لەسەر داوای روسیا، ئەمڕۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی سەبارەت بە رەوشی سوریا كۆدەبێتەوە.

چەند سەرچاوەیەكی دیپلۆماسی رایانگەیاند، كۆبونەوەكەی ئەنجومەنی ئاسایش تایبەت دەبێت بە رەوشی سوریا لە دوای روخانی دەسەڵاتی بەشار ئەسەد، كۆبونەوەكەش لەسەر داوای روسیا ئەنجام دەدرێت.

پێشتریش دیمتری پۆلیانسكی یاریدەدەری نێردەی روسیا بۆ نەتەوەیەكگرتوەكان رایگەیاندبوو، سەبارەت بە روداوەكانی ئەم دواییەی سوریا، روسیا داوای كۆبونەوەیەكی راوێژكاریی بەپەلەی داخراوی لە ئەنجومەنی ئاسایش كردووە.

سەرۆك وەزیرانی سوریا رایگەیاند، ئەسەد پێش هەڵهاتنی هیچ پەیوەندیەكی بە حكومەتەوە نەكردووە، باڵیوزی ئێرانیش دەڵێت ئەسەد ناچاربووە ئەو بڕیارە بدات.

محەمەد غازی جلالی سەرۆك وەزیرانی كاربەڕێكەی سوریا رایگەیاند، رۆژی یەك شەممە سوپای سوریا بە تەواوەتی لە دیمەشقی پایتەخت كشایەوە، ئەوەش وایكرد گروپە چەكدارەكان بە بێ شەڕكرن كۆنترۆڵی بكەن.

وتیشی، بەشار ئەسەد بەرەبەیانی یەك شەممە دیمەشقی بەجێهێشت و هەڵهات، بەڵام پێش هەڵهاتنەكەی هیچ پەیوەندیەكی بە حكومەتەوە نەكردووە و كەس ئاگاداری هەڵهاتنەكەی نەبووە.

هاوكات، حسێن ئەكبەری باڵیوزی ئێران لە دیمەشق رایگەیاند، ئەسەد پێش هەڵهاتنی كۆبونەوەیەكی ئەنجامداوە بەهۆی ئەوەی سوپای سوریا لە دوای كەوتنی "حمس"ـەوە هیچ بەرگرییەكی نەكردوە و لە هەموو ناوچەکان دەکشایەوە، بڕیاریدابوو دەسەڵات بە ئاشتیانە و بە بێ خوێن رشتنی زیاتر رادەستبكات.

فڕۆكە جەنگییەكانی ئیسرائیل بنكەیەكی ئاسمانیان لە دیمەشق بۆردومانكرد و ناتەنیاهۆش سوپای وڵاتەكەی راسپارد، كۆنترۆڵی ناوچەی دابڕاو لە بەرزاییەكانی جۆلان بكەن كە لەژێر چاودێری نەتەوەیەكگرتووەكاندایە، دوای ئەوەی سوپای سوریا لەو ناوچەیە كشایەوە.

بنیامین ناتەنیاهۆ، سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، رێككەوتنەكەی ساڵی ١٩٧٤ـیان لەگەڵ سوریا لەبارەی جۆلان كۆتایی پێهاتووە و سوپای سوریا لە ناوچەی دابڕاوی جۆلان كشاوەتەوە، بۆ ئەو مەبەستەش فەرمانی بە سوپای ئیسرائیل كردووە، كۆنترۆڵی ئەو ناوچەیە بكەن.

ئەوەشی خستەڕو، رێگەنادەن هیچ هێزێكی دوژمنكارانە لەسەر سنوری ئیسرائیل جێگیربێت.

هاوكات، ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویكردەوە، فڕۆكە جەنگییەكانی ئیسرائیل لە بۆردومانێكدا ژمارەیەك كۆگای چەكیان لە بنكەی ئاسمانی خلخلەی باشووری دیمەشق كردووەتە  ئامانج و پێدەچێت، ئامانجی سەرەكی بۆردومانەكە رێگریكردن بێت لەوەی ئەو چەكانە بكەوێتە دەستی گروپە چەكدارەكان.

ئۆپۆزسیۆنی سوریا دەستەی حوكمڕانی بۆ قۆناغی گواستنەوە پێكدەهێنێت و لەماوەی شەش مانگدا دەستوور بۆ راپرسی ئامادە دەكات.

هاوپەیمانی نیشتیمانی ئۆپۆزسیۆنی سوریا لە راگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەوە كردووە، لەئێستادا هاوپەیمانی نیشتیمانی كار بۆ ئەوە دەكات دەستەی حوكم بۆ قۆناغی گواستنەوە پێكبهێنێت كە هەموو دەسەڵاتێكی جێبەجێكردنی هەبێت بە بەشداری هەموو لایەنە سیاسییە نیشتیمانییەكان بەبێ‌ پەراوێزخستنی هیچ لایەنێك بۆئەوەی سوریایەكی نوێی ئازاد و دیموكرات و هەمەلایەن بنیات بنێن.

هادی بەحرە سەكردەی هاوپەیمانی نیشتیمانی ئۆپۆزسیۆنی سوریا لە پەراوێزی كۆڕبەندی دەوحە رایگەیاند، پێویستە ئەو قۆناغی گواستنەوەیەی سوریا پێیدا تێپەڕدەبێت لە ١٨ مانگ زیاتر نەبێت لە پێناو رەخساندنی كەشێكی ئارام و بێلایەن بە مەبەستی ئەنجامدانی هەڵبژاردنێكی ئازاد.

جەختیشیكردەوە، لەماوەی شەش مانگدا دەستوورێك بۆ راپرسی ئامادە دەكەن و بەپێی ئەو دەستوورە هەڵبژاردن دەكەن و هەر ئەو دەستوورەش دیاری دەكات سیستمی نوێی حوكمڕانی لە سوریا پەرلەمانی یان سەرۆكایەتی یاخود تێكەڵاو بێت، وتیشی، داوایان لە فەرمانبەرانی حكومەتی سوریا كردووە لەسەر كارەكانیان بەردەوام بن و رێگە نادرێت هیچ كەسێك ئازاریان پێبگەیەنێت.
 

گروپە چەكدارەكانی نزیك لە توركیا هێرشیانكردە سەر منبج و دێرەزور، هەسەدەش پێشڕەوی گروپەچەكدارەكان رەتدەكاتەوە و جەخت لە روبەڕووبوونەوەی هێرشەكانیان دەكاتەوە.

ئەنجومەنی سەربازی منبج لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، شەڕی شەڕڤانانی هەسەدە دژی گروپە هاوپەیمانەكانی توركیا لە منبج و دەوروبەری بەردەوامە و هەسەدە شكستی بە چەندین هێرشی ئەو گروپانە هێناوە. 

ئەوەشی خستەڕو، بە دەیان كوژراو و بریندار لە ریزی گروپە چەكدارەكان هەیە و توركیاش بە درۆن دامەزراوە خزمەتگوزاری و كارگێڕییەكانی منبجی بۆردومانكردووە.

ئەنجومەنی سەربازی منبج جەختیلەوەشكردەوە، ئەو هەواڵانەی گروپە هاوپەیمانەكانی توركیا بڵاویدەكەنەوە و گوایە سنوورێكی فراوانیان لە منبج كۆنترۆڵ كردووە، دوورە لە راستییەوە.

هاوكات ئەنجومەنی سەربازی دێرەزور لە راگەیەنراوێكدا كشانەوەی شەڕڤانان لە دێرەزوور رەتدەكاتەوە و دەڵێت هێزەكانیان بەردەوامن لە پاراستنی ناوچەكە.

 

لە دوای بەجێهێشتنی دیمەشق، بەشار ئەسەد گەیشتە مۆسكۆ و مافی مانەوە بەخۆی ئەندامانی خانەوادەكەی دەدرێت.

ئاژانسی تاسی روسیا لە زاری سەرچاوەیەكی كۆشكی سەرۆكایەتی روسیا كە بە كرملن ناسراوە ئاشكرایكردووە، لە دوای بەجێهێشتنی دیمەشق، لەئێستادا بەشار ئەسەد و ئەندامانی خانەوادەكەی گەیشتوونەتە مۆسكۆ و راستەوخۆش مافی مانەوە بە خۆی خانەوادەكەی دراوە.

پێشتر وەزارەتی دەرەوی روسیا رایگەیاندبوو، بەشار ئەسەد دوای گفتوگۆ لەلایەن لایەنە نەیارەكان دیمەشقی بەجێهێشتووە و فەرمانیشیكردووە بە ئاشتی دەسەڵات رادەست بكرێت، بەڵام روسیا بەشداری ئەو گفتوگۆیەی ئەسەد و لایەنە نەیارەكانی نەكردووە و پەیوەندییەكانیشیان لەگەڵ ئۆپۆزسیۆنی سوریا بەردەوام دەبێت.

 

لە دوای رووخانی دەسەڵاتەكەی ئەسەد و كۆنتڕۆڵكردنی دیمەشق لەلایەن گروپە چەكدارەكانی سەر بە ئۆپۆزسیۆنی سوریا، جارێكی دیکە ئاڵای شۆڕشی سوریا لە زۆربەی ناوچەكان و لەلایەن زۆرینەی سورییەكانەوە بەرز كرایەوە.

ئاڵا سەوزەکە و ئاڵا سورەکە

ئاڵاكەی شۆڕشی سوریا بە رەنگە سەوزەكەی جیا دەكرێتەوە لە ئاڵا سورەكەی  سەردەمی ئەسەد. ئاڵاكە لە سێ بەش پێكدێت كە لە سەرەوە بۆ خوارەوە بە ڕەنگی سەوز و سپی و رەش رەنگكراون و لە بەشە سپیەكەی ناوەراستدا سێ ئەستێرەی سوور هەیە. رەنگەكان مانای جیاوازیان هەیە و سێ ئەستێرە سورەكەش نوێنەرایەتی سێ ناوچە لە سوریا دەكەن ئەوانیش ناوچەكانی حەلەب و دیمەشق و دێرەزورن .

سەبارەت بە ئاڵای سوریش كە لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی ئەسەددا بەرز دەكرایەوە، لە سێ بەش پێكهاتبوو لە سەرەوە بۆ خوارەوە بە ڕەنگی سوور و سپی و رەش رەنگ كرابوو، لە بەشە سپیەكەی ناوەراستدا دوو ئەستێرەی سەوز هەبوون، كە تا درەنگانی شەوی ٧ی ئەم مانگەش ئەو ئاڵایە بە ئاڵای رەسمی سوریا دادەنرا.

مێژووی ئاڵا سەوزەكەی ئۆپۆزسیۆن دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمی سەربەخۆبوونی سوریا لە داگیركەری فەڕەنسی كە بۆ یەكەمجار لە ساڵی ١٩٣٢ لە دیمەشق بەرزكرایەوە، بەڵام دواتر لە ساڵی ١٩٥٨ لە قۆناغی یەكگرتوویی نێوان سوریا و میسر ئاڵای سوریا گۆڕا و كرا بەو ئاڵایەی لە سەردەمی ئەسەددا بەكاردەهێنرا .

ساڵی ٢٠١١، دوای هەڵگیرسانی شۆڕشی سوریا لە دژی دەسەڵاتی ئەسەد، دیسانەوە ئاڵای سەوز دەركەوتەوە و خۆپیشاندەران لە كاتی خۆپیشاندانەكاندا بەشێوەیەكی بەرفراوان لە پارێزگا جۆراوجۆرەكاندا بەكاریان دەهێنا و داوای رووخاندنی رژێمیان دەكرد.

دواتریش ئەو ئاڵایە بە رەسمی لەلایەن ئۆپۆزسیۆن و سوپای سوریای ئازادەوە بەكارهێنرا و ئەو حكومەتە كاتییەش كە ئەوكات ئۆپۆزسیۆن پێكیهێنا، ئەو ئاڵایەی كردە ئاڵای رەسمی خۆی .

لە سەرەتاكانی ئەم مانگەشدا و دوای كۆنتڕۆڵكردنی چەند شارێكی سوریا لەلایەن گروپە چەكدارەكانی سەر بە ئۆپۆزسیۆنەوە، ئاڵا سەوزەكە جارێكی تر دەركەوتەوە و بووەوە بە هێمایەک بۆ كۆنتڕۆڵكردنی ناوچەكان لەلایەن ئۆپۆزسیۆنی سوریاوە، ئەمڕۆش لە زۆرینەی ناوچەكانی سوریا و دیمەشقی پایتەخت، ئاڵاكە بەرز كرایەوە.   

بەشار ئەسەد سەرۆک کۆماری سوریا بڕیاریدابوو کە کاری سیاسی نەکات، بەڵام روداوێکی هاتووچۆ بڕیارەکەی پێ گۆڕی و وایکرد جێگای باوکی بگرێتەوە، دوای ٢٤ ساڵیش مانەوە لە پۆستی سەرۆک کۆماری سوریادا، لە ئێستادا هەڵهاتووە و چارەنوسی نادیارە.

بەشێک لە ژیاننامەی بەشار ئەسەد

بەشار ئەسەد ساڵی ١٩٦٥ لە دیمەشقی پایتەختی سوریا لەدایکبووە، باوکی کە دەکاتە حافز ئەسەد لە ساڵی ١٩٧١ بووە سەرۆک کۆماری سوریا و تا کۆتایی ژیانی لەو پۆستەدا مایەوە کە بڕوای بە دیموکراسی نەبوو، هەروەها بە شێوەیەکی توندوتیژ حوکمی وڵاتی دەکرد.

بەشار لە سەرەتای ژیانیدا نەیدەویست رێگای باوکی بگرێتەبەر و سیاسەت بکات، دەیویست کاری پزیشکی بکات و دوای تەواوکردنی کۆلێژی پزیشکی لە زانکۆی دیمەشق، رۆشتە لەندەن بۆئەوەی بەشی پزیشکی چاو بخوێنێت، هەر لەوێش هاوسەری ژیانی ناسی کە ناوی (ئەسما ئەلئەخرس)ـە.

بەشار دووەم کوڕی حافز ئەسەد بوو، کوڕە گەورەکەی کە ناوی (باسل ئەسەد) بوو بۆ جێنشینی باوکی ئامادە دەکرا، بەڵام لە مانگی ١ـی ساڵی ١٩٩٤ کوڕە گەورەکەی حافز ئەسەد بە روداوێکی هاتووچۆ لە نزیک دیمەشق گیانیلەدەستدا، دوای ئەو رووداوە، بەپەلە بەشار ئەسەد لە لەندەنەوە گەڕایەوە سوریا و وەک جێنشێنی باوکی ئامادەدەکرا، دوای مردنی باوکیشی لە ساڵی ٢٠٠٠، بەشار ئەسەد لە تەمەنی ٣٤ ساڵیدا بووە سەرۆک کۆماری سوریا.

لەسەرەتادا حکومی بەشار ئەسەد دەربارەی چاکسازییە سیاسیەکان زۆر باش بوو کە ئەو سەردەمە بە (بەهاری دیمەشق) دەناسێندرا، بەڵام لە ساڵی ٢٠٠١ جارێکی دیکە دەستگیرکردنی کەسایەتییە ئۆپۆزسیۆنەکان دەستیپێکردەوە.

دوای دەیەیەک لە حکومی بەشار ئەسەد، چەندین ئاڵەنگاری رووبەڕووی بوونەوە لەوانەش بەهاری عەرەبی کە ساڵی ٢٠١١ رویدا، کە چەند مانگێک رووبەڕووبوونەوەی چەکداری لەناو خاکی سوریادا بەردەوام بوو، بەڵام دواتر دەسوەردانی دۆستەکانی سوریا هاوکێشەکەی لە بەرژەوەندی بەشار یەکلایی کردەوە و حکومەتەکەی نەکەوت.

بەڵام چەند رۆژی رابردوودا جارێکی دیکە گروپە ناڕازییەکانی سوریا بە سەرۆکایەتی تەحریر شام دەستیان بە هێرش کردەوە و بەرەبەیانی ئەمڕۆش دیمەشق کەوت و بەشار ئەسەدی سەرۆک کۆماریش تا ئێستا شوێنی نادیارە.

سەرچاوە: بی بی سی

لەدوای روخانی رژێمی ئەسەد و کۆنتڕۆڵکردنی دیمەشقی پایتەختی سوریا لەلایەن هێزە چەکدارەکانەوە، لەئێستادا هەوڵی دۆزینەوەی بەشار ئەسەدی سەرۆکی ئەو وڵاتە دەدرێت.

بەپێی راپۆرتێکی ماڵپەڕی ئەکسیسۆی ئەمریکی، بەشار ئەسەد لە درەنگانێکی شەوی شەممەوە لەگەڵ وەزیری بەرگری حکومەتەکەی دیارنەماوە و بۆ ئەوەش چەند بۆچوونێک لەسەر دیارنەمانی هەیە، ماڵپەڕەکە بە پشتبەستن بە سەرچاوە ئیسرائیلییەکان رایگەیاندووە ئەسەد هێشتا لە سوریایە و لە شوێنی سەربازیی روسیا لە وڵاتەکەی خۆی حەشارداوە و ئەگەرێکی لاوازیش هەیە کە بە فڕۆکەی سەربازیی روسیا خاکی وڵاتەکەی بۆ لای پوتن جێهێشتووە.

هەروەها بەپێی داتاکانی ماڵپەڕ "Flight radar" دەرکەوتوە کە فڕۆکەیەکی هێڵی ئاسمانیی سوریا کە پێدەچێت بەشار ئەسەدی تیادابوبێت لە فڕۆکەخانەی دیمەشقەوە فڕیوە، سەرەتا بەرەو ناوچەی کەناراوەکانی سوریا فڕیوە، بەڵام دواتر سوڕاوەتەوە و بۆ ماوەی چەند خولەکێک بە ئاڕاستەی پێچەوانە فڕیوە، پاش کەمێکیش لە نەخشەکەدا دیارنەماوە.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی هەڵبژێردراوی ئەمریكا پەیامێكی لەبارەی رووداوەكانی سوریا بڵاوكردەوە و دەڵێت، چیتر روسیا ئارەزووی پاراستنی بەشار ئەسەدی نەماوە.

ترەمپ لە نوسینێكدا كە لە تۆری كۆمەڵایەتی تروس بڵاویكردۆتەوە دەڵێت، ئەسەد لە سوریا هەڵهاتووە، روسیاش كە پێشتر پارێزگاری لێدەكرد، چیتر ئارەزوی پاراستنی ناكات، چونكە بەرژوەندی لە سوریا نەماوە.

ترەمپ دەشڵێت، روسیا و ئێران لە ئێستادا لە رەوشێكی لاوازدان، یەكێكیان بەهۆی شەری ئۆكراین و ئەوی تریان بەهۆی ئیسرائیلەوە، بۆیە چیتر هاوكاری ئەسەد ناكەن. ترەمپ لەو نوسینەیدا داوایكردوە دەستبەجێ شەر لە سوریا رابگیرێت و دانوستانەكان دەستپێبكەن.
 

هەسەدە رەتیدەكاتەوە لە دێرەزوور كشابێتەوە و ئەنجومەنی سەربازیی ناوچەكەش دەڵێت، بەردەوامن لە ئەركەكانیان بۆ پاراستنی ئاسایشی دێرەزوور.

ئەنجومەنی سەربازیی دێرەزور لە بەیاننامەیەكدا رەتیكردوەتەوە، شەڕڤانان لە دێرەزور كشابێتنەوە و جەخت لەوەدەكاتەوە بۆ پاراستنی ئاسایشی ئەو شارە لە شوێن و ئەركی خۆیاندان.

لە بەیاننامەكەدا ئاماژە بەوەشكراوە، سەرجەم ئەو بانگەشانەی كە دەوترێت شەڕڤانانی هێزەكانی سوریای دیموكرات هەسەدە لە دێرەزور كشاونەتەوە دوورن لە راستییەوە و ئەو هێزانە لە شەشی مانگەوە بە تەواوەتیی لە دێرەزور جێگیربوون.

ئەنجومەنی سەربازیی جەختی لەوەشكردوەتەوە، ئەوان بە ئامانجی پاراستنی دانیشتوانی دێرەزور لەو ناوچەیە و رۆژئاوای روباری فورات جێگیر بوون.

گروپە چەكدارەكانی سوریا كۆنترۆڵكردنی دیمەشقی پایتەخت و كۆتایهاتنی دەسەڵاتی بەشار ئەسەدیان راگەیاند.

گروپە چەكدارەكان بڵاویانكردەوە، بەیانی ئەمرۆ بەبێ هیچ بەرەنگاربونەوەیەك چونەتە شاری دیمەشقەوە، ئاماژەیان بەوەشداوە سەردەمی تاریكی لە سوریا كۆتایی هات و سەرەتای سەردەمێكی نوێ لە وڵاتەكە دەستیپێكردووە، دواتریش لە رێی تەلەفزیۆنی رەسمی سوریاوە كۆنترۆڵكردنی شاری دیمەشق و كۆتاییهاتنی سەردەمی ئەسەدیان راگەیاند، هەروەها فرۆكەخانەی دیمەشق لەلایەن گروپە چەكدارەكانەوە كۆنترۆڵكرا و سەرجەم گەشتە ئاسمانییەكانی راگیران.

روانگەی سوریش بۆ مافەكانی مرۆڤ رایگەیاند، بەرەبەیانی ئەمرۆ بەشار ئەسەد لە رێی فرۆكەیەكەوە دیمەشقی بەجێهێشتووە و بەرەو شوێنێكی نادیار رۆیشتووە، چەند سەرچاوەیەكیش باس لە كەوتنە خوارەوەی فرۆكەكەی ئەسەد كردووە، بەڵام تا ئێستا ئەو هەواڵە پشت راست نەكراوەتەوە .

هاوكات محەمەد غازی جەلالی سەرۆك وەزیرانی سوریا رایگەیاندوە، حكومەتی سوریا ئامادەیە هاوكاری هەر سەركردایەتیەك بكات كە گەل هەڵیدەبژێرێت و ئامادەشن بۆ رادەستكردنی دەسەڵات، راشیگەیاندووە، لەگەڵ ئیدارەی ئۆپراسیۆنە سەربازییەكان لە پەیوەندیدان و رێكەوتون لەسەر گرنگیی پاراستنی دەزگا حكومییەكان.

مەڵوم كۆبانێ؛ فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات پەیامێكی سەبارەت بە رووداوەكانی سوریا بڵاوكردەوە و دەڵێت، دەرفەتێكە بۆ بنیاتنانی سەردەمێكی نوێ.

لەو پەیامەیدا كە لە تۆری كۆمەڵایەتی ئێكس بڵاویكردووەتەوە مەزڵوم كۆبانێ دەڵێت، لە ساتێكی مێژووییدا دەژین لە سوریا كە شایەتحاڵی رووخانی رژێمی ستەمكارین لە دیمەشق.

دەشڵێت، ئەم گۆڕانكارییە دەرفەتێكە بۆ بنیاتنانی سوریایەكی نوێ لەسەر بنەمای دیموكراسی و دادپەروەری كە مافەكانی هەموو سوورییەكان دەستەبەر بكات.
 

لە باكوری رۆژهەڵاتی سوریا باری نائاسایی راگەیەنرا و خەڵكی رۆژئاواش دڵخۆشن بە روخانی بەشار ئەسەد و پەیكەری حافز ئەسەد لە قامیشلۆ روخێنرا.

پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند؛ خۆبەڕێوبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا باری نائاسایی راگەیاندوە و داوای لە هاوڵاتییانی رۆژئاوای كوردستان و ئەو ناوچانە كردوە بە هەستیاریی و بەرپرسیارانە لە ئاست ئاسایش و پاراستنی ناوچەكانیاندا مامەڵە بكەن.

دوای بڵاوبونەوەی هەواڵی روخانی بەشار ئەسەد خەڵكی رۆژئاوای كوردستان بە گردبونەوە و رێپێوان دڵخۆشی خۆیان دەڕبڕی.

پەیامنێری كوردسات نیوز لە قامیشلۆ رایگەیان،د ژمارەیەك خەڵك و خۆپیشاندەر پەیكەری حافز ئەسەد باوكی بەشار ئەسەدیان لە گۆڕەپانی چوار گۆشەی ئەمنیی قامیشلۆ شكاندوە و هێناویانەتە خوارەوە و دڵخۆشن بە روخانی دەسەڵاتی ئەسەد.

هاوكات لە شاری حەسەكە لە رۆژئاوای كوردستان دانیشتوانی ئەو شارە دڵخۆشیی خۆیان بە روخانی ئەسەد دەڕبری.
 

وەزیرانی دەرەوەی پێنج وڵاتی عەرەبی و پرۆسەی ئاستانە راگەیەنراوێکیان لەبارەی رەوشی سوریا بڵاوکردەوە و رایانگەیاند، قەیرانی سوریا هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی ناوچەكە و جیهان.

وەزیرانی دەرەوەی پێنج وڵاتی عەرەبی و پرۆسەی ئاستانە راگەیەنراوێکیان لەبارەی رەوشی سوریا بڵاوکردەوە و تێیدا ئاماژەیان بەوەکرد، درێژەدان بە قەیرانی سوریا پێشهاتێكی مەترسیدارە و قەیرانی سوریا هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی ناوچەكە و جیهان.

ئەوەش خراوەتەڕوو، قەیرانی سوریا پێویستی بە چارەسەری سیاسی و راگرتنی شەڕە، هەروەها رێككەوتن لەسەر زیادكردنی هاوكارییەكان بۆ گەلانی ئەو وڵاتە.

بەپێی راگەیەنراوەکە، بۆ دەستپێكردنی پرۆسەی سیاسی دەبێت شەڕ لە سوریا رابگیرێت و پێویستە پرۆسەی سیاسی سوریا لە ئاژاوە و تیرۆر بپارێزێت.

گروپی "چەكداریی تەحریر شام" دەستپێكردنی قۆناغی گەمارۆدانی دیمەشقی راگەیاند، سوپای سوریاش لە شاری حومس كشایەوە، ئەمریكاش پێشبینی روخانی حكومەتی سوریا دەكات.

حەسەن عەبدولغەنی، فەرماندە لە گروپی چەكداری "تەحریر شام"، دەستپێكردنی قۆناغی گەمارۆدانی دیمەشقی پایتەختی راگەیاند و دەشڵێت، ئامادەنین لە ژێر هیچ بارودۆخێكدا چەكی كیمیایی بەكاربهێنن، روانگەی سوریش بۆ مافەكانی مرۆڤ بڵاویكردەوە، چەكدارانی تەحریر شام ژمارەیەك گوندی دەوروبەری دیمەشقی كۆنترۆڵكردووە و لەئێستاشدا تەنها چەند كیلۆمەترێك لە سەنتەری شاری دیمەشقەوە دوورن.

هاوكات، ئاژانسی بلومبێرگ بڵاویكردەوە، بەشار ئەسەد لە مەترسییەكی گەورە دایە و پێشنیازی گفتوگۆی لەگەڵ ئۆپزسیۆنی سوریا و نووسینەوەی دەستووری نوێ كردووە، هاوكات ئامادەیە بۆ رێككەوتن ئەگەر رێگەی پێبدرێت چەند ناوچەیەكی لەژێر دەسەڵات بمێنێتەوە، یاخود گەرەنتی دەرچوونی بە سەلامەتی لە سوریا بكرێت.

كەناڵی سی ئێن ئێنیش بڵاویكردەوە، لێپرسراوانی ئیدارەی بایدن چاودێری دۆخی سوریا دەكەن و پێشبیندەكەن لە چەند رۆژی داهاتوودا رژێمی سوریا بروخێت، دەشڵێت، وێڕای ئەوەی هێزێكی پەرتەوازە لە سوپای سوریا ماوەتەوە بۆ پارێزگاریكردن لە دیمەشق، بەڵام بەشار ئەسەد لە هیچ شوێنێك دیارنییە و پێدەچێت لە تاران بێت.

پێشتر، سەرۆكایەتی كۆماری سوریا رەتیدەكاتەوە بەشار ئەسەد دیمەشقی جێهێشتبێت و دەڵێت، ناوبراو لە دیمەشق سەرقاڵی راپەڕاندنی ئەركەكەیەتی، سەرۆك ئەركانی سوپای سوریاش دڵنیایی دەدات لە پاراستنی دیمەشق و دەڵێت، ئۆپراسیۆنەكانیان دژی تیرۆریستان بەردەوام دەبێت و ئەو ئاژاوەگێڕییەی تیرۆریستان لە هەوڵی سەپاندنیدان كۆنترۆڵی دەكەن.

ئەوەش لەكاتێكدایە، ئەمریكا و فەڕەنسا رەتیدەكەنەوە دەستێوەردان لە گرژییە ناوخۆییەكانی سوریا بكەن و وەزارەتی ناوخۆی عیراقیش دەڵێت، چاودێری دۆخی سوریا دەكەن و ئامادەكاری بۆ خراپترین ئەگەر دەكەن.