵامی وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان دەداتەوە و دەڵێت: تۆمەتبارکردنی دامەزراوەیەکی ئەمنیی عیراقی بە هیچ بیانوویەک قبوڵ ناکرێت و ئیدانەی دەکەین.

سەباح نوعمان وتەبێژی فەرماندەی هێزە چەکدارەکانی عێراق رایگەیاند: وەزارەتی ناوخۆی هەرێم بەبێ بەڵگە دامەزراوەیەکی عیراقی بە هێرشکردنە سەر هەولێر تۆمەتبارکردووە و تۆمەتبارکردنی حەشدی شەعبی بەهەموو شێوەیەک رێگە پێنەدراوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، حکوومەتی فیدراڵ بە دامەزراوە ئەمنییەکانەوە لە زیاتر لە بۆنەیەکدا دووپاتی کردەوە کە لەسەر حیسابی رۆڵەکانی عیراقێکی یەکگرتوو و ئاسایشیان سازش ناکات، هەروەها درێغی ناکات لە گرتنەبەری یێکاری یاسایی توند بەرانبەر هەر لایەنێک کە هەوڵی تێکدانی سەقامگیری یان تێکدانی ئاسایش لە سەرانسەری عیراق بدات.

جێگەی ئاماژەیە، وەزارەتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان، دوێنێ لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرایکرد، هێرشەکانی ئەم دواییە بۆسەر هەرێمی کوردستان لەرێگەی درۆنەوە، لەلایەن هەندیک گروپی سەر بە حەشدی شەعبی بە مەبەستی ئاژاوەنانەوە ئەنجام دەدرێن.

فەرماندەیی ئۆپراسیۆنە هاوبەشەكانی عیراق دەنگۆی جوڵەپێكردنی هێزێكی سوپای عیراق و حەشدی شەعبی لەسنوری ئیدارەی گەرمیان رەتدەكاتەوە و دەڵێت ئەو دەنگۆیانە دوورن لە راستیەوە.

شانەی راگەیاندنی ئەمنی سەر بەفەرماندەیی عیراق رایدەگەیەنێت، هیچ جموجووڵێكی نائاسایی لە كەركوك و دەوروبەری نییەو هەرچی بووە بە هەماهەنگی بووە.

جەخت لەوەش دەكاتەوە، گۆڕانکاری و گرفتەکانی ئێستا پێویستیان بە هاوئاهەنگی و هاوكاریی هاوبەش هەیەو پێویستە میدیاكانیش خۆیان بەدوور بگرن لە بڵاوكردنەوەی هەواڵی ناڕاست.

شانەی راگەیاندنی ئەمنی باسی لەوەش كردووە، هیچ جموجۆڵێكی ئەمنی تاكلایەنە لەو ناوچە سنوریانە لەلایەن هیچ هێزی سەربازییەوە نەبووە، ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكانیش بۆ پاراستنی ناوچە سنوریەكان بەردەوامییان هەیە.

موقتەدا سەدر رێبەری رەوتی نیشتیمانی شیعە هەڵوێستی خۆی لەبارەی بایكۆتی هەڵبژاردن و پڕۆسەی سیاسی یەكلاكردەوە و جەختدەكاتەوە تا مانەوەی میلیشیا و چەكی دەرەوەی دەوڵەت بایكۆت بەردەوام دەبێت.

موقتەدا سەدر رێبەری رەوتی نیشتیمانی شیعە لە نوسراوێكدا كە بەخەتی سور ناوی خۆی نوسیوە و ئیمزای لەسەركردەوە، جەختی لە بەردەوامی بایكۆتی پڕۆسەی سیاسی كردووەتەوە.

دەشڵێت، تا مانەوەی میلیشیا و چەكی دەرەوەی دەوڵەت و بەهێزكردنی سوپا و پۆلیس و سەربەخۆیی عیراق بایكۆت بەردەوام دەبێت.

هەڵوێستەكەی سەدر دوای ئەوە دێت بەپێی زانیاری میدیا عیراقیەكان سودانی لەگەڵ بەرپرسانی كۆمیسیۆن گفتوگۆی دەستپێكردووە بۆ دۆخێكی یاسایی بدۆزنەوە و كاتێكی نوێ دابنێن كە كەسی دیكە خۆیان كاندید بكەن، ئەمەش بە مانای هەلێكی دیكەیە بۆ موقتەدا سەدر تا بگەڕێتەوە بۆ بەشداریكردن لە هەڵبژاردن و دووبارە رۆڵ بینین لە سیاسەتی عێراقدا.

کەشناسی عیراق ئاشکرایکرد، لە رۆژی دووشەممەوە شەپۆلێکی دیکەی خۆڵبارین و بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما ناوچەکە دەگرێتەوە.

دەستەی کەشناسی عیراق بڵاویکردەوە، سبەینێ شەممە بەگشتی پلەکانی گەرما نزیک دەبێت لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ هەروەها خۆڵبارین بەردەوام دەبێت، هاوکات رۆژی یەکشەممە کەشوهەوا بەگشتی روون دەبێتەوە، پلەکانی گەرما هاوشێوەی رۆژی پێشوو لە ناوچەکانی ناوەڕاست و باشور، لە ناوچەکانی باکوریش کەمێک بەرزتر دەبنەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، رۆژی دووشەممە، شەپۆلێکی دیکەی بەرزبوونەوەی گەرما تەواوی ناوچەکە دەگرێتەوە.

دوابەدوای بەردانەوەی ئاوی زیاتر لەلایەن توركیاوە، وەزارەتی سەرچاوە ئاوییەكانی عیراق چارەسەركردنی قەیرانی كەمی ئاوی لە پارێزگای بەسرە راگەیاند.

وەزارەتی سامانە ئاوییەكان ئاماژەی بەوە كردووە، پشكی تەواوی ئاوی پارێزگای بەسرەیان مسۆگەر كردووە، ئەوەش راستەوخۆ دوای بەردانەوەی ئاوی زیاتر لەلایەن توركیاوە.

رونیشیكردووەتەوە، ئەم پێشهاتە دەرئەنجامی هەوڵە بەردەوامەكانی حكومەتە بۆ دەستخستنی پشكی ئاو و لابردنی پرۆژە نایاساییەكانی بەخێوكردنی ماسی.

ئەوە لەكاتێكدایە، هەفتەی رابردوو پارێزگاری بەسرە رایگەیاند، كەمبوونەوەی ئاو لە پارێزگاكە گەیشتووەتە ئاستێكی مەترسیدار و یەكەمجارە لە مێژووی عیراقدا تۆمار بكرێت.

دوێنێ مەحمود مەشهەدانی، سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، سەرۆكی توركیا ڕەزامەندی دەربڕیوە بۆ زیادكردنی پشكی ئاوی عیراق لەسەر هەردوو رووباری دیجلەو فورات.

دادوەر مونزر ئیبراهیم حسێن سەرۆکی دادگای باڵای فیدراڵی ئەمڕۆ پێنجشەممە 3ـی 7ـی 2025، لە کۆشکی بەغداد، لەبەردەم د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق سوێندی یاسایی خوارد.

سەرۆک کۆمار پیرۆزبایی لەدادوەر مونزر حسێن کرد و هیوای سەرکەوتنی بۆ خواست لەڕاپەڕاندنی ئەرکە نوێیەکەیدا و پشتیوانی تەواوی خۆی بۆ سەرخستنی دادگای باڵای فیدراڵی لە ئەرکە دەستوورییەکانیدا دووپات کردەوە. 

هەروەها سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەڕۆڵی جەمسەریی دادگا کرد، لەپاراستنی پرۆسەی دیموکراسی ومسۆگەرکردنی جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان، هاوکات دووپاتی لەوە کردەوە کە رێزگرتن لە دەستوور و پەنابردن بۆ بڕگەکانی کۆڵەکەیەکی گرنگن بۆ بنیاتنانی دەوڵەتێکی سەقامگیر و دادپەروەر، لەسەر بنەمای سەروەری یاسا و دەستەبەرکردنی ماف و ئازادییەکان.

لەلای خۆیەوە سەرۆکی دادگای باڵای فیدراڵ، سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ  سەرۆک کۆمار و پشتیوانی لە سەربەخۆیی دادگا وەک پارێزەری دەستور دەربڕی و جەختی لەپابەندبوونی بەبڕگەکانی دەستوور و یاسا ودەستەبەرکردنی سەربەخۆیی دادگا و پاراستنی لە هەر دەستوەردانێک کردەوە.

ئەمریكییەكان هەیە و دەبێت بە زووترین كات ئەم پرسە چارەسەر بكرێت.

تامی بروس وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا، داوای كرد دەستبەجێ هەناردەكردنی نەوتی هەرێمی كوردستان لە رێگەی بۆریی عێراق-توركیا دەستپێبكاتەوە، ئاماژەی بەوەشدا راگرتنی هەناردەكردنی نەوتی هەرێم كاریگەری لەسەر سێ كۆمپانیای ئەمریكی هەبووە كە ئەوەش جێگای قبوڵكردن نییە.

بروس راشیگەیاند، زۆر گرنگە حكومەتی عێراق و حكومەتی هەرێم و كۆمپانیاكانی نەوت و  لایەنە پەیوەندیدارەكان بەپەلە كاربكەن بۆ دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم.

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا ئاماژەی بەوەشكرد، راگرتنی نەوت تەنیا رێگر بووە لە گەشەی ئابوری عیراق و بەرژەوەندی كۆمپانیا ئەمریكییەكان، ئەوە جگە لەوەی كە بووە بە هۆكارێك بۆ زیادبوونی هەژموونی ئێران لە ناوچەكەدا، وتیشی، پێویستە بە زووترین كات ئەو پرسە چارەسەر بكرێت.

بروس جەختی لەوە شكردەوە بۆری بەندەری جەیهان رێگەیەكی گرنگە بۆ گواستنەوەی نەوت بۆ بازاڕە جیهانییەكان، ئەمەش سودی بۆ ئابووری عیراق و هەرێم و هەروەها كۆمپانیا ئەمریكیەكانیش هەیە، بۆیە دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوت لە بەرژەوەندی ئەمریكا و هەرێم و عیراق و ناوچەكەشدایە.

د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ئاژانسی هەواڵی ئیسپانیا، باسی چەندین مەسەلەی گرنگی هەرێم و ناوچەکەی کردووە و تیشکی خستووەتە سەر ئاڵنگاریی و مەترسییە ئیقلیمیەکان، ئەمەی خوارەوە هەڵبژاردەیەکە لە درێژەی چاوپێکەوتنەکە بۆ خوێنەران:

 ئیدانەی توندوتیژی ئیسرائیل:

هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ فەلەستین و لوبنان و سوریا و یەمەن و ناوچەکانی دیکەش درێژەی کێشاوە ، ئەم هێرشانە زیاتر لە ساڵێکە بەردەوامن و ئەم کردارە توندوتیژانە ژمارەیەکی تراژیدیی قوربانی لێکەوتووەتەوە و ئازاربەخشە کە ئەم هێرشانە رۆژانە تائێستاش لە غەززە بەردەوامن.

بڕیاری کۆتاییهێنان بەم کارەساتە لە ئەستۆی دەسەڵاتدارانی ئیسرائیلە. تا ئێستا هیچ ئاماژەیەکی جددی نییە کە نیازی راستەقینە بۆ وەستاندنی ئەم دەستدرێژییە هەبێت و دەبێت دەستبەجێ ئەم پێشێلکارییە نایاساییانە بوەستێنرێن.

لە درێژەی قسەکانیدا سەرۆک کۆمار دەربارەی هێرشەکانی ئیسرائیل، رایگەیاند: نەک تەنها فەلەستینییەکان کوژران، بەڵکو کارمەندانی نەتەوە یەکگرتووەکان گیانیان لەدەستدا، رۆژنامەنووسان کرانە ئامانج و زۆربەیان کوژران. ئێمە لە مێژووی ئەم دواییانەدا تاوانی لەو شێوەیەمان نەبینیوە و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش شکستی هێناوە لە کۆتاییهێنان بەم توندوتیژیە بەردەوامە. لە ڕاستیدا، هەندێک لە دەوڵەتە کاریگەرەکان بەردەوامن لە پشتگیری و تەنانەت هاندانی ئەم جۆرە کارانە.
 
ئێمە بە ئاشکرا و بێ دوودڵی ئیدانەی هێرشەکانی سەر ئێران دەکەین. ئەم پەرەسەندنانە جێگەی نیگەرانییەکی گەورە بوون بۆ ئێمە و پێدەچێت بەشێک بن لە سیاسەتی سیستماتیکی ئیسرائیل بە ئامانجی زیادکردن و فراوانکردنی مەودای دەستدرێژی.

ئیدانەی هێرشەکانی سەر ئێران:

سەرۆک کۆمار رایگەیاند: “ئێمە بە ئاشکرا و بێ دوودڵی ئیدانەی هێرشەکانی سەر ئێران دەکەین. ئەم پەرەسەندنانە جێگەی نیگەرانییەکی گەورە بوون بۆ ئێمە.”

ئەوەی خستە ڕوو کە “ئێمە بە وەستانی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان لە دژی ئێران ئاسودەین بەڵام ڕەگی کێشەکە هەر ماوە کە لە سەرووی هەموویانەوە کێشەی فەلەستینە.”

دەربارەی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئێران:

سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەکرد کە “پەیوەندییەکانمان لەگەڵ ئێران باشە، وڵاتێکی دراوسێیە و نزیکەی 1400 کیلۆمەتر سنوورمان لەگەڵیدا هەیە.”

هەروەها ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە “هێشتا پشت بە هاوردەکردنی بڕێکی زۆر غاز لە ئێرانەوە دەبەستین” بەڵام سزاکان کێشە دروست دەکەن.

### هێزە فرە نەتەوەییەکان

سەرۆک کۆمار ڕوونی کردەوە کە “بوونی هێزە فرە نەتەوەییەکان لە عیراق لەسەر بنەمای رێککەوتنی رەسمی نێوان وڵاتانی پەیوەندیدار و حکومەتی عیراق دادەنرێت.”

هاوکات جەختی لەسەر ئەوە کردەوە کە “هێزە ئەمنییەکانمان ئامادەو بەتوانان و سوپاسگوزاری هێزەکانی هاوپەیمانی فرە نەتەوەیی دەکەین.”

دەربارەی یەکڕیزیی کوردستان و پرسی کورد:

سەرۆک کۆمار لەبارەی یەکڕیزیی کوردستانەوە وتی: “مەسەلەی یەکڕیزیی کورد ناوبەناو دێتە ئاراوە بەڵام تا ئێستا دوورە لەوەی ببێتە واقیع.”

هاوکات وتیشی: “هەموو کوردێک خەون بە یەکڕیزیی کوردستانەوە دەبینێت لە داهاتوودا بەڵام کەی ئەوە ڕوودەدات ئەمە هێشتا پێناسە نەکراوە.”

کێشەی پەکەکە و تورکیا:

سەرۆک کۆمار رایگەیاند کە “عیراق بەتەواوی ڕەتی دەکاتەوە کە خاکی خۆی لەلایەن هەر رێکخراوێک و تاک و لایەنێکی سیاسیەوە بۆ هێرش کردنە سەر وڵاتانی دیکە بەکار بهێنرێت.”

هاوکات ئاماژەی بەوەکرد کە “کرۆکی کێشەکە لە هێرشەکاندایە، بەتایبەتی هێرشەکانی تورکیا” و داوای کرد کە “ئەم پێشێلکاریانە ڕابگرێت.”

سەرۆک کۆمار سوپاسگوزاری خۆی بۆ ئیسپانیا دەربڕی: “هەموو عیراقییەکان سوپاسگوزاری خۆیان دەردەبڕن بۆ هەڵوێستی ئیسپانیا بەتایبەتی لەروی پرسی فەلەستین.”

هاوکات ئاماژەی بەوەشکرد کە “هەڵوێستی سەرۆک وەزیرانی ئیسپانیا لە سەردانەکەیدا بۆ بەغدا بەرز دەنرخێنێت کە تیایدا وتارێکی بەهێز و کاریگەری پێشکەش کرد.”

دەربارەی پەیوەندییەکان لەگەڵ تورکیا:

سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەکرد کە “پەیوەندیی بازرگانیمان لەگەڵ تورکیا بەهێزە و هاوکاری ئابووریمان لەگەڵ کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی گەشەسەندنێکی ئەرێنی بەخۆیەوە بینیوە.”

پرسی چەکی ئەتۆمی:

سەرۆک کۆمار رایگەیاند کە “ئێران هەوڵ نادات بۆ بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی، دەبێت ئەم ڕاستییە بزانرێت و گرنگە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەگەڵ ئێران بگاتە لێکتێگەیشتنێکی ڕوون.”

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ رادیۆی نیشتمانیی ئیسپانیا رەوشی عیراق و ناوچەکەی باس کرد و دەشڵێت، "هیوادارین ئاگربەستی نێوان کۆماری ئیسلامی ئێران و ئیسرائیل بەردەوام بێت".

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق چاوپێکەوتنێکی لەگەڵ رادیۆی نیشتمانیی ئیسپانیا  ئەنجامدا و رایگەیاند:هەمووان لە ەۆژهەڵاتی ناوەڕاست نیگەرانن لە هێرشە بەردەوامەکانی ئیسرائیل، جا چ دژی فەلەستینییەکان، ئێران، لوبنان، یەمەن، یان زۆر شوێنی دیکە بێت، پێویستە ئەم تاوانانەی بەرامبەر گەلانی ناوچەکە ئەنجام دەدرێن بوەستێنرێت.

سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشدا: هیوادارین ئاگربەستی نێوان کۆماری ئیسلامی ئێران و ئیسرائیل بەردەوام بێت و ببێتە ئاگربەستێکی هەمیشەیی و هیچ هێرشێکی دیکە روونەدات، بەڵام بۆردومانی ئیسرائیل بۆ سەر غەززە بەردەوامە و رۆژانە دەیان یان تەنانەت بە سەدان هاووڵاتی سڤیل و منداڵی بێتاوان دەبنە قوربانی.

د. لەتیف رەشید دەشڵێت: وڵاتانی عەرەبی مەرجییان بۆ کۆتایی هێنان بەم ململانێیە داناوە، پێم وایە دەبێت لەپێشینەی کارەکان یەکەم راگرتنی ئەم جەنگە شەڕانگێزەیە بێت، لەگەڵ دەستەبەرکردنی مافی چارەی خۆنووسین بۆ گەلی فەلەستین و یارمەتیدانی تا بتوانێت دەوڵەتی خۆی دابمەزرێنێت و مافە رەواکانی خۆی بەدەست بهێنێت و ئەم کۆمەڵکوژییانەیش رابگیرێت.

سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشدا: پەیوەندییەکانمان لەگەڵ ئێران باشەن و ئێران وڵاتێکی دراوسێیە، زیاتر لە 1400 کیلۆمەتر لەگەڵیدا سنووری هاوبەشمان هەیە، ئەم پەیوەندیانە نوێ نین ودەگەڕێتەوە بۆ ماوەیەکی زۆر دور، ئێمەش پەیوەندییەکی بەرفراوانمان لەگەڵ لایەنی ئێرانیدا هەیە، هەروەها پێویستە بەپەلە چارەسەرێکی هەمەلایەنە بۆ کێشەکانی بەردەم ئێران بدۆزرێنەوە وتائێستا بەدەست سزاکان و گۆشەگیرییەیەوە دەناڵێنێت  کە لەلایەن هەندێک وڵاتەوە سەپێنراوە، پێم وایە زۆر باشترە لەگەڵ ئێراندا گفتوگۆ و لێکتێگەیشتن بکرێت بۆ ئەوەی بتوانێت ببێتە بەشێک لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی.

لە چاوپێکەوتنەکەدا سەرۆک کۆماری عیراق ئەوەشی خستەڕوو: هیوای سەرکەوتن بۆ دۆناڵد ترەمپ دەخوازم لە هەوڵەکانی بۆ بەدیهێنانی ئاشتی لە سەرانسەری جیهاندا، چونکە بەبێ ئاشتی، هەموومان ئازار دەچێژین لەڕووی ئابووری، کۆمەڵایەتی و دیپلۆماسییەوە.

سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشداوە: داعش رێکخراوێکی تیرۆریستی بوو، جەنگێکی درێژخایەنمان لەدژی کرد، چونکە بەشێکی زۆری خاکی عیراقی کۆنترۆڵکردبوو، سوپاس بۆ خودا، سەرکەوتو بووین لە شکستی پێهێنانی لەڕووی سەربازییەوە، ئەمڕۆش رەوشی ئەمنی عیراق زۆر باشترە، داعش چیتر ناتوانێت مەترسی بێت بۆ ئاسایشمان ، هەروەها لە رووی ئایدیۆلۆژییەوە داعش وەک هەڕەشەیەک ماوەتەوە، ئەرکی هەموو کۆمەڵگەی نێودەوڵەتییە کەڕووبەڕووی ئەو بیرۆکانە ببنەوە، نابێت رێگە بدرێت داعش بوونی هەبێت و بەهیچ شێوەیەک چالاکی ئەنجام بدات، روونە کە بەشێک لە شانەکانی داعش لەسەر سنووری نێوان عیراق و سوریا ماونەتەوە، ئێمە لە نزیکەوە هاوکاری حکومەتی سوریا دەکەین بۆ چارەسەرکردنی ئەم کێشەیە.