لێپرسراوێكی كۆشكی سپی رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ كراوەیە بۆ پەیوەندیكردن لەگەڵ كۆریای باكور بۆ گەیشتن بە رێككەوتنێك كە وڵاتەكە چەكی ئەتۆمی نەبێت.

لێپرسراوێكی كۆشكی سپی بە ئاژانسی هەواڵی كۆریای باشوری راگەیاندوە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە خولی یەكەمی سەرۆكایەتیدا سێ لوتكەی مێژویی لەگەڵ كیم جۆنگ ئون سەرۆكی كۆریای باكور ئەنجامدا كە نیمچە دورگەی كۆریای سەقامگیركرد و یەكێك لە رێككەوتنەكان داماڵینی چەكی ئەتۆمی بوو.

دەشڵێت، ترەمپ كراوەیە و ئامادەیە پەیوەندیەكانی لەگەڵ كیم جۆنگ ئون سەرۆكی كۆریای باكور ئاسایی بكاتەوە بۆ ئەوەی وڵاتەكە بە تەواوی ببێتە وڵاتێكی دوور لە‌ چەكی ئەتۆمی.

ئیدارەی ترەمپ لە چەند رۆژی رابردوودا چەند رێكارێكی دژ بە كۆریای باكور راگەیاند كە یەكێكیان پاداشتە بۆ ئەو كەسانەی زانیاری بدەن لەسەر حەوت هاووڵاتیی كۆریای باكور كە بەشدارن لە پاڵپشتی دارایی بەرنامە ئەتۆمی و موشەكییەكانی پیۆنگیانگ.

سەرۆكی ئۆكراین دەڵێت وڵاتەكەی بۆ بەردەوامبوون لە شەڕی دژی هێزەكانی روسیا، ساڵانە پێویستی بە 65 ملیار دۆلار هەیە.

ڤلۆدیمیر زیلینسكی سەرۆكی ئۆكراین رایگەیاند، وڵاتەكەی ساڵانە كورتهێنانی بودجەی هەیە و دەگاتە 40 ملیار دۆلار، پێویستیشیان بەوە هەیە درۆن دروست بكەن كە ئەوەش پێویستی بە 25 ملیار دۆلارە و بەو پێیەش ساڵانە پێویستیان بە 65 ملیار دۆلارە بۆ بەردەوام بوون لە شەڕی دژی روسیا.
راشیگەیاند، جگە لە دروستكردنی درۆن، پێویستیان بە بەرهەمهێنانی موشەك و چەند پێداویستییە سەربازییەكانی تریش هەیە.

وتیشی، یەكێتی ئەوروپا و ئەمریكا و ناتۆ بەردەوام پاڵپشتی ئۆكراین دەكەن و هەوڵی دابینكردنی موچەی سەربازەكانیشیان دەدەن بە هاوكاری وڵاتانی دەرەوە كە ئەوەش بەشێكی گرنگی زیادكردنی توانای بەرگری ئۆكراینە.

 

ژمارەیەک پەرلەمانتاری بەریتانیا داوا لە حکومەتەکەیان دەکەن بە رەسمی دان بە دەوڵەتی فەلەستیندا بنێت، ئەمەش فشارەکانی سەر کییەر ستارمەر زیاتر دەکات.

لە نامەیەکدا کە ئیمزای نوێنەرانی نۆ پارت و لایەنی سیاسی تێدایە و زیاتر 220 ئەندامن، کەمتر لە 24 کاتژمێر  دوای ئەوەی ماکرۆن رایگەیاند، وڵاتەکەی دان بە دەوڵەتی فەلەستیندا دەنێت، ئەو پەرلەمانتارانە داوا دەکەن بەریتانیاش بڕیاری هاوشێوەی فەرەنسا بدات.

راشیانگەیاندووە، ئێمە دان بەوەدا دەنێین کە بەریتانیا توانای بەدەستهێنانی فەلەستینێکی ئازاد و سەربەخۆی نییە، بەڵام دانپێدانانی وڵاتەکەمان کاریگەرییەکی بەرچاوی دەبێت.

فەرەنسا دەبێتە یەکەم وڵاتی گروپی حەوت و بەهێزترین وڵاتی ئەوروپییە ئەم هەنگاوە بنێت، کە ئیدانەکردنی ئیسرائیل و ئەمریکای بەدوای خۆیدا هێناوە.

کییەر ستارمەر سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، لەژێر فشاری ناوخۆیی و نێودەوڵەتیدایە بۆ داننان بە دەوڵەتی فەلەستین، لەکاتێکدا دژایەتی شەڕی بەردەوامی غەززە دەکات لە کاتێکدا ترسی برسێتی بەکۆمەڵ تەنگی بە خەڵکی غەززە هەڵچنیوە.

پاریس و لەندەن و بەرلین لە راگەیەنراوێكی هاوبەشدا داوایان کردووە، ئیسرائیل پابەندبێت بە یاسا مرۆییە نێودەوڵەتییەكان و گەمارۆی سەر هاوكارییە مرۆییەكان بۆ غەززە هەڵگرێت.

ئەو سێ وڵاتە راشیانگەیاندووە، پێویستە بەپەلە رێگە بە نەتەوە یەکگرتووەکان و رێکخراوە ناحکومییەکان برێت کارەکانیان بۆ بەرەنگاربوونەوەی برسێتی لە غەززە ئەنجام بدەن.

ئەوەشیان خستەڕوو، دەبێت دەستبەجێ ئەو کارەساتە مرۆییەی لە غەززە دروستبووە کۆتایی پێبهێنرێت.

جێگەی ئاماژەیە، پێشتریش کەنەدا ئیدانەی حکومەتی ئیسرائیلی کرد لە رێگریکردن  لە گەیاندنی هاوکارییەکان بە کەرتی غەززە و ئەو وڵاتەی بە بە پێشێلکردنی یاسا نێودەوڵەتییەکان تۆمەتبار کرد.

دادگای باڵای فەرەنسا فەرمانی دەستگیركردنی بەشار ئەسەد سەرۆكی پێشوی سوریای هەڵوەشاندەوە.

دادگاكە لە دانیشتنی ئەمڕۆیدا رایگەیاند، ئەو بڕیارەی كە پێشتر بۆ دەستگیر كردنی ئەسەد دەرچووە لەسەر بەكارهێنانی چەكی كیمیایی لە 2013دا، نادروستە.

لە تشرینی دووەمی ساڵی 2023دا، دادگاكانی فەرەنسا فەرمانی دەستگیركردنیان بۆ بەشار ئەسەد دەركرد بە تۆمەتی هاوبەشی لە تاوانەكانی دژ بە مرۆڤایەتی و تاوانەكانی جەنگ و بەكارهێنانی چەكی كیمیایی دژی خەڵكی بێتاوان كە بەهۆیەوە هەزار كەس گیانیانلەدەستدا.

دۆسیەی دادگا فەرەنسیەكە تایبەتە بە هێرشەكانی ڕۆژانی چوار و پێنجی ئابی 2013 و 21ی ئاب لە عەدرا و دوما لە نزیك دیمەشق و شارۆچكەی غوتەی ڕۆژهەڵات و رۆژئاوا كە تیایدا ئەسەد و سوپاكەی تۆمەتبار دەكات بە هاوبەشی لە تاوانەكانی جەنگ و تاوانەكانی دژ بە مرۆڤایەتی، هەرچەندە دەسەڵاتدارانی سوریا لەوكاتەدا ڕەتیانكردەوە پەیوەندییان بە هێرشەكانەوە هەبێت و یاخیبووانیان بە تاوانبار زانی.

سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت: حەماس نایەوێت لە غەززە رێككەوتن بكات و دەبێت لەناوببرێت.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە کۆنفڕاسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، حەماس نایەوێت لە غەززە بگەینە رێککەوتن، هەروەها ئامادە نییە بارمتەکان ئازاد بکات.

وتیشی، لێدوانەکەی سەرۆکی فەرەنسا کە وتی بە نیازە دان بە دەوڵەتی فەلەستین بنێت، ئەوە شتێکی بێ مانایە و هیچ بەهایەکی نییە.

ترەمپ سەبارەت بە گەیاندنی هاوکارییە مرۆییەکان بۆ کەرتی غەززە ئاماژەی بەوەکرد، قسە لەگەڵ ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەکەم و چارەسەرێک بۆ ئەو پرسە دەدۆزمەوە.

ئەوەشی خستەڕوو، حەماس نایەوێت ئاگربەست لە کەرتی غەززە ئەنجام بدرێت، بۆ پێویستە کۆتاییان پێ بهێنرێت، ئەمەش کارێکی مەترسیدارە.

لە چوارچێوەی هەوڵە دیپلۆماسییەکاندا، وەزارەتی دەرەوەی فەرەنسا رایگەیاند، ئەمڕۆ هەینی، 25ی تەممووزی 2025، کۆبوونەوەیەکی سێقۆڵی گرنگ لەنێوان ژان-نۆیل بارۆ، وەزیری دەرەوەی فەرەنسا، تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا و ئەسعەد شەیبانی، وەزیری دەرەوەی سوریا، لە پاریس بەڕێوەچوو.

لە راگەیەندراوەکەی وەزارەتی دەرەوەی فەرەنسا دا، کۆبوونەوەکە بە "زۆر راشکاو و بەرهەمدار" وەسفکراوە و لە کاتێکی "هەستیار"دا بۆ سوریا ئەنجامدراوە.

لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، لەژێر رۆشنایی "گفتوگۆ و کەمکردنەوەی گرژییەکان"، فەرەنسا، ئەمریکا و سوریا لەسەر پێویستیی جێبەجێکردنی چەند خاڵێکی گرنگ رێککەوتوون، کە بریتین لە:

دەستپێکردنی هەوڵی خێرا و جددی بۆ مسۆگەرکردنی سەرکەوتنی قۆناغی گواستنەوەی سیاسی و پاراستنی یەکێتی، سەقامگیری، سەروەری و یەکپارچەیی خاکی سوریا.

بەهێزکردنی هەماهەنگیی هاوبەش لە دژی تیرۆر بە هەموو شێوەکانییەوە و پتەوکردنی تواناکانی حکومەتی سوریا بۆ روبەڕووبوونەوەی ئاڵنگارییە ئەمنییەکان لە رێگەی دامەزراوەکانی دەوڵەتەوە.

پشتیوانیکردنی هەوڵەکانی حکومەتی سوریا بۆ گواستنەوەی سیاسی و گەیشتن بە ئاشتەوایی نیشتمانی، بەتایبەتی لە باکووری رۆژهەڵاتی سوریا و سوەیدا.

میوانداریکردنی گەڕی داهاتووی راوێژکاری لە پاریس لەنێوان حکومەتی سوریا و هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لە نزیکترین کاتدا، سەبارەت بە جێبەجێکردنی تەواوەتی رێککەوتنی 10ی ئازار.

پشتگیریکردن لە هەوڵەکان بۆ لێپرسینەوە لە ئەنجامدەرانی توندوتیژییەکان و پێشوازیکردن لە ئەنجامی راپۆرتە شەفافەکان، لەنێویاندا راپۆرتی ئەم دواییەی لیژنەی لێکۆڵینەوە سەبارەت بە توندوتیژییەکانی ناوچە کەنارییەکان.

دڵنیابوونەوە لەوەی کە وڵاتانی دراوسێی سوریا هەڕەشە بۆ سەر سەقامگیریی ئەو وڵاتە دروست نەکەن و لە بەرامبەردا، دووپاتکردنەوەی پابەندبوونی سوریا بەوەی نەبێتە هەڕەشە بۆ سەر دراوسێکانی، لەپێناو سەقامگیریی تەواوی ناوچەکە.

 

جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، وەفدی وڵاتەکەی "گفتوگۆیەکی جددی، راشکاو و ورد"ی لەگەڵ نوێنەرانی وڵاتانی ئەوروپا (ئەڵمانیا، فەڕەنسا و بەریتانیا) لە ئیستانبوڵ ئەنجامداوە، ئەمەش لە چوارچێوەی گەڕێکی نوێی راوێژکردن لەبارەی داهاتووی رێککەوتنی ئەتۆمی.

بەرپرسە ئێرانییەکە روونیکردەوە، هەردوولا بە "بیرۆکەی دیاریکراو"ەوە هاتوونەتە کۆبوونەوەکە و لەبارەی جیاوازیەکانەوە گفتوگۆیان کردووە.

ناوبراو وتیشی: "هەڵوێستە بنەڕەتییەکانی خۆمان روونکردەوە، لەنێویاندا دژایەتیکردنی ئەوەی پێی دەوترێت میکانیزمی سەپاندنەوەی خێرای سزاکان،" کە ئاماژەیە بۆ ئەو میکانیزمەی لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی ئەتۆمی ساڵی 2015دا هاتووە. هەروەها دووپاتیکردەوە کە هەردوولا لەسەر "بەردەوامیدان بە راوێژەکان لەمبارەیەوە" رێککەوتوون.

ئەم گفتوگۆیانە لەکاتێکدایە کە ئەوروپا هەوڵدەدات فشار بخاتە سەر تاران بۆ گەڕانەوەی بۆ دانوستانە ئەتۆمییە "جددییەکان"، بەتایبەت کە وادەی رێککەوتنە ئەتۆمییەکە بە رەسمی لە مانگی تشرینی یەکەمی داهاتوودا کۆتایی دێت.

دیپلۆماتکارێکی ئەوروپی دوای کۆبوونەوەکان رایگەیاندووە: "کات لەبەردەستدا نامێنێت،" و هۆشداریدا لەوەی کە بەردەوامبوونی ئەم دۆخە چەقبەستووە رەنگە وڵاتانی ئەوروپا ناچار بکات میکانیزمی سەپاندنەوەی سزاکانی نەتەوە یەکگرتووەکان دژی ئێران کارا بکەنەوە.

داواکارییەکانی ئەوروپا، نوێکردنەوەی دەرفەتی گەیشتنی پشکنەرانی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم بە دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێران و پێشکەشکردنی روونکردنەوە لەبارەی چارەنووسی نزیکەی 400 کیلۆگرام یۆرانیۆمی پیتێنراو بەڕێژەی بەرز لەخۆدەگرێت، کە دوای هێرشەکەی ئەم دواییەی ئەمریکا بۆ سەر ژێرخانی ئەتۆمی ئێران، چارەنووسی نادیارە.

ئەمە یەکەم کۆبوونەوەی فەرمی نێوان ئێران و لوتکەی ئەوروپایە لەدوای ئەو ئاگربەستەی کە کۆتایی بە رووبەڕووبوونەوەی سەربازیی نێوان ئێران و ئیسرائیل هێنا. جێی باسە، تاران لە ماوەی دوو مانگی رابردوودا گفتوگۆی ناڕاستەوخۆشی لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکاندا ئەنجامداوە و بەردەوام جەخت لەوە دەکاتەوە کە پرۆگرامە ئەتۆمییەکەی تەنها بۆ مەبەستی ئاشتیخوازانەیە.

 

کریستین کابوت، بەڕێوەبەری سەرچاوە مرۆییەکانی کۆمپانیای تەکنەلۆژی "ئەسترۆنۆمەر"، دەستلەکارکێشانەوەی خۆی پێشکەش کرد، ئەمەش دوای ئەو "ئابڕووچوونەی" کە بەهۆی گرتەیەکی ڤیدیۆییەوە لە ئاهەنگی گرووپی میوزیکی "کۆڵدپلەی" لە بۆستن بۆی دروست بوو.

لە گرتە ڤیدیۆییەکەدا، ناوبراو لە دیمەنێکی رۆمانسیدا لەگەڵ ئاندی بایڕۆن، هاوکارەکەی دەرکەوتبوو، کە چەند رۆژێک پێشتر و بەهەمان هۆکار، دەستی لە پۆستی بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیاکە کێشایەوە.

کۆمپانیای "ئەسترۆنۆمەر" لە بەیاننامەیەکی رەسمیدا پابەندبوونی خۆی بەو بەها و کەلتوورەی کە دامەزرێنەرانی دایانناوە دووپاتکردەوە و رایگەیاند: "داوا لە بەرپرسانی کۆمپانیا دەکرێت پابەندی ستانداردەکانی رەفتار و لێپرسینەوە بن، بەڵام ئەم ستانداردە لەم دواییانەدا جێبەجێ نەکراوە."

چیرۆکەکە لە کاتی ئاهەنگەکەی یاریگای "جیلیت" دەستیپێکرد، کاتێک کامێرای سەرەکی شاشەی گەورەی ئاهەنگەکە، دیمەنی پیاو و ژنێکی لە ساتێکی رۆمانسیدا گواستەوە. دەستبەجێ خانمەکە روخساری خۆی دادەپۆشێت و شوێنەکە بەجێدەهێڵێت و پیاوەکەش خۆی دەچەمێنێتەوە، ئەمەش وای لە کریس مارتن، گۆرانیبێژی سەرەکی گرووپەکە کرد بە گاڵتەوە بڵێت: "وا دیارە لە پەیوەندییەکی نهێنیدان".

گرتە ڤیدیۆییەکە بە خێرایی لە تۆڕی "تیک تۆک" بڵاوبووەوە و زیاتر لە 5.8 ملیۆن بینەری هەبوو، بەڵام دواتر بابەتەکە گۆڕا بۆ هەواڵێکی گەورە، کاتێک راپۆرتە میدیاییەکان ناسنامەی هەردوو کەسەکەیان ئاشکرا کرد کە هاوکارن و هەردووکیان هاوسەرگیرییان کردووە و لە پەیوەندییەکی نایاساییدان.

 

ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا، رایگەیاند، وڵاتەکەی بەنیازە لە مانگی ئەیلولی داهاتوودا و لە کۆبوونەوەی کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکاندا دان بە دەوڵەتی فەڵەستیندا بنێت، بەڵام پلانەکە رووبەڕووی کاردانەوە و رەخنەی تووندی ئیسرائیل و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بووەوە و ئاژانسی رۆیتەرز بڵاوی کردەوە: بڕیارەکەی ماکرۆن ئیسرائیل و ئەمریکای بەتەواوی توڕەکردووە.

ماکرۆن لە پەیامێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس، بڕیارەکەی ئاشکرا کرد و نامەیەکی ئاراستەی مەحمود عەباس، سەرۆکی دەسەڵاتی فەڵەستین کرد و تیایدا نیازی فەرەنسای بۆ دانپێدانان بە فەڵەستین و کارکردن بۆ رازیکردنی هاوبەری دیکە دووپاتکردەوە.

سەرۆکی فەرەنسا وتی: "بە پابەندبوون بە بەڵێنی مێژوویی خۆمان بۆ ئاشتییەکی دادپەروەرانە و بەردەوام لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بڕیارمدا فەرەنسا دان بە دەوڵەتی فەڵەستیندا بنێت."

بەم هەنگاوە، فەرەنسا دەبێتە یەکەم وڵاتی گەورەی رۆژئاوا کە دان بە دەوڵەتی فەڵەستیندا دەنێت، ئەمەش ئەگەری هەیە هانی وڵاتانی دیکەش بدات هەمان رێچکە بگرنەبەر.

کاردانەوەی تووندی ئیسرائیل و ئەمریکا

هەواڵەکە تووڕەیی ئیسرائیل و واشنتۆنی لێکەوتەوە. بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، بڕیارەکەی بە "پاداشتکردنی تیرۆر و مەترسی دروستکردنی بریکارێکی دیکەی ئێران" ناوبرد. لە پۆستێکدا لە تۆڕی ئێکس نووسی: "دەوڵەتێکی فەڵەستینی لەم بارودۆخەدا دەبێتە سەکۆیەک بۆ لەناوبردنی ئیسرائیل، نەک بۆ ژیانکردن لە تەنیشتیەوە بە ئاشتی."

لای خۆیەوە، ئیسرائیل کاتز، وەزیری بەرگری ئیسرائیل، هەنگاوەکەی بە "شەرمەزاری و خۆبەدەستەوەدان بە تیرۆر" وەسفکرد.

لە بەرامبەردا، مارکۆ رۆبیۆ، سکرتێری دەرەوەی ئەمریکا، رایگەیاند کە ویلایەتە یەکگرتووەکان "بە تووندی پلانی ماکرۆن بۆ دانپێدانان بە دەوڵەتی فەڵەستین رەتدەکاتەوە." رۆبیۆ وتی: "ئەم بڕیارە بێباکانەیە تەنها خزمەت بە پڕوپاگەندەی حەماس دەکات و ئاشتی دوادەخات. ئەمە زلەیەکە لە روومەتی قوربانیانی حەوتیـی ئۆکتۆبەر."

ئەمە لەکاتێکدایە کە ئیسرائیل ماوەی چەند مانگێکە لۆبی دەکات بۆ رێگریکردن لەم هەنگاوە و هۆشداری داوەتە فەرەنسا کە لە ئەگەری جێبەجێکردنیدا، رەنگە هاوکارییە هەواڵگرییەکان کەمبکاتەوە و ئاستەنگ بۆ دەستپێشخەرییە هەرێمییەکانی پاریس دروست بکات.

پێشوازی فەڵەستینی و هەڵوێستی وڵاتان

حسێن شێخ، جێگری سەرۆکی دەسەڵاتی فەڵەستین، سوپاسی فەرەنسای کرد و لە تۆڕی ئێکس رایگەیاند کە بڕیارەکەی ماکرۆن رەنگدانەوەی "پابەندبوونی فەرەنسایە بە یاسا نێودەوڵەتییەکان و پشتیوانییەتی لە مافی گەلی فەڵەستین بۆ چارەی خۆنووسین و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆمان."

پێشتریش، کەنەدا داوای لە ئیسرائیل کردبوو هەوڵی ئاشتی بدات و سەرۆک وەزیرانی ئەو وڵاتە سەرکۆنەی "شکستهێنانی ئیسرائیلی لە رێگریکردن لە کارەساتی مرۆیی خێرا لە غەززە" کردبوو و پشتیوانی خۆی بۆ چارەسەری دوو دەوڵەتی دووپاتکردبووەوە.

 

بۆ دووەم رۆژ لەسەریەک، تایلەند و کەمبۆدیا بە چەکی قورس، ناوچە سنورییەکانی یەکتر بۆردوومان دەکەن، ئەمەش لەکاتێکدایە کە داواکارییە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان بۆ ئاگربەستی دەستبەجێ بەردەوامن.

بەپێی ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز، شەڕ و پێکدادانەکان کە بە خوێناویترینی نێوان ئەودوو وڵاتە دادەنرێت لە ماوەی دەیەی رابردوودا، تا ئێستا کوژرانی لانیکەم 16 کەسی لێکەوتووەتەوە.

سوپای تایلەند رایگەیاندووە، پێکدادانەکان بەرەبەیانی ئەمڕۆ هەینی لە پارێزگاکانی "ئوبۆن راتچاتانی" و "سورین" دەستیانپێکردووەتەوە و هێزەکانی کەمبۆدیا تۆپخانە و سیستەمی مووشەکی BM-21 ی روسییان بەکارهێناوە.

 بەرپرسانی تایلەند ئاماژەیان بەوەشکردووە کە 100هەزار هاووڵاتییان لە ناوچەکانی شەڕەوە بۆ شوێنی ئارام گواستووەتەوە.

سوپای تایلەند لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە: "هێزەکانی کەمبۆدیا بە چەکی قورس و تۆپخانەی مەیدانی و سیستەمی مووشەکی BM-21 بۆردوومانێکی بەردەوامیان ئەنجامداوە." "هێزەکانی تایلەندیش بە شێوەیەکی گونجاو وەڵامیان داوەتەوە بەپێی دۆخی تاکتیکی."

هەردوو وڵات یەکتر بە دەستپێکردنی شەڕەکە لە رۆژی پێنجشەممەدا تۆمەتبار دەکەن، کە لە ناوچەیەکی سنووریی جێناکۆکدا و بە خێرایی لە شەڕە تەقەی سووکەوە بۆ تۆپبارانی قورس لە لانیکەم شەش ناوچەی جیاوازدا پەرەی سەند.

وەزارەتی تەندروستیی تایلەند بڵاویکردەوە، تا بەرەبەیانی ئەمڕۆ هەینی، ژمارەی کوژراوان گەیشتووەتە 15 کەس، کە 14 یان هاووڵاتیی مەدەنین، هەروەها 46 کەسی دیکەش برینداربوون کە 15 یان سەربازن. لە بەرامبەردا، بەرپرسێکی ناوخۆیی لە پارێزگای ئۆدار مینچی کەمبۆدیا رایگەیاندووە کە لەلای ئەوان هاووڵاتییەک کوژراوە و پێنجی دیکە برینداربوون و 1500 خێزانیش ئاوارە بوون.

گرژییەکانی نێوان هەردوو وڵات چەند کاتژمێرێک دوای ئەوە هات کە تایلەند رۆژی چوارشەممە باڵیۆزی خۆی لە کەمبۆدیا بانگکردەوە و باڵیۆزی ئەو وڵاتەشی دەرکرد، ئەمەش وەک وەڵامێک بۆ برینداربوونی سەربازێکی دیکەی تایلەندی بەهۆی مینێکەوە کە بانگەشەی ئەوە دەکرێت لەلایەن هێزەکانی کەمبۆدیاوە چێنرابێت، بەڵام کەمبۆدیا ئەو تۆمەتانە رەتدەکاتەوە.

لەبەرامبەر پەرەسەندنەکاندا، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، کە هاوپەیمانێکی دێرینی تایلەندە، داوای "راگرتنی دەستبەجێی دوژمنایەتییەکان و پاراستنی هاووڵاتیانی مەدەنی و چارەسەری ئاشتیانە"ی کرد.

هەروەها، ئەنوەر ئیبراهیم، سەرۆک وەزیرانی مالیزیا و سەرۆکی ئێستای کۆمەڵەی نەتەوەکانی باشووری رۆژهەڵاتی ئاسیا (ئاسیان)، رایگەیاند کە قسەی لەگەڵ سەرکردەکانی هەردوو وڵاتدا کردووە و هانیداون بۆ دۆزینەوەی رێگەچارەیەکی ئاشتیانە.

ئەمڕۆ هەینی، لە ویلایەتی راجستانی رۆژئاوای هیندستان و لە ئەنجامی روخانی سەقفی بینای قوتابخانەیەکدا، لانیکەم چوار منداڵ گیانیانلەدەستدا و 17ـی دیکەش برینداربوون.

بەپێی زانیارییەکانی میدیاکانی ناوخۆی هیندستان، روداوەکە لە گوندی پیپلۆدی لە ناوچەی جەلاوار رویداوە و هێشتا ژمارەیەک قوتابی لەژێر داروپەردووی بینا رووخاوەکەدا گیریانخواردووە.

ئەفسەرێکی پۆلیسی ناوچەکە کە نەیویستووە ناوی ئاشکرا بکرێت، بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاندووە، بینای قوتابخانەکە کۆن بووە و ئەگەری هەیە هۆکاری روخانەکە بۆ بارانبارینی بەخوڕی ئەم دواییانەی ناوچەکە بگەڕێتەوە.

مادان دیلاوار، وەزیری پەروەردەی راجستان، بە کەناڵی "ئاج تاک"ی هیندی وتووە: "کاتێک سەقفەکە دوای نوێژی بەیانی روخا، 25 بۆ 30 منداڵ لە پۆلەکەدا بوون."

بەپێی ڕاپۆرتە خۆجێییەکان، تا ئێستا ٣٢ قوتابی بە سەلامەتی رزگارکراون و هەوڵەکانی فریاگوزاریش بەردەوامن.

لەلایەن خۆیەوە، باجانلال شارما، سەرۆک وەزیرانی ویلایەتی راجستان، لە پەیامێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس رایگەیاند: "رێنمایی پێویست بە لایەنە پەیوەندیدارەکان دراوە بۆ دڵنیابوون لە پێشکەشکردنی چارەسەری گونجاو بۆ منداڵە برینداربووەکان."

ئاژانسی هەواڵی "پی تی ئای" لە زاری ئەفسەرێکی پۆلیسی ناوچەکەوە بەناوی ئەمیت کومار بڵاویکردەوە کە باری تەندروستی هەندێک لە منداڵە برینداربووەکان ناجێگیرە.

دیمەنی شوێنی روداوەکە:

هۆڵک هۆگن، ئەفسانەی دیاری جیهانی زۆرانبازی، لە تەمەنی 71ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.  بەپێی زانیارییەکان، هۆگن بەرەبەیانی ڕۆژی پێنجشەممە لە ماڵەکەی خۆی لە شاری کلیەر واتەری ویلایەتی فلۆریدا تووشی جەڵتەی دڵ بووە.

تیمەکانی فریاگوزاری و پۆلیس دەستبەجێ گەیشتوونەتە شوێنی رووداوەکە و هۆگن بە ئەمبوڵانس گواستراوەتەوە، بەڵام هەوڵەکان بۆ رزگارکردنی ژیانی بێسوود بوون.

کۆچی دوایی هۆگن لە کاتێکدایە کە لە ماوەی رابردوودا دەنگۆی زۆر لەسەر ناجێگیری باری تەندروستی بڵاوبووەوە، بەڵام چەند هەفتەیەک لەمەوبەر، هاوسەرەکەی ئەو دەنگۆیانەی رەتکردبووەوە کە گوایە هۆگن لەکۆمادایە و رایگەیاندبوو کە دڵی "بەهێزە" و لەژێر چاودێری پزیشکیدایە دوای ئەنجامدانی چەند نەشتەرگەرییەک. مانگی پێشتریش، دەنگۆی ئەوە بڵاوبووەوە کە هۆگن "لەسەرە مەرگدایە"، بەڵام ئەو کاتە راگەیەنرا کە تەنها کاریگەرییەکانی نەشتەرگەرییەکی ملی لەسەرە کە لە مانگی ئایاردا ئەنجامی دابوو.

هۆڵک هۆگن، کە ناوی راستەقینەی تێری جین بۆلێیە، بە یەکێک لە کاریگەرترین کەسایەتییەکانی مێژووی زۆرانبازی دادەنرێت. ئەو توانی زۆرانبازی لە وەرزشێکی ئاساییەوە بگۆڕێت بۆ نمایشێکی کات بەسەربردنی خێزانی و بینەرێکی فراوانی بۆ رابکێشێت.

لە ساڵی1996، هۆگن شۆڕشێکی لە کارەکتەری خۆیدا کرد و لە پاڵەوانەوە بوو بە کارەکتەری خراپەکار، کاتێک گروپی بەناوبانگی (nWo - New World Order)ی دامەزراند و ناوبانگێکی جیهانی زیاتری بۆ خۆیی و وەرزشەکەش بەدەستهێنا.

هۆگن لە ساڵی 2005 ناوی خرایە هۆڵی ناودارانی WWE، بەڵام لە ساڵی 2015 بەهۆی بڵاوبوونەوەی گرتەیەکی دەنگی کە تێیدا قسەی رەگەزپەرستانەی دەکرد، ناوی سڕدرایەوە. پاشان لە ساڵی2020دا بۆ جارێکی دیکە وەک ئەندامێکی گروپی nWo خرایەوە نێو هۆڵی ناوداران.

جگە لە زۆرانبازی، هۆگن بەشداری لە چەندین فیلمی سینەماییدا کردووە، دیارترینیان ڕۆڵی "سەندەرلیپس" بوو لە فیلمی "ڕۆکی  3" لە ساڵی 1982.هەروەها ئەستێرەی پڕۆگرامی تەلەفزیۆنی واقیعی "Hogan Knows Best" بوو لەگەڵ خێزانەکەیدا.

 

کیم جۆنگ ئون، سەرۆکی کۆریای باکور، لە میانەی سەرپەرشتیکردنی مانۆڕێکی سەربازیدا، داوای لە هێزەکانی وڵاتەکەی کرد کە بەوپەڕی توانایانەوە ئامادەکاری بکەن بۆ "جەنگێکی راستەقینە"

بەپێی هەواڵێک کە رۆژی پێنجشەممە ئاژانسی هەواڵی ناوەندیی فەرمی کۆریا (KCNA) بڵاویکردووەتەوە، لە کاتی مانۆڕەکەدا، کە رۆژی چوارشەممە لە شوێنێکی ئاشکرا نەکراودا بەڕێوەچوو، کیم جەختی کردووەتەوە لەوەی پێویستە سەربازان توانای "لەناوبردنی دوژمنیان لە هەموو شەڕێکدا" هەبێت.

ئاژانسە فەرمییەکەی کۆریای باکوور چەند وێنەیەکی مانۆڕەکەی بڵاوکردووەتەوە، کە لە یەکێکیاندا کیم جۆنگ ئون بە جلێکی رەشەوە دەردەکەوێت و وتار بۆ سەربازەکان دەدات. لە وێنەیەکی دیکەشدا لەگەڵ ژمارەیەک فەرماندەی باڵای سوپا، چاودێری راهێنانێکی تۆپهاوێژی دەکات کە تێیدا گوللە تۆپ بەرەو دەریا دەهاوێژرێن.

ئەم لێدوانانەی کیم و ئەنجامدانی مانۆڕەکە لە کاتێکدایە کە هاوکارییە سەربازییەکانی نێوان پێیۆنگیانگ و مۆسکۆ پەرەی سەندووە. کۆریای باکور بە پێدانی مووشەک و گوللە تۆپ یارمەتی روسیا دەدات لە جەنگی ئۆکراین دا.هەروەها ئەمە دوای ئەوە دێت کە پێشتر هەواڵی بەشداریکردنی سەربازانی کۆریای باکور لە شەڕەکانی دژی هێزەکانی ئۆکراین لە هەرێمی کورسکی روسیادا بڵاوبووەوە.

رێكخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی ئێران بە بەكارهێنانی بۆمبی هێشوی لە ناوچە مەدەنییەكانی ئیسرائیل تۆمەتبار دەكات.

رێكخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی ناسراو ئەمینستی لە راگەیەنراوێكدا ئێرانی تۆمەتبار كرد بەوەی كە لە كاتی شەڕی 12ڕۆژەی نێوان تاران و تەلئەبیب لە مانگی حوزەیرانی رابردوو، بۆمبی هێشووی ئاراستەی  ناوچە مەدەنییەكانی ئیسرائیل كردووە، ئەمەش بەپێشێلكارییەكی ئاشكرای یاسای مرۆیی نێودەوڵەتی دادەنرێت.
ئەمنستی راشیگەیاند، ئێران سێ هێرشی لەو جۆرەی ئەنجامداوە لە رۆژانی  19 و 20و 22ی حوزەیران سێ ناوچەی لە باكور و باشوری ئیسرائیل پێ كردۆتە ئامانج و  بەڵگەی پێویستیش لەو بارەوە لەبەردەستدایە.

ئیریكا گیڤارا رۆزاس، بەڕێوەبەری توێژینەوە و داكۆكی و كەمپینەكانی رێكخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی رایگەیاند، بۆمبی هێشوی چەكێكی قەدەغە كراوە، هەرگیز نابێت بەكاربهێنرێت.

رێكخراوی مافی مرۆڤی نێودەوڵەتیش لە راگەیەنراوێكدا رایگەیاندووە، سوپای ئێران لە مانگی رابردوودا موشەكی بالیستیی بەكارهێناوە كە هەڵگری كڵاوەی هێشووی بوون، ئاراستەی ناوچە چڕەكانی نیشتەجێبوونی ئیسرائیلیان كردووە.

تیمی فریاگوزاری روسیا کە بەدوای فڕۆکە بێسەروشوێنبووەکەی ئەم بەیانییەدا دەگەڕان رایگەیاند، پاشماوەی فڕۆکەکەیان دۆزیوەتەوە و پێناچێت هیچ کەسێک لە روداوەکەدا رزگاری بووبێت.

بەیانی ئەمڕۆ فریاکەوتنی روسیا رایگەیاند، فڕۆکەیەکی روسی بە 46 سەرنشینەوە دیار نەماوە.

فڕۆکەکە لە شاری خابارۆڤسکی روسیاوە بەرەو شاری تیندا لە کۆماری بلاگۆڤێشچێنسک بەرێکەوتبوو، دووجار هەوڵی نیشتنەوەی داوە، بەڵام کێشەی بۆ دروست بووە.

کۆمپانیای بەرهەمهێنی فڕۆکەکە ئاماژەی بەوەکردووە، بەر لە هەڵفڕینی فڕۆکەکە پشکنینی تەواوی بۆ کراوە و لەکاتی سەرەتای گەشتەکەشیدا هیچ ئاماژەیەکی بۆ هەبوونی گرفت نەناردووە بۆ خاڵەکانی پشکنین.

فڕۆکەکە 46 سەرنشینی تێدا بووە، کە دووانیان منداڵ و شەشی دیکەیان سەر بە تیمی فڕۆکەوانییەکە بوون.

بەپێی راپۆرتە سەرەتاییەکان لەسەر روداوەکە، پاشماوەی فڕۆکەکە بە دووری 15 کیلۆمەتر لە شاری تیندا دۆزراوەتەوە.

ئەوەشیان خستووەتە روو، پێناچێت هیچ سەرنشینێک لە روداوەکە رزگاری بووبێت.