رەنج پشدەری رۆژنامەنووس بەپێی ئەو زانیارییانەی دەستیکەوتووە بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ئەو خێزانانە لە کەمپێکی داخراودان و پارەیان پێنەماوە و رێگەش نادرێت پارەیان بۆ رەوانە بکرێت. ھەروەھا ژنی دووگیان و منداڵی بچووکیان لەگەڵدایە و پێداویستی و خواردنیان زۆر خراپە و داوای پارێزەریان کردووە. 

رەنج پشدەری راشیگەیاند، ئەو خێزانانە رۆژانە چەند خولەکێک دەتوانن پەیوەندی بکەن و مۆبایل بەکاربھێنن، ھەروەھا کەیسەکەیان گەیەندراوەتە "ئەلێکساندرا یۆلکینا" کە پزیشکێکە و کاردەکات لەسەر رەوشی پەنابەرانی لاتیڤیا.

بەپێی راپۆرتێکی رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتیش، ھێزە ئەمنییەکانی لاتیڤیا بەشێوەیەکی نامرۆڤانە مامەڵە لەگەڵ ژن و مندالڕن دەکەن و چەندین شەو لەناو دارستان و لەژێر پلەی سفری سیلیزی لە سنورەکانی بێلاڕوسیا رایاندەگرن.  

ناوەندی ڕاگەیاندنی ھێزەکانی سوریای دیموکرات ھەسەدە رایگەیاند، لە چوارچێوەی ھەڵمەتی “تۆڵەسەندنەوە لە شەھیدانی ڕەقە” کە لەلایەن ھێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی باکور و ڕۆژھەڵاتی سوریا و ھێزەکانی ھەسەدە بە پاڵپشتی ھاوپەیمانی نێودەوڵەتی ئۆپراسیۆنەکە دەستیپێکردووە و ھێزە ھاوبەشەکان پشکنین و ھێرشی بۆ سەر تیرۆریستانی داعشن لە ناوچەکانی "کەرەمە و سیرین و مەنسورە و شاری ڕەقە" دەستپێکردووە.

لە بەشێکی تری راگەیەنراوەکەدا ھاتووە، ٣٢ بەکرێگیراو و گومانلێکراو لە چوارچێوەی ھەڵمەتەکەدا دەستگیرکران کە لەنێو دەستگیرکراوەکانی شاری رەقە دوو ئەندامی تیرۆریستی داعش ھەیە کە ئاسانکارییان بۆ ئۆپراسیۆنە تیرۆریستییەکان کردووە.

ماوەی زیاتر لە ١٣٠ رۆژە خۆپیشاندان لە رۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران بەردەوامە و ئەمڕۆش لە شاری زاھیدان و چەند شارێکی تری ئێران خۆپیشاندان بەڕێوەچوو، لە ئەنجامدا گرژی و ئاڵۆزی لەنێوان خۆپیشاندەران و ھێزە ئەمنییەکان روویدا. 

ھاوکات گرووپێک بە ناوی گەنجانی شۆڕشگێڕی ئێران داوا لە ھاووڵاتیان دەکات رۆژانی دووشەممە و سێشەممە و چوارشەممەی داھاتوو خۆپیشاندانی سەرتاسەری لە ھەموو ناوچەکانی ئێران ئەنجام بدەن.

لە سەرەتای ئەمساڵەوە بەھۆی سەرکوتکردن و زیندانی و سزادانی خۆپیشاندەران و نەھاتنەدی ئامانجەکانی خۆپیشاندانەکە، تا رادەیەک خۆپیشاندانەکانی ھاووڵاتیانی رۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران لاوازبوو، بە جۆرێک لە خۆپشاندانی مەیدانییەوە گۆڕا بۆ نوسین لەسەر دیوارەکان، بەڵام ئێستا ھەوڵێک ھەیە بۆ دووبارە دەستپێکردنەوەی خۆپیشاندانی فراوان.

بەپێی راپۆرتێکی رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ، سەیفوڵا حسێنی مامۆستای ئاینی خەڵکی جوانڕۆ بەتۆمەتی ئەندامێتی لە مەکتەب قورئانی کوردستان و چالاکی دژی سیستمی کۆماری ئیسلامی ئێران و ھاندانی خەڵک بۆ تێکدانی ئارامی وڵات، سزای ١٧ ساڵ زیندانی و لێدانی ٧٤ قامچی و دوو ساڵ دوورخستنەوەی بۆ شاری ئەردەبیل لە باکوری ئێران و داماڵینی بەرگی مامۆستایەتی بەسەردا سەپێنراوە.

سەیفوڵا حسێنی پێشنوێژ و وتارخوێنی مزگەوتی خاتەمولئەنبیایە لە شاری جوانڕۆی سەر بە پارێزگای کرماشان و بڕیارەکە لەلایەن دادگای تایبەت بە مامۆستایانی ئایینی لە شاری ھەمەدان بەسەردا سەپێنراوە.

حسێن تاڵب بەرێوەبەری گشتی دابەشکردنی سوتەمەنی لە وەزارەتی نەوتی عێراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە رۆژی شەممەوە دەست بەھەناردەکردنی ئەو بڕە نەوتە دەکەن کە دەستنیشان کراوە بۆ پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان. 

وتیشی، لەسەر راسپاردەی سەرۆک وەزیرانی عێراق و بە بڕیاری وەزیری نەوتی عێراق دەستدەکرێت بەناردنی نەوت بۆ خەڵکی پارێزگاکانی ھەرێمی کوردستان کە لە ٦٠ تەنکەر نەوتی سپی پێکھاتووە. 

پێشتریش وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی ھەرێمی کوردستان لە راگەیەندراوێکدا روونیکردەوە، حکومەتی عێراق کاروانێکی ٦٠ تانکەر بە بڕی دوو ملیۆن لیتر نەوتی سپی دەنێرێت، کە بە ھەماھەنگی لەگەڵ پارێزگاکان و ئیدارە سەربەخۆکاندا بێبەرامبەر دابەش دەکرێت، کە ٣٠ تانکەر بۆ ھەولێر و دھۆک و ھەردوو ئیدارەی سەربەخۆی سۆران و زاخۆیە، ھەروەھا ٣٠ تانکەر بۆ پارێزگاکانی سلێمانی و ھەڵەبجە و ھەردوو ئیدارەی سەربەخۆی گەرمیان و راپەڕین دەبێت.

بەپێی زانیاری میدیاکان، ژنێکی کوردی دووگیان لەلایەن حکومەتی ئێرانەوە سزای لەسێدارەدانی بۆ دەرچووە بە تۆمەتی سوتاندنی وێنەی عەلی خامنەیی رابەری باڵای شۆڕشی ئیسلامی ئێران لەکاتی خۆپیشاندانەکاندا.

ئەنجومەنی مافی مرۆڤی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکانیش داوایکردووە ھەنگاوی بەپەلە بنرێت بۆ رزگارکردنی. 
 ھاوکات یەکێتی نێودەوڵەتی رۆژنامەنووسان رەخنە لە دەستگیرکردنی خۆپیشاندەران دەگرێت و داوای ئازادکردنی ٣٣ رۆژنامەنووسی ئێرانی دەکات، کە تائێستا لە زیندانەکاندان و سزای قورسیان بۆ دەرچووە. 

پەرلەمانی کوردستان لەسەر بڕیارەکەی دادگای فیدراڵی رایگەیاند، جارێکی دیکە دادگای فیدڕاڵی عێراق بڕیاری لە دژی مافەکانی خەڵکی کوردستان دەرکرد و ئومێدی رێککەوتن و ھەماھەنگی زیاتری نێوان حکومەتی ھەرێم و حکومەتی فیدراڵی زۆر کەمکردەوە و بووە سەرەتای گرژکردنەوەی ناکۆکییەکان. 

راشیگەیاند، ئەو بڕیارەی دادگای فیدڕاڵی کاریگەریی راستەوخۆی دەبێت لەسەر ژیان و قووتی فەرمانبەران و سەرجەم خەڵکی کوردستان و خزمەتگوزارییە گشتییەکان. دەشڵێت، کاریگەریی خراپیش دەکاتە سەر ئەو نزیکبوونەوە و لیکتێگەیشتنانەی لەنێوان ھەولێر و بەغداد ھاتبوونە ئاراوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو بڕیارە دەبێتە ھۆکارێک بۆ فرانبوونی درزی نێوان رێککەوتن و پێکھاتنی سەرجەم پێکھاتەکانی عێراق و لەبری نزیککردنەوەی ھاووڵاتیان و ھێزە سیاسییەکان، زیاتر لە یەکیان دووردەخاتەوە و کێشە و ناکۆکی و ئاستەنگەکانی عێراقیش زیاد دەکات. 

عەبدولجەبار عەزیز سەرۆکی ئەنجومەنی دادوەری ھەرێم لە روونکردەوەیەکدا بڵاویکردەوە، بڕیاری دادگای فیدراڵی خزمەت بە سەقامگیری و ئارامی عێراق ناکات، بە پێچەوانەوە دژی ئەو ھەوڵ و کۆششانەیە کە لە ساڵی رابردوو، عێراقی لە قەیرانێکی سەخت دەرباز کرد بۆ پێکھێنانی حکومەتی نوێ و لەکاتێکیشدایە کە بەرەوپێشچوونی باش لەنێوان ھەرێم و حکومەتی فیدراڵیدا ھەیە بۆ چارەسەرکردنی کێشە و گرفتەکانی رابردوو.

راشیگەیاند، دادگای فیدراڵی ئێستای عێراق نادەستورییە و پێویستە پێداچوونەوە بە پێکھاتەکەیدا بکرێت، ئاماژەی بەوەشدا ناکرێت لە قۆناغێکی ھەستیاری وەک ئێستا، دادگای فیدراڵی بە چاوی زۆرینە و کەمینە بڕیاربدات و جیاوازی لەنێوان پێکھاتەکانی عێراقدا بکات بە تایبەت بابەتی موچە و قوتی خەڵک.

ئەنجومەنی دادوەری ھەرێم داواشی لە ھەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد بە دوای چارەسەریی دەستوری و یاساییدا بگەڕێن و یاسایەکی نوێ بۆ پێکھێنانی دادگای فیدراڵی دابڕێژرێت، کە مافی ھەموو لایەنێک بەبێ رەچاوکردنی زۆرینە یان کەمینە پارێزراو بێت.
 

نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیرانی عێراق بڵاویکردەوە، سەرۆک وەزیران لە سەردانەکەیدا بۆ پاریس لەگەڵ ئیمانوێل ماکرۆن سەرۆکی فەرەنسا و سەرۆک وەزیران و بەرپرسانی باڵای حکومەت و نوێنەری ژمارەیەک لە کۆمپانیاکان کەرتی کاری فەرەنسا کۆدەبێتەوە.

لە چوارچێوەی پەرەپێدانی ھەماھەنگییەکان، سودانی رێککەوتنی ھاوبەشی ستراتیژی لە بوارەکانی ئابوری و وەبەرھێنان و ئاسایش و بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و ئاڵوگۆڕی رۆشنبیری ئیمزا دەکات.

ھەروەھا ھەردوو وڵات یاداشتنامەیەکی دوو قۆڵی لە بواری بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و گەڕاندنەوەی پارە دزراوەکان و رادەستکردنی داواکراوان ئیمزا دەکەن، جگە لەوەش سەردانەکە ئیمزاکردنی ژمارەیەک یاداشتنامەی تر لە بواری وەبەرھێنان و وزە و کەرتی نەوت و وزەی پاک و وەبەرھێنان لە گازی سروشتی لەخۆدەگرێت.

د. سۆران جەمال تاھیر وتەبێژی یەکێتی لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردسات نیوز ئاشکرایکرد، رۆژی شەممە وەفدی یەکێتی و پارتی کۆدەبنەوە بۆ ئەوەی بتوانن ھەنگاو بەھەنگاو چارەسەر بۆ کێشە و گرفتەکان بدۆزنەوەو ئەو جیاوازی بیروبۆچوونەوەی لە نێوان ھەردوولادا ھەیە بتوانن لەسەر مێزی گفتوگۆ چارەسەریان بکەن.

سەبارەت بە بڕیارەکەی دادگای فیدراڵیش وتەبێژی یەکێتی رایگەیاند ئەوان ھەمیشە جەختیانکردۆتەوە لەسەر ئەوەی نابێت مووچە و قوتی خەڵک بە کێشە سیاسیەکانەوە ببەسترێتەوەو دادگای فیدراڵی نابێت بە بڕیارێکی یاسایی کۆتایی بە مووچەو ژیانی ھاوڵاتیانی کوردستان بھێنێت.

د. سۆران جەمال تاھیر سەبارەت لەبارەی ھەڵبژاردنی پەرلەمانی کوردستانیش جەختی لە ھەڵوێستی یەکێتی کردەوە کە ھەموو کاتێک ئامادەیە بەمەرجێک یاسای ھەڵبژاردن ھەموار بکرێتەوە.

رێکخراوی مافی مرۆڤی ھەنگاو بڵاویکردەوە، بەپێی زانیارییەکانیان بەرەبەیانی رۆژی دووشەممە سزای لەسێدارەدانی سامان نەبی گەڕووسی، تەمەن ٣٠ ساڵ و دانیشتووی کەرەج، لە بەندیخانەی ناوەندیی کەرەج جێبەجێکراوە.

رێکخراوی ھەنگاو راشیگەیاند، ئەو ھاووڵاتییە خەڵکی کەنگاوەری سەر بە پارێزگای کرماشانە و دوو ساڵ پێش ئێستا بە تۆمەتی پەیوەندیدار بە ماددەی ھۆشبەر دەستبەسەرکراوە و سزای لەسێدارەدانی بەسەردا سەپێندراوە.

راشیگەیاند، بەپشتبەستن بە ئاماری تۆمارکراو، لە ماوەی سێ ھەفتەی رابردوودا لانیکەم سزای لەسێدارەدانی ھەشت ھاووڵاتی کورد لە گرتووخانەکانی کەرەج جێبەجێکراوە.

ھەرێم کەمال ئاغا سەرۆکی فراکسیۆنی یەکێتی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، یاساکە پێویستی بە ھەندێ گۆڕانکارییە بەتایبەت لەسەر مەسەلەی ژمارەی بازنەکان و پشت بەستن بە کارتی دەنگدان.

وتیشی، تائێستا پڕۆژەی ھەمواری یاساکە رەوانەی پەرلەمان نەکراوە، بەڵام ھەر ھەوڵێک بۆ ھەموارکردن یان نوێکردنەوەی یاساکەی ئێستا پێویستە لەپەرلەمان دەنگی لەسەر بدرێت.

جەمال کۆچەر بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بۆ ئەوەی بەھای دینار بەرامبەر دۆلار بەرزببێتەوە، پێویستە حکومەتی عێراقی کۆمەڵێک رێکار و ھەنگاو بگرێتەبەر، یەکێک لەو ھەنگاوانە ناردنی پڕۆژەیاسای بودجەیە بۆ ئەنجومەنی نوێنەران.

وتیشی، دەبێت حکومەتی عێراق خاڵە سنوورییەکان کۆنترۆڵبکات و رێگری لە چوونەدەرەوەی دۆلار بۆ تورکیا و ئێران بگرێت.

جەمال کۆچەر لەبارەی سیستمی سوێفتەوە رایگەیاند، ھیچ مەجالێکی تێدا نییە و دەبێت حکومەتی عێراق پابەندی ئەو سیستمە بێت.

محەمەد رەزا عەباسی جێگری بەڕێوەبەری گەشەپێدانی بازرگانی لە پارێزگای کرماشان رایگەیاند، بەوپێیەی ھەرێمی کوردستان لە ئێستادا پێویستی بە خۆراک و بە تایبەتیش مریشک و ھێلکە ھەیە و ھەناردەکردنی ئەو کاڵایانەش لە وڵاتانی دیکەوە تێچوویەکی زیاتری دەوێت، ئامادەن لە دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخانەوە ئەو کاڵایانە ھەناردەی ھەرێم بکەن.

وتیشی، پارێزگای کرماشان خاوەنی ٦٠٠ کێڵگەی پەلەوەرییە کە رۆژانە ٢٠٠ تۆن مریشک بەرھەمدەھێنن، لەو رێژەیەش کرماشان رۆژانە تەنھا پێویستی بە ٨٠ بۆ ١٠٠ تۆنە و ئەوەی تری دەتوانرێت ھەناردە بکرێت.

ھاوکات قاسم موتەلیبی بەڕێوەبەری گشتی گومرگی پەروێزخانیش رایگەیاند، لە ٢١ی٣ی ٢٠٢٢ەوە، بە بەھای ٧٢٤ ملیۆن دۆلار کاڵا لە پەروێزخانەوە ھەناردەی ھەرێمی کوردستان و عێراق کراوە کە زۆربەیان میوە و کەرەستەی بیناسازی بوون.

 

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای سلێمانی رایگەیاند، ئەمڕۆ چوارشەممە ٢٥/١/٢٠٢٣ لیژنەی باڵای دیاریکردنی نرخی کیلۆواتی سیتییەکان کۆبوونەوەیەکی سازکرد و تیایدا نرخی کیلۆواتی کارەبای موەلیدەی بۆ مانگی کانوونی دووەم دیاریکرد کە بریتیە لە ٤٠٠ دینار بۆ ھەر کیلۆواتێک.

ئاماژەی بەوەشکرد، لە کۆبوونەوەکەدا کە نوێنەری ئەنجومەنی سیتییەکان ئامادەی بوون و بەگوێرەی نرخی گازوایل لەبازاڕ و ئەو توێژینەوەیەی بۆ خەرجی موەلیدەی سیتییەکان ئامادەکراوە نرخەکە دیاریکراوە. 

کارەبای سلێمانی دەڵێت، پێویستیشە سەرجەم کۆمەڵگا نیشتەجێبووەکان (سیتییەکان)ی سنووری پارێزگای سلێمانی پابەندبن بەنرخەکەوە بەپێچەوانەوە ئەگەر زیاتر لەو نرخە وەربگرن رووبەڕووی رێکاری یاسایی دەکرێنەوەو سزادەدرێن.