رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
وتەبێژی بزووتنەوەی حەماس رایگەیاند پابەندن بە جێبەجێکردنی قۆناغی یەکەمی رێککەوتنی ئاگربەست لەگەڵ ئیسرائیل بە تەواوی و نایانەوێت هیچ بیانویەک بدەنە ئیسرائیل بۆ دەستپێکردنەوەی ئۆپراسیۆنەکان.
ئەمڕۆ هەینی، حازم قاسمی وتەبێژی حەماس لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی ئەلعەرەبییە ئاماژەی بەوەکرد، هەندێک قۆناغی ئەو پلانەی کە دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا پێشنیازی کردووە، هێشتا پێویستی بە گفتوگۆ کردنە لەگەڵ ناوبژیوانان.
دەشڵێت؛ حەماس دەستیکردووە بە جێبەجێکردنی قۆناغی یەکەم و هاوکارە لەگەڵ هەموو لایەنەکان بۆ پاراستنی ئاگربەستەکە و وەک حەماس ئامادەن وازبهێنن لە هەر رۆڵێکی جێبەجێکردن یان ئیداری لە غەززە بەمەبەستی دابینکردنی بنەمایەکی سەقامگیر بۆ رێگریکردن لە گەڕانەوە بۆ شەڕ.
وتەبێژەکەی حەماس جەختیکردوەتەوە کە نایانەوێت، هیچ بیانوویەک بدەنە ئیسرائیل بۆ دەستپێکردنەوەی ململانێکان، لەبارەی پرسی چەکدانانیشەوە وتویەتی؛ ئەم پرسە لە چوارچێوەی دانوستانی ناوخۆیی فەلەستین تاوتوێ دەکرێت.
ناوبراو چەکەکانی حەماسی بە "ئامرازێکی بەرگریی شەرعی" وەسف کرد و ئاماژەی بەوەکردوە؛ ئەوان بەرپرسیارێتی نیشتیمانیان لە ئەستۆدایە و لە ئێستادا کار بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێکی گونجاو دەکەن.
ئەم قسانەی وتەبیێژەکەی حەماس لە کاتێکدایە، لەدوای ئاڵوگۆڕکردنی بارمتەکان، بڕیارە بەم نزیکانە کۆبوونەوەیەکی هەمەلایەنە لە قاهیرە بە بەشداری زۆربەی گرووپە فەلەستینییەکان، لەوان فەتح و حەماس بەڕێوەبچێت بۆ بڕیاردان لەسەر داهاتووی کەرتی غەززە و کۆتاییهێنان بە ناکۆکییە سیاسییەکان، کە مەبەست لەم کۆبوونەوەیە پلاندانان بۆ قۆناغی دوای شەڕ و باسکردنە لە داهاتووی فەلەستین.
پێگەی بی بی سی بەریتانی بڵاویکردوەتەوە، بەرپرسانی باڵای ئەمەریکا رایانگەیاندوە کە تیمێکی سەربازی ئەمریکی، کە لە 200 کەس پێکدێن لە نزیکی غەززە جێگیر دەکرێن بۆ چاودێریکردن و جێبەجێکردنی ئاگربەستی نێوان ئیسرائیل و بزووتنەوەی حەماس.
یەکێک لە بەرپرسە باڵاکان دەڵێت: "لە سەرەتادا 200 کەس جێگیر دەکرێن، ئەرکیان چاودێریکردن و دڵنیابوونەوە دەبێت لەوەی کە رێککەوتنەکە لەلایەن هیچ لایەنێکیانەوە پێشێل نەکرێت".
گەرچی بەتەواوەتی دیار نییە، بەڵام پێدەچێت ئەو هێزەی ئەمەریکا لە میسر یاخود لە ئیسرائیل جێگیر بکرێن.
بە وتەی بەرپرسێکی باڵای سەربازی ئەمریکا، تیمەکە ئەو ئەفسەرە سەربازیانە لەخۆدەگرێت کە لە وڵاتانی میسر، قەتەر، تورکیا و ئیماراتن، جەختیشیان لەوە کردوەتەوە کە هیچ هێزێکی ئەمریکی ناچێتە ناو کەرتی غەززە.
ئەمە لە کاتێکدایە بەگوێرەی ئەو گرتە ڤیدۆیانەی بڵاوکراونەتەوە، هێزەکانی ئیسرائیل بەرەبەیانی ئەمڕۆ دەستیان بەکشانەوە کردوە و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکاش رایگەیاند، پێویستە رۆژی دووشەممە یان سێشەممە بارمتە ئیسرائیلییەکان ئازاد بکرێن و رەنگە خۆشی سەردانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بکات بۆ ئیمزاکردنی رێککەوتنەکە.
ئەنجوومەنی سەرۆکایەتیی "مەسەدە" (مەجلیسی سوریای دیموکرات) رایگەیاند، لامەرکەزییەت بنەمای سەرەکی سەقامگیرییە لە سوریا، جەختیشی کردەوە کە هەڵبژاردنەکانی ئێستا گوزارشت لە گەل ناکەن و ژنان پەراوێز خراون.
ئەنجوومەنەکە نیگەرانی خۆی لەسەر پێشێلکارییەکانی رێککەوتنی 10ی ئازاری 2025 دەربڕی و هۆشداری دا لەوەی دواکەوتنی جێبەجێکردنی، هەڕەشە لە چارەسەرێکی نیشتمانی دەکات.
داوایشی کرد کە حکومەتی سوریا هەڵبژاردنی شەفاف و نوێنەرایەتی دادپەروەرانە بۆ ئەنجوومەنی گەل ئەنجام بدات و کۆنفرانسێکی نیشتمانی گشتگیر ببەسترێت بۆ داڕشتنی چارەسەرێکی سیاسی.
کۆبوونەوەکە جەختی لەوە کردەوە کە لامەرکەزییەت بنەمای سەرەکی سەقامگیرییە لە سوریا، و هەر فۆرمولەیەکی سیاسی، کە ئەم بنەمایە لەخۆ نەگرێت، سەقامگیرییەکی هەمیشەیی دابین ناکات، داوایان کرد لامەرکەزییەت لە هەموو قۆناغە دەستوری و گواستنەوەکاندا جێبکرێتەوە.
کەناڵی 12ی ئیسرائیلی، ئەمڕۆ هەینی، وردەکاریی نوێی لەبارەی سەردانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، بۆ ئیسرائیل ئاشکرا کرد.
بەپێی زانیارییەکان، "ترەمپ کاتژمێر 9:20ی بەیانی رۆژی دووشەممە، لە جەژنی 'سیمحات تۆرە'، دەگاتە فڕۆکەخانەی بن گۆریۆن، لەوێ پێشوازی لێدەکرێت و پاشان وتارێک لە کنیست (پەرلەمانی ئیسرائیل) پێشکەش دەکات." هەروەها، ئاماژە بەوەشکرا کە "دوای وتارەکەی لە کنیست، بێ هیچ کۆبوونەوە یان رێوڕەسمێکی تایبەت دەڕوات."
پێش سەردانەکەی ترەمپ، دۆخێکی ئامادەباشی و چاوەڕوانی لە ئیسرائیل باڵی کێشابوو، بەتایبەتی لەلایەن خێزانەکانی بارمتەکانەوە، بەهۆی رۆڵی گەورەی ناوبراو لە گەیشتن بە رێککەوتنی ئاگربەست. خێزانەکانی بارمتەکان شەوی رابردوو نامەیەکیان بۆ ترەمپ ناردبوو، تێیدا داوایان لێکردبوو وتارێک لە گۆڕەپانی بارمتەکان "هاتۆڤیم" پێشکەش بکات: "شانازییەکی گەورە دەبێت ئەگەر لە سەردانەکەی داهاتووت بۆ ئیسرائیل رازی بیت بە کۆبوونەوە لەگەڵمان. ئەمە ڕەنگە یەکێک بێت لە گەورەترین نیشانەکانی پشتیوانی لە مێژووی ئیسرائیل بۆ دۆست و هاوپەیمانێک."
سەردانی میسر و ئیسرائیل:
پێشتر، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاندبوو کە سەردانی میسر دەکات بۆ ئامادەبوون لە رێوڕەسمی ئیمزاکردنی رێککەوتنی کۆتاییهێنان بە جەنگ لە کەرتی غەززە. ترەمپ بە رۆژنامەنووسانی لە واشنتۆن راگەیاند: "جەنگمان لە غەززە کۆتایی پێهێنا... هەوڵ دەدەین بارمتەکان لە رۆژی دووشەممە یان سێشەممە بگەڕێنینەوە... ئەم رۆژە، رۆژێکی خۆش دەبێت."
وتیشی: "هەوڵ دەدەین سەردانی ناوچەکە بکەین و کار لەسەر دیاریکردنی کاتەکەی دەکەین... سەردانی میسر دەکەین، لەوێ رێککەوتنەکە بە رەسمی واژۆ دەکرێت."
پێش ئەم لێدوانە، عەبدولفەتاح سیسی، سەرۆکی میسر، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ ترەمپ ئەنجام دابوو. وتەبێژی رەسمی سەرۆکایەتی میسر رایگەیاندبوو کە سیسی پیرۆزبایی لە ترەمپ کردووە بۆ سەرکەوتنی هەوڵە چڕوپڕەکانی لە راگرتنی جەنگ لە کەرتی غەززە، و سوپاسی گەورەی خۆی بۆ سەرۆکی ئەمریکا و گرنگیدانی بە کۆتاییهێنان بە جەنگەکە دەربڕیوە.
لەلای خۆیەوە، ترەمپ دڵخۆشی زۆری خۆی بەم دەستکەوتە مێژووییە و دۆستایەتی پتەوی لەگەڵ سیسی دەربڕی، ئاماژەی بەوەدا کە لە رۆژانی رابردوودا چاوەکان لەسەر میسر بوون بۆ بەدواداچوونی گەشەپێدانی دانوستانەکانی شەرم ئەلشێخ و گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتاییهێنان بە جەنگ لە کەرتی غەززە. سەرۆکی میسر لەم ڕووەوە ئاماژەی بەوەدا کە گەیشتن بە رێککەوتنەکە دەستکەوتێکی مێژووییە و دووپاتیشی کردەوە کە ترەمپ شایستەی وەرگرتنی خەڵاتی نۆبڵی ئاشتییە.
دوای چەند کاتژمێرێک لە هێرشێکی ئاسمانی ئیسرائیل بۆ سەر گەڕەکی سەبرە لە باشوری شاری غەززە، کە شەوی پێنجشەممە رویدا و بووە هۆی کوژرانی چوار کەس و بێسەروشوێنبوونی 40 کەسی دیکە، ئەمڕۆ هەینی سوپای ئیسرائیل رایگەیاند کە ئاگربەست لە غەززە لە شەوی رابردووەوە چووەتە بواری جێبەجێکردنەوە.
رادیۆی سوپای ئیسرائیل بڵاوی کردەوە کە هێرشە ئاسمانییەکان وەستاون. هەروەها، سوپای ئیسرائیل رونیشی کردەوە کە "هێزەکانی بەم زووانە کشانەوەیان بۆ ئەو هێڵە زەردەی دیاریکراوە دەستپێدەکەن."
"جەنگ کۆتایی هات"
ئەم راگەیاندنە دوای ئەوە هات کە خەلیل حەییە، سەرۆکی دانوستانکارانی حەماس، کە مانگی رابردوو لە هەوڵێکی تیرۆرکردن لە دەوحە رزگاری بوو، دوێنێ پێنجشەممە رایگەیاند کە حەماس "زەمانەتی لە نێوەنگیرەکان و لە ئیدارەی ئەمریکاوە وەرگرتووە کە هەموویان دووپاتیان کردووەتەوە کە جەنگ بە تەواوی کۆتایی هاتووە."
لەلایەکی دیکەوە، شۆش بەدرەسیان، وتەبێژی حکومەتی ئیسرائیل، دوێنێ رایگەیاندبوو کە "رێککەوتنەکە تەنها لە ماوەی 24 کاتژمێردا دوای پەسەندکردنی لەلایەن حکومەتەوە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە."
خەلیل حەییە، سەرۆکی وەفدی دانوستاندکاری بزوتنەوەی حەماس، ئەمڕۆ لە لێدوانێکدا رایگەیاند کە گەیشتوونەتە ڕێککەوتنێک کە کۆتایی بە جەنگی غەززە دەهێنێت و کشانەوەی هێزەکانی ئیسرائیل لە کەرتی غەززە لەخۆدەگرێت.
حەییە لە لێدوانەکەیدا جەختی لەسەر رۆڵی وەفدەکەی حەماس کردەوە و وتی: "پیاوان بووین لەسەر مێزی دانوستاندنەکان." هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە "جەنگێکمان ئەنجامدا کە جیهان هاوشێوەی نەبینیوە."
سەبارەت بە وردەکارییەکانی رێککەوتنەکە، حەییە رونی کردەوە کە "رێککەوتنەکە داوای کۆتاییهێنان بە جەنگ و کشانەوەی ئیسرائیل دەکات." هەروەها ئاشکرای کرد کە "بە بەرپرسیارێتییەوە مامەڵەمان لەگەڵ پلانی سەرۆک ترەمپدا کرد."
سەرۆکی وەفدی دانوستاندکاری حەماس راشیگەیاند کە "گرەنتییان لە ئیدارەی ئەمریکاوە وەرگرتووە بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ." بە وتەی حەییە، "رێککەوتنەکە کردنەوەی دەروازەی رەفە لە هەردوو ئاراستەدا لەخۆدەگرێت."
لە کۆتایی لێدوانەکەیدا، خەلیل حەییە بە رەسمی رایگەیاند: "گەیشتنمان بە رێککەوتنێک کە کۆتایی بە جەنگ دەهێنێت رادەگەیەنین." هەروەها ئاماژەی بەوەدا کە "خەریکین کۆتایی بە قۆناغەکانی دیکەی رێککەوتنەکە دەهێنین."
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا رایگەیاند سزایان سەپاندوە بەسەر دەیان کەس و کەشتیی پەیوەست بە هەناردەکردنی نەوت و گاز لەلایەن ئێرانەوە، کە ژمارەیان زیاتر لە 50 کەس دەبێت.
وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا ڕۆژی پێنجشەممە رایگەیاند سزای بەسەر زیاتر لە 50 کەس و لایەن و کەشتیدا سەپاندووە کە بەشدارن لە ئاسانکاری بۆ هەناردەکردنی نەوت و گازی شل لەلایەن ئێرانەوە، ئەمەش هەنگاوێکە کە ئامانج لێی سنووردارکردنی داهاتی وزەی تارانە.
سکۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا رایگەیاندوە؛ وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا بە هەڵوەشاندنەوەی رەگەزە سەرەکییەکانی ئامێری هەناردەکردنی وزەی ئێران، رێگری دەکات لە فرۆشتنی نەوتی ئێران و رێگریش دەکات لە پارەدارکردنی تاران.
ئاماژەی بەوەشکردوە؛ “لە سەردەمی سەرۆک ترەمپدا، توانیویانە رێگری بکەن لەدابینکردنی بودجە بۆ ئەو گروپە تیرۆریستییانەی کە هەڕەشە لەسەر ئەمریکا و بەرژەوەندییەکانیان و لەلایەن ئێرانەوە هاوکاری دەکرێن"
هەسەدە هێرشێکی گروپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی دیمەشق ناوچەکانی دەوروبەری بەنداوی تشرینی پوچەڵکردەوە.
هێزەکانی سوریای دیموکرات 'هەسەدە' لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، بەیانی ئەمڕۆ گروپێک لە چەکدارانی سەر بە حکومەتی کاتی سوریا هەوڵی تێپەڕاندنی یەکێک لە خاڵەکانی هێزەکانیان داوە لە دەوروبەری بەنداوی تشرین، ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو چەکدارانە نارجۆکیان بەکارهێناوە و هەوڵیانداوە هێزەکانی هەسەدە بکەنە ئامانج و سەقامگیری ناوچەکە تێکبدەن.
ئەوەیشی خستەڕوو، هێزەکانیان دەستبەجێ وەڵامی گروپە هێرشبەرەکەیان داوەتەوە و پێکدادانی راستەوخۆ رویدا، لە ئەنجامدا یەکێک لە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی سوریا کوژرا و ئەوانی دیکەش هەڵهاتن.
هەسەدە لە راگەیەنراوەکەدا جەختدەکاتەوە، بەردەوام دەبن لە پاراستنی خەڵکەکەیان و سەقامگیری ناوچەکە.
ئیدارەی خۆسەری رایگەیاند ئازادكردنی ناوچە داگیركراوەكانی رۆژئاوای كوردستان ئەركێكی نیشتمانییە و داوا لە دیمەشق دەكات رێگە بە گەڕانەوەی ئاوارەكانی سەرجەم ناوچە داگیركراوەكان بدات.
بەڕێوبەری خۆسەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا لە ساڵیادی داگیركردنی سەرێكانی و گرێ سپی راگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە و جەختی لەوە كردەوەتەوە كە هەموو هەوڵێك دەدەن لە پێناو رزگاركردنی ئەو ناوچانەی رۆژئاوای كوردستان كە بە هۆی لەشكركێشی توركیا و چەكدارانی نزیك لەو وڵاتە داگیركراون.
لە راگەیەنراوەكەدا هاتوە ساڵی 2019 ناوچەكانی سەرێكانی و گرێ سپی لە رۆژئاوای كوردستان لە لایەن سوپای توركیا و چەكدارانی سوری نزیك لە وڵاتەوە بەهۆی بێدەنگیی نێودەوڵەتییەوە داگیركران و ژمارەیەكی زۆریش لە دانیشتوانی ئەو ناوچانە بەهۆی زەبر و زەنگی داگیركارانەوە ناچاربون زێدی خۆیان جێبهێڵن.
خۆسەری داوای لە دەسەڵاتی دیمەشق كردووە كە هەوڵەكانی بخاتەگەڕ بۆ گەڕانەوەی ئەو ئاوارانەی بە ناچاری سەرێكانی و گرێ سپی و عەفرین و چەند ناوچەیەكی تری رۆژئاوای كوردستانیان جێهێشتوە.
تۆم باراك نێردەی تایبەتی ئەمریكا بۆ سوریا دەڵێت، سەردانەكەی بۆ حەسەكە لە دژی بەرژەوەندییەكانی توركیا نەبووە.
باراك لە تۆڕی كۆمەلایەتی ئێكس بڵاویكردەوە، سەردانەكەی بۆ حەسەكە لە رۆژئاوای كوردستان لەپێناو ئاسانكاری و چاودێریكردنی جێبەجێكردنی رێككەوتنی 10ی ئادار بووە لەنێوان حكومەتی دیمەشق و هێزەكانی سوریای دیموكرات.
وتیشی، هەر دەنگۆیەك سەبارەت بەوەی سەردانەكەی بۆ زیانگەیاندن بووە بە بەرژەوەندی نیشتمانی توركیا دوورە لە راستییەوە، بەڵكو سەردانەكەی بۆ بەرژەوەندییە ستراتیژییەكانی توركیا و ئەمریكاش بووە.
باراك ئاماژەی بەوەشكرد، سەردانەكەی بۆ حەسەكە بە شەفافی كردووە، لەپێناو هەماهەنگی روبەڕوبوونەوەی تیرۆر و گەیاندنی هاوكارییە مرۆییەكان و سەقامگیری هەرێمی، كە راستەوخۆ خزمەت بە بەرژەوەندی ئەمنی و ئابوری توركیاش دەكات.
روسیا و ئێران چەند رێككەوتنێكی نوێیان لە بواری ئەتۆم و دروستكردنی وێسگەی ئەتۆمی بە بەهای 25 ملیار دۆلار ئەنجامدا و ئاماژە بەوە دەكەن، رێككەوتنەكە دەبێتە پێگەیەكی ستراتیژی و ئابوری نێوان ئەو دوو وڵاتە.
دوای ئەوەی هەفتەی رابردوو سەرۆكی دامەزراوەی وزەی ئەتۆمیی ئێران سەردانی روسیای كرد و چەند لێكتێگەیشتنێكیان ئیمزا كرد، وەفدێكی روسیا بە سەرۆكایەتی نیكۆلای ئەسپاسكی جێگری بەڕێوەبەری كۆمپانیای روس ئەتۆمی نێودەوڵەتی سەردانی تارانیان كرد و لە سەردانەكەشدا هەردوولا چەند رێككەوتنێكیان لە بواری ئەتۆمدا ئیمزا كرد.
بەپێی ئەو رێككەوتنەی روسیا و ئێران ئەنجامیان داوە، هەردوو وڵات رێككەوتوون لەسەر دروستكردنی چوار وێسگەی ئەتۆمی هەزار و 250 مێگاواتی بۆ بەرهەمهێنانی كارەبا، كە بەهاكەیان دەگاتە 25 ملیار دۆلار.
لە كۆتایی رێككەوتنەكەشدا وەفدی ئێران و روسیا ئەوەیان راگەیاند، ئەو پرۆژانە پێگەیەكی ستراتیژی و ئابوری تایبەتیان هەیە و ئەو رێككەوتنە نوێیانە رێگەخۆشكەر دەبن بۆ فراوانكردنی هاوكاری و هەماهەنگی نێوان هەردوو وڵاتەكە.
فەرەنسا رایگەیاند، پێشوازیی لە ئاگربەستی نێوان هەسەدە و هێزەكانی دیمەشق دەكات و جەختیش لە جێبەجێكردنی رێككەوتنی 10ی ئازار دەكاتەوە.
وەزارەتی دەرەوەی فەرەنسا لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، پێشوازیی لە ئاگربەستی حەوتی ئەم مانگەی نێوان هێزەكانی سوریای دیموكراتی هەسەدە و هێزەكانی سەر بە دیمەشق دەكات ، ئەوەش بە هەنگاوێكی گونجاو بۆ پاراستنی كەسانی مەدەنی ناو دەبات.
لە راگەیەنراوەكەی وەزارەتی دەرەوەی فەرەنسادا هاتووە، ئەو ئاگربەستە رێگە بۆ گفتوگۆ و دانوستانی زیاتر خۆش دەكات بە ئامانجی جێبەجێكردنی سەرجەم خاڵەكانی رێككەوتنی 10ی ئاداری ئەم ساڵ كە لە نێوان مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتی هەسەدە و ئەحمەد شەرع ، سەرۆكی كاتی سوریا ئیمزا كرا.
فەرەنسا جەختی لەوەكردوەتەوە، رێككەوتن و دانوستانی نێوان هەسەدە و دیمەشق هەنگاوێكی سەرەكییە بۆ بەدیهاتنی ئاشتی و سەقامگیریی لە سوریا و هاوكات پاریس لەگەڵ هاوپەیمانە نێودەوڵەتییەكانی بە هەموو شێوەیەك پشتیوانیی لە جێبەجێكردنی ئاشتییەكی بەردەوام دەكەن.
دەستبەجێ كاریگەرییەكانی راگەیاندنی ئاگربەست لە غەززە دەركەوتن و فەرمان دەركرا بۆ كشانەوەی سوپای ئیسرائیل لە غەززە و هێڵەكانی دواوەی جەنگ، لەسەر ئاستی جیهانیش، نرخی نەوت دابەزی.
رادیۆی سوپای ئیسرائیل بڵاویكردەوە، فەرمان كراوە بە سوپا بۆ كشانەوەی تەواوەتی لە غەززە بەرەو هێڵەكانی دواوەی جەنگ، لەگەڵ ئەوەشدا ئیسرائیل دوای راگەیاندنی ئاگربەستەكە بۆردومانی ناوەراستی خان یونسی لە باشووری غەززە كرد.
هاوكات بەپێی ئاژانسی رۆیتەرز، نرخی نەوتی برێنت بە كاریگەری رێككەوتنەكە بۆ 65 دۆلار و 74 سەنت دابەزی و نرخی نەوتی سوكی تەكساسیش بە 62 دۆلارەوە مامەڵەی پێوەكرا.
ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكانیش داوای لەلایەنەكان كرد بە تەواوی پابەندی ئاگربەستەكە بن و سەرجەم بارمتەكان ئازاد بكرێن، ئامادەییشی دەربڕی بۆ زیادكردنی هاوكارییە مرۆییەكان و بەشداریكردن لە ئاوەدانكردنەوەی غەززە.
كییەر ستارمەر سەرۆك وەزیرانی بەریتانیاش سەرباری پێشوازیكردن لە قۆناغی یەكەمی ئاگربەستەكە، داوایكرد جێبەجێكردنی ئاگربەستەكە دوانەخرێت و سەرجەم كۆت و بەندەكان لەسەر گەیاندنی هاوكارییە مرۆییەكان هەڵبگیرێن.
قۆناغی یەکەمی رێککەوتنی ئاگربەست لە غەززە راگەیەنرا و بەپێی رێککەوتنەکە لە 72 سەعاتی سەرەتادا 20 بارمەتی زیندوو لەلایەن حەماسەوە ئازاد دەکرێن و سوپای ئیسرائیلیش دەست بە کشانەوە دەکات.
سەرکردەیەکی حەماس ئاشکرایکرد، بزوتنەوەکە 20 بارمتەی زیندوو بە یەکجار ئازاد دەکات و لە بەرانبەردا ئیسرائیل زیاتر لە دوو هەزار فەلەستینی ئازاد دەکات، کە 250 کەسیان سزای زیندانی هەتاهەتاییان بەسەردا سەپێنراوە و 1700 کەسیش لە سەرەتای جەنگەکەوە کە دوو ساڵ لەمەوبەر دەستی پێکردووە، دەستگیرکراون.
سەرچاوەیەکی فەلەستینی ئاگادار لە گفتوگۆکان بە ئاژانسی فرانس پرێس رایگەیاندووە، ئەم پڕۆسەی ئاڵوگۆڕە دەبێت لە ماوەی 72 سەعاتدا لە دەستپێکی جێبەجێکردنی رێککەوتنەکە ئەنجام بدرێت، ئاماژەی بەوەشدا، رێککەوتنەکە بە رەزامەندی لایەنە فەلەستینییەکان بووە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، رێککەوتنەکە کە بە رەسمی نیوەڕۆی ئەمڕۆ لە میسر ئیمزا دەکرێت، هەروەها بەپێی رێککەوتنەکە لە پێنج رۆژی یەکەمدا رۆژانە رێگە بە 400 بارهەڵگر لە هاوکارییە مرۆیەکان دەدرێت بچنە غەززە، دواتریش ژمارەی بارهەڵگرەکان زیاد دەکرێت.
هاوکات رێککەوتنەکە رێگە بە ئاوارەکان دەدات لە باشوری کەرتی غەززەوە بۆ 'ناوەڕاست' و باکوری کەرتەکە بگەڕێنەوە، ئەم هەنگاوەش لە کاتی دەستپێکردنی رێککەوتنەکەوە جێبەجێ دەکرێت.
لەلایەکی دیکەوە، بزوتنەوەی حەماس ئاشکرایکردووە، گفتوگۆکان سەبارەت بە جێبەجێکردنی قۆناغی دووەمی پلانی ترەمپ "هەر زوو" دوای دەستپێکردنی قۆناغی یەکەم دەست پێدەکەن.
جگە لەوەش، دەستپێکردنی کشانەوەی سوپای ئیسرائیل لە کەرتەکەدا دەسپێدەکات، بەپێی ئەو هێڵەی پێشتر لەسەری رێککەوتبوون و ترەمپ نەخشەکەی بڵاوکردبووە.
هەروەها بەپێی ئەو پلانەی پێشتر کۆشکی سپی رایگەیاند و بە نەخشەیەک پشتڕاستی کردەوە کە هێڵەکانی کشانەوەی هێزەکانی ئیسرائیلی تێدا دەردەکەوێت، پڕۆسەی کشانەوە لە بەیت حانوون لە باکوری غەززە دەست پێدەکات و بە چەند شارێکی غەززەدا تێپەڕدەبێت تا دەگاتە باشوری کەرتەکە ، واتا سوپای ئیسرائیل دەبێت بگەڕێنەوە بۆ شاری رەفەح لە باشوری غەززە.
کەواتە کشانەوەی هێزەکانی ئیسرائیل بە درێژایی لە باکورەوە بۆ باشور دەبێت، بەناو ناوەندە سەرەکییەکانی دانیشتووان لە کەرتەکەدا تێپەڕ دەبێت.
جێگەی ئاماژەیە پلانی ترەمپ 20 بڕگەی لەخۆگرتبوو و بڕیاریداوە کە غەززە ناوچەیەکی بێ چەک بێت و ئاوەدانکردنەوەی کەرتەکەش ئەنجام بدرێت.