ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردەوە، فەرماندەیی باڵای هێزەکانی ئەمریکا لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست هۆشداری داوەتە سەربازەکان بەوەی ئەو گرتە ڤیدیۆییانەی کە لە ئینتەرنێتدا بڵاودەکرێنەوە بە مۆبایل، دەتوانن یارمەتی ئێران بدەن بنکەکانی ئەمریکا بکاتە ئامانج.

ئەمڕۆ چوارشەممە لە راپۆرتێکیدا، ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردوەتەوە، بەهۆی بەکارهێنانی مۆبایل لەلایەن سەربازەکانی ئەمریکاوە، ئێران توانیویەی بەشێوەی راستەوخۆ و سات بە سات هەڵسەنگێنێت و سودی لێ وەربگرێت و توانیویەتی سەرکەوتن یاخود شکستی هێرشەکانی بزانێت.

سەرچاوەکان بە رۆیتەرزیان راگەیاندووە، رەنگە بەم نزیکانە  بە فەرمانێک مۆبایل لە ژمارەیەک لە سەربازەکان بسەندرێتەوە.

فەرماندەی سێنتکۆم لە نامەکەیدا بە ئاماژەیەکی ناڕاستەوخۆ بۆ ڤیدیۆیەک، کە بەم دواییانە بە چاویلکەی زیرەکی مێتا لە راکردنی سەربازان بەرەو پەناگە لە کاتی هێرشی 17ی تەممووز بۆ سەر بنکەی ئاسمانیی لە ئوردن تۆمار و بڵاوکرابوەوە، داوای لە هەموو هێزەکان کرد، کە سەرنجی خۆیان لەسەر پاراستنی ئاسایشی ئۆپراسیۆنی بکەنە دوو هێندە و هێزەکانیان نەخەنە مەترسییەوە، بە بڵاوکردنەوەی گرتە ڤیدیۆییەکان لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان.

سەرچاوەیەکی لە ئیدارەی خۆسەر، چەند زانیارییەکی گرنگ و تایبەتی لەبارەی نەخشەڕێگای داهاتووی سیاسی و سەربازیی رۆژاوای کوردستان بۆ کوردسات نیوزی خستەڕوو. 

بەپێی زانیارییەکان، ئەحمەد شەرع داوای کۆبوونەوەی لەگەڵ فەرماندەی گشتیی هەسەدە کردووە بە مەبەستی گفتوگۆکردن لەسەر ئیدارەی خۆسەر و سودوەرگرتن لە ئەزموونە سەربازییەکانی ئەو هێزە لە قۆناغەکانی داهاتوودا.

سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، پرسی هەڵوەشاندنەوەی هەسەدە لە ئارادا نییە و تەنها بەستراوەتەوە بە دەستەبەرکردنی مافە دەستوورییەکانی کورد و سەرکەوتنی پڕۆسەی تێکەڵبوون لەگەڵ وەزارەتەکانی بەرگری و ناوخۆی سوریادا.

وتیشی، لەم چوارچێوەیەدا، ئەرکی پاراستنی ئاسایشی حەسەکە و کۆبانێ بە هێزە تێکەڵبووەکان دەسپێردرێت، بەڵام بڕیارە کارگێڕی، خزمەتگوزاری و ئەمنییەکان هەر لە دەستی خەڵکی ناوچەکەدا دەبێت و حکومەتیش ئەمەی پەسەند کردووە.

ئەوەشی روونکردەوە، لەڕووی سیاسیشەوە، باس لە دروستبوونی قەوارەیەکی نوێی کوردی دەکرێت کە دوور بێت لە ململانێ حزبییەکان و بەرژەوەندیی نەتەوەیی بخاتە پێش هەموو شتێکەوە.

سەبارەت بە دۆسیەی ئابووریش ئەوەی ئاشکراکرد، جەخت کراوەتەوە کە دوای رادەستکردنی داهاتی نەوت و گومرگەکان، دەبێت تایبەتمەندییەکی دارایی بۆ حەسەکە و کۆبانێ هەبێت.

هاوکات وتیشی، هەواڵێکی دڵخۆشکەر بۆ ئاوارەکان ئەوەیە کە بڕیارە لە چەند هەفتەی داهاتوودا، پڕۆسەی گەڕانەوەی خێزانە ئاوارەکان بۆ "سەرێ کانی" دەست پێ بکات، هەردوولاش کۆکن لەسەر دوورخستنەوەی ناوچەکە لە هەر جەنگێکی نوێ و بەردەوامبوونی پڕۆسەی تێکەڵبوون سەرەڕای هەوڵەکان بۆ تێکدانی سەقامگیری.

پێگەی پۆلەتیكۆ بڵاویكردەوە، ئەمریكا داوای لە بەریتانیا و فەڕەنسا كردووە سەركردایەتی هاوپەیمانی رێڕەوی دەریاوانی بكەن و یارمەتیدەربن لە كردنەوەی گەروی هورمز. 

پێگەی پۆلەتیكۆ لە زاری چوار لێپرسراوی ئەمریكی و بەریتانیەوە بڵاویكردەوە، پیت هێگسیس وەزیری جەنگی ئەمریكا داوا لە بەریتانیا و فەڕەنسا دەكات بۆ سەركردایەتیكردنی هاوپەیمانێتی دەریاییە هاوكاربن و یارمەتیدەربن بۆ كردنەوەی گەروی هورمز. 

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەم هەوڵەی ئەمریكا چڕترینە كە داوای هاوكاری لەو دوو وڵاتە دەكات و دەیەوێت ئەوانیش رۆڵیان هەبێت لە دابەزاندنی نرخی سوتەمەنی. 

باسی لەوەشكردووە، لێپرسراوانی ئەمەریكی و بەریتانی ئامانجیانە كۆنفرانسێكی نێودەوڵەتی لە لەندەن رێكخەن كە تێیدا رۆڵی وڵاتان دیاری بكرێت و مینەكان لە گەروی هورمز لابەرن.

سەرۆک وەزیرانی عیراق لەسەر داوای رەجەب تەیب ئەردۆغان گەیشتە تورکیا و بڕیارە چەندین دۆسێی گرنگ سەبارەت بە دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە تاوتوێبکەن.

لە هەمان کاتدا، عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق لە پەڕەی تایبەتی خۆی لەسەر پلاتفۆرمی ئێکس بڵاویکردەوە، لەسەر بانگهێشتی رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا، بە سەردانێکی رەسمی سەردانی تورکیا دەکات.

زەیدی ئاماژەی بەوەشداوە، لە سەردانەکەیدا، سەرەڕای کۆبوونەوە لەگەڵ سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتە، لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای تورکیادا کۆدەبێتەوە و پرسەکانی پەیوەندیدار بە ئابوری و سیاسەتی نێوان هەردوو وڵات تاوتوێدەکەن.

سەرۆک کۆماری عیراق وتیشی: مێژوو و جوگرافیا و شارستانییەت و بەرژەوەندی هاوبەش و هەمەچەشن لەگەڵ تورکیادا کۆمان دەکاتەوە، لە سەردانەکەمدا دۆسیەی وەبەرهێنان و ئاو و رێگای گەشەپێدان و هەوڵەکانی بەهێزکردنی سەقامگیری لە ناوچەکە تاوتوێدەکەین.

وەزارەتی تەندروستیی ئێران کوژرانی 60 کەس و برینداربوونی 670 کەسی تری لە هێرشە 12 رۆژەیییەکەی ئەمریکا بۆ سەر باشوری وڵاتەکەی راگەیاند، ئەمەش دوای ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەکان و پێشێلکردنی یاداشتی لێکتێگەیشتنی نێوانیان.

محەمەد رەزا زەفەر قەندی وەزیری تەندروستی ئێران رایگەیاند: لە هێرشەكانی ئەم دواییانەی ئەمریكادا بۆ سەر ناوچەكانی باشوری ئێران، لە ماوەی 12 رۆژدا 60 كەس كوژراون و 670 كەسیش برینداربون، رۆڵی تیمە تەندروستییەكانیش لە فریاكەوتنی برینداراندا بەرز نرخاندووە .

لەماوەی رابردوودا هەریەك لە ئەمریكا و ئێران یاداشتی لێكتێگەیشتنی نێوانیان پێشێلكرد و ئەمریكا بۆ ماوەی بۆ ماوەی 12 رۆژ هێرشەكانی بۆ سەر ئێران دەستپێكردەوە ، لە بەرامبەریشدا تاران چەندین هێرشی كردە سەر بەرژوەندییەكانی ئەمریكا لە ناوچەكەدا .

وەزیری دەرەوەی ئێران پەیوەندیی تەلەفۆنی لەگەڵ هاوتا سعودی و عومانییەكەی ئەنجامدا و ئاسایشی گەروی هورمز و رەوشی ناوچەكە تاوتوێكرا .

بەپێی میدیاكانی ئێران ، عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە رێی دوو پەیوەندی تەلەفۆنیی جیاوازەوە لەگەڵ فەیسەڵ بن فەرحان وەزیری دەرەوەی سعودیە و بەدر بوسەعیدی وەزیری دەرەوەی عومان ، ئاسایشی كەشتیوانیی لە گەروی هورمز و رەوشی ناوچەكەی تاوتوێكردوە و عراقچی جەختی لە گرنگیی پاراستنی سەلامەتی و ئازادیی هاتوچۆی دەریایی لە گەروی هورمز كردوەتەوەو رایگەیاندوە كە ئاسایشی ئەم رێڕەوە ئاوییە گرنگە بەرپرسیارێتییەكی هاوبەشی وڵاتانی ناوچەكەیە دور لە دەستوەردانی دەرەكی.

هەروەها باس لە پەیوەندییەكانی تاران لەگەڵ ریاز و مەسقەت كراوە و دوپاتیكردوەتەوە كە هێرشەكانی ئێران بۆ سەر وڵاتانی ناوچەكە تەنها دژی بەرژوەندییەكانی ئەمریكایە، هەروەها هەوڵەكانی عومانی بەرز نرخاندوە كە وەكو كەناڵێكی دیپلۆماسیی سەرەكی بۆ نزیككردنەوەی دیدگا و چارەسەركردنی ناكۆكییە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەكان دەیدات.

ئێران دەڵێت، ئەمریكا هەڕەشەی لە كەشتییە بازرگانیی و نەوتهەڵگرەكانی وڵاتەكەی كردووە، بەڵام ئەو هەڕەشانە بێوەڵام نامێننەوە.

بارەگای ناوەندیی خاتەمولئەنبیای ئێران لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، ئەمریكا لە بەردەوامی دەستدرێژییەكان و دروستكردنی نائارامی لە ناوچەكەدا، لە هەوڵی جێبەجێكردنی گەمارۆی دەریایی نایاساییدایە بۆسەر ئێران، لەو چوارچێوەیەشدا لە سێ‌ رۆژی رابردوودا دەستیكردووە بە هەڕەشەكردن لە كەشتییە بازرگانیی و نەوتهەڵگرەكانی ئێران. 
راشیگەیاندووە، ئەو هەنگاوەی ئەمریكا بە بەرفراوانكردنی شەڕ لە ناوچەكەدا ئەژمار دەكرێت و چۆن هێزە چەكدارەكانی ئێران سەلماندیان هیچ جۆرە هەڕەشە و خراپەكارییەكی ئەمریكا بێوەڵام ناهێڵنەوە و روبەڕووی دەبنەوە، بە هەمان شێوە ئەو هەڕەشانە بێ وەڵام نابن.

ئاژانسی 'هەواڵی ئەڵمانی' ئاشکرای کردووە، ئەگەری هەیە دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، فەرمانی ئەنجامدانی هێرشێکی زەمینیی بۆ سەر خاکی ئێران دەربکات.

ئاژانسی 'هەواڵی ئەڵمانی' لە زاری دوو لێپرسراوی ئەمنییەوە رایگەیاند، پێدەچێت سەرۆکی ئەمریکا پلانی هەبێت هێرشێکی زەمینیی ئەنجام بدات بە مەبەستی دابڕینی ناوچە کەناراوەکانی ئێران پێش بەستنی هەر رێککەوتنێکی ئاشتی، ئەمەش رووبەڕووی فشاری ناوخۆیی و هۆشیارکردنەوەی فەرماندە ئەمریکییەکان بووەتەوە.

هاوکات شارەزایانی سەربازیی هۆشیاری دەدەن، هەر هێرشێکی زەمینی ئەمریکا بۆ سەر ئێران مەترسیی گەورەی تێدایە و هێزەکانی ئەمریکا دەخاتە بەر مەترسیی هێرشی موشەکی و درۆن.

ئەوەش لەکاتێکدایە، لێپرسراوانی ئێران "جەخت لەسەر پێویستیی بەردەوامیی گفتوگۆکان کردووەتەوە و بەپێی یاداشتی رێککەوتنەکانی پێشوو، بە مەرجێک سەرەتا گفتوگۆکان لەسەر گەروی هورمز دەستپێبکەنەوە، دواتر ئازادکردنی پارە بلۆکراوەکانی ئێران و دۆسیەی ئەتۆمی بخرێنە بەر باس".

لەلایەکی ترەوە، بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل بەرەو واشنتن بەڕێکەوتووە بۆ ئەنجامدانی دیداری لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا کە ئەوەش یەکەم کۆبوونەوەی رووبەڕووی نێوانیانە لە دوای مانگی شوبات.

ناتانیاهۆ پێش بەڕێکەوتنی بەرەو ئەمریکا رایگەیاند، "لە کۆبوونەوەکەدا تەواوی دۆسیەکان و لە پێشەیانەوە دۆسیەی ئێران تاوتوێ دەکەین، ئامانجمان پاراستنی ئاسایشی خۆمان و فراوانکردنی بازنەی ئاشتییە".

چاودێرانی سیاسی کۆبوونەوەکەی نێوان ترەمپ و ناتانیاهۆ بە چارەنووسساز و دیاریکەری ئاڕاستەی داهاتووی ململانێکان دەبینن، بەتایبەت کە تەلئەبیب نیشانی داوە ئارەزووی لە بەردەوامیی گرژییەکانە و نایەوێت رێککەوتن لە نێوان ئەمریکا و ئێراندا ئیمزا بکرێت.

وەزارەتی بەرگریی کوەیتی کردنەوەی دەرگای خۆبەخشینی بۆ پەیوەندیکردن بە خزمەتی سەربازی بەڕووی هاووڵاتییانی کوەیتی راگەیاند، لە چوارچێوەی دەستەیەکی نوێدا کە هەڵگرانی بڕوانامە جیاوازەکان دەگرێتەوە.

وەزارەتەکە لە راگەیەندراوێکدا کە لەلایەن سەرۆکایەتی ئەرکانی گشتیی سوپا و دەستەی کارگێڕی و هێزی مرۆییەوە دەرچووە، روونی کردووەتەوە کە دەرگای خۆبەخشین هەڵگرانی بڕوانامەی زانکۆ، دبلۆمی دوای ئامادەیی، ئامادەیی گشتی و هاوتاکانی، سەرباری ئاستی پۆلی یانزدەهەم و کەمتریش دەگرێتەوە.

وەزارەت چەند مەرجێکی گشتیی بۆ وەرگرتن دیاری کردووە، لە گرنگترینیان: پێویستە داواکار رەگەزنامەی کوەیتی هەبێت، تەمەنی لە 18 ساڵ کەمتریان نەبێت و لە 26 ساڵ زیاتر نەبێت، لێهاتووی تەندروستی، رەوشتبرزی و رەفتارچاکی هەبێت.

ئاماژەی بەوەش کردووە کە ماوەی خولی ئامادەکردنی پلەدارانی بێ ئەفسەر چوار مانگ دەبێت، لە کاتێکدا خولی سەربازانی ئاسایی سێ مانگ دەخایەنێت، بەپێی بڕوانامەی زانستیش پلەی سەربازی دیاری دەکرێت؛ لە پلەی وەکێل ئەفسەرەوە بۆ هەڵگرانی بڕوانامەی دکتۆرا، تا دەگاتە پلەی سەربازی ئاسایی بۆ هەڵگرانی پۆلی هەشتەم و کەمتریش.

لێپرسراوێكی دەم پارتی دەڵێت، دەبێت یاسای چوارچێوە لە مانگی ئەیلولدا بكەوێتە بواری جێبەجێكردنەوە و قۆناغی جێبەجێكردنەوە.

تەییب تەمەل، جێگری هاوسەرۆكی گشتیی دەم پارتی ڕایگەیاند، ئەگەر یاسای چوارچێوە لە مانگی ئابدا لە پەرلەمانەوە پەسەند بكرێت، دەبێت لە مانگی ئەیلولدا بكەوێتە بواری جێبەجێكردنەوە.

ئاشكراشیكرد، چاوەڕوان دەكرێت ڕەشنووسی یاسای چوارچێوە لەم هەفتەیەدا لەلایەن ئاكپارتییەوە رادەستی سەرۆكایەتیی پەرلەمان بكرێت و دواتر لە رۆژانی سێشەممە یان چوارشەممەدا رەوانەی كۆمیسیۆنی داد بكرێت، بەو هیوایەی لە رۆژی هەینیدا لە لێژنەی گشتیی پەرلەماندا دەنگی لەسەر بدرێت و پەسەند بكرێت و پاش ئیمزاكردنی لەلایەن سەرۆك كۆمارەوە، ڕۆژی جێبەجێكردنی دیاری بكرێت.

جێگری هاوسەرۆكی دەم پارتی ئاماژەی بەوە كرد، تا ئێستا هیچ پێشنووسێك ڕادەستی ئەوان نەكراوە، جەختیشی كردەوە ئەگەر هەلومەرجی ئۆجەلان چاك نەكرێن، زۆر ئەستەم دەبێت پڕۆسەی ئاشتی بەرەو پێشەوە بچێت.

ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز رایگەیاند، دوای هێرشی حوسییەکانی یەمەن بۆسەر دامەزراوە نەوتییەکانی سعودیە و ئاڵۆزتربوونی رەوشەکە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، هاتوچۆی بازرگانی سەرباری گەروی هورمز، لە گەروی باب مەندەبیش کەمیکردووە.

رۆیتەرز ئاماژەی بەوەشکردووە، زانیارییەکان دەرخەری ئەوەن کە لە یەکشەممەی رابردوودا، تەنها 11 کەشتی بە گەروی باب مەندەبدا تێپەڕیون، ئەمەش نزمترین رێژەی ئەم چەند مانگی رابردووە، کە گەروەکە بەخۆیەوە بینیویەتی.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، هاتوچۆی کەشتییەکان بە دەریای سوردا و لەنزیک کەناراوەکانی یەمەن، لە هەفتەی رابردووەوە، لەلایەن حوسییەکانی یەمەنەوە ئاستەنگی بۆ دروستکراوە و ئەوەش وەک هەوڵێکی هاوپەیمانەکانی ئێرانە لەو ناوچانە بۆ رێگریکردن لە هەناردەکردنی نەوتی سعودیە.

ئەوەشی خستوەتەڕوو، رێگری حوسییەکان و هەبوونی کێشەی بەردەوام لە گەروی هورمزدا، بوونە هۆی ئەوەی تاکو هەفتەی رابردووش، نرخی نەوت لە بەرزترین ئاستەکانی خۆیدا بێت.

ماڵپەڕی "ئەکسیۆس" بڕیارەکەی دۆناڵد ترەمپ بۆ راگرتنی هێرشەکانی سەر ئێران ئاشکرا دەکات و رایدەگەیەنێت، بڕیارەکە دوای پێشنیازی راستەوخۆی فەرماندەی سێنتکۆم هاتووە.

ماڵپەڕی "ئەکسیۆس"ـی ئەمریکی ئاشکرایکرد، ئەدمیراڵ براد کۆپەر، فەرماندەی فەرماندەییی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم'، رێنمایی داوە بە راگرتنی بۆردومانەکانی ئەمریکا لە دەوروبەری گەروی هورمز، بەو پێیەی هێرشەکان کاریگەرییەکی ئەوتۆییان نەماوە..

دوو سەرچاوەی ئاگادار بە ئەکسیۆسیان راگەیاندووە، پێشنیازەکەی فەرماندەی سێنتکۆم و راوێژکارانی دیکە، کاریگەریی راستەوخۆیان هەبووە لەسەر بڕیارەکەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا بۆ هەڵپەساردنی هێرشەکان بۆ سەر ئێران، ئەمەش نیشانەی دانپێنانی راوێژکارە سەربازی و مەدەنییەکانی ترەمپە بە بوونی سنورێک بۆ ئەنجامەکانی کردەی سەربازی، بەتایبەت ئەو هەڵمەتانەی کە پشتیان بە هێزی ئاسمانی بەستووە.

لەم بوارەدا، ترەمپ دوای کۆبوونەوەی لەگەڵ راوێژکارە باڵاکانی و فەرماندە سەربازییەکان و خستنەڕووی پلانی ئۆپراسیۆنەکان، بۆ یەکەمجار لە دوای دوو هەفتە رێنمایی دایە سوپای ئەمریکا بۆ وەستاندنی بۆردومانەکان بۆ سەر ئامانجەکانی ئێران و ناوچەی گەروی هورمز.

بەپێی زانیارییەکانی سەرچاوەکان، ترەمپ لە رۆژانی پێش کۆبوونەوەکەدا مەیلی بەرەو دەستپێکردنەوەی ئۆپراسیۆنی سەربازیی فراوان بووە، بەڵام هەڵوێستی لە ئێوارەی پێنجشەممەوە گۆڕانی بەسەردا هات و رۆژی هەینی بڕیاری کۆتایی دا بە راگرتنی هەڵمەتی بۆردومانەکان لە گەروی هورمزدا.

ناتانیاهۆ روخانی رژێمی تاران دەکاتە مەرجی کۆتاییهاتنی جەنگ و هۆشداریی وەڵامدانەوەی "جەرگبڕ" دەدات، سوپای ئێرانیش جەخت لە فراوانکردنی رووبەری جوگرافیی جەنگەکە دەکاتەوە ئەگەر هێرشە ئاسمانییەکان بەردەوام بن.

بنیامین نتنیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل هۆشدارییەکی توندی دایە تاران و رایگەیاند، هەر هێرشێکی ئێران بۆ سەر ئیسرائیل، چ بە شێوەیەکی راستەوخۆ بێت یان لە رێگەی گروپە هاوپەیمانەکانییەوە رووبەڕووی وەڵامدانەوەیەکی زۆر "توند و جەرگبڕی" ئیسرائیل دەبێتەوە و جەختی کردەوە ئەنجامدانی کارێکی لەو شێوەیە "هەڵەیەکی زۆر مەترسیدار" دەبێت لەلایەن ئێرانەوە.

لە چاوپێکەوتنەکەیدا لەگەڵ تۆڕی "فۆکس نیوز"، ناتانیاهۆ رایگەیاند: "جەنگ بە دوو رێگە کۆتایی دێت؛ یان بە روخانی رژێمی ئێران، یانیش کاتێک ئێران باجی تەواوی ئەو کارانە دەداتەوە کە لە ناوچەکەدا ئەنجامی داون." ئاماژەی بەوەش کرد تاران تەواوی دراوسێیەکانی کردووەتە ئامانج و سەقامگیریی ناوچەکەی تێکداوە.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئەوەشی راشیگەیاند: "تەماشابکەن ئێران بێ چەکی ئەتۆمی چی دەکات! تەنها خەیاڵی ئەوە بکەن ئەگەر بێت و ببووایە بە خاوەنی چەکی ئەتۆمی چی دەکرد؟"

ئەم لێدوانانەی ناتانیاهۆ هاوکات بوون لەگەڵ هۆشداریی سوپای ئێران بەرانبەر واشنتۆن؛ لەلای خۆشیەوە، وتەبێژی سوپای ئێران رایگەیاند: "ئەگەر ئەمریکییەکان جارێکی تر بکەونە تەڵەی ئیسرائیلەوە و سوور ببن لەسەر بەردەوامبوونی جەنگ و هێرشە ئاسمانییەکان، ئەوا رووبەری جەنگەکە لە رووی جوگرافییەوە زۆر فراوانتر دەبێت."

میدیاکانی ئێران بڵاویانکردەوە، ئەمڕۆ کەشتییەکی نەوتهەڵگر لە گەروی هورمز، دوای ئەوەی لەو رێڕەوە دەرچووە کە لەلایەن دەسەڵاتدارانی تارانەوە دیاریکرابوو، تووشی تەقینەوە بووە.

بەپێی ئاژانسی "تەسنیم"ـی ئێرانی، کەشتییەکە بەهۆی بەرکەوتنی بە مینێکی دەریایی تەقیوەتەوە، دوای ئەوەی بەپێی رێنماییەکان نەجووڵاوەتەوە.

ئاژانسەکە ئاماژەی بەوەش کردووە، تاران پێشتریش چەندین جار ئاگاداری داوەتە کەشتییەکان کە لە رێڕەوە دیاریکراوەکان دەرنەچن، بەپێچەوانەوە خۆیان بەرپرسیار دەبن لە هەر روداوێک.

ئەم روداوە دوای ئەوە هات کە تاران رایگەیاند، هێرشەکانی بۆ سەر وڵاتانی ناوچەکە هەڵپەساردووە، ئەوەش دوای راگرتنی هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر خاکی ئێران.

لەو وتەبێژی سوپای ئێران ئاشکرایکرد، "چونکە ستراتیژیی ئەوان لەسەر بنەمای وەڵامدانەوەی هاوشێوەیە، دوای ئەوەی ئەمریکییەکان هێرشەکانیان راگرت، ئەوانیش کردەوە تۆڵەسێنەرەوەکانیان راگرت."

سەرەڕای هێوربوونەوەی رێژەیی هێرشەکان، مینە دەریاییەکان بوونەتە گەورەترین ئاستەنگ لەبەردم ئاساییبوونەوەی جووڵەی دەریایی، بەپێی خەمڵاندنەکانی ئەمریکا، هەزاران مینی دەریایی جۆراوجۆر لەم رێڕەوە سەرەکییەی بازرگانی و وزەی جیهاندا چێنراون.

ئێران وەك وەڵامێك بۆ راگرتنی هێرشەكانی ئەمریكا لە دوو شەوی رابردوودا، ئۆپراسیۆنە سەربازییەكانیان راگرت.

هاوكات میدیا ئەمریكییەكان ئاشكرایان کرد كە دۆناڵد ترەمپ لە ترسی كەمبوونەوەی موشەكی پاتریۆت بڕیاری داوە هێرشەكان پەرە پێ نەدات.

وتەبێژی سوپای ئێران ئاماژەی بەوە كرد، كە ستراتیژی وڵاتەكەی لەم قۆناغەی شەڕدا تەنها وەڵامدانەوەی هاوشێوە بووە، هەر بۆیە دوای ئەوەی ئەمریكا بۆردومانەكانی راگرت، تارانیش بڕیاری دا ئۆپراسیۆنەكانی دژی بنكەكانی ئەمریكا بوەستێنێت.

لەلایەكی ترەوە، چەند دەزگایەكی راگەیاندنی ئەمریكا بڵاویان كردەوە، كە دۆناڵد ترەمپ لەم قۆناغەدا بڕیاری داوە هێرشە سەربازییەكان بۆ سەر ئێران بوەستێنێت.

بەپێی راپۆرتەكان، ئەم بڕیارەی ترەمپ رۆژی هەینی و دوای ئەوە هات كە لێپرسراوانی سەربازیی وڵاتەكەی نیگەرانییان دەربڕی لە كەمبوونەوەی كۆگاكانی موشەكی بەرگریی پاتریۆت