کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق رایگەیاند، لیژنەی یاسایی بە سەرۆکایەتیی دادوەر و راوێژکاران بۆ یەکلاییکردنەوەی تانەکان پێکدەهێنرێت و جەختیشیکردەوە کە بڕیارەکانی ئەنجومەنی کۆمسیاران دوای راگەیاندنی ئەنجامە کۆتاییەکان، لە ماوەی سێ رۆژدا شایەنی تانەلێدان دەبن.

جوممانە غەلای، وتەبێژی کۆمسیۆن، رایگەیاند: "کۆمسیۆن لیژنەی لە فەرمانبەرانی یاسایی پسپۆڕ بە سەرۆکایەتیی ئەندامانی ئەنجومەنی کۆمسیاران کە لە دادوەر و راوێژکاران پێکهاتوون، بۆ یەکلاییکردنەوەی سکاڵاکان پێکهێناوە."

وتیشی: "هەر بڕیارێکی ئەنجومەنی کۆمسیاران لە ماوەی سێ رۆژ لە رۆژی بڵاوکردنەوەیەوە، لەبەردەم دەستەی دادوەریدا شایەنی تانەلێدانە."

غەلای روونیکردەوە، دوای کۆتاییهاتنی قۆناغی تانەکان و یەکلاییکردنەوەیان، ئەنجامە کۆتاییەکان بە بڕیارێکی ئەنجومەنی کۆمسیاران رادەگەیەنرێن و دواتر لەلایەن دادگای فیدراڵییەوە پەسەند دەکرێن.

ناوبراو ئاماژەی بەوەشکرد، "دەنگی ئەو کاندیدانەی کە دوورخراونەتەوە لە لیستەکانیان دەسڕدرێنەوە."

مەکتەبی سیاسی یەکیتی لە بەغداد پیرۆزبایی لە دەنگدەرانی بەغداد دەکات و دەڵێت: ئەم سەركەوتنە بەرهەمی هەوڵ و خەبات تێكۆشانی زۆری ئێوە و ئیرادەی بەرزتانە تاوەكو دەنگی كوردی بەغداد  لەپەرلەمان ببیسترێت.

نزار ئامێدی، لێپرسراوی مەكتەبی سیاسی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان  لە بەغداد، سوپاس و پێزانینی خۆی ئاڕاستەی جەماوەری یەکێتی  لە بەغداد دەكات، كە بەو پەڕی دڵسۆزییەوە وە  بەشداری كارایان لە هەڵبژاردنی پەرلەمان كرد و پاڵپشتی بەهێزیان بۆ پڕۆژەی یەكێتی دووپاتكردەوە، ئاماژەی بەوەشکرد، لەڕێگەی بەشداری  زۆر و بەرچاویان  لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق  و پاڵپشتییەكی گەورەیان بۆ كاندیدی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەناو هاوپەیمانی ئاوەدانكردنەوە و گەشەپێدان بەدەستهێنا، د. ئایات ئەدهەم حسێن بێك سوورە میری، بە متمانەی دەنگدەران  و بەشایستەیی و دەنگی خۆی كورسییەكی پەرلەمانی بەدەستهێنا.

جەختیشیکردەوە، ئەو سەركەوتنە بەرهەمی هەوڵ و خەبات تێكۆشان و ئیرادەی لایەنگرانی یەکێتییە، تا دەنگی كوردی بەغداد  لەپەرلەمان ببیسترێت، هەروەها دووپاتان كردەوە كە كوردی بەغداد بەشێكی دانەبڕاو و كارای پێكهاتەی رەسەنی نەتەوەیی عیراقە، هاوکات پابەندبوونی خۆتان  دووپاتكردەوە، بە بەرنامەی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و رێبازی سەرۆك  مام جەلال تاڵەبانی لە داكۆكیكردن لە ماف و دادپەروەری و بەشداری راستەقینە لە بنیاتنانی وڵاتدا.

نزار ئامێدی سوپاس و پێزانینی خۆی ئاڕاستەی سەرجەم بازنەكانی  رێكخستن و كادیرانی حزب لە بەغداد و هێزە ئەمنییەكان دەکات، كە هەوڵێكی یەكجار زۆریان خستەگەڕ و بەشداری كاریگەرانەیان كرد لە سەركەوتنی پرۆسەی هەڵبژاردنەكاندا، رۆڵێكی دیاریان هەبوو لە بەدەستهێنانی ئەو سەركەوتنە و بەدەستكەوتێكی بەنرخی دادەنێن .

وتیشی،  پیرۆزبایی لە د.ئایات ئەدهەم دەكەین بۆ ئەو سەركەوتنە شایستەیە و بۆ جەماوەری دووپات دەكەنەوە كە بەوەفا دەبن بۆ ئەم بە دەنگەوەهاتنەیان و بەردەوام دەبن لە كاركردن بۆ ئایندەیەكی باشتر بۆ هەڤاڵەكانیان لەبەغداد.

نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ عیراق پیرۆزبایی سەرکەوتنی هەڵبژاردن لە عیراقییەکان دەکات و دەڵێت: گەلی عیراق جارێکی دیکە پاپەندبوونی خۆی بە ئازادی و سەروەری یاسا و دامەزراوە نیشتمانییە بەهێزەکان نیشاندا.

مارک ساڤایا نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ عیراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، پیرۆزبایی دڵسۆزانە لە خەڵکی عیراق دەکەم بەبۆنەی تەواوبوونی سەرکەوتوانەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، هەروەها هەنگاوێکی چارەنووسسازە بەرەو پتەوکردنی سەقامگیری و دیموکراسی لە وڵاتدا.

ئاماژەی بەوەشکرد، گەلی عیراق جارێکی دیکە پاپەندبوونی خۆی بە ئازادی و سەروەری یاسا و دامەزراوە نیشتمانییە بەهێزەکان نیشاندا، هەروەها دەستخۆشی لە حکومەتی عیراق دەکات بۆ دڵنیابوون لەوەی ئەو هەڵبژاردنە گرنگە لەکاتی خۆیدا و بە ئاسانی بەڕێوەچوو، ئەمەش نیشانەیەکی روونە بۆ عیراق کە بەرەو خۆشگوزەرانی و سەروەری زیاتر هەنگاو دەنێت.

مارک ساڤایا راشیگەیاند، ئەمریکا بە گرنگیەوە پاپەندە بە پشتیوانیکردن لە سەروەری عیراق و هەوڵەکانی چاکسازی و هەوڵدان بۆ کۆتاییهێنان بە دەستێوەردانی دەرەکی و میلیشیا چەکدارەکان، دەشڵێت بەو پەڕی خۆشحاڵییەوە چاوەڕێی کارکردنن لەگەڵ حکومەتی داهاتوو بۆ بەهێزکردنی هاوبەشی ستراتیژی و لە بواری ئاسایش و وزە و گەشەپێدانی نێوان ئەمریکا و عیراق، هەروەها هاوکاری بنیاتنانی داهاتوویەکی سەقامگیر و خۆشگوزەرانن بۆ هەموو عیراقییەکان.

بەپێی ئەو ئامارانەی کە لە 99.98٪ی کۆی وێستگەکانی دەنگدانەوە بەدەستهاتوون، رێژەی گشتیی بەشداریکردن لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بۆ ساڵی 2025 گەیشتە 56.11٪.

کۆمسیۆنی سەربەخۆی باڵای هەڵبژاردنەکانی عیراق ئاماری 99.98٪ی کۆی وێستگەکانی بڵاوکردەوە و رایگەیاند؛ بەپێی ئامارەکان، لە کۆی 21 ملیۆن و 404 هەزار و 291 کەس کە مافی دەنگدانیان هەبووە، 12 ملیۆن و 9 هەزار و 453 کەس بەشدارییان لە پرۆسەکەدا کردووە.

وردەکاریی دەنگدانەکان بەپێی راگەیەندراوەکەی کۆمسیۆن:

• دەنگدانی گشتی: رێژەی بەشداری 54.35٪ بووە، کە تێیدا 10 ملیۆن و 904 هەزار و 637 دەنگدەر لە کۆی 20 ملیۆن و 63 هەزار و 773 کەس دەنگیان داوە.
  
  
• دەنگدانی تایبەت (هێزە ئەمنییەکان): رێژەی بەشداری 82.52٪ بووە، کە تێیدا یەک ملیۆن و 84 هەزار و 289 کەس لە کۆی یەک ملیۆن و 313 هەزار و 980 کەس دەنگیان داوە.
  
  
• دەنگدانی ئاوارەکان: رێژەی بەشداری 77.35٪ بووە، کە تێیدا 20 هەزار و 527 کەس لە کۆی 26 هەزار و 538 کەس دەنگیان داوە.
  
  

رێژەی بەشداری لە پارێزگاکاندا:

رێژەی بەشداریکردن لە دەنگدانی گشتیدا بەپێی پارێزگاکان بەم شێوەیە بووە:

دهۆک: 76.07٪

هەولێر: 69.02٪

سەڵاحەدین: 66.44٪

ئەنبار: 65.93٪

نەینەوا: 64.07٪

کەرکوک: 64.12٪

سلێمانی: 56.87٪

دیالە: 55.49٪

بەغدا-کەرخ: 53.27٪

بەسرە: 50.21٪

موسەننا: 49.79٪

بابل: 49.82٪

قادسیە: 48.39٪

زیقار: 47.94٪

واست: 46.76٪

کەربەلا: 46.13٪

نەجەف: 42.70٪

بەغدا-رەسافە: 41.55٪

میسان: 40.11٪

 

دەستەی باڵای كەشناسیی عیراق پێشبینی نوێی بۆ كەشوهەوا بڵاوكردەوە و ئاماژەی بەوەكردووە، شەپۆلێكی بارانبارین روو لە ناوچە جیاوازەكانی عیراق دەكات و تاوەكو رۆژی دووشەممەی داهاتوو بەردەوام دەبێت، هەروەها لە بەشێكی ناوچە شاخاوییەكان بەفرێكی كەم دەبارێت.

دەستەی باڵای كەشناسیی عیراق رایگەیاند، لەمڕۆوە رەشەبا چەند ناوچەیەكی عیراق دەگرێتەوە و خێراییەكەی لە ئێواران و بەیانیاندا زیاد دەكات، ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەم رەشەبایە بەشێكە لەو شەپۆلە بارانبارین و سەرمایەی كە بەرەو عیراق دێت.

بەپێی پێشبینییەكانی كەشناسیی عیراق، لە ئێوارەی رۆژی هەینییەوە شەپۆلێكی بارانبارین چەند ناوچەیەكی عیراق و هەرێمی كوردستان دەگرێتەوە و لە ناوچە شاخاویی و بەرزەكاندا زیاتر دەبێت، هەروەها لە بەشێكی ناوچە  شاخاوییەكاندا بەفرێكی كەم دەبارێت.

كەشناسیی ئەوەشی خستووەتە روو، بەپێی پێشبینییەكان پلەكانی گەرما وردە وردە نزمتر دەبنەوە و ئەو شەپۆلی سەرما و بارانبارینە تا رۆژی دووشەممەی هەفتەی داهاتوو بەردەوام دەبێت.

 

فەریق روکن قەیس محەمەداوی، جێگری فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان، ئەمڕۆ چوارشەممە، سەرکەوتنی ئەو پلانە ئەمنییەی راگەیاند کە بۆ شەشەمین خولی هەڵبژاردنی یاسادانان لە عیراق ئامادەکرابوو

جێگری فەرماندەی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەکان لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا لە بەغداد رایگەیاند: "پلانی ئەمساڵی هەڵبژاردن لە زۆر رووەوە جیاواز بوو، راپۆرتی نێردە نێودەوڵەتییەکان و رێکخراوە جیهانییەکانیش ئەوەیان سەلماند کە هیچ قەدەغەیەکی هاتوچۆ بوونی نەبوو."

روونیشیکردەوە، پلانەکە ئاسانکاری بۆ هاتوچۆی هاووڵاتیان لە سەرتاسەری عیراقدا کردووە و ئەمساڵ هەماهەنگییەکی زۆر باش لەگەڵ کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان هەبووە. وتیشی: "لیژنەی ئەمنی سوودی لە ئەزموونەکانی رابردوو وەرگرتووە و لە مانگی حوزەیرانی رابردووەوە دەستیکردووە بە کارکردن."

سەرۆکی لیژنەی ئەمنیی هەڵبژاردنەکان وتیشی: "لەبەردەم هەموو عیراقییەکاندا سەرکەوتنی پلانی ئەمنیی هەڵبژاردنەکان رادەگەیەنین، سیتکی یادگەکان (عصا الذاکرە) بەیانی ئەمڕۆ گەیشتنە نوسینگەی کۆمسیاران لە کۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەکان."

فەریق روکن محەمەداوی ئاماژەی بەوەشکرد، هێزە ئەمنییەکان لە هەموو لایەنەکان بە یەک مەودا وەستابوون و هەڵبژاردنی ئەمساڵ شتێکی جیاواز و گرنگی تۆمارکرد. وتیشی: "134حاڵەتی سەرپێچی هەڵبژاردنمان تۆمارکردووە نەک پێشێلکاری، کە پەیوەست بوون بە بانگەشەکردن یان فشارخستنە سەر دەنگدەران لە دەرەوەی بنکەکانی دەنگدان."

پرۆسەی دەنگدانی گشتی و تایبەت بۆ شەشەمین خولی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، لە رۆژانی 9 و11ی تشرینی دووەم بەڕێوەچوو.

لەلایەکی دیکەوە، نەتەوە یەکگرتووەکان داوای لە لایەنە سیاسییە پەیوەندیدارەکانی عیراق کرد "بە زووترین کات و بە شێوەیەکی ئاشتیانە" حکومەتی داهاتووی فیدراڵی پێکبهێنن.

ستیفان دوجاریک، وتەبێژی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان، لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاند، ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس "پێشوازی لە بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەکان بە شێوەیەکی ئارام و رێکخراو دەکات و متمانەی هەیە لایەنە سیاسییەکان بە گیانی ئاشتی و رێزگرتن لە پرۆسەکە دەمێننەوە تا راگەیاندنی ئەنجامەکان."

گۆتێرێس جەختیشی لە پابەندبوونی نەتەوە یەکگرتووەکان کردەوە بۆ پشتیوانیکردنی عیراق لە رێڕەوی دیموکراسی و بەدیهێنانی خواستەکانی.

كۆمیسیۆن ئاماری بەرایی و رێژەی بەشداریكردنی هاووڵاتیانی لە دەنگدانی گشتیدا ئاشكراكرد.

كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق راگەیەنراوێكی لەبارەی ئەنجامی بەرایی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بڵاوكردەوە و تیایدا ئاماژەی بەوە كرد، دوای جیاكردنەوەی نزیكەی ٪99.7ی دەنگی سەرجەم بنكەكانی دەنگدان لە عیراق، دەركەوتووە لەكۆی 20 ملیۆن و 63 هەزار و 773 كەس كە لە دەنگدانی گشتیدا مافی دەنگدانیان هەبووە، 10 ملیۆن و 898 هەزار و 327 كەس دەنگیان داوە، بەو شێوەیەش رێژەی بەشداریكردن لە دەنگدانی گشتیدا لە عیراق ٪54 بووە.

ئەوەشی خستەڕوو، لە دەنگدانی تایبەتدا ملیۆنێك و 84 هەزار و 289 كەس لەكۆی ملیۆنێك و 313 هەزار و 980 كەس كە مافی دەنگدانیان هەبووە بەشداریان كردووە، بەو پێیەش رێژەی بەشداریكردن لە دەنگدانی تایبەتدا ٪82.6 بووە.

سەرۆك كۆماری عیراق لە پەیامێكدا پیرۆزبایی سەركەوتنی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەران لە هاووڵاتیان و سەرجەم لایەنە سیاسییەكان دەكات.

د.لەتیف رەشید، سەرۆك كۆماری عیراق لە پەیامەكەیدا دەڵێت، سەركەوتنی پرۆسەی هەڵبژاردن پابەندبوونی گەلی عیراق بە بژاردەی ئاشتییانە دووپاتدەكاتەوە بۆ داڕشتنەوەی حكومڕانیی.

ئاماژەی بەوەشداوە، پێویستە رێز لە ئەنجامی هەڵبژاردن بگیرێت و بە رۆحی نیشتمانپەروەریی و رەچاوكردنی بەرژەوەندیی باڵا، كار بۆ پێكهێنانی ئەنجومەنی نوێنەران و حكومەتێك بكرێت كە رەنگدانەوەی ئیرادەی راستەقینەی هاووڵاتییان بێت و كاربكات بۆ دابینكردنی پێداویستی و داواكارییەكانیان لە ژیانێكی شایستە و ئارام و سەقامگیردا.

سەرۆك كۆماری عیراق لە پەیامەكەیدا، سوپاس و پێزانینی ئاڕاستەی سەرجەم ئەو لایەنانەش كردووە كە بەشدارییانكردووە لە رێكخستن و سەرخستنی هەڵبژاردن، هیوای سەركەوتنیش بۆ سەرجەم هێز و لایەنە سیاسییەكانی بەشدار لە هەڵبژاردنەكەدا دەخوازێت.

جومانە غەلای، وتەبێژی کۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان رایگەیاند، پرۆسەی دەنگدانی گشتی بەشێوەیەکی زۆر باش بەڕێوەچوو و هیچ پێشێلکارییەکی هونەری لە کارەکانی کۆمیسیۆندا تۆمار نەکراوە.

جومانە غەلای ئاماژەی بەوەشکرد، هەماهەنگییەکی تەواو لەنێوان کۆمیسیۆن و لیژنەی باڵای ئەمنی و وەزارەتە ئەمنییەکاندا هەبووە بۆ پاراستنی پرۆسەی هەڵبژاردن و گەڕانەوەی ئارامیی زانیارییەکان.

وتەبێژی کۆمیسیۆن ئەوەشی خستەڕوو، لە ئێستادا دەستکراوە بە ژماردنی دەستیی دەنگەکان و بەراوردکردنی لەگەڵ ئەو ئەنجامانەی لە رێگەی ئامێرەکانەوە بەدەستهاتوون.

دەنگدانی گشتی بۆ هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کۆتاییهات و سندوقەکانی دەنگدان بەشێوەی ئەلیکترۆنی داخران.

بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز و ئامارە ناڕەسمییەکان، لە خوێندنگەی 11 ی ئادار لە کەرکوک 2364 کەس دەنگی دا لە کۆی 3380 کەس کە ئەمەش دەکاتە رێژەی 61%ـی دەنگدەران.

هاوکات لە بنکەی بیتوێنی بنەڕەتی لەڕانیە لەکۆی 2813 دەنگ 1707کەس دەنگیداوە بە رێژەی دەنگدان ٪60ـی دەنگدەران.

هەروەها ئەنجامی کۆتایی  بنکەی گەرمیان 2211 دەنگدەر لە کۆی 3517 کەس دەنگیان داوە.

لە پرۆسەی دەنگدانی گشتی 20 ملیۆن و 63 هەزار و 773 کەس مافی دەنگدانیان هەبوو.

هاوکات رۆژی یەکشەممە، دەنگدانی تایبەت بۆ هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەران لە عیراق و هەرێمی كوردستان بەڕێوەچوو، کە رێژەی بەشداری لە دەنگدانی تایبەت 82.48% بووە.

کۆی ژمارەی کورسییەکانی پەرلەمانی عیراق 329 کورسییە و لەو ژمارەیە 46 کورسیان بۆ پارێزگاکانی هەرێمە، ئەوەش جگە لە کورسییەکانی ناوچە دەرەوەی ئیدارەی هەرێم.

 

 

 

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، لە ئامادەیی رەوشەن بەدرخان لە سلێمانی دەنگیدا و لە پەیامێکیشیدا بۆ خەڵکی هەرێم و عیراق رایگەیاند بە ویژدانەوە دەنگ بدەن بەو لایەنەی دەتوانێت زیاتر لە 222 کێشەتان بۆ چارەسەر بکات.

ئەمڕۆ سێشەممە، لەگەڵ کردنەوەی بنکەکانی دەنگدان بەرووی دەنگدەراندا، سەرۆکی یەکێتی لە سلێمانی بەشداری پرۆسەکەی کرد و پەیامێکیشی ئاراستەی خەڵک کرد.

 لە دوای دەنگدان، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان پەیامێکی ئاراستەی خەڵک کرد و رایگەیاند بە ویژدانەوە دەنگ بدەن و دەنگیش بە لایەنێک بدەن کە دەتوانێت زیاتر لە 222 کێشە چارەسەر بکات.

ئەمڕۆ رۆژێکی جیاواز  و گرنگە  بۆ هاووڵاتیانی هەرێم و عیراقییەکان لە کاتژمێر حەوتی بەیانیەوە دەنگدانی گشتی لە هەرێمی کوردستان و عیراق بۆ هەڵبژاردنی  ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەستیپێکرد، لە دەنگدانی گشتیدا زیاتر لە 20 ملیۆن و 63 هەزار کەس مافی دەنگدانی هەیە  و پرۆسەکە کاتژمێر شەشی ئێوارە تەواو دەبێت و بە گوێرەی زانیاریەکانی کۆمیسیۆن، دوای 24 سەعات ئەنجامە بەراییەکان رادەگەیەندرێت.

لە پرۆسەکەدا بەکۆی گشتی دەنگدانی تایبەت و دەنگدانی گشتی زیاتر لە 21 ملیۆن و 400 هەزر کەس مافی دەنگدانیان هەیە؛ هەشت هەزار و 703 بنکە و 39 هەزار و 285 وێستگە لە تەواوی عیراق  و هەرێم ئامادەکراون بۆ پرۆسەکە.

لە هەرێمی کوردستان کە بە دەنگدانی تایبەت و گشتی رێژەی ٪14.3ـیی دەنگدانی عیراق پێکدەهێنت، کێبڕکێکە لەسەر 42 کورسی ئەنجومەنی نوێنەرانە و دەنگدەرانیش بەمشێوازە دابەشبون بەسەر هەرسێ بازنەکەدا؛

لە سلێمانی +( هەڵەبجە و گەرمیان و راپەرین) ملیۆنێک و 210 هەزار و 658 کەس مافی دەنگدانیان هەیە.

لە هەولێر ملیۆنێک و 87 هەزار و 880 کەس مافی دەنگدانی هەیە.

لە دهۆک 778 هەزار و 846 کەس مافی دەنگدانیان هەیە.

ئەمڕۆ هاووڵاتییان  دەچنە سەر سندوقەکانی دەنگدان و بۆ چوار ساڵ نوێنەری خۆیان  بۆ خولی شەشەمی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق  هەڵدەبژێرن و بڕیارە پڕۆسەکە کاتژمێر شەشی ئێوارە کۆتایی بێت.

 

 

 

د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆمار لەکۆشکی بەغداد، پێشوازیکرد لە ژمارەیەک  لە چاودێرانی نێودەوڵەتی  تایبەت بەچاودێریکردنی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمان، بەسەرۆکایەتی خاتوو  تامالا لۆنگبێرگەر و شاندی یاوەری، کە ژمارەیەک کەسایەتی دیار و پسپۆرانی نوێنەرایەتی هەڵبژاردنەکانی یەکێتی ئەوروپا و بەرپرسانی پەیوەندیدار بەکاروباری ئەفریقا و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست کرد و لە میانی دیدارەکەدا جەختیان لە بەڕیوەجونی هەڵبژاردنێکی بێگەرد و شەفاف کرد، بە جۆرێک لە ئاستی چاوەڕوانی هەموو لایەکدا بێت

لە میانی دیدارەکەدا، کە  شارەزایانی سیاسی و یاسایی و هەڵبژاردن و نوێنەرانی نێودەوڵەتی و رێکخراوەکانی تایبەتمەند بەپشتگیریکردنی پرۆسەکانی هەڵبژاردن وگەشەپێدانی دیموکراسی لەخۆگرتبوو، باسیان لەرێگاکانی هاریکاری و هەماهەنگی نێوان ئۆرگان و دامەزراوە عیراقییەکان و هاوتا نێودەوڵەتییەکانیان کرد کە پەیوەندییان بە چاودێریکردنی هەڵبژاردنەوە هەیە، لەگەڵ چۆنیەتی پاڵپشتیکردنی پراکتیزەکردنی دیموکراسیەت و بەرەوپێشبردنی کلتووری بەشداریکردن و دەستەبەرکردنی بەرزترین ستانداردەکانی بێگەردی و شەفافیەت لە پرۆسەی هەڵبژاردنی داهاتوودا. 

سەرۆک کۆمار پابەندبوونی عیراقی بەدابینکردنی هەموو پێداویستییە پێویستەکان بۆ گەرەنتیکردنی بێگەردی و شەفافیەتی پرۆسەی هەڵبژاردن دووپاتکردەوە، بۆ ئەوەی چاودێرانی نێودەوڵەتی بتوانن بەئازادی و سەربەخۆ ئەرکەکانیان ئەنجام بدەن، هاوکات ڕۆڵی هاوبەشە نێودەوڵەتییەکانی لەپاڵپشتیکردنی پرۆسەی دیموکراسی وبەهێزکردنی متمانە بە هەڵبژاردنەکانی بەرز نرخاند و بەپەرەپێدانی متمانەی نیشتمانیی ناوبرد، کەڕەنگدانەوەی ئیرادەی گەلە.

سەرۆک کۆمار روونیکردەوە، ئەو سەقامگیرییە سیاسی و ئەمنییەی عیراق ئەمڕۆ پێوەی بەهرەمەندە، بەرهەمی هەوڵە نیشتمانییە هاوئاهەنگەکان و ئیرادەی جەماوەرییە، هەروەها نوێنەرایەتی و دەستپێکی بنەڕەتییە بۆ پرۆسەی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدانی هەمەلایەنە، ئاماژەی بەوەشکرد، ئەم سەقامگیرییە کاریگەری ئەرێنی لەسەر بارودۆخی ئابووری و کۆمەڵایەتی هەبووە، یارمەتیدەر بووە لەدروستکردنی کەشێکی لەبار بۆ پێشخستنی کەرتی بەرهەمهێنان و خزمەتگوزاری، وەبەرهێنەرانی بیانی بۆ خۆی ڕاکێشاوە، هاوکات بەشداری کردووە لەچەسپاندنی پێگەی ناوچەیی و نێودەوڵەتیی عیراق و ڕۆڵی کارای عیراق لە پاڵپشتیکردنی ئاسایش و ئاشتی لە ناوچەکەدا هەبووە، هەروەها ئاسۆی فراوانی بۆ هاوکاری لەگەڵ وڵاتانی دۆست و رێکخراوە نێودەوڵەتییەکان لەبوارەکانی گەشەپێدان و چاکسازی دامەزراوەیی کردۆتەوە.

لەلای خۆیانەوە ئەندامانی شاندەکە، سوپاس و پێزانینی خۆیان بۆ سەرۆک کۆمار دەربڕی بۆ ئەو پێشوازییە گەرمە و پەرۆشیان بۆ بەهێزکردنی هاوکاری لەگەڵ دامەزراوەکانیان وهاوکات پابەندبوونی خۆیان دووپاتکردەوە بۆ کارکردن بەپێی ستانداردە نێودەوڵەتییەکان بۆ چاودێریکردنی هەڵبژاردن، بە شێوەیەک کە هاوکاربێت لە سەرکەوتنی ئەم بۆنە گرنگە نیشتمانییە.

لە میانی وتارێکیدا بەبۆنەی بەرێوەچونی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق، د. لەتیف رەشید رایگەیاند؛ بەشداری کاریگەر و بەرفراوان لەهەڵبژاردنەکاندا تاکە رێگەیە بۆ راستکردنەوەی هەڵەکان و چارەسەرکردنی لایەنە نێگەتیڤەکان و پەرەپێدانی سیستمی سیاسی.

سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەکرد؛ ئەمڕۆ لەبەردەم قۆناغێکی نوێ و گرنگ وەستاون، لەسەر رێگای بەرقەرارکردنی ئاشتی و سەقامگیری و پێشکەوتن، گەلی عیراق سەلماندویەتی کە شایستەی درێژەدانن بە دەستکەوتە شارستانییەکان و مۆدێلی دێموکراسیان لە پێکەوەژیان لە نێوان پێکهاتە جیاوازەکاندا پێشکەش کردووە.

 لەبارەی هەڵبژاردنیشەوە سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە کە هەڵبژاردن ماف و ئەرکێکی نیشتمانییە و ئەوان لە سەرۆکایەتی کۆمار کاریان کردووە بۆ پشتیوانیکردنی هەموو لایەنەکانی بەشدار لە جێبەجێکردنی مافەکانی هەڵبژاردن.

هەروەها داواشیکرد لە هەموو دەنگدەران کە واقیعبینانە و راستگۆیانە بیر لە کاندیدەکان بکەنەوە بۆ ئەندامێتی پەرلەمانی عیراق.

لە کۆتایی وتارەکەشیدا، سەرۆک کۆمار دوپاتیکردەوە کار دەکەن بۆ پشتیوانیکردن له پەرلەمانی عیراقی دهاتوو بۆ دەرکردنی یاسای گرنگ که مادەکانی دەستوور چالاک بکات بۆ تەواوکردنی بنیاتنانی دەستووری دەوڵەت.

ئەمەش لە کاتێکدایە بریارە سبەینێ کاتژمێر حەوت دەنگدانی گشتی بۆ خولی شەشەمی پەرلەمانی عێراق لە هەرێم وعیراق بەرێوەبچێت و زیاتر لە 20 ملیۆن و 63 هەزار کەس مافی دەنگدانیان هەیە.

 

ئەمەی خوارەوە دەقی وتارەکەی سەرۆک کۆمارە

"بەناوی خوای گەورە و میهرەبان

گەلی عیراقی خۆشەویست

 خوشک و برایانی هاووڵاتیانم

سڵاوتان لێبێت و ڕەحمەت و بەرەکەتی خواتان لەسەر بێت.

ئەمڕۆ لەسەر دەروازەی قۆناغێکی نوێ و گرنگین لە ڕێگامان بۆ دامەزراندنی ئاشتی و سەقامگیری و گەشەپێدان لە وڵاتەکەماندا، لە ڕێگەی ئەنجامدانی هەڵبژاردنی پەرلەمانییەوە ، بۆ ئەوەی پابەندبوونی خۆمان بە ژیانی سیاسی دەستووری و دیموکراسی و گواستنەوەی ئاشتییانەی دەسەڵات دووپات بکەینەوە.

گەلەکەمان سەلماندوویەتی کە شایستەی بەردەوامیدانە لە دەستکەوتە شارستانییەکانی و نموونەیەکی دیموکراسی پێشکەش کردووە لە پێکەوەژیانی نێوان پێکهاتە و ئاراستە جیاوازەکانی لەگەڵ پاراستنی مافی جیاوازی و ناڕەزایەتی و ئازادی ڕا دەربڕین.

بەشدارییەکی کارا و بەرفراوان لە هەڵبژاردنەکاندا تاکە ڕێگامانە بۆ ڕاستکردنەوەی هەڵەکان و چارەسەرکردنی لایەنە نەرێنییەکان و پەرەپێدانی سیستەمی سیاسیمان و ڕێگریکردن لە دیکتاتۆرییەت و تاکڕەوی لە دەسەڵاتدا و دەنگدانی بەرفراوانی گەل و ڕێزگرتن لە ئەنجامەکانی هەڵبژاردن و ڕێڕەوی دەستووریی پرۆسەی دیموکراسی گەورەترین بەڵگەیە لەسەر خواستی گەلەکەمان بۆ پێکەوەژیان و ئاشتی و ئازادی.

 گەلی خۆشەویستمان

دەبێت هەمیشە ئەو قوربانییە گەورانەمان بیر بێت کە پێشکەشمان کردوون بۆ دامەزراندن و پاراستنی سیستەمی دیموکراسی بەتایبەتی شەهیدان و بریندارانی هێزە ئەمنی و سەربازییەکان بە جۆرەها دەزگا و دامەزراوەکانیانەوە هەروەها قوربانییانی مەدەنی لە کردەوە تیرۆریستییەکاندا تاوەکو توانیمان بەسەر تیرۆردا سەربکەوین و شکۆی بشکێنین و لە توندڕەوی و بانگەشەکارانی ڕزگارمان بێت کە بوونەتە نامۆ و دابڕاو.

هەڵبژاردن ماف و ئەرکێکی نیشتمانییەو ئێمە لە سەرۆکایەتی کۆمار کارمان کردووە لەسەر پشتگیریکردنی هەموو لایەنە بەشداربووەکان لە جێبەجێکردنی شایستەیی هەڵبژاردن و سوور بووین لەسەر هەوڵدان بۆ دڵنیابوون لە کەشوهەوایەکی پێشبڕکێکارانەی بێگەرد و دادپەروەر.

داوا لە هەموو دەنگدەران دەکەین کە بە واقیعی و ڕاستگۆیی و ئەمانەتەوە سەیری پرۆسەکە بکەن لە کاتێکدا کاندیدەکانی ئەندامێتی پەرلەمان هەڵدەبژێرن کە چاودێری پاراستنی ماف و بەرژەوەندییەکانی دەبن.

کار دەکەین بۆ پشتگیریکردنی پەرلەمانی داهاتوو بۆ دەرکردنی یاسا گرنگەکان ،بەتایبەتی ئەو یاسایانەی کە ماددە دەستوورییەکان کارا دەکەن بۆ تەواوکردنی بنیادنانی دامەزراوەیی دەوڵەت و پێکهێنانی حکومەتێکی فیدراڵی نوێی بەهێز و کارا بۆ وەڵامدانەوەی ئاواتەکانی هاووڵاتیان لە ئاسایش و دادپەری کۆمەڵایەتی و پەرەپێدانی ئابووری و دابینکردنی هەلی کار و خزمەتگوزارییەکان و پاراستنی یەکێتی و سەربەخۆیی و سەروەری عێراق و بنیادنانی پەیوەندییەکی جێگیر و دەستووری لەسەر بنەمای هاوکاری لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان و بەرزکردنەوەی ئاستی دامەزراوە و دەزگا ئەمنی و سەربازییەکان و پەرەپێدانی پەیوەندی دۆستایەتی و هاوکاری لەگەڵ وڵاتانی جیهان.

هیوای سەرکەوتن بۆ هەمووان دەخوازین بۆ هەڵبژاردنی ئەنجومەنێکی نوێنەرایەتی کارا و پێکهێنانی حکومەتێکی سەرکەوتوو و سوپاسی کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان دەکەین بۆ هەوڵەکانیان لە ئامادەکردنی پێداویستییەکانی هەڵبژاردن.

 هەروەها ستایشی هەوڵەکانی هێزە ئەمنییەکانمان دەکەین، بە هەموو پێکهاتەکانیانەوە، و هەموو لایەنە پشتیوانەکان لە سەرکەوتنی ئەم شایستە نیشتمانییەدا.

خودا عێراق و گەلەکەی بپارێزێت

کۆمیسیۆن ئاشکرایکرد، جیاکردنەوەی دەستی دەنگەکان هاوشێوەی ئەنجامە ئەلکیترۆنییەکانە و هیچ جیاوازییەکی نییە.

جومانە غەلای وتەبێژی كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، پرۆسەی جیاکردنەوە و ژماردنی دەنگەکانی دەنگدانی تایبەت بەسەرکەوتووی کۆتاییهات و جیاکردنەوەکەش هیچ جیاوزییەکی نەبووە لە نێوان ئەلیکترۆنی و ژماردنی دەستی.

وتیشی، دوای دڵنیابوونەوە لە ئەنجامەکان، نوسراوێکی ئەنجامەکان رادەستی  نوێنەری حیزب و لایەنە سیاسیەکان کراوە و پڕۆسەکە زۆر بە وردی و دروستی بەرێوەچووە.

جومانە غەلای ئاماژەی بەوەشکرد، لەسەرجەم بازنەکانی هەڵبژاردنی دەنگدانی تایبەتدا تەنها چوار سکاڵا تۆمارکراون.

بەپێی ئەنجامە سەرەتاییەکانی دەنگدانی تایبەت، یەکێتیی  لە بازنەکانی سلێمانی و کەرکوک زۆرینەی دەنگەکانی بەدەستهێناوە و لە هەولێریش رێژەی دەنگەکانی بەرزکردووەتەوە.

 

ئاماری دەنگەکانی یەکێتی لە سێ بازنە سەرەکییەکەدا بەم شێوەیە:

 

لە بازنەی سلێمانی: یەکێتی (40,176) دەنگی بەدەستهێناوە، کە دەکاتە رێژەی (%75.95)ی کۆی دەنگەکان.

 

لە بازنەی کەرکوک: یەکێتی (1,597) دەنگی بەدەستهێناوە، کە دەکاتە رێژەی (%62.95)ی کۆی دەنگەکان.