وتیشی، دیداری یەکێتی دیدارێکە بۆ نوێکردنەوەی سیاسەتی یەکێتی سەبارەت بە پڕۆسەی حکومڕانی و پەیوەندییەکان و چۆنیەتی خزمەتکردنی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان.

"ئاریان ئاگرین" بریکاری وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردنی ھەرێم لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لەگەڵ کۆمپانیای کۆنسڵ ترانسی ئیسپانی گرێبەستێکیان ئیمزاکردووە.

بە پێی گرێبەستەکە کۆمپانیاکە لە چەند قۆناغێکی جیاوازدا کۆمەڵێک ڕاپۆرت ئامادە دەکات، لە بواری ئابوری و ژینگە و کۆمەڵایەتی لە ھەرێمی کوردستان.

جەختی لەوەشکردەوە، ئەو پڕۆپۆزەڵەی پێشکەشکراوە نزیکەی ٩١٥ کیلۆمەترە و لە سێ قۆناغی سەرەکی پێکدێت، لە قۆناغی یەکەمدا خاڵی ئیبراھیم خەلیل بە خاڵی پەروێزخانەوە دەبەستێتەوە، کە تورکیا و ئێران و عێراق بە یەکەوە گرێدەدات، قۆناغی دووەم و سێیەمیش ھێڵە لاوەکییەکان دەگرێتەوە.

عوسمان سێدەری جێگری سەرۆکی لیژنەی کاروباری پێشمەرگە لە پەرلەمانی کوردستان رایگەیاند، لیژنەکەیان کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ئەنجامدا و تەوەرەی سەرەکی کۆبوونەوەکە گفتوگۆکردن بوو لەسەر ئیمزا کردنی پێشنیازە یاسای ماف و ئیمتیازاتی پێشمەرگە دێرینەکانی شۆڕشی بزوتنەوەی رزگاریخوازی کوردستان.

وتیشی، لیژنەکە بڕیاریدا بەپێی بڕگەی پێنجەم لە ماددەی ۷۸ی پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمانی کوردستان و ژمارەی یاسایی ئەندامان، پێشنیازە یاسای ماف و ئیمتیازاتی پێشمەرگە دێرینەکانی شۆڕشی بزووتنەوەی رزگاریخوازی کوردستان ئیمزا بکرێت و ئاراستەی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان بکرێت، بۆ ئەوەی لە داھاتوویەکی نزیکدا بخرێتە بەرنامەی کاری دانیشتنەکانی پەرلەمانی کوردستان.

لیژنەی باڵای بینینی مانگ لە وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی حکومەتی ھەرێمی لە ئاگادارییەکدا ئاماژەی بەوەکردووە، بەمەبەستی دیاریکردنی یەکەم ڕۆژی مانگی رەمەزانی پیرۆز، ئێوارەی سبەی ھەینی ١ی ٤ی ٢٠٢٢ لیژنەی باڵای بینینی مانگ لە دیوانی وەزارەت، بەھەماھەنگی لیژنە لاوەکییەکان لە پارێزگاکان و ئیدارە سەربەخۆکانی ھەرێمی کوردستان کۆدەبێتەوە. 

راشیگەیاندووە، بەپێی بەڵگەی شەرعی پێویست، بڕیار لەسەر دیاریکردنی یەکەم ڕۆژی مانگی رەمەزانی پیرۆز دەدەن .

میدیاکانی ھۆڵەندا بڵاویانکردەوە، کەسێکی چەکدار دەستڕێژی گولەی لە دوو ھاوڵاتی خەڵکی دێرسیمی باکوری کوردستان کردووە و لەئەنجامدا ھەردووکیان گیانیان لەدەستداوە.

ماڵپەڕی کریمێستێ-ی ھۆڵەندی بڵاویکردەوە، ڕووداوی تەقە کردنەکە لە یەکێک لە ڕێستۆرانتەکانی مەکدۆناڵد لە شاری زۆلێ لە ھۆڵەندا ڕوویداوە و کوژراوەکان برای یەکدین. 

یەکێک لە کوژراوەکان تەمەنی ٥٧ ساڵە و ئەوەی دیکەشیان ٦٢ ساڵە و بە ناوی عەلی تۆرونلار و حوسێن تۆرونلار ناسێندراون.
 
پۆلیسی ھۆڵەندا ڕایگەیاند ڕووداوی تەقەکردنەکە ئێوارەی ڕۆژی چوار شەممە ڕوویداوە  و لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکە دەستیپێکردووە.

پۆلیسی ھۆڵەندا دەڵێت "یەکێک لە قوربانییەکان ھەر لە شوێنی ڕووداوەکە گیانی لەدەستدا و ھەوڵماندا بۆ ڕزگارکردنی ئەوەی دیکە کە لە ژیاندا مابوو، بەڵام بێسوود بوو، ئەوی دیکەش ھەر لەو شوێنە گیانی لەدەستدا."

وتیشی، لە ١ی نیسانەوە لە فڕۆکەخانە و دەروازە سنوورییەکان بۆ ئەو ھاوڵاتیانەی گەشتی دەرەوەی ھەرێم دەکەن یا سەردانی ھەرێمی کوردستان دەکەن پشکنینی PCR نابێت، ئەگەر کارتی ڤاکسینیان پێبێت.

وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی لە ڕێنماییەکانیدا داوا لە مامۆستایانی ئایینی دەکات بۆ وتارەکانی پاش "نوێژی عەسر" تەنیا بڵندگۆی نێو مزگەوت مزگەوت بەکار بھێنن و وتارەکانیان تیشک بخەنە سەر "بابەتەکانی رۆحی و ئەخلاقی و پەروەردەییەکان."

ھەر لە ڕێنماییەکەدا ئاماژە بەوەش کراوە کە لە مانگی پیرۆزی ڕەمەزاندا دەبێت چێشتخانە و گازینۆ و دووکان و بازاڕەکان ڕێز لەم مانگە بگرن.

ھەرەوھا دەشڵێت "لەم مانگە پیرۆزەدا ھەموو جۆرە خواردن و خواردنەوەیەک لە دام و دەزگا فەرمییەکاندا پێشکەش ناکرێت."

وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی ئاماژەی بەوەش کردووە لە شەوانی کۆتایی مانگی رەمەزاندا دەرگای مزگەوتەکان کراوە دەبن لە ١٠ی شەوەوە تا نوێژی بەیانی بە سەرپەرشتی پێشنوێژ و وتارخوێنی مزگەوتەکان.

ڕێنماییەکانی وەزارەتی ئەوقاف بۆ مانگی ڕەمەزان:

ئەمڕۆ لە یاریگای چیا لە شاری سلێمانی، ڕێورەسمی یاری کۆتایی خولی لیژنەی تیپە میللیەکانی شاری سلێمانی بەڕێوەچوو، خولەکە بۆ ٨٢ تیپی ئاستی پلە دوو کرابۆوە.

لەدوای کۆتاییھاتنی خولەکە، شاناز ئیبراھیم ئەحمەد خەڵاتی تایبەتی بەسەر ھەردوو تیپی یەکەم و دووەمی خولەکە و یاریزانە سەرکەوتووەکاندا دابەشکرد.

شاناز ئیبراھیم ئەحمەد تێچووی خولی لیژنەی تیپە میللیەکانی شاری سلێمانی لەئەستۆ گرتبوو و ئەمڕۆ خولەکە کۆتایی ھات.

نوسینگەی تایبەتی خاتوو شاناز ئیبراھیم ئەحمەد ڕایگەیاند "ھەر لەو ڕێوڕەسمەدا، کە ژمارەیەک وەرزشکار و وەرزش دۆستان و کەسایەتی ئامادەی بوون، لیژنەی باڵای تیپە میللیەکان و یاریزانان و نوێنەری تیپە میللیەکان، پێزانینی تایبەتیان پێشکەشی خاتوو شاناز ئیبراھیم ئەحمەد کرد و سوپاسیان کرد بۆ لە ئەستۆگرتنی تێچووی ئەم خولە و پشتیوانیی و خەمخۆری بەردەوامی وەرزشکاران."

 لە رۆژی جیھانی ھۆشیاری منداڵانی ئۆتیزم، لە کەلار مەراسیمێک بەڕێوەچو و تیایدا لقی گەرمیانی کۆمەڵەی ئۆتیزمی کوردستان داوای کردنەوەی سەنتەری ئۆتیزمیان کرد، ھەروەک داوای دامەزراندنی مامۆستای پەروەردەی تایبەتیان کرد بۆ منداڵانی ئۆتیزم.

 تایبەت بەو پرسەش، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حکومەتی ھەرێم رایگەیاند، کردنەوەی  زانکۆیەکی دیکە پێویستی بە بینا و ستافی تایبەت و ھۆڵ و تاقیگە و بەشە ناوخۆیی ھەیە، بۆیە ھەرکات ھەستیانکرد لەو بوارەدا کێشەیان نییە، ئەوا زانکۆیەکی نوێ لە ھەڵەبجە دەکەنەوە.

قوباد تاڵەبانی بە بۆنەی جەژنی ئەکیتۆ، کە بە جەژنی سەری ساڵی بابلی ئاشووری ناسراوە، دەڵێت پێویستە کاربکەین بۆ پابەندبوون بە بنەماکانی دیموکراتی لەژیانی ھاوبەش و برایەتی.

جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستان پیرۆزبایی لە ئاشوری و کلدانی و سریانییەکان دەکات و بەپێویستی دەزانێت کاری پێکەوەیی ئەنجامبدرێت بۆ ئایندەیەکی گەش بۆ ھەرێمی کوردستان و ئارامی و دڵنیایی.

لە پەیامەکەی قوباد تاڵەبانیدا ھاتووە " لەم جەژنەدا، ھیوای ژیانێکی خۆش و ئایندەیەکی گەش بۆ ھەرێمەکەمان و ئارامی و دڵنیایی بۆ گەلەکەمان دەخوازین."

قوباد تاڵەبانی ڕاشیگەیاند پێویستە کار بکەین "بۆ پاراستنی ئەو دەستکەوتانەی کە گەلەکەمان لەپێناویدا خەباتی کردووە."

دەقی پەیامەکەی قوباد تاڵەبانی:

 بەبۆنەی جەژنی ئەکیتۆ، سەری ساڵی نوێی بابلی ئاشوری، گەرمترین پیرۆزبایی ئاڕاستەی خوشک و برایانی ئاشوری و سریانی و کلدانی دەکەم لەھەرێمی کوردستان و عێراق و جیھان بەگشتی.

لەم بۆنە رەسەن و دێرینەدا کە ناسنامەی مێژوویی و شارستانی گەلی سریانی ئاشوری-یە، دووپاتی دەکەینەوە کەپێویستە کار بکەین بۆ پتەوترکردنی پێکەوەژیانی ئاشتیانە و پابەندبوون بەبنەماکانی دیموکراتی لەژیانی ھاوبەش و برایەتی و کارکردنی پێکەوەیی بۆ پاراستنی ئەو دەستکەوتانەی کە گەلەکەمان لەپێناویدا خەباتی کردووە.

لەم جەژنەدا، ھیوای ژیانێکی خۆش و ئایندەیەکی گەش بۆ ھەرێمەکەمان و ئارامی و دڵنیایی بۆ گەلەکەمان دەخوازین.

قوباد تاڵەبانی 
جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران

ھەر ڕاگەیەنراوەکەدا ئاماژە بەوەشکراوە ، لەچالاکییەکداو لەلایەن نەھێشتنی تاوانی چەمچەماڵەوە لەسەر سکاڵای ھاوڵاتییەک کە دوکانی موبایلەکەی بڕدرابوو توانرا تۆمەتبارێک دەستگیربکرێت و لەکاتی دەستگیرکردنیشیدا دەستگیرا بەسەر چەند مۆبایلێکی گرانبەھادا.

پۆلیسی سلێمانی ئاشکراشيکرد ،  تۆمەتبار (ێ، د ، ا)  لەدایکبووی ٢٠٠٤ دانی بەتاوانەکەیدا ناوەو لەئێستادا بەبڕیاری بەڕێز دادوەرو بەپێی ماددەی ٤٤٣  لەیاسای سزادانی عیراقی ڕاگیراوەو لێکۆڵینەوەکان بەردەوامە.

ھاوکات ڕاشیگەیاندووە ، لەچالاکییەکی تردا لەلایەن نوسینگەی نەھێشتنی تاوانی کوردسات تۆمەتبارێک بەناوی (ە ، ح، م) لەدایکبووی ١٩٩٢ دەستگیرکرا بەتاوانی دزیکردن‌و قۆڵبڕین.

لەئێستادا تۆمەتبار بەبڕیاری  دادوەر ڕاگیراوەو لەچەند بنکەیەکی پۆلیس لەسلێمانی‌و لەشاری ھەولێریش سکاڵای لەسەر تۆمارکراوەو داواکراو بووە.

ئاماژەیان بەوەشکرد، چەند ساڵێکە پڕۆژە یاسایەکیان پێشکەش بە پەرلەمانی کوردستان کردووە بۆ رێکخستنەوەی مافەکانیان، بەڵام تا ئێستا وەڵامیان نەدراوەتەوە و بەردەوام پشتگوێ خراون.

یەکێک لە خاوەن زەوییەکانی ٨ی حەسارۆک لە لێدوانێکدا بۆ کوردسات نیوز دەڵێت، ماوەی ٢٠ ساڵە بەڵێنیان پێدەدرێت، بەڵام جێبەجێ ناکرێت و رێگەیان پێنادەن خانوو لەسەر زەوییەکانیان دروست بکەن.

 یەکێکی تریش لە خاوەنی زەوییەکان رایگەیاند، دوای سەردانی سەرۆکی حکومەت بۆ سەر زەییەکان و بەڵێنی رێگەپێدان بە دروستکردنی خانوو زەویی پێدراوە، بەڵام ئەو بەڵێنەی ئەویش جێبەجێ نەکراوە.

قاسم موتەلیبی بەڕێوەبەری گشتیی گومرگی دەروازەی نێودەوڵەتی پەروێزخان بە ئاژانسی ھەواڵی ئیرنای راگەیاندووە، لە ٢١ی ٣ی ٢٠٢١ەوە تا  ٢١ی ئاداری ئەمساڵ، بە بەھای یەک ملیار و ٢٢ ملیۆن و ٦٢٢ ھەزار دۆلار کاڵا، ھەناردەی ھەرێمی کوردستان و عێراق کراوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، زۆربەی ئەو کاڵایانەی لە ئێرانەوە ھاوردەی ھەرێم کراون، میوە و سەوزەوات و کەلوپەلی بیناسازیی بوون.