کوردستان
ناوەندی راگەیاندن و چاپەمەنی ھێزەکانی پاراستنی گەل (ھەپەگە) ئاماژەی بۆ ئەوەکرد، لەشەڕێکدا لە ناو خاکی ھەرێمی کوردستان ئەفسەرێکی پلەباڵا و ١٠ سەربازیی تورکیا کوژراون و سەربازێکی دیکەش بریندار بووە و ٢ سەنگەر و کامێرایەکی حەراریش لەناوبران. ڕاشیگەیاند، لە شاری ئامەدیش لە روبەڕوبونەوەیەکدا دوو گەریلای پەکەکە کوژران.
ماوەی چەند ساڵێکە تورکیا بنکەی سەربازی لە ھەرێمی کوردستان جێگیرکردووە و ماوە ماوە ئۆپەراسیۆن لەناو خاکی ھەرێم رادەگەیەنێت. بەھۆی بۆردوومان و شەڕی چەند ساڵەی تورکیا و پەکەکەش لەناو خاکی ھەرێم، تا ئێستا چەندین ھاووڵاتی شەھید بوون و زیاتر لە ٣٥٠ گوند لە پارێزگاکانی دھۆک و ھەولێر چۆڵکراون و سەدان بەروبوم و زەوی کشتوکاڵی جوتیاران لەناو براون.
بریکاری وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی ھەرێم سەردانی شوێنی ھێرشە موشەکییەکەی کێڵگەی غازی کۆرمۆری کرد و رایگەیاند، ھێرشەکە ھیچ زیانێکی گیانی و ماددی نەبووە و ھیچ ئەگەرێکیش بۆ کشانەوەی کۆمپانیای دانەغاز لە ئارادا نییە.
ئەحمەد موفتی بریکاری وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ھەناردەکردنی غاز بۆ وێستگەکانی بەرھەمھێنانی کارەبا بەردەوامە و لەگەڵ ھەموو ھێزە ئەمنییەکانی ناوچەکەش ژوورێکی ئۆپەراسیۆنیان پێکھێناوە بۆ لێکۆڵینەوەی ورد لە چۆنێتی رووداوەکە و ئامانجەکانی پشتەوەی.
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بەشداری شانۆگەرییەکی کرد لە پەیمانگای ھونەرە جوانەکانی سلێمانی و لەبارەی بڵاوبوونەوەی کۆلێرا بە رۆژنامەنووسانی راگەیاند، بۆ روبەڕوبوونەوەی کۆلێرا رێگەچارەی کورتخایەن و درێژخایەن ھەیە کە خۆی لە بڵاوکردنەوەی رێنمایی بۆ ھۆشیارکردنەوەی خەڵک و ھاندانی وەبەرھێنەران دەبێنێتەوە بۆ وەبەرھێنان لە پاککردنەوەی سەرچاوەکانی ئاو.
فەرزام بیدارپور جێگری سەرۆکی زانکۆی زانستە پزیشکییەکانی سنە رایگەیاند، سێ حاڵەتی دیکەی توشبون بە پەتای کۆلێرا لە مەریوان تۆمارکراوە و بەوەش ژمارەی ئەو کەسانەی گومانیان لێدەکرێت لە مەریوان توشی کۆلێرا بووبن، بۆ ١٢ کەس بەرزبووەتەوە، وتیشی، لە ھەر یەکێک لە شارەکانی سنە و سەقز و بانە و کامیارانیش یەک حاڵەتی توشبون بە پەتاکە تۆمارکراوە.
بیدارپور راشیگەیاند، بەھۆی ئەوەی زۆربەی ئەو کەسانەی توشی کۆلێرا بوون، گەشتیان بۆ ھەرێمی کوردستان کردووە، لە ئێستادا تیمێکی تەندروستی لە دەروازەی نێودەوڵەتی باشماخ جێگیرکراوە بۆئەوەی پشکنین بۆ ئەو گەشتیارانە بکەن کە نیشانەکانی پەتاکەیان ھەیە.
ئەمڕۆ دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان کۆدەبێتەوە، بە پێی بەرنامەی کاریش تەوەری یەکەم تایبەتە بە خستنەڕوو و گفتوگۆکردنی ڕاپۆرتی لێژنەی "ئاوەدانکردنەوە و وەبەرھێنان" سەبارەت بە "ھۆکاری وەستاندنی پڕۆژەکانی ڕێگەوبان و تەواونەکردنی یەکەکانی نیشتەجێبوون لە وادەی دیاریکراوی خۆیاندا" بە ئامادەبوونی وەزیری ئاوەدانکردنەوەی گفتوگۆیان لەسەر دەکرێت.
ھەروەھا تەوەری دووەمیش تایبەتە بە خوێندنەوەی دووەم بۆ پێشنیازە یاسای "بەرکارکردنی یاسای فیدراڵی ئیمزای ئەلکترۆنی و مامەڵە ئەلیکترۆنیەکان، لە ھەرێمی کوردستان.
وەزارەتی پێشمەرگە رایگەیاند، دوابەدوای سەردانی وەفدی ئەمنی عێراق بۆ ھەرێمی کوردستان و ئەنجام دانی دیدار و کۆبوونەوە، لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگە و وەزارەتی ناوخۆ، لەسەر بانگھێشتی رەسمی وەزارەتی بەرگری عێراق، ئەمڕۆ ٢٣ی حوزەیرانی وەفدێکی وەزارەتی پێشمەرگە ٢٠٢٢، گەیشتە بەغداد.
ئاماژەی بەوەشکردووە، وەفدی وەزارەتی پێشمەرگە بە سەرۆکایەتی فەریق روکن عیسا عوزێر سەرۆکی ئەرکانی وەزارەتی پێشمەرگە و ئەندامێتی ھەر دوو جێگرانی سەرۆکی ئەرکان بۆ ئیدارە و میرە، مەشق و ئۆپەراسیۆنەکان و بەڕێوەبەرایەتی پشکنینی گشتییە.
وەزارەتی پێشمەرگە راشیگەیاندووە، بڕیارە لە چەند سەعاتی داھاتوودا، وەفدەکە لەگەڵ سەرۆکی ئەرکانی وەزارەتی بەرگری عێراق و فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە ھاوبەشەکان کۆبوونەوە ئەنجام بدەن.
د. دلۆڤان محەمەد بەرێوەبەری گشتی تەندروستیی ھەولێر لەکۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، لە دوو رۆژی رابردوودا نۆ حاڵەتی گوماناوی ھەبوو دوای پشکنین دەرکەوت سەرجەمیان تووشی پەتای کۆلێرا بوون و بەمەش کۆی توشبوون بە پەتای کۆلێرا گەیشتنە ١٣ حالەت و سەرجەم ئەو نەخۆشانەش ھاوڵاتی سنوری پارێزگای ھەولێر بوونە.
وتیشی، چەندین رێکاری تایبەت گیراونەتە بەر بۆ ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی پەتای کۆلێرا.
بەرێوەبەری تەندروستیی ھەولێر داوا لە ھاوڵاتیان دەکات پابەندی رێنماییە تەندروستییەکان بن تا دوو بن لە توشبوون بە پەتای کۆلێرا.
شێخ حسێن حەمەساڵح، نوێنەری دەزگای لوتکە لە یۆنان بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، لە ڕێگەی چوون بۆ ئەوروپا و لە وڵاتی کۆسڤۆ شەڕ لە نێوان چەند گەنجێکی کورد و عەرەبدا ڕوویداوە و لە ئەنجامی شەڕەکەدا دوو کۆچبەر کوژراون و چەند کۆچبەرێکی دیکەش بریندارن.
وتیشی، یەکێک لە کوژراوەکان گەنجێکی تەمەن ٣١ ساڵی خەڵکی ھەولێرە و ھەوڵی تەواو بۆ گێڕانەوەی تەرمەکەی دەدەن.
وەزارەتی کارەبا لە حکومەتی ھەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، لێخۆشبوونی ڕێژەی لە ١٥٪ی کرێی کارەبا بۆ ھاوبەشانی کارەبا کۆتایی ھاتووە و جارێکی دیکەش درێژ ناکرێتەوە و ئەم ھەلە دوبارە نابێتەوە.
وەزارەتی کارەبا داوا لەو ھاوبەشانەی کارەبا دەکات کە قەرزاری کرێی کارەبان، کرێکەیان بدەنەوە.
بە درێژایی ٦ مانگی ڕابردوو، ئەو ھاوبەشانەی قەرزاری کرێی کارەبا بوون چەند جارێک ماوەی لێخۆشبوونی ١٥٪یان پێدرا تا کرێکانیان بدەنەوە بە وەزارەتی کارەبا.
"سەیوان عەلی" بریکاری وەزارەتی پەروەردەی ھەرێم لە کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، لەگەڵ وەزارەتەکانی ناوخۆ و کارەبا و پێشمەرگە و خوێندنی باڵا و پارێزگارەکان و ئیدارە سەربەخۆکان ھەماھەنگییان کردووە بۆ بەڕێوەچوونی تاقیکردنەوەکانی پۆلی ١٢ی ئامادەیی.
وتیشی، دوو ھەزار و ١٧٥ ھۆڵی تاقیکردنەوە ئامادەکراوە، ١٠٧ ھەزار و ١٣٠ خوێندکاریش بەشداری تاقیکردنەوەکان دەکەن.
بەپێی راگەیەندراوێکی کۆمپانیای دانە غاز ھێرشە مووشەکەکییەکەی دوێنێ بۆسەر کێڵگەی کۆرمۆر ھیچ زیانێکی نەبووە و پرۆسەی بەرھەمھێنان بەشێوەیەکی ئاسایی بەردەوامە و تەنھا دوو کارمەند بە سووکی برینداربوون و چارەسەریان بۆ کراوە و گەڕاونەتەوە سەر کار.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ھێزە ئەمنییەکان لێکۆڵینەوەیەکی چڕیان لەبارەی ھێرشەکەوە دەستپێکردووە و رێوشێنی ئەمنی زیاتر گیراوەتەبەر.
ئەمڕۆ، پێنجشەممە، بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی ڕایگەیاند، ھێزەکانی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی لە چالاکیەکدا بازرگانێکی ماددەی ھۆشبەریان دەستگیرکرد و دەستیان گرت بەسەر بڕی (٣٢) کیلۆ ماددەی ھۆشبەر لەجۆری " کریستاڵ" و تۆمەتبارەکە ڕووبەڕوی یاسا دەکەنەوە .
ئاسایشی سلێمانی ڕوونیکردەوە، لە درێژەی ھەڵمەتەکانی بەگژداچوونەوەی بازرگانیکردن و بەکارھێنانی ماددەی ھۆشبەر، ھێزەکانی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی، لەسەر ڕاسپاردە و ڕێنماییەکانی سەرۆکی دەزگای ئاسایشی ھەرێم و بە فەرمانی دادوەر، لە شەوی ٢٠٢٢/٦/٢٢، لەسەر ڕێگەی سەرەکی نزیک ( گەڕەکی تاسلوجە) لە شاری سلێمانی، پاش کۆکردنەوەی زانیاری و چاودێریکردنی وورد، ڕووبەڕوبونەوەی ھێزەکانی ئاسایش لەگەڵ تۆمەتبار و دروستبوونی تەقە، توانیان بازرگانێکی ماددەی ھۆشبەر بەناوی (ھ ، ڕ ، ب) دەستگیربکەن و دەستبگرن بەسەر بڕی (٣٢) کیلۆ ماددەی ھۆشبەر لە جۆری کریستاڵ، کە تۆمەتبار لە دەرەوەی ھەرێمی کوردستان و ھێناوێتییە ناو شاری سلێمانی و بەنیاز بووە بیبات بۆ شاری ھەولێر، پێش بەئامانج گەیاندنی کارەکەی، دەستگیر کراوە و ماددە ھۆشبەرەکەش دەستی بەسەردا گیراوە.
ئاسایشی سلێمانی داوای لێبوردنی لە ھاوڵاتیانی شاری سلێمانی بەگشتی و ھاوڵاتیانی "گەڕەکی تاسلوجە" بەتایبەتی کرد، کە لەکاتی چالاکیەکەدا بۆ ماوەیەکی کاتی تەقە دروست بووە.
بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی ڕاشیگەیاند، "ھەموو لایەک ئاگاداردەکەینەوە کە ئێمە وەک ئاسایش ھەمیشە ھەوڵەکانمان بۆ سەقامگیری و ئاسایش و ئارامی بەردەوامە."
وەفدێکی وەزارەتی پێشمەرگەی بە سەرۆکایەتی فەریق روکن عیسا عوزێر، سەرۆکی ئەرکانی وەزارەتی پێشمەرگە سەردانی بەغدادی کرد و لە دوو دیداری جیادا، لەگەڵ جومعە عناد، وەزیری بەرگری عێراق و عەبدولئەمیر یاروڵا، سەرۆکی ئەرکانی وەزارەتی بەرگری عێراق کۆبونەوە.
راگەیاندنی وەزارەتی پێشمەرگە بڵاویکردەوە، وەفدی وەزارەتی پێشمەرگە لەگەڵ وەزیری بەرگری باسیان لە وەرگرتنەوە و گێڕانەوەی ئەو پایانە کرد کە لە ناو سوپای عێراق پشکی پێشمەرگەن، ھەروەک، باسیان لە دوو لیوا ھاوبەشەکەی نێوان سوپای عێراق و ھێزەکانی پێشمەرگە کردووە.
لەوبارەیەوە جومعە عناد، وەزیری بەرگری رایگەیاند، رێکارەکانی دروستبوون و دەستبەکاربوونی دوو لیوایەکە لە وەزارەتی بەرگری تەواوبوون، ئەوەی ماوەتە دابینکردنی بودجە و شایستەی داراییە بۆ دوو لیواکە، کە دەبێت لە ئاستی حکومەت و سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق بۆیان دابین بکرێت.
زانکۆی پزیشکی پارێزگای سنە ڕایگەیاند، لە نەخۆشخانەکانی شاری مەریوانی ڕۆژھەڵاتی کوردستان چوار نەخۆشی تووشبووی کۆلێرا لە ژێر چاودێریدان و تا ئێستا ١٣ کەس گومانی توشبوونیان بە درمی کۆلێرا لێ دەکرێت.
پەیامنێری کوردسات نیوز لە ڕۆژھەڵاتی کوردستان ڕاگەیاند، کۆی گشتیی تووشبووانیش لە پارێزگای سنە گەیشتوەتە دە کەس و لە شارەکانی مەریوان، سنە، سەقز، بانە و کامیارانی پارێزگای سنەدان.
پەیامنێری کوردسات نیوز ڕاشیگەیاند، تا ئێستا تەنھا پارێزگای سنە توشبووانی ڕاگەیاندوە و پارێزگاکانی دیکە ئاماژەیان بەوەداوە تا ئەم ساتە ھیچ حاڵەتێک تۆمار نەکراوە.
دانا عەبدولکەریم وەزیری ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردنی ھەرێم و لیژنەی ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردنی پەرلەمان، لە پەرلەمانی کوردستان کۆبونەوە و دوای کۆبونەوەکە، ھاوڕێ مەلا ستار سەرۆکی لیژنەکە لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، بڕیاردراوە سندوقی نیشتەجێبون بۆ دروستکردنی یەکەی نیشتەجێبونی دیکە بۆ ھاوڵاتیانی کەمدەرامەت کارا بکرێتەوە، ئاشکراشیکرد، بڕیاردراوە لەبری تونێلە کۆنەکەی دەربەندیخان دوو تونێلی دیکە دروست بکرێت کە بە تەواوبونی، سلێمانی و گەرمیان پێکەوە دەبەستێتەوە.