جیهان
مەسعود پزیشكیان سەرۆك كۆماری ئێران سەردانی مۆسكۆی كرد و لەگەڵ ڤلادیمێر پوتن هاوتا روسییەكەی كۆبووەوە.
پوتن لە میانی كۆبوونەوەی لەگەڵ پزیشكاندا رایگەیاند، رێككەوتنی هەمەلایەنەی مۆسكۆ و تاران، بازنەی هاوكارییە ئابوورییە دوو قۆڵییەكان فراوانتر دەكات، هەروەها ئاماژەی بە پڕۆژە هاوبەشەكانی نێوان مۆسكۆ و تاران كرد، لەوانەش پڕۆژەی پەرەپێدانی وێستگە ئەتۆمییەكان و كێڵگەكانی وزە و بەهێزكردنی ژێرخانی كەشتیوانی و گواستنەوە.
لە بەرامبەردا پزیشكیان ئاماژەی بە گرنگی رێككەوتنی هەردوولا كرد، هاوكات بوونی هێزی بیانی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا ئیدانە كرد و وتی، بوونی ئەو هێزانە دەبێتە هۆی ناسەقامگیری لە ناوچەكەدا.
ئاژانسی تاسی روسی بڵاویكردۆتەوە، پزیشكیان و پۆتن رێككەوتنێكیان ئیمزا كردووە كە تایبەتە بە بەرزكردنەوەی هاوكارییەكانی نێوان خزمەتگوزارییە ئەمنی و بەرگری و هاوكاری لە مانۆڕە سەربازییە هاوبەشەكاندا.
بڕیارە لە رۆژی یەکشەممەوە تیک تۆک لە ئەمریکا قەدەغە بکرێت ئەگەر لەلایەن کۆمپانیا چینییەکەوە نەفرۆشرێت، دادگای باڵای ئەمریکاش سوورە لەسەر جێبەجێکردنی ئەو بڕیارە.
ئاژانسی ''سکای نیوز'' ئاشکرایکردووە، جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا بۆ ئەو ماوەیەی کە لە پۆستەکەیدایە بڕیاری قەدەغەکردنەکە جێبەجێ ناکات، ئەوەش بۆ دۆناڵد ترەمپ جێدەهێڵێت کە بڕیار بدات چی بکات کاتێک دەچێتە کۆشکی سپی.
دوای بڕیارەکەی دادگای باڵای ئەمریکا، کۆشکی سپی لە بەیاننامەکەدا رایگەیاندووە، تیک تۆک لە ئەمریکا دەمێنێتەوە بەڵام بە مەرجێک، کۆمپانیاکە لە ژێر خاوەندارێتی ئەمریکی یان خاوەندارێتییەکی دیکەدا بێت، کە چارەسەری نیگەرانی ئاسایشی نیشتیمانی بکات.
هەفتەی رابردوو لە دانیشتنێکی دادگای باڵادا، پارێزەری کۆمپانیای تیک تۆک ڕایگەیاند، ئەگەر قەدەغەکردنەکە بچێتە بواری جێبەجێکردنەوە، ئەپەکە لە ئەمریکا "تاریک دەبێت".
لەلایەکی دیکەوە ئاژانسی ''رۆیتەرز'' بڵاویکردەوە، کاتێک هاوڵاتیانی ئەمریکی هەوڵی کردنەوەی ئەپەکە دەدەن، نامەیەکی بەپەلە دەبینن ئاراستەیان دەکات بۆ ماڵپەڕێک کە زانیاری لەسەر قەدەغەکردنەکەی تێدایە.
تیک تۆک لە ئەمریکا زیاتر لە 170 ملیۆن کەس بەکاری دەهێنێت، هاوکات زیاتر لە ملیار و نیوێک بەکاهێنەری هەیە لە سەرانسەری جیهاندا ، بۆیە کۆمپانیاکە دەتوانێت بە باشی بڕیار بدات کە دەتوانێت بەبێ کاریگەری ئەمریکا بەڕێوەی ببات یاخود نا.
بەلەمێكی كۆچبەران لەنێوان توركیا و یۆنان ژێرئاوكەوت، تەرمی سێ كۆچبەر دۆزراوەتەوە و سیانی دیكەش بێسەروشوێنن.
میدیاكانی توركیا بڵاویانكردەوە، بەلەمێكی كۆچبەران لە دەریای ئیجە لە سنووری شاری ئایدن كە بەڕێوەبووە بەرەو یۆنان ژێرئاوكەوتووە، دوای ئاگاداركردنەوە تیمەكانی پاسەوانی كەناراوەكان بە هانایانەوە چوون و توانیویانە 32 كەس رزگار بكەن.
ئاماژە بەوەشكراوە، جگە لەو 32 كەسەی رزگار كراون، تەرمی سێ كۆچبەر دۆزراونەتەوە و سیانی دیكەش بێسەروشوێن بوون.
حكومەتی ئیسرائیل رێككەوتنی ئاگربەستی غەززەی پەسەند كرد و نوسینگەی ناتانیاهۆش دەڵێت، رەنگە یەكشەممە بەشێك لە بارمتەكان ئازاد بكرێن.
میدیاكانی ئیسرائیل بڵاویانكردەوە، "حكومەتی بچوككراوەی ئیسرائیل" كە لە وەزارەتە ئەمنییەكان پێكهاتووە لە كۆبونەوەی ئەمڕۆدا ئیمزای لەسەر رێككەوتنی ئاگربەستی غەززە كرد، كە بڕیارە لە رۆژی یەكشەممەوە بچێتە بواری جێبەجێكردن.
هاوكات نوسینگەی سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل لە راگەیەنراوێكدا رایگەیاند، لەدوای راگەیاندنی ئاگربەست ناتانیاهۆ بە كەسوكاری بارمتەكانی راگەیاندووە، خۆیان بۆ ئازادكردنی بارمتەکان ئامادە بكەن و ئاماژەی بەوەشکردووە، رەنگە رۆژی یەكشەممە بەشێك لەو بارمتانەی كە لە لای حەماس ماون لە غەززە ئازاد بكرێن.
ئەوەش لەكاتێكدایە لەدوای راگەیاندنی رێکكەوتنی ئاگربەست، دەنگی ناڕەزایی لەناو حكومەتەكەی ناتانیاهۆ لە دژی رێكەوتنەكە بەرزبووەوە، وەزیری ئاسایشی نیشتمانیی و پارتی ئیسرائیلی هەڕەشەی كشانەوە و جیابوونەوە لە هاوپەیمانی پێكهێنانی حكومەت دەكەن.
مەسعود پزیشكیان سەرۆك كۆماری ئێران، گەیشتە روسیا بۆ ئیمزاكردنی پەیماننامەی هاوبەشی ستراتیژیی لەنێوان تاران و مۆسكۆ.
ئاژانسی تاسی روسی بڵاویكردەوە، مەسعود پزیشكیان سەرۆكی ئێران گەیشتووەتە مۆسكۆ بۆ ئەوەی گفتوگۆ لەگەڵ ڤلادیمیر پوتن سەرۆكی روسیا و بەرپرسانی باڵای ئەو وڵاتە بكات و پەیماننامەی ستراتیژی هاوبەشی نێوانیان ئیمزا بكەن.
ئاماژەی بەوەشكردووە، رێككەوتنەكە بۆ ماوەی 20 ساڵە و زیاتر لە 30 بوار لە خۆدەگرێت، لەوانە ئابووری، گواستنەوە و ترانزێت و بانكی و وەبەرهێنان و زانست و تەكنەلۆژیا و نەوت و غاز و چەند بابەتێكی تر.
دەشڵێت، ئەو پەیماننامە درێژخایەنە و لەسەر بنەماكانی پەیماننامەی نەتەوە یەكگرتووەكان ئەنجامدەدرێت بە لەبەرچاوگرتنی ماف و سەروەری هەردوولا.
سەرۆكی فەرەنسا بۆ پشتیوانی لە هەوڵەكان بۆ پێكهێنانی حكومەتی نوێی لوبنان گەیشتە بەیروت و لەگەڵ بەرپرسانی ئەو وڵاتەدا كۆدەببێتەوە.
ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا ئەمڕۆ هەینی بە سەردانێك گەیشتە بەیروت و پشتیوانی وڵاتەكەی بۆ سەركردە نوێكان و هەوڵەكانی پێكهێنانی حكومەتێكی بەهێز دووپاتكردەوە، كە ماوەی چەند ساڵێكە ئەو وڵاتە رووبەرووی چەند قەیرانێكی یەك لەدوای یەك بووەتەوە.
سەرچاوەیەكی دیپلۆماسی فەرەنسی رایگەیاندووە، ئامانجی سەردانەكەی ماكرۆن یارمەتیدانی هاوتا لوبنانییەكەی جۆزێف عەونە، كە هەفتەیەك لەمەوبەر بە سەرۆكی لوبنان هەڵبژێردرا، بڕیارە لەگەڵ هەر یەك لە نەواف سەلام، سەرۆك وەزیرانی راسپێردراویش كۆببێتەوە، هاوكات چاوی بە ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكانیش بكەوێت كە ئەویش بە سەردانێك لەو وڵاتەیە.
ماكرۆن لە ساڵانی رابردوودا هەوڵیدا چارەسەرێك بۆ قەیرانەكانی لوبنان بدۆزرێتەوە، چونكە بە هاوبەشێكی سەرەكی وڵاتەكەی خۆی دەزانێت و لەدوای تەقینەوەی بەندەری بەیروت لە 4ـی ئابی 2020، دوو جار سەردانی بەیروتی كردووە.
میدیاكانی رۆژئاوا باس لە چارەسەركردنی ناكۆكییەكانی نێوان ئیسرائیل و حەماس سەبارەت بە ئازادكردنی بارمتەكراوەكان دەكەن، ئەمەش رێگە خۆش دەكات بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنەكە لە وادەی خۆیدا.
پێگەی ئاكسیۆسی ئەمریكی لە زاری سەرچاوەیەكی ئەمریكییەوە بڵاویكردەوە، دوایین خاڵە ناكۆكەكانی نێوان ئیسرائیل و حەماس سەبارەت بە ئاڵوگۆڕی زیندانییەكان لە چوارچێوەی رێككەوتنی غەززەدا یەكلایی كراونەتەوە.
هەروەها دەزگای میدیایی ئیسرائیل لەزاری لێپرسراوانی ئەو وڵاتەوە بڵاویكردەوە، ناكۆكییەكان سەبارەت بە رێككەوتنی غەززە چارەسەركراون و رۆژی یەكشەممە دەچنە بواری جێبەجێكردنەوەو هەموو ئاستەنگەكان لابراون.
دەشڵێت، رۆژی هەینی ئەنجومەنی وەزیرانی ئیسرائیل بۆ پەسەندكردنی ڕێككەوتنی ئاگربەست لە غەززە كۆدەبێتەوە.
لای خۆیەوە ئەنتۆنی بلینكن، وەزیری دەرەوەی ئەمەریكاش ڕایگەیاند، متمانەیان هەیە رێككەوتنی ئاگربەست لە كەرتی غەززە لە رۆژی یەكشەممەی داهاتوو بچێتە بواری جێبەجێكردن.
رێژەی لەدایکبوونی منداڵ لە فەرەنسا لە ساڵی ٢٠٢٤ گەیشتۆتە نزمترین ئاست لە دوای کۆتایی هاتنی جەنگی جیهانی دووەمەوە، ئاماری نیشتمانی ئەو وڵاتەش دەڵێت: ڕێژەی لە دایکبوون 1.5 منداڵە بۆ هەر ژنێک .
فەرمانگەی ئاماری نیشتمانی فەرەنسا بڵاویکردوەتەوە کۆی ژمارەی دانیشتوانی وڵاتەکە 68.6 ملیۆن کەسە، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنساش ڕایگەیاندووە، دەیەوێت ڕێژەی لەدایکبوونی وڵاتەکەی بەرز بکاتەوە و بەڵێنیدا مۆڵەتی باشتر بۆ ئەو کەسانە دابین بکات کە منداڵیان هەیە.
لەلایەکی دیکەوە پەیمانگای نیشتمانی ئامار و توێژینەوە ئابوورییەکانی ئەو وڵاتە ئاشکرایکردووە، لە ساڵی 2024دا 646 هەزار کەس لە فەرەنسا گیانیان لە دەستداوە، کە بە بەراورد بە ساڵی رابردوو بە ڕێژەی 1.1% زیادیکردووە.
بەپێی راپۆرتی پەیمانگای نیشتمانی ئامار و توێژینەوە، تێکڕای تەمەن لە فەرەنسا لە ئاستێکی بەرزدا جێگیر بووە، کە 85 ساڵ بۆ ژنان و ٨٠ ساڵ بۆ پیاوانە.
سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل بزوتنەوەی حەماس تۆمەتبار دەكات بە پابەندنەبون بە رێككەوتنی ئاگربەست و حەماسیش رەتیدەكاتەوە.
"بنیامین ناتانیاهۆ "سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاندووە، بزوتنەوەی حەماس پاشگەزبوەتەوە لە پابەندبون بە هەندێك وردەكاری رێككەوتنی ئاگربەست، داواشیكردوە نێوەندگیرەكان بە تەواوی دڵنیایان بكەنەوە لەوەی كە حەماس سەرجەم خاڵەكانی رێككەوتنەكەی پەسەندكردوە.
لە بەرامبەریشدا بزوتنەوەی حەماس تۆمەتەكانی ناتانیاهۆی سەبارەت بە پابەندنەبونی بە رێككەوتنەكە رەتكردوەتەوە و "سامی ئەبو زەهری" سەركردە لە بزوتنەوەی حەماس رایگەیاندووە، بزوتنەەیان پابەندە بە رێككەوتنەكەوە و وتەكانی ناتانیاهۆ لەوباریەوە هیچ بنەمایەكی نییە، داواشیكردوە ئیدارەی ئەمریكا ئیسرائیل ناچار بكات بە پابەندبون بە ئاگربەستەوە.
ئەوە لە كاتێكدایە لە دوای راگەیاندنی ئاگربەستی غەززەوە، ئەمڕۆ ئیسرائیل چەند ناوچەیەكی كەرتی غەززەی بۆردومان كردوە، هاوكات، بەرگری شارستانی فەلەستین رایگەیاند بەهۆی بۆردومانەكانەوە زیاتر لە 70 كەس كوژراون كە 20 یان منداڵن، ئاژانسی فرانس پرێسیش ئاشكرایكردوە ، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا لە غەززە 81 كەس كوژراون كە زۆرینەیان ژن و منداڵن.
لەگەڵ ئەوەی تەمەندرێژی خەونێکە زۆرکەس ئاواتی بۆ دەخوازن، بەڵام کۆمپانیاکانی ژاپۆن بەدەست تەمەندرێژی دانیشتوانی وڵاتەکەوە دەناڵێنن و باس لەوەدەکەن، بەشێکی زۆری دانیشتوانی ژاپۆن بەتەمەنن و وڵاتەکە گەنجی کەمە، ئەوەش کاریگەری کردووەتە سەر ئیشوکاری ئەوان.
حکومەتی ژاپۆن ئاماژەی بەوەکردووە، گرفتی کەمی دەستی کاریان هەیە لە وڵاتەکەدا، بەتایبەت لەو کۆمپانیایانەی کە شێوەی کارکردنیان بە جۆرێکە زیاتر پێویستیان بە گەنجە یان کۆمپانیای بچووکن.
ئاماژەی بەوەشکردووە، رێژەی کەمی کرێکار لە وڵاتەکەدا بە جۆرێکە، پێشتر نەگەیشتووەتە ئەو ئاستە و نیگەرانن لەوەی رێژەکە لە ساڵانی داهاتوودا ئەوەندە زیاد بکات کاریگەریی لەسەر گەشەی ئابووری ژاپۆن هەبێت.
لەلایەکی دیکەوە کۆمپانیای "تێیکۆکو دەیتا بانک" ئاماژەی بەوە کردووە، لە ساڵی ٢٠٢٤دا رێژەی کەمی کرێکاریان بە رێژەی ٣٢٪ بەرزبووەتەوە، بە جۆرێک ٣٤٢ کارمەندیان کەم بووە.
هاوکات، زۆرینەی کۆمپانیاکانی دیکەش باس لەوەدەکەن، لە ساڵی ٢٠٢٤دا رێژەی کرێکاریان بەشێوەیەکی بەرچاو کەمبووەتەوە و ئەوەش بووەتە هۆی ئەوەی گرفتیان لە ئیش و کارەکانیاندا بۆ دروست ببێت.
ژاپۆن یەکێکە لەو وڵاتانەی زۆرترین کەسانی بەتەمەنی تێدایە و تاوەکو مانگی ٩ی ساڵی رابردوو ریکۆردی جیهانی شکاند بەوەی، ٩٥ هەزار و ١٠٠ کەسی وڵاتەکە تەمەنیان گەیشتووەتە ١٠٠ ساڵ و زیاتر.
لە ساڵی نوێدا بەهۆی مەی ساختەوە تەنها لە ئیستانبوڵ 34 کەس گیانیان لەدەستداوە و دەیانی تریش دۆخی تەندروستییان تێکچووە و رەوانەی نەخۆشخانەکان کراون.
لە 48 سەعدا 23 کەس گیانیان لەدەستداوە
وێبسایتی پارێزگای ئیستانبوڵ رایگەیاندووە، " بەهۆی بەکارهێنانی مەی ساختە، حاڵەتی ژەهراویبوون لە سەرتاسەری ئیستانبوڵ زیادیکردووە، لە ماوەی 48 سەعاتی رابردوودا 66 حاڵەت تۆمارکراون، 23 یان گیانیان لەدەستداوە".
ئاماژە بەوەش کراوە، لە رۆژی سەری ساڵەوە تاکوو ئێستا، 34 کەس بەهۆی ئەو جۆرە مەیەوە ژەهراویبوون و گیانیان لەدەستداوە.
حکومەتی تورکیا بەدواداچوونی دەستپێکردووە و رێوشوێنە تەندروستییەکانی چڕتر کردووەتەوە، بەپێی میدیاکانی ئەو وڵاتە، توانراوە دەست بەسەر 29 تۆن مەی ساختەدا بگیرێت و 64 شوێنی بازرگانیش دابخرێن و مۆڵەتی کارکردنیان لێ بسەندرێتەوە.
ساڵی رابردوو 110 کەس گیانیان لەدەستداوە
بەپێی ئامارە رەسمییەکان، لە ساڵی 2024ـدا 110 کەس بە مەی ساختە ژەهراویبوونە و لەو ژمارەیەشدا 48 کەسیان گیانیان لەدەستداوە.
تا ئێستا تەواوی هۆکاری گیانلەدەستدانەکان بەهۆی ئەو جۆرە مەیە دیارنییە، بەڵام بەپێی زانیاریی چەند راپۆرتێک لە میدیا ئەورووپییەکان، هۆکارەکەی دەگەڕێتەوە بۆ بەکارهێنانی ماددەی "میتانۆل" لەبری ماددەی "ئیتانۆل"، کە تێچووەکەی هەرزانترە، بەڵام بۆ خواردنەوە ناشێت و دەبێتە هۆی ژەهراویبوون.
دوێنێ دوای ئەوەی لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەنووسیدا جۆ بایدنی سەرۆکی ئەمریکا ئاگربەستی نێوان غەززە و ئیسرائیلی راگەیاند، لەوکاتەشدا رۆژنامەنووسێک لێی پرسی: گەیشتن بە ئاگربەست ئازایەتی کێ بوو؟.
دوای ١٥ مانگ لە جەنگی نێوان غەززە و ئیسرائیل شەوی رابردوو ئاگربەستی نێوان ئەو دوو وڵاتە راگەیەنرا، ئەوەش مشتومڕی لەناو پارتە سیاسییەکانی ئەمریکادا دروستکردووە کە کێ هۆکاری گەیشتن بووە بە ئاگربەست، ئیدارەی بایدن کە تەنها چوار رۆژی ماوە؟ یانیش ئیدارەکەی ترەمپ کە لە چوار رۆژی داهاتوودا دەستبەکار دەبێت؟
لەکاتی راگەیاندنی ئاگربەستی غەززەدا جۆ بایدن رایگەیاند، گەیشتن بە ئاگربەست دوای هەوڵ و ماندووبوونەکانی تیمەکەی دێت، بەتایبەت دوای ئەوەی لە مانگی ئایاری ساڵی رابردوودا پێشنیازی ئاگربەستی کردبوو. لەکاتی ئەو قسانەدا یەکێک لە رۆژنامەنووسەکان لێی پرسی: راگەیاندنی ئاگربەست ئازایەتی کێ بوو؟، بایدن بە پێکەنینەوە وتی: "ئەمە گاڵتەیە؟".
هاوکات، لە وتاری ماڵئاواییدا بایدن ئەوەی خستەروو، "لە کابینەکەی مندا تیمەکەم هەوڵی زۆریان بۆ ئەو پرسە داوە و گفتووگۆی جددیان لەسەر کردووە، جێبەجێکردنیشی بەشێوەیەکی بەرچاو دەکەوێتە سەر ئیدارەی داهاتووی ئەمریکا، بۆیە داوام لە تیمەکەم کردووە بە تەواوی ئەو پرسە بۆ ئیدارەی داهاتوو رون بکەنەوە".
لە بەرامبەر ئەو قسانەی بایدنیشدا، دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی هەڵبژێردراوی ئەمریکا کە بڕیارە لە ٢٠ی مانگدا دەستبەکار بێت رایگەیاندووە، راگەیاندنی ئاگربەست لە غەززە ئازایەتی ئەو بووە و دەڵێت، "ئاگربەستی غەززە بەبێ سەرکەوتنی من لە هەڵبژاردنەکانی ئەمریکادا رووی نەدەدا، ئەمەش ئاماژەیە بۆئەوەی کە ئیدارەکەم بەدوای ئاشتیدا دەگەڕێت و دانوستان و رێککەوتن دەکات بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتی ئەمریکییەکان و هاوپەیمانەکانیان".
هاوکات، بەکارهێنەرانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیش بەو پرسانەوە سەرقاڵن و دەڵێن، ترەمپ کاریگەریی لەسەر ئاگربەستی غەززە دروستکردووە، بەوپێیەی لەمێژە لەرێگای تۆڕەکۆمەڵایەتییەکانەوە هەڕەشەی ئەوە دەکات، لە ئەگەری چارەسەرنەبوونی کێشەکاندا رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکاتە "جەهەنەم".
وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل رایگەیاند، ئیتاڵیا دڵنیای داوەتە وڵاتەكەی كە پابەندی بڕیارەكەی دادگای لاهای نابێت بۆ دەستگیركردنی ناتانیاهۆ.
میدیاكانی ئیسرائیل رایانگەیاند، وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل لە سەردانەكەیدا بۆ ڕۆما ڕایگەیاندوە، حكومەتی ئیتاڵیا دڵنیایی داوەتە وڵاتەكەیان كە ئەگەر بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل بچێتە ناو وڵاتەكەیەوە، دەستگیری ناكات.
هاوكات ئەنتۆنیۆ تایانی وەزیری دەرەوەی ئیتاڵیا لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، پارێزبەندی هەیە كە دەبێت ڕێزی لێبگیرێت.
دادگای تاوانە نێودەوڵەتییەكان لاهای، بە تۆمەتی تاوانی جەنگ و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی لە شەڕی ئیسرائیل دژی حەماس لە غەززە، فەرمانی دەستگیركردنی بۆ هەردوو نەتانیاهۆ و وەزیری بەرگری پێشووی وڵاتەكەی دەركرد، ئەو بڕیارەش كاردانەوەی وڵاتانی لێكەوتەوە.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا رایگەیاند، واشنتن دەیەوێت دوای رێككەوتنی ئاگربەست ژمارەی بارهەڵگرەكانی هاوكاری بۆ غەززە، بگاتە زیاتر لە 500 بارهەڵگر لە رۆژێكدا.
ماتیۆ میلەر وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا لە كۆنفرانسێكی ڕۆژنامەوانیدا دوای راگەیاندنی رێككەوتنەكە وتیشی، بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە چاوەڕێی ناردنی بڕێكی زۆر لە هاوكاری دەكەین، دەشڵێت ئەم كارە بە ئاسانی رونادات، بەڵام دەمانەوێت رۆژانە بگەینە زیاتر لە 500 بارهەڵگر.
لە دوای 15 مانگ لە شەڕكردن، دواجار حەماس و ئیسرائیل گەیشتنە رێككەوتن لەسەر ئاگربەست لە غەززە، هاوڵاتیانیش بەبۆنەی راگەیاندنی ئاگربەستەوە بە دڵخۆشیەوە رژانە سەرشەقامەکان و خۆشیان دەبڕی.
سەرۆک وەزیرانی قەتەر لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا ئاگربەستی غەززەی راگەیاند و ئاماژەوەی بەوەکرد: ئاگربەستەکە هەردوو وڵاتی میسر و قەتەر گرەنتی جێبەجێکردنی دەکەن.
سەرۆک وەزیرانی قەتەر ئاماژەی بەوەشکرد: لە قۆناغی یەکەمدا حەماس بارمتەکان لە بەرانبەر ئازادکردنی ژمارەیەک دەستگیرکراو ئازاد دەکات، هاوکات هەموو ئاسانکاریەک بۆ کشانەوە سوپای ئیسرائیل لە غەززە دەکرێت.
وتیشی: ئاوارەکانی باکوری غەززە دەگەڕێنەوە بۆ ناوچەکانیان.
لەلای خۆشیەوە جۆ باین سەرۆکی ئەمریکا لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: قۆناغی یەکەمی ئاگربەستەکە شەش هەفتە بەردەوام دەبێت.
ئاماژەی بەوەشکرد: ئیسرائیل و حەماس پابەندبن ئاگربەست لە غەززە دەبێتە هەمیشەیی.
گەیشتن بە ئاگربەست دوای 466 رۆژ دێت، بەپێی ئامارەکانی تەندروستی غەززەش تاوەکو ئێستا 46 هەزار و 645 کەس بەهۆی ئەو شەرەوە گیانیان لەدەستداوە.
بڕیارە لە چەند سەعاتی داهاتوودا ئاگربەستی نێوان حەماس و ئیسرائیل ڕابگەیەندرێت، بەمەش کۆتایی بەو شەڕە دەهێنێت کە نزیکەی 15 مانگە لە کەرتی غەززە بەردەوامە.
لای خۆیەوە ئەنتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند: رەنگە لە چەند سەعاتی داهاتوودا ئاگربەست لەغەززە رابگەیەنرێت.
بلینکن وتیشی: ئەگەر ڕێککەوتنەکە بکرێت، ئەوا لەسەر بنەمای ئەو پلانە دەبێت کە جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا لە مانگی ئایاری رابردوودا پێشکەشی کردبوو.
ئاماژەی بەوەشکرد، پێویستە لە قۆناغی یەکەمدا دانوستان بکەین بۆ گەیشتن بە ئاگربەستی هەمیشەیی و کشانەوەی ئیسرائیل و نەگەڕانەوەی حەماس.
لەلای خۆشیەوە محەممەد مستەفا، سەرۆک وەزیرانی فەلەستین رایگەیاندوە، لەدوای ئاگربەست، ئازادکردنی زیندانیانی دەستبەسەرکراو لە غەززە ئەنجام دەدرێت، لە بەرانبەر ئازادکردنی زیندانیانی فەلەستینی لە ئیسرائیل.
لە ئێستاشدا هاوڵاتیانی غەزە ڕژاونەتە سەر شەقامەکان و ئاهەنگ دەگێرن و خۆشی دەردەبڕن لە بەرانبەر ڕاگەیاندنی ئاگربەست و دوورکەوتنەوە لە جەنگ.
لە 466 رۆژدا زیاتر لە 46 هەزار کەس کوژراون
سەبارەت بە ئاماری کوژراوان لە غەزە وەزارەتی تەندروستیی غەززە ئاشكرایکردووە، بەهۆی شەڕی نێوان وڵاتەکەیان لەگەڵ ئیسرائیلدا، تاوەکو ئێستا 46 هەزار و 645 کەس گیانیان لەدەستداوە.