سەرۆکی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە، هۆشدارییەکی توند سەبارەت بە رەوشی بازاڕەکانی جیهان  و رایگەیاند، بەهۆی هەڵگیرسانی جەنگ لە دژی ئێران، جیهان رۆژانە بڕی 11 ملیۆن بەرمیل نەوت لەدەست دەدات.

فاتیح بیرۆڵ، سەرۆکی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە  جەختی کردوەتەوە،  کە ئەم قەیرانە تەنیا سنووردار نابێت بە ناوچەکە، بەڵکو هیچ وڵاتێک لە جیهاندا لە لێکەوتە توندەکانی ئ پارێزراو نابێت و کاریگەرییەکان هەموو کەرتەکان دەگرێتەوە.

سەبارەت بە هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی نرخەکان، ناوبراو ئاماژەی بەوەکردوە، ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە سەرقاڵی راوێژە بۆ ئەگەری خستنەبازاڕی بڕێکی زیاتری نەوت لە یەدەگە ستراتیژییەکان، ئەم هەنگاوەش دوای ئەوە دێت کە لە 11ی ئازاردا بڕیاری خستنەبازاڕی 400 ملیۆن بەرمیل درا وەک هەنگاوێکی پێوانەیی.

بيرول ئەوەشیخستوەتەڕوو، کە تا ئێستا نرخێکی دیاریکراو بۆ بەرمیلێک نەوت دەستنیشان نەکراوە بۆ دەستپێکردنی خولێکی نوێی بەکارهێنانی یەدەگەکان، بەڵکو بڕیارەکە بەپێی هەڵسەنگاندنی وردی بازاڕ و هەماهەنگی لەگەڵ وڵاتانی ئەندام دەبێت.

لە کۆتاییدا، سەرۆکی ئاژانسەکە ئەم تەنگژە ئەمنییەی ئێستای رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بە "زۆر سەخت" وەسف کرد و بە مەترسیدارتر لە هەردوو قەیرانی نەوتی ساڵانی حەفتاکان و جەنگی ئۆکرانیا لەقەڵەمی دا و ئەو پێی وایە تەنها چآرەسەر لە کردنەوەی گەرومی هورمزدایە بەڕویی کەشتییە بازرگانییەکاندا.

لە دوای تێپەڕبوونی سێ هەفتە بەسەر دەستپێكردنی جەنگی ئەمریكا و ئیسرائیل دژ بە ئێران  ، لە ئێستادا هەریەك لە تاران و واشنتۆن دەیانەوێت بگەرێنەوە بۆ دانوستان، بەڵام هەردوولا مەرجی توندیان بۆ یەكتر هەیە .

بەپێی چەند سەرچاوەیەكی ئەمریكی، ئیدارەی ئەمریكا هەنگاوی سەرەتایی بۆ دیاریكردنی ئاراستەی قۆناغی داهاتوو دەستپێكردوە ، ئاماژەكانیش زیاتر سەبارەت بە كردنەوەی رێرەوی دیپلۆماسین لەگەڵ ئێران .

بەپێی ئەو سەرچاوانە ، واشنتۆن ئەگەر دانوستان لەگەڵ ئێران بكات شەش مەرجی   سەرەكی هەیە ،  دیارترینیان وەستاندنی بەرنامە موشەكییەكەیەتی بۆ ماوەی پێنج ساڵ، لەگەڵ وەستاندنی تەواوەتی پیتاندنی یۆرانیۆم و هەڵوەشاندنەوەی دامەزراوە ئەتۆمییە گەورەكان لە نەتەنز و  ئەسفەهان  و فۆردۆ ، هەروەها  چاودێریكردنی توندی نێودەوڵەتی بۆ چالاكییە ئەتۆمییەكانی ئێران و ئیمزاكردنی  رێككەوتننامەی كۆنترۆڵكردنی چەك لە ناوچەكە و كۆتاییهێنان بە دابینكردنی بودجە بۆ گروپە هاوپەیمانەكانی وەك حزبوڵا و حوسییەكان  و حەماس  ، لە دیارترین مەرجەكانی ئەمریكان . ئەوەش ئەو مەرجانەیە كە چەندین جار لەلایەن ئێرانەوە رەتكراونەتەوە.

هەرچەندە  تا ئێستا هیچ پەیوەندییەكی راستەوخۆ لە نێوان واشنتۆن و تاراندا نییە ، بەڵام كەناڵە ناراستەوخۆكان لە رێی نێوەندگیرە هەرێمی و نێودەوڵەتییەكانەوە كراونەتەوە  ، دیارترین نێوەندگیرەكانیش میسر و قەتەر و بەریتانیان و پەیامەكانی ئەمریكا و ئێران بە یەك دەگەیەنن ، بەپێی زانیارییەكان ، لە رێی ئەو نێوەندگیرانەوە ئێرانیش ئامادەیی بۆ دانوستان دەبریوە ، بەڵام  چەند مەرجێكی توندی هەیە كە گرنگرترینیان ئاگربەستی بەپەلە و پێدانی گرەنتیە بۆ دەستپێنەكردنەوەی جەنگ  و قەرەبوكردنەوەی زیانەكانی جەنگ .

 بەپێی راپۆرتێكی پێگەی ئەكسیۆسیش ، لە ئێستادا جارید كۆشنەر و ستیڤ ویتكۆڤ نوێنەرانی ترەمپ ، تاوتوێی ئەگەری دەستپێكردنی دانوستان دەكەن و دەیانەوێت بنەماكانی رێككەوتنێك لەگەڵ ئێران دابرێژن كە لە رێیەوە جەنگ كۆتایی بێت .

سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی روسیا رایگەیاند ، جەنگی ئەمریكا و ئیسرائیل دژ بە ئێران لێكەوتەی درێژ خایەنی دەبێت .

لاڤرۆڤ لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفیزیۆنیدا رەخنەی توندی ئاراستەی ئەمریكا و ئیسرائیل كردوە سەبارەت بەو جەنگەی دژی ئێران هەڵیانگیرساندوە و رایگەیاندووە ، ئەوەی ئەو دوو وڵاتـە بەرانبەر ئێران دەیكەن كاریگەری زۆر نەرێنی و لێكەوتەی درێژخایەنی دەبێت .

هەروەها ئاشکرایکردووە ، بەهۆی ئەم جەنگەوە وڵاتان لە بازاڕی وزەی جیهان دووردەخرێنەوە  ، چونكە ئەمریكا تەنها بەرژوەندییەكانی خۆی لەبەرچاو دەگرێت و لەسەر بنەمای بەرژوەندییەكانیشی مامەڵە لەگەڵ وڵاتان دەكات .

وەزیری دەرەوەی روسیا ئەمریكای تۆمەتبار كردوە بەوەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمێك كە هیچ چوارچێوەیەك بۆ پەیوەندییە نێوەدەوڵەتیەكان نەبون ، ئەوەش ئاماژەیەكی راستەوخۆیە بۆ ئەوەی بەرژوەندییەكانی ئەمریكا لە پێش هەموو رێككەوتنە نێودەوڵەتییەكانەوەیە .

ترەمپ مۆڵەتی 48 سەعاتدا دەداتە ئێران و هەڕەشەی تێکشکاندنی کەرتی وزەی ئەو وڵاتە دەکات.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، هەڕەشەیەکی توند ئاراستەی تاران دەکات و رایگەیاند، ئەگەر لە ماوەی 48 سەعاتدا گەرووی هورمز بە تەواوی و بەبێ هیچ هەڕەشەیەک بەڕووی هاتوچۆی نێودەوڵەتیدا نەکرێتەوە، ئەوا ئەمریکاژێرخانی وزە و وێستگەکانی کارەبای ئێران خاپوور دەکات.

ترەمپ لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ترووس سۆشیاڵ" نووسیویەتی: "ئەمریکا ئامادەیە گەورەترین وێستگەکانی وزەی ئێران خاپوور بکات ئەگەر ئاستەنگ بۆ ئەو رێڕەوە ئاوییە ستراتیژییە دروست بکرێت."

سەرۆکی ئەمریکا لە وەڵامی رەخنەکانی رۆژنامەی "نیویۆرک تایمز"دا جەختی کردەوە کە سوپای وڵاتەکەی توانیویەتی "بە تەواوی هێزی ئێران تێکبشکێنێت" و ئامانجە سەربازییەکانی پێش وادەی دیاریکراو پێکاوە.

ترەمپ دەڵێت: "سەرکردایەتیی ئێران کۆتایی هاتووە، هێزی دەریایی و ئاسمانییان نەماوە و هیچ بەرگرییەکیان بۆ نەماوەتەوە؛ ئێستا ئەوان داوای رێککەوتن دەکەن، بەڵام من نامەوێت!".

لێپرسراوێكی باڵای ئەمریكا رایگەیاند، هەواڵگری ئەمریكا و ئیسرائیل زانیارییان هەیە  كە موجتەبا خامنەیی لە ژیاندایە، بەڵام دەرنەكەوتنی ئاماژەیەكی مەترسیدارە بۆ ئێران. 

پێگەی ئەكسیۆس لە زاری لێپرسراوێكی ئەمریكاوە بڵاویكردەوە،  ئەمریكا و ئیسرائیل زانیاری هەواڵگرییان هەیە كە ئاماژە بەوە دەكات هێشتا موجتەبا خامنەیی لە ژیاندایە، بەڵام هیچ بەڵگەیەكیان نییە لەبارەی ئەوەی موجتەبا خامنەیی فەرمان دەردەكات یاخود كەسانی دیكە .

باسی لەوەشكردوە، دەرنەكەوتنی موجتەبا خامنەیی رێبەری نوێی ئێران لە  جەژنی نەورۆزدا ئاماژەیەكی مەترسیدارە و ئاماژەیە بۆئەوەی ئێران تووشی قەیرانی سەركردایەتی بووە. 

ئەو لێپرسراوە  ئەمریكییە ئاماژەی بەوەشكردووە، كوشتنی لاریجانی بۆشایی دەسەڵاتی لە ئێران فراوانتر كردوە و  سوپای پاسداران خەریكی پڕكردنەوەی ئەو بۆشاییەیە. 

 

سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان  پلانێك بۆ هێوركردنەوەی ئاڵۆزییەكانی گەرووی هورمز دەخاتەروو هۆشداریش دەدات لە بەردەوامبوونی داخستنی ئەو رێرەوە ئاوییە.

لە چاوپێكەتنێكیدا لەگەڵ  گۆڤاری پۆلیتیكۆ ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس، سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان، ئامادەیی رێكخراوەكەی نیشانداوە بۆ بەشداریكردن لە پلانێكی نێودەوڵەتی هەمەلایەنە بە مەبەستی هێوركردنەوەی ئاڵۆزییەكانی وڵاتانی كەنداو و پاراستنی گەرووی هورمز.

گۆتێرێس رایگەیاندوە، نەتەوە یەكگرتووەكان دەتوانێت ڕۆڵێكی سەرەكی بگێڕێت لە چاودێریكردنی ئاسایشی گەرووەكە، جا چ لە ڕێگەی میكانیزمێكی چاودێری نێودەوڵەتی بێت یان دروستكردنی چوارچێوەیەكی گفتوگۆ بۆ لایەنە پەیوەندیدارەكان.

هۆشداریشی دا  لە پەككەوتنی هاتوچۆ لە گەرووی هورمز رایگەیاند،  هەنگاوێكی لەوشێوەیە دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی قەیرانێكی ئابووری جیهانی، بۆیە داوای وەستاندنی دەستبەجێی هێرشەكان بۆ سەر كەشتی و دامەزراوە نەوتییەكانی كرد.

 

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، بە بە‌هێزی هێرش دەکەنە سەر ئێران و سەرکەوتنیان بەدەست هێناوە و هەر کاتێک بیەوێت کۆتایی بە جەنگەکە دەهێنێت، بەڵام ئێستا نایەوێت ئەو کارە بکات.

سەرۆکی ئەمریکا دڵنیای دا، کە شکستیان بە ئێران هێناوە و لە کاتێکی گونجاودا گەروی هورمز دەکرێتەوە.

دەشڵێت؛ کلاتێک خۆی بیەوێت کۆتایی بە جەنگ دەهێنێت و  پێشیوایە ئیسرائیل کاتێک ئامادەی کۆتاییهێنان بە جەنگ دەبێت کە ئەمریکا بییەوێت.

وتیشی رەنگە پلانم هەبێت سەبارەت بە دوورگەی خارگ، بەڵام باسی ناکەم و وردەکاری ئاشکرا ناکەم.

لەبارەی گەروی هورمزیشەوە ،ترەمپ داوای لە وڵاتانی تری وەک چین، کۆریای باشور و ئەندامانی ناتۆ کرد، کە بەشداری بکەن لە پرۆسەی کردنەوەی گەروەکەدا، چونکە ئەمریکا گەروەکە بەکارناهێنێت و پێوستە ئەو وڵاتانەی گەروەکە بەکاردەهێنن بەرپرسیارێتی هەڵبگرن.

ترەمپ ئاماژەی بەوەشکردوە، شتێکی باش دەبێت  ئەگەر چین و ژاپۆن بەشداربن لە کردنەوەی گەروەکەدا.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە پەیامێکی تونددا هێرشی کردە سەر هاوپەیمانی ناتۆ و بە  ترسنۆک و "پڵنگێکی کارتۆنی" ناوی بردن، ئاماژەی بەوەش کرد کە بەبێ ئەمریکا ئەو هاوپەیمانییە هیچ هێزێکی نییە.

 لە پەیامێکیدا لە تروس سۆشیال، کە خۆی خاوەنداریتی دەکات، سەرۆکی ئەمریکا رەخنەی لە وڵاتانی ئەندامی ناتۆ گرتوە و دەڵێت؛ نەیانویستووە بەشداری شەڕی راگرتنی پڕۆژە ئەتۆمییەکەی ئێران بکەن، بەڵام ئێستا کە شەڕەکە لە رووی سەربازییەوە براوەتەوە، تەنها خەریکی گلەییکردنن لە بەرزیی نرخی نەوت.

ناوبرا جەختیشیکردوەتەوە، ئەو وڵاتانە ئامادە نین یارمەتیدەر بن لە کردنەوەی گەروی هورمز، کە هۆکاری سەرەکیی گرانیی نرخەکانە، لە کاتێکدا ئەو کارە تەنها مانۆڕێکی سادەی سەربازییە و سەرکێشییەکی کەمی تێدایە.

دۆناڵد ترمپ وڵاتانی ناتۆی بە ترسنۆک وەسفکردوە و دەڵێت؛ ئەو هەڵوێستەیان لەبیر ناکەین.

وەزیری وزەی ئەمریکا بە میدیای وڵاتەکەی رایگەیاندوە، بەم نزیکانە گەمارۆی سەر نەوتی ئێران لادەدەن و نەوتی ئەو وڵاتە دەستدەکاتەوە بە هەناردەکردن بۆ بەندەرەکانی جیهان.

ئەمڕۆ هەینی کریس رایت، وەزیری وزەی ئەمریکا، لە چاوپێکەوتنێکی رۆژنامەوانیدا، لەگەڵ کەناڵی فۆکس نیوز، رایگەیاند لەگەڵ هەڵگرتنی سزاکان، کە هەناردەکردنی نەوتی ئێران بۆ بەندەرە جیهانییەکان لە چەند ڕۆژی داهاتوودا دەستپێدەکاتەوە.

ئەو وەزیرەی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکردوە، دوای هەڵگرتنی سزاکان  نەوتی ئێران لە ماوەی سێ بۆ چوار رۆژدا دەگاتە بەندەرەکان.

رایت باسی لەوەش کردوە کە پڕۆسەی ئازادکردنی نەوت لە یەدەگی ستراتیژی لە چەند مانگی داهاتوودا جێبەجێ دەکرێت و سەرەڕای ئەوەی ئاسیا پێویستییەکی زۆرتری بە نەوت هەیە، بەڵام ئەوان لە چوارچێوەی پڕۆسەیەکی هەماهەنگدا بەشدار دەبن لە دابەشکردنی نەوت بەسەر بازاڕەکاندا.

ئیمانوێل ماكرۆنی سەرۆكی فەرەنسا رایدەگەیەنێت، دانوستانی راستەوخۆی لوبنان و ئیسرائیل پێویستی بە گڵۆپی سەوزی تەلئەبیبە.

ماكرۆن دوای کۆتایی هاتنی لوتكەی ئەوروپا لە برۆكسل رایگەیاند، فەرەنسا هیچ پێشنیازێكی نییە لەبارەی دانپێدانانی لوبنان بە ئیسرائیل و ئەو هەواڵانەشی باس لەوە دەكەن دوورن لە راستییەوە.

راشیگەیاند، ئەنجامدانی دانوستانی راستەوخۆ لەنێوان لوبنان و ئیسرائیل پێویستی بە رەزامەندی تەلئەبیبە، سەرباری ئەوەی جۆزێف عەون سەرۆكی لوبنان ئامادەیی بۆ دانوستان پیشانداوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئەركی چەكداماڵینی حزبوڵا دەكەوێتە ئەستۆی سوپای لوبنان و پێشیوایە، ئۆپراسیۆنە سەربازییەكانی ئیسرائیل  کە ئەنجامی دەدات لە رێگەی وشكانی و ئاسمانییەوە بەپێی یاسای نێودەوڵەتی، قبوڵكراو نییە.

دۆناڵد ترەمپ لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی ژاپۆن کۆبوەوە و رایگەیاند، وڵاتەکەی توانیوەیەتی لە ماوەی تەنها دوو رۆژدا زیاتر لە 50%ی ئامانجەکانی بپێکێت و هێزی دەریایی و بەرگری ئاسمانی ئێرانی تێکشکاندووە.

سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکرد، وڵاتەکەی پێویستی بە هیچ کەس نییە و تاران لە لێواری لەناوچووندایە، سەرەڕای ئەوەی  ئێستا سەرقاڵی چاندنی مینە لە گەروی هورمز.

دۆناڵد ترەمپ ئاشکراشیکرد، نیازیان نییە هێیز زەمینی بۆ ئێڕان بنێرن و  هەنگاوی پێوسیتیش بۆ کۆنتڕۆڵکردنی نرخی سوتەمەنی دەگرنەبەر.

دۆناڵد ترەمپ رەخنەی لە هەڵوێستی وڵاتانی ناتۆ گرت و وتی؛ ئەوان  سەرەتا هاوکار نەبوون لە پاراستنی هورمز و رەتیان کردەوە، بەڵام ئێستا دیارە  هەڵوێستیان گۆڕاوە.

سەرۆکی ئەمریکا دڵنیایشیدا، کە ئەمریکا بۆ بەرژەوەندی هەمووان بەرگری لەو گەروی هورمز دەکات، سەرەڕای ئەوەی  خۆی کەمترین سوودی لێ دەبینێت و هەرکاتێک لە جەنگەکە تەواو بوون، جیهان سەلامەتتر دەبێت.

فریدریش مێرتزی راوێژکاری ئەڵمانیا رایگەیاند، ئەوان  بڕیاریانداوە دەستوەردان لە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ناکەن، تا ئەو کاتەی جەنگی ئەمریکا  وئیسرائیل بەرانبەر بە ئێران بەردەوام بێت، ئەو دەڵێت؛ کاتێك رۆڵیان دەبێت، کە چەکەکان بێ دەنگ بن.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، فریدریش مێرتز لە پەراوێزی لوتکەی برۆکسل راگەیاندوە، رۆڵی ئەڵمانیا بە مەرجی وەستانی شەڕ و پێکدادانەکانە و جەختی لەوە کردەوەتەوە؛" تەنها کاتێک مامەڵە دەکەن، کە دەنگی چەکەکان بێدەنگ بووبێت".

ناوبراو ئاماژەی بەوەشکردوە، دەتوانن زۆر شت بکەن، لەوانە کردنەوەی رێڕەوی دەریایی و دابینکردنی ئاسایش بۆ کەشتییەکان،  بەڵام تا شەڕەکە بەردەوامە، ئەمە ناکەن.

ئەم قسانەی راوێکاری ئەڵمانیا لە کاتێکدایە، دۆناڵد ترەمپ رەخنەی لە وڵاتانی ئەوروپا گرتووە و رایگەیاندووە، ئەوان هاوکاری ئەمریکایان نەکردووە لە بەڕێوەبردنی دەرئەنجامەکانی ئەو شەڕە، کە زۆرێک لە وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا بە نایاسایی دەزانن.

هەر ئەمڕۆش هەریەکە لە وڵاتەکانی بەریتانیا، فەرەنسا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا، هۆڵەندا و ژاپۆن، لە راگەیەندراوێکی هاوبەشدا، بە توندی سەرکۆنەی هێرشەکانی ئەم دواییەی ئێرانیان بۆ سەر کەشتییە بازرگانییەکان لە کەنداودا کرد و داواش دەکەن دەستبەجێی هێرشەکان بۆ سەر دامەزراوە نەوتی و غازییەکان رابگیرێت.

لە راگەیەندراوێکی هاوبەشدا، هەریەک لە وڵاتانی بەریتانیا، فەرەنسا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا، هۆڵەندا و ژاپۆن بە توندی سەرکۆنەی هێرشەکانی ئەم دواییەی ئێرانیان بۆ سەر کەشتییە بازرگانییەکان لە کەنداودا کرد و داواش دەکەن دەستبەجێی هێرشەکان بۆ سەر دامەزراوە نەوتی و غازییەکان رابگیرێت.

لە راگەیەندراوەکەیاندا، ئەم وڵاتانە ئامادەیی خۆیان نیشاندا بۆ بەشداریکردن لە پاراستنی ئاسایشی دەریاوانی و دەستەبەرکردنی هاتوچۆی ئازاد لە گەرووی هورمزدا.

 هاوکات، جەختیان لەوە کردەوە، کە هەنگاوی پێویست دەگرنەبەر بۆ سەقامگیرکردنی بازاڕەکانی وزە لە جیهاندا و لە رێگەی نەتەوە یەکگرتووەکانیشەوە کار دەکەن بۆ پشتیوانیکردنی ئەو وڵاتانەی کە بەهۆی ئەم ئاڵۆزییانەوە زۆرترین زیانیان بەرکەوتووە

ئەو شەش وڵاتە داواش دەکەن دەستبەجێی هێرشەکان بۆ سەر دامەزراوە نەوتی و غازییەکان رابگیرێت و کۆتایی بەو هێرشانە بهێندرێت، کە ئاسایشی وزە دەخەنە مەترسییەوە.

پیت هێگسێس وەزیری جەنگی ئەمریکا لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، بەردەوامن لەسەر تێکشکاندنی سەکۆی موشەکی و هێزی دەریایی ئێران و بەمزوانەش هێرشەکان زیاتردەکەن 

پیت هێگسێس وەزیری جەنگی ئەمریکا لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، تائێستا ئێران %90ی هێزەکەی لە دەستداوە و 120 كەشتیی جەنگی ئەو وڵاتەشیان لەناوبردووە.

وتیشی، سوپای ئەمریکا بەردەوام دەبێت لە تێکشکاندنی سەکۆی موشەکی و هێزی دەریایی ئێران و بەمزوانەش هێرشەکان زیاتر دەکەن و پێویستیشە هەموو جیهان سوپاسی سەرۆك ترەمپ بكات.

هاوکات سوپا سالاری ئەمریکاش رایگەیاند، ئەمریکا بەردەوام دەبێت لە بەئامانجگرتنی گروپە چەكدارەكانی لایەنگرانی ئێران لە عیراق.

 

 

تولسی گابارد پێنج وڵات وەك هەڕەشەی ئەتۆمیی بۆسەر ئەمریكا دەستنیشان دەكات و دەڵێت: روسیا، چین، كۆریای باكور، ئێران و پاكستان مەترسین بۆسەر ئاسایشی ئەمریكا.

بەڕێوەبەری هەواڵگریی نیشتمانیی ئەمریكا هۆشداری دەدات لەوەی پێنج وڵات لەنێویاندا پاكستان و چین، مەترسیدارترین هەڕەشەی ئەتۆمین بۆ سەر ئەمریكا.

تولسی گابارد بەڕێوەبەری هەواڵگریی نیشتمانیی ئەمریكا لە راپۆرتێكدا هەڵسەنگاندنی ساڵانەی هەڕەشەكان بۆ ساڵی 2026 لە ئەنجومەنی پیران پێشكەش كرد و رایگەیاند، پاكستان و چین و روسیا و كۆریای باكور و ئێران خەریكی پەرەپێدانی سیستەمی نوێ و پێشكەوتووی موشەكین كە توانای هەڵگرتنی كڵاوەی ئەتۆمییان هەیە و دەتوانن بگەنە ناو خاكی ئەمریكا.

دەشڵێت، ئێران سەرەڕای لاوازبوونی بەهۆی شەڕی ئەم دواییەوە، بەڵام هێشتا وەك هەڕەشەیەكی بەردەوام لە ناوچەكەدا دەبینرێت و تەنیا لاواز بووە و نەڕوخاوە.