عیراق
كەشناسی عیراق رایدەگەیەنێت، لە ناوەڕاستی ئەم مانگەوە پلەكانی گەرما دابەزینی بەرچاو بەخۆیانەوە دەبینن.
دەستەی گشتی كەشناسی عیراق دەڵێت، بەپێی پێشبینییەكان، لە ناوەڕاستی ئەم مانگەوە پلەكانی گەرما لە ئەوروپا دابەزینی بەرچاو دەبینن و كاریگەریی دەبێت لەسەر كەشوهەوای ناوچەكە.
ئاماژەی بەوەش كردووە، دابەزینی پلەكانی گەرما سەرتاسەری عیراق دەگرێتەوە بەتایبەت ناوەڕاست و باكور و لە هەندێك شوێنیش نمە باران و خۆڵ بارین دەبێت.
كەشناسی هەروەها پێیوایە، ئەم گۆڕانكارییە بەرچاوە لە كەشوهەوادا یەكەمجارە لەم وەرزەدا روودەدات و كۆتایی بە شەپۆلی گەرمای ئەمساڵ دەهێنێت.
رۆژنامەیەكی بەریتانی رایگەیاندووە، لە ئێستادا بەغداد پێشكەوتنێكی بەرچاوی لەبواری بیناسازیدا بەخۆیەوە بینیوە، كە لەماوەی 22 سالی رابردوودا هاوشێوەی نەبووە و گۆڕانكارییەكان بە تەواوی بە شەقام و باڵەخانەكانییەوە دیارن.
رۆژنامەی زە ئیكۆنۆمیستی بەریتانی راپۆرتێكی لەبارەی گەشەسەندنی بواری بیناسازی لە بەغداد بڵاوكردووەتەوە و ئاماژەی بەوەكردووە، بەغداد پێشكەوتنێكی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە و سیمای شارێكی پێشكەوتووی وەرگرتووە.
زە ئیكۆنۆمیست ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەمە یەكەمجارە لەدوای ساڵی 2003ـەوە بەغداد پێشكەوتنی لەو شێوەیە بەخۆیەوە ببینێت.
ئەوەشی خستووەتە روو، سەرەڕای زۆری ژمارەی دانیشتووانی عیراق، بەغداد بە تەواوی سیمای شارێكی پێشكەوتووی پێوە دیارە، ئەمەش بووەتە هۆكاری ئەوەی وێناكەی لەبەرچاوی جیهانیشدا بگۆڕێت.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق رۆژی پێنجشەممە 4-9-2025 بەشداری کرد لە مەراسیمی ساڵانەی لەدایکبوونی پێغەمبەری ئیسلام (د.خ) کە لە مەزارگەی حەزرەتی قادری لە بەغداد بەڕێوەچوو.
لە مەراسیمێکدا سەرۆک کۆمار لەلایەن دکتۆر مشعان خەزرەجی سەرۆکی دیوانی وەقفی سونی و شێخ خالید گیلانی و شێخ عەفیفەدین گیلانی و ژمارەیەک زانا و کەسایەتی ئاینی پێشوازیی لێکرا.
سەرۆک کۆمار پیرۆزبایی لە ئامادەبوان کرد بەبۆنەی یادی لە دایکبوونی پێیغەمبەر (د.خ)و هیوای خواست ئەم یادە ببێتە مایەی ئاشتی و خێر و خۆشی بۆ گەلەکەمان، لە مەراسیمەکەدا د. کامل دولەیمی سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی وتارێکی پێشکەش کرد کە وەزیری ناوخۆ عەبدولئەمیر شممەری و ژمارەیەک لە لێپرسراوان و کەسایەتی ئاینیی ئامادەی بوون و تیایدا جەختیکردەوە کە ئەو ئاستەنگانەی رووبەڕووی جیهانی ئەمڕۆمان دەبنەوە، وەک ململانێکان و قەیران و پەتا و هەژاری، ئەوەمان بیردەخاتەوە کە چەند پێویستیمان بە رێبازی پێغەمبەری مەزن محەمەد موستەفا هەیە تا بەزەیی و بەخشندەییی بۆ مرۆڤ دەگێڕێتەوە، بۆ ئەو رەوشتەی کە ئاشتی و برایەتی لە دڵی خەڵکدا دەچەسپێنێت، هەروەها بۆ دادپەروەری کە مافی ژیانێکی شایستە بۆ هەموو کەسێک مسۆگەر دەکات.
سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی کۆمار ئەوەشی خستەڕوو کە ساڵیادی لەدایکبوونی پێغەمبەر د خ وێستگەیەکە کە تێیدا باوەڕ و ویستی خۆمان نوێ دەکەینەوە و رەوشت و رەفتارمان باشتر دەکەین و ئایندەیەکی گەش بۆ نەوەکانی داهاتوومان بنیات دەنێین.
ئەمەی خوارەوە دەقی وتاری سەرۆک کۆمارە :
بەناوی خودای گەورە و میهرەبان
جەنابی سەرۆک کۆمار
جەنابی سەرۆکی دیوانی وەقفی سونی
زانایانی بەڕێز و کەسایەتی ئاینی
میوانە بەڕێزەکان
سڵاو ی خودای گەورەتان لێ بێت
بەبۆنەی لەدایک بوونی رێبەری مرۆڤایەتی محەمەد (د.خ)، خۆشحاڵین و بەپەڕی شانازییەوە گەرمترین پیرۆزبایی خۆم ئاراستەی هەموو ئومەتی ئیسلام و رۆڵەی نیشتمانە خۆشەویستەکەمان دەکەم. لە خودای مەزن داواکارم ئەم بۆنەیە بۆ ئومەتی ئیسلامی بە گشتی و بۆ گەلی عێراقیمان بەتایبەتی بەخۆشی و شادی بگەڕێتەوە و بۆ ئەوەی ئاهەنگەکەمان نوێبوونەوە و بەڵێن بێت بۆ پەیڕەوکردنی ڕێبازی پێغەمبەری بەرز (صلی الله علیه وسلم).
سوپاس و ستایش بۆ خودا کە پێغەمبەرەکەی بە هیدایەت و ئایینی حەق نارد بۆ ئەوەی بەسەر هەموو ئایینەکاندا زاڵ بێت. خێر و ئارامی و بەرەکەت بۆ رێبەری مەزن محمد (د.خ )و لەسەر هەمووان بێت.
میوانە بەڕێزەکان،
ئەمڕۆ بۆنەیەکی پیرۆز لەناخی دڵمانەوە دەگێڕین: کە یادی لە دایکبوونی پێغەمبەر، کە ساڵیادی لە دایکبوونی رێبەری مرۆڤایەتی، محمد کوڕی عەبدوڵڵایە، سەلامی خوای لەسەر بێت.
ئەمە تەنیا ساڵڕۆژێکی مێژوویی نییە؛ لەدایکبوونی ڕووناکیە لە سەردەمێکدا کە تاریکی باڵی کێشابو ، لەدایکبوونی ڕەحمەتە لە جیهانێکدا کە دڕندەیی زاڵ بو بەسەریدا و لەدایکبوونی دادپەروەرییە لە سەردەمی نادادپەروەرییەکی بەربڵاودا. پێغەمبەر درود و سەلامی خوای لەسەر بێت، هات بۆ ئەوەی فێرمان بکات کە شکۆی مرۆڤ مافێکە بۆ هەموو مرۆڤێک، وە ڕەحمەتی کەسانی نزیک و دوور و موسڵمان و نا موسڵمان و تەنانەت هەموو لایەنەکانی ژیانیش دەگرێتەوە.
ئەو، سەلامی خوای لەسەر بێت، پێغەمبەری ڕەحمەت و ئاشتی و پێغەمبەری رەوشت بوو. بناغەکانی دادپەروەری دامەزراند و بەهای زانستی بەرزکردەوە و ئیمانی بە کردەوەی چاکەوە، دین بە ژیانەوە گرێدا. لە کاتێکدا ژیانی ئەمڕۆی بەبیر دێنینەوە، ئیلهام لێ وەردەگرین بۆ بنیاتنانی نەتەوەکانمان بە دادپەروەری و پاراستنی شکۆی گەلانمان بە ئازادی و پاراستنی بەرژەوەندی نەتەوەکەمان لە ڕێگەی هاوکاری و یەکگرتووییەوە.
هاوڕێیانی ئازیز،
ئەو ئاڵەنگارییانەی ئەمڕۆ لە بەردەم دونیای ئێمەدان، لەوانەش ململانێ، قەیران، پەتا و هەژاری، ئەوەمان بیردەخاتەوە کە چەندە پێویستمان بە پێغەمبەری بەرزە: بەزەیی بۆ مرۆڤایەتی دەگەڕێنێتەوە، رەوشتێک کە ئارامی و برایەتی لە دڵەکاندا دەچێنێت، دادپەروەری کە مافی ژیانێکی شکۆمەندانەی هەموو تاکێک مسۆگەر بکات.
با ساڵیادی لەدایک بوونی پێغەمبەر بکەینە ساتێک بۆ نوێکردنەوەی ئیمان و ئیرادەمان، بۆ بەرزکردنەوەی رەوشت و ڕەفتارەکانمان و بنیاتنانی ئایندەیەکی گەش بۆ نەوەکانی داهاتوومان، کە بە ڕووناکی محمد (صلى الله عليه وسلم) ڕۆشنبکرێتەوە، کە ڕێگاکانی هیدایەت بۆ جیهان ڕۆشن کرد.
پیرۆزبایی لە هەمووان دەکەین بەبۆنەی لەدایک بوونی رێبەری ڕووناکی و ڕێنوێنمان محمد صلى الله عليه وسلم . ئێوە و گەلەکەمان و ئۆمەتی ئیسلامی هەموو ساڵێک لە خۆشی و ئارامیدا بن.
ئارامی و بەزەیی خوای گەورەتان لەسەر بێت.
کۆبونەوەی وەفدی باڵای هەرێمی كوردستان و حكومەتی عیراق لە بەغداد لەبارەی داهاتە نانەوتیەکانی هەرێمی کوردستانەوە کۆتاییهات .
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند ، كۆبونەوەی وەفدە باڵاكەی حكومەتی هەرێم لەگەڵ ژووری یاسایی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق و ژمارەیەک لێپرسراوی وەزارەتی دارایی عیراق لە بەغداد دوای پێنج کاتژمێر کۆتایی هاتووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، لە كۆبونەوەكەدا تاوتوێی ئەو ناكۆكییانەی كە لەبارەی داهاتە نانەوتییەكانی هەرێمی كوردستان هەیە، لەگەڵ دیاریكردنی پشكی حكومەتی ناوەندیی لە داهاتەكان کراوە.
راشیگەیاند، وەفدەکەی هەرێم تائێستا نەگەشتووە بەرێککەوتن لەگەڵ وەفدی حکومەتی عیراق، هەروەها هەفتەی داهاتووش دووبارە وەفدە سەردانی بەغداد دەکاتەوە.
هەربەپێی زانیاریەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز، حکومەتی عیراق داوای 50٪ سەرجەمی داهاتە نانەوتیەکانی هەرێمی کوردستان دەکات، لە بەرانبەبەریشدا وەفدی حکومەتی هەرێم ئامادەیی نیشانداوە بەپێی یاسا 50٪ی داهاتە نانەوتیە فیدراڵیەکان بە عیراق بدات، هەروەها بەشێوەیەکی گشتی هەوڵدەدرێت کۆبونەوەکان بگەن بە دەرئەنجام و کێشەکان بەزووی چارەسەربکرێن.
دابەشكردنی موچەی خانەنشینانی عیراق دواكەوت، وەزارەتی داراییش دەڵێت، كێشەكە تەكنیكییەو پەیوەندی بە نەبوونی پارەی كاشەوە نییە.
بەیانی ئەمڕۆ دەستەی خانەشینانی عیراق بڵاویكردەوە، ماوەی چوار رۆژە دابەشكردنی موچەی خانەنشینان بۆ مانگی 9 دواكەوتووەو كێشەكەش تا هەفتەی داهاتوو بەردەوام دەبێت، لەگەڵ ئەوەشدا میدیا عیراقییەكان هۆكارەكەیان بۆ كەمی و نەبوونی پارەی كاشەوە گەڕاندووەتەوە.
لە بەرامبەردا وەزارەتی دارایی رایگەیاندووە، دواكەوتن و خەرجنەكردنی موچەی خانەنشینان لەم مانگەدا، پەیوەندی بە هۆكاری تەكنیكی پەیوەست بە سیستمی ئاڵوگۆڕ و گواستنەوەی بانكییەوە هەیەو پەیوەندی بە نەبوونی پارەی نەختینەییەوە نییە.
وەزارەت دوپاتی کردووەتەوە کە بڕە پارەی پێویست لە هەژمارەکانی گەنجینەی حکومەتدا بەردەستە و ئەوەی رویداوە، دواکەوتنێکی کارگێڕییە و پەیوەستە بە پرۆسەکانی گواستنەوەی نێوان بانکەکان و سیستەمەکانی پارەدانی ئەلیکترۆنی، ئەمەش بووەتە هۆی پەکخستنی کاتی، لە دابەشکردنی موچە لەکاتی خۆیدا.
هەروەها وەزارەت پابەندبوونی تەواوی خۆی نیشان داوە بە دابەشکردنی موچە لە کاتی خۆیدا لە مانگەکانی داهاتودا.
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ چوارشەممە لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لە فالح فەیاز سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی کرد.
لە دیدارەکەدا، گفتوگۆ دەربارەی رەوشی ئەمنی وڵات و هەوڵە بەردەوامەکان لە بواری بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و پشتیوانیکردنی دامودەزگا ئەمنییەکان کرا.
سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگی پتەوکردنی ئاسایش و سەقامگیری و پاراستنی دەستکەوتەکانی شەڕی دژی چەتە تیرۆریستییەکان کردەوە، بە شێوەیەک کە یارمەتیدەر بێت لە پاراستنی هاووڵاتیان.
لەلای خۆیەوە، فەیاز پێداچوونەوەیەکی بە هەوڵ و ئەرکەکانی حەشدی شەعبی لەم قۆناغەدا کرد، جەختی لە پابەندبوونی دەستەکە بە پشتیوانیکردنی هێزە ئەمنییەکان بۆ بەهێزکردنی ئاسایش و سەقامگیری لە وڵاتدا کردەوە.
بە فەرمانی مەحمود مەشهەدانی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق یوسف كیلابی بووە سەرۆكی لیژنەی دارایی ئەنجومەنەكە.
مەحمود مەشهەدانی سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق فەرمانێكی دەركردووە و تێیدا یوسف كیلابی كردووەتە سەرۆكی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەران لە شوێنی عەتوان عەتوانی.
كیلابی لەرابردوودا بەردەوام دژایەتی سیاسەتەكانی حكومەتی هەرێم بووە و كاتێك ئەندامی لیژنەی دارایی بوو بە ئەندازیاری رێگری لە جێبەجێكردنی داواكارییەكانی هەرێم دادەنرا.
عەتوان عەتوانی لەم خولەی ئەنجومەنی نوێنەراندا سەرۆكی لیژنەی دارایی بوو، لە مانگی حەوتدا بووە پارێزگاری بەغداد.
بەپێی یاسای ئەنجومەنی نوێنەران خولی ئەنجومەنەكە 45 رۆژ پێش ئەنجامدانی هەڵبژاردن كۆتایی دێت، بڕیار وایە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەران لە 11ی 11ی ئەمساڵ ئەنجام بدرێت.
راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانیی عیراق رایگەیاند، داوامان كردووە پرۆژەیاسای حەشدی شەعبی بۆ دوای هەڵبژاردنی ئەمساڵی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دوابخرێت.
قاسم ئەعرەجی راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانیی عیراق رایگەیاند، داوایان كردووە دەنگدان لەسەر پرۆژەیاسای حەشدی شەعبی بۆ دوای هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دوابخرێت.
قاسم ئەعرەجی ئاماژەی بەوەشكرد، رێگە بە هیچ لایەنێك نادەن داوای هەڵوەشاندنەوەی حەشدی شەعبی بكات، چونكە ئەوان بەشێكی سەرەكی سیستمی ئاسایشی عیراق پێكدەهێنن و دەیانەوێت لەرێگای یاساوە شایستە و موچە و خزمەت و خانەنشینی ئەندامەكانی حەشدی شەعبی هاوشێوەی كارمەندی هێزە ئەمنییەكانی دیكەی عیراق لێبكەن.
ئەوەش لە كاتێكدایە پێشتر ئەمریكا چەند جارێك هۆشداری توندی داوە لە ئەگەری تێپەڕاندنی پرۆژەیاساكە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق.
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ لە کۆشکی بەغداد، پێشوازیکرد لە عەلی باپیر، سەرۆکی کۆمەڵی دادگهری کوردستان و وەفدی هاوڕێی.
لە دیدارەکەدا گفتوگۆ لەبارەی گۆڕانکارییە گشتییەکانی وڵات لەسەرجەم ئاستەکان و پێویستیی کاری هاوبەش بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و کارکردن بۆ دابینکردنی پێداویستی و خواستەکانی هاوڵاتیان و پێشخستنی خزمەتگوزارییەکان کرا.
سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگیی بەردەوامیدان بە گفتوگۆ لە نێوان حکومەتی فیدراڵی و هەرێمی کوردستان کردەوە بۆ تاوتوێکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکان و کارکردن بۆ چارەسەرکردنیان بەپێی دەستور و یاسا و بە شێوەیەک کە بەرژەوەندیی سەرجەم هاووڵاتیان دابین بکات.
د.لەتیف رەشید ئاماژەی بە گرنگیی هەڵبژاردنەکانی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەران لە وڵاتدا کردو وتیشی، پێویستە بەرزترین ئاستی پاکوخاوێنی و شەفافیەت دابین بکرێت بۆ بەهێزکردنی متمانەی دەنگدەران و دڵنیابوون لە بەشدارییەکی بەرفراوانیان بۆ هەڵبژاردنی نوێنەرانیان بە دوور لە هەر فشارێک، جەختیشی لەوە کردەوە، کە سەرۆکایەتیی کۆمار بە هەماهەنگی لەگەڵ سەرۆکایەتییەکان و کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، رێکارەکانی لەمبارەیەوە گرتووەتەبەر.
لای خۆیەوە عەلی باپیر، پشتگیریی خۆی بۆ پێشنیارەکانی سەرۆک کۆمار دەربڕی سەبارەت بە پێویستیی کاری هاوبەش بۆ چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکان لە نێوان حکومەتی فیدراڵی و هەرێمی کوردستان.
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق ئەمڕۆ سێشەممە 2ی ئەیلوولی 2025 لە کۆشکی بەغداد پێشوازیکرد لەسەرۆکی نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییە عەرەبی و بیانییە باوەڕپێکراوەکان لە عێراق کرد.
لە سەرەتای دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار بەخێرهاتنی باڵیۆزانی میوانی کرد و ئاماژەی بەوەدا کە ئەو سەقامگیرییەی عیراق لە ئاستی ئەمنی و سیاسی و ئابووریدا بەدیهاتوە، یارمەتیدەر بوو لەئاراستەکردنی هەوڵەکان بەرەو ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان و نۆژەنکردنەوەی ژێرخانی ئابووری، هەروەها دەستەبەرکردنی ئاسانکاری و پاڵپشتی بۆ پڕۆژەکانی وەبەرهێنان لە بوارە جیاوازەکاندا.
سەرۆک کۆمار دووپاتی کردەوە، کە هەڵبژاردنی پەرلەمان لە وادەی خۆیدا ئەنجام دەدرێت، هەروەها سەرۆکایەتی کۆماریش لە نزیکەوە بەدواداچوون بۆ ئامادەکارییەکانی کۆمسیۆن دەکات بۆ ئەنجامدانی هەڵبژاردنێکی ئازاد و دادپەروەرانە و بەڕێزیان روونی کردەوە کە سەرۆکایەتی کۆمار ، لە چالاکییەکانیدا هانی بەشداری فراوانی هاووڵاتییان لە هەڵبژاردن و هەڵبژاردنی نوێنەرەکانیان بۆ ئەنجومەنی نوێنەران دەدات و ئاماژەی بەوەشکرد کە عیراق شانازی بەو ئەزموونە دیموکراسییە دەکات کە لە ساڵی 2003ەوە گەلەکەمان پیادەی دەکات لە پرۆسەی گواستنەوەی ئاشتیانەی دەسەڵاتدا، هاوکات سەرۆک کۆمار باسی لە رۆڵی سەرۆکایەتی کرد لە ئازادکردنی زیاتر لە (23) هەزار دەستگیرکراو کە سزاکانیان تەواو بووە، هەروەها بەدواداچوون بۆ کارەکانی ئەو لیژنانەی بەرپرسیارن لە جێبەجێکردنی یاسای لێبوردنی گشتی.
سەرۆک کۆمار، جەختی لە پابەندبوونی عیراق کردەوە لە بنیاتنانی پەیوەندیی ئەرێنی دۆستایەتی و هاوکاری لەگەڵ هەموو وڵاتانی ناوچەکە و جیهان، بە شێوەیەک کە خزمەت بە بەرژەوەندییە هاوبەشەکان بکات و سەروەری نیشتمانی بپارێزێت و پێزانینی خۆی بۆ هەوڵی باڵیۆزەکان لە پتەوکردنی پەیوەندییەکان و پەرەپێدانی هاوکاری و هەماهەنگی هاوبەشی نێوان عیراق و وڵاتەکانیان دەربڕی کە هاوکاربوون لە پتەوکردنی پەیوەندییەکانی دۆستایەتی و چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەیی و نێودەوڵەتی.
لە دیدارەکەدا، کۆمەڵێک بابەتی نێودەوڵەتی جێی بایەخی هاوبەش و دیارترینیان پرسی فەڵەستین تاوتوێ کران، سەرۆک کۆمار پشتیوانیی پتەوی عیراقی بۆ گەلی فەلەستین و رەتکردنەوەی تەواوی دەستدرێژی دژیان دووپاتکردەوە و جەختیشی لە پێویستی هەڵوێستێکی پتەوی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کردەوە کە کۆتایی بە هەموو پێشێلکارییەکان بەرامبەر فەلەستینییەکان بهێنێت و مافی تەواویان دەستەبەربکرێت بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان.
لە بەرانبەردا، سەرۆکی نوێنەرایەتییە دیپلۆماسییە عەرەبی و بیانییەکان ستایشی ئەم جۆرە دیدارە گرنگانەیان کرد، لە رونکردنەوەی دیدگای عیراق لەسەر کۆمەڵێک بابەتی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی و هیوای سەرکەوتنیان بۆ عیراق خواست لە ئەنجامدانی هەڵبژاردنەکانی داهاتوو، کە دەبێتە هۆی بەرزکردنەوەی ئەزموونی دیموکراسی و بەدیهێنانی خواستەکانی گەلی عیراق، هەروەها باڵوێزەکان سوپاس و پێزانینی خۆیان بۆ سەرۆک کۆمار لە پابەندبوونی بە پتەوکردنی پەیوەندی دۆستانە و هاوکاری هاوبەش دەربڕی.
وەفدێكی باڵای هەرێم و وەفدی تەكنیكی وەزارەتی دارایی هەرێم دەچنە بەغداد و كۆبوونەوەكانیان لەگەڵ وەزارەتی دارایی و دیوانی چاودێری دارایی و وەزارەتی نەوتی عیراق دەستپێدەكەن.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، بڕیارە رۆژی چوار شەممە وەفدێكی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان كە پێكدێن لە نوێنەرانی وەزارەتی سامانە سروشتییەكان و كۆمپانیا نەوتییەكان، سەردانی بەغداد بكەن و لەگەڵ وەزارەتی نەوتی عیراق و كۆمپانیای سۆمۆ كۆببنەوە، بە مەبەستی چارەسەركردنی گرفتەكانی بەردەم هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستان.
ئاماژەی بەوەکرد، وەفدی تەكنیكی حكومەتی هەرێمیش پێكدێن لە نوێنەرانی وەزارەتی دارایی و دیوانی چاودێری دارایی و لە بەغداد لەگەڵ وەزارەتی دارایی عیراق و دیوانی چاودێری دارایی و ژوری یاسایی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق كۆدەبنەوە و باس لە گرفتەكانی نێوان هەرێم و بەغداد دەكەن لەبارەی داهاتە نانەوتییەكانی هەرێمی كوردستان.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ دووشەممە 1ـی 9ـی 2025، لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لەدکتۆر ساڵح ئەلحەسناوی وەزیری تەندروستی عیراق کرد.
لەمیانەی دیدارەکەدا رەوشی کەرتی تەندروستی و رێگەکانی باشترکردنیان تاوتوێ کرا، سەرۆک کۆمار جەختی لەپێویستی بەرزکردنەوەی ئاستی خزمەتگوزارییەکانی وەزارەت کردەوە کە پێشکەشی هاووڵاتیانی دەکات و ئاماژەی بە گرنگی هۆشیاری تەندروستی کۆمەڵگە و پێویستی هەوڵی زیاتری کارمەندانی پزیشکی کرد، بە هاوکاری دەزگاکانی راگەیاندن و چالاکیە کۆمەڵایەتی جۆراوجۆرەکان، بۆ بەشداریکردن لە بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاری و سنووردارکردنی بڵاوبوونەوەی نەخۆشییە جۆراوجۆرەکان.
لەلای خۆیەوە وەزیری تەندروستی ستایشی گرنگیدانی سەرۆک کۆماری کرد بۆ پەرەپێدانی رەوشی تەندروستی عیراق و جەختی لە هەوڵەکانی وەزارەت کردەوە بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی شارەزایی کارمەندانی تەندروستی و پزیشکی و کاراکردنی پەیوەندی و هاوکاری پزیشکی لەگەڵ دەزگا نێودەوڵەتییەکانی تایبەتمەند لەم کەرتە گرنگەدا.
ئەمڕۆ دوا وادەیە بۆ خۆتۆماركردن لە فۆرمی ئەلیكترۆنی خۆراك، بەڕێوەبەری پسوڵەی خۆراكی سلێمانیش دەڵێت لە قۆناغی دوەمدا بەشی خزمەتگوزاری دەكرێتەوە.
ئاراس محەمەد بەڕێوەبەری پسوڵەی خۆراكی سلێمانی بە كوردسات نیوزی راگەیاند، ، ئەمڕۆ دوا وادەی خۆتۆماركردنە لە سیستمی فۆرمی ئەلیكترۆنی خۆراك و سەعات 12 شەو خۆتۆماركردن كۆتایی دێت، وتیشی تا ئێستا هیچ بریارێك نییە لە وەزارەتی بازرگانی عیراقەوە بۆ درێژكردنەوەی ئەو وادەیە.
راشیگەیاند، بڕیارە دواتر خۆتۆماركردن لە سیستمی فۆرمی ئەلیكترۆنی خۆراك ببێتە پارە بەڵام تا ئێستا كاتەكەی دیارینەكراوە.
روونیشیكردەوە، لە دوای 1/9/2025 بەشی خزمەگوزاری لە ئەپڵیكەشنی تایبەت بە فۆرمی ئەلیكترۆنی خۆراك دەكرێتەوە، بۆ تۆماركردنی ناوی منداڵ و گۆڕینی شوێنی پسوڵەی خۆراك و سڕینیە و تۆماركردنی خێزانی نوێ و سەرجەم رێكارەكانی دیكە، لەبەرامبەر ئەو كارانەشدا بری 11 هەزار دینار لەرێی هەژمای بانكییەوە لە هاوڵاتیان وەردەگیرێت.
بەپێی ئامارەكانی وەزارەتی بازرگانی هەرێم، رێژەی خۆ تۆماركردن لە فۆرمی ئەلیكترۆنی خۆراك لە هەولێر لە 88% بووەو لە سلێمانی لە 87% بووە لە دهۆك لە 83% بووە لە هەڵەبجەش 89% بووە.
ئاستی ئاوی كۆگاكراو لە عیراق بۆ كەمتر لە هەشت ملیار مەتر سێجا دابەزیووە و پێدەچێت تا وەرزی زستان بەشی پێداویستیی رۆژانە بكات.
غەزوان سەهلان یاریدەدەری بەڕێوەبەری گشتی دەستەی خستنەگەڕی پرۆژەكانی ئاودێری لە وەزارەتی سەرچاوە ئاوییەكانی عیراق رایگەیاند، ئاستی ئاوی كۆگاكراو لە عیراقدا بەردەوامە لە دابەزین و گەیشتووەتە كەمتر لە هەشت ملیار مەتر سێجا.
وتیشی، پێشبینی دەكرێت ئەو بڕە ئاوەی كۆگاكراوە تا وەرزی زستانی داهاتوو بەشی پێداویستییەكانی بكات، ئەویش تەنها بۆ خواردنەوە و باخداریی نەك بۆ كشتوكاڵكردن.
دەشڵێت، ئاستی بەردانەوەی ئاو لەلایەن توركیاوە بۆ عیراق لە رێگەی روباری فوراتەوە دەگاتە 200 مەتر سێجا لە چركەیەكدا و ئەوەش كەمە و لە ئاست پێداویستییەكانی عیراقدا نییە، بەو هۆیەشەوە رۆژانە 850 بۆ 900 مەتر سێجا لە ئاوی كۆگراوی بەنداوەكانی حەدیسە و موسڵ و دوكان و دەربەندیخان و دەریاچەی سەرسار بۆ پێداویستی دەردەهێنرێت.
سەرۆك وەزیرانی عیراق و سەرۆكی فەرەنسا پەیوەندییەكی تەلەفۆنییان ئەنجامدا، سودانی هۆشداری لە سەرهەڵدانی شەڕێكی نوێ لە ناوچەكە دەدات.
بەپێی راگەیەنراوێكی نوسینگەكەی، محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی عیراق لەگەڵ ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا پەیوەندیەكی تەلەفونییان ئەنجامداوە، باسیان لە پەیوەندییە دووقۆڵییەكانی نێوان هەردوو وڵات و ڕێگاكانی بەرزكردنەوەی هاوبەشی و هاریكاری لە بوارە جیاجیاكان تاوتوێ كراون، هەروەها پرسە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەكان وبەرژەوەندی هاوبەش باسیان لێوەكراوە.
هەر لە راگەیەنراوەكەدا هاتووە، سودانی هۆشداری داوە لە مەترسییەكانی سەرهەڵدانی شەڕێكی نوێ كە هەڕەشە لە ئاسایش و سەقامگیریی ناوچەكە دەكات، ئاماژەی بەوەشكردوە، عیراق هەموو هەوڵێكی خۆی دەدات بۆ ئەوەی كێشەی ناوچەكە لە رێگای دیلۆگ و بنەما نێودەوڵەتیەكانەوە چارەسەر بكرێت.
لای خۆیەوە سەرۆكی فەرەنساش ئاستی ئاسایش و سەقامگیری عیراق و هەوڵەكانی حكومەتی بۆ پاراستنی سەقامگیری وڵاتەكەی بەرز نرخاندوە.
هاوكات سودانی و ماكرۆن باسیان لەو سەردانەش كرد، كە بڕیارە سەرۆكی فەرەنسا بۆ عیراق ئەنجامی بدات، بەوەش دەبێتە دووەم سەردانی ئەو سەرۆكەی فەرەنسا بۆ عیراق.