وەزارەتی ناوخۆی ھەرێم لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بۆ ئەوەکردوە، بەمەبەستی ڕێکخستنی بواری چەک ‌و بەسیستەمکردنی بازاڕەکانی بازرگانیی چەک ‌و رێکخستنی کاری کۆمپانیا ئەمنی ‌و ڕاھێنەرییەکانی ئەو بوارە، بۆ دڵنیابونەوە لەجێبەجێکردنی یاسای چەک‌و یاسای کۆمپانیا تایبەتییە ئەمنییەکان، رێنمایی تایبەتی دەرکردوە.

لە بەشێکی تری راگەیەنراوەکەدا ھاتووە، بۆ ھەر پارێزگاو ئیدارەیەکی سەربەخۆ، دەبێت کۆمەڵگەیەکی تایبەت بەئاڵوگۆڕی چەکی ئاگرین دابمەزرێت، ئەوەش کۆمەڵێک کاری وەکو کڕین و فرۆشتن و چاککردنەوەی چەک ‌و شوێنی ڕاھێنان و سەنتەری مەشقی کارمەندانی کۆمپانیای ئەمنی لەخۆدەگرێت ‌و لەژێر چاودێریی حکومەتدا دەبێت.

ھەر بەپێی رێنماییەکە کۆمەڵگەکە بەسیستەمێکی ئەلیکترۆنییەوە بەوەزارەتی ناوخۆوە دەبەسترێتەوە و زانیارییەکانی تایبەت بەکڕین و فرۆشتنی چەک ‌و راھێنان و مەشقپێکردنی کارمەندی کۆمپانیای ئەمنی، لەژێر چاودێریی وەزارەتی ناوخۆدا دەبن.

بەپێی سەرچاوەکانی ھەواڵ دوای حەوت رۆژ لە راگرتنی کاروانی تانکەرەکانی ئیدارەی خۆسەری لە دەروازەی تایھە لە منبج لە نێوان ھەسەدە و حکومەتی سوریا و بە نێوەندگیری چەند لایەنێک کاروانەکە گەیەنرایە حەڵەب کە بەھۆی بومەلەرزەکانەوە زیانی زۆریان بەرکەوتوە.

سادق خەڵەف ھاوسەرۆکی ئیدارەی گشتی سوتەمەنی رایگەیاندوە، کاروانەکەیان بۆ ھاوکارییکردنی زیانلێکەوتوانی بومەلەرزەکەیە.
 

وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی ھەرێم لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، وەزارەتی بازرگانی حکومەتی عێراق پێی ڕایگەیاندوون کە ئەمڕۆ نوێنەرایەتیی حکومەتی ھەرێم لە بەغداد ئامادەبن بۆ وەرگرتنی شایستەی دارایی جوتیاران بۆ ساڵی ٢٠١٥ و ٢٠١٦. 

بڕیارە سەعات ١١ی پێش نیوەڕۆی ئەمڕۆ لە بارەگای کۆمپانیای گشتی بازرگانی دانەوێڵە لە بەغداد، لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا چەکی پارەکە رادەستی نوێنەرایەتیی حکومەتی ھەرێم بکرێت کە بڕی پارەکەش ٢٧٢ ملیار دینارە.

بەیانی ئەمڕۆ لە پارێزگای کەھرمان مەڕەش لە باکوری کوردستان دوو کەس کە یەکێکیان کوڕێکی تەمەن ١٧ ساڵە بە ناوی محەمەد، لە دوای ١٩٨ سەعات لە مانەوەیان لەژێر داروپەردووی باڵەخانە رووخاوەکان رزگارکران.
ھەروەھا لە ھاتای دوای ١٨٢ سەعات دایکێک و مندڵەکەی رزگارکران و لە ھەڵمەتێکی تردا لە مەڕەش دوای ١٨٠ سەعات ژنێکی تەمەن ٣٩ ساڵ بە زیندوویی دەرھێندرا.

لە ھەڵمەتێکی تردا لە ھاتای دوای ١٧٨ سەعات ژنێکی ٧٠ ساڵ و لە سەمسور دوو منداڵی تەمەن شەش ساڵ رزگاکران. ھەر لە ھاتای دوای ١٧٧ سەعات کچێکی تەمەن ٢٦ ساڵ رزگارکرا.

ئاری ئەحمەد بەڕێوەبەری ئاو و ئاوەڕۆی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، لەسەر داوای ھاووڵاتیان بڕیاریانداوە ماوەی لێخۆشبوونی نەبەستنی پێوەری ئاو تا ٢١ی نیسانی ئەمساڵ درێژبکەنەوە.
وتیشی، ڕێژەی لێخۆشبوونەکە لە سەنتەری شارەکان لە ٨٠ ھەزار دینارەوە دەکرێتە ٢٠ ھەزار دینار و  ١٠ ھەزار دیناریش بۆ دەرەوەی شارەکان.

بەڕێوەبەری ئاو و ئاوەڕۆی ھەرێم داواشیکرد، ئەوانەی پێوەری ئاویان نەبەستووە سوود لەو ماوەیە وەربگرن، چونکە ئەگەری زۆرە ماوەکە جارێکی دیکە درێژنەکرێتەوە.

وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی ھەرێم رایگەیاند، لە کۆبونەوەیەکدا گفتوگۆ و ھەڵسەنگاندن بۆ پلانی خوێندنی"ماستەر و دکتۆرا و دبلۆمی باڵا"لە زانکۆ حکومییەکانی ھەرێمی کوردستان کراوە و بڕیاردراوە لە مانگی ئاداری داھاتوو پرۆسەی پێشکەشکردن بۆ خوێندنی باڵا لە زانکۆ حکومییەکانی ھەرێمی کوردستان دەستپێ بکات.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکردووە، دوای تەواوبونی ئامادەکارییەکان لە داھاتوییەکی نزیکدا قۆناغ بەندی پرۆسەی خوێندنی باڵا لە ڕووەکانی پلان و ژمارەی کورسییەکان و ماوەی پێشکەشکردن و کاتەکانی ئەنجامدانی تاقیکردنەوەی توانستی زانستی و راگەیاندنی ئەنجامەکان و دەستپێکردنی پرۆسەی خوێندن رادەگەیەنرێت.

"بەشدار حەسەن" سەرۆکی تیمی پارێزەرانی دۆسیەی سزادراوانی بادینان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ئەمڕۆ جارێکی تر ڕێگە نەدرا تیمی  پارێزەرانی گیراوانی بادینان، سەردانی دەستگیرکران بکەن بۆ بینینی ھەریەک لە"شێروان شێروانی و شڤان سعید و ئەیاز کرم".

وتیشی، بەپێی یاسا ھەفتانە پارێزەران بۆیان ھەییە یەک ڕۆژ سەردانی بریکاردەرەکانیان بکەن لە چاکسازییەکان، ھەرچەندە رێگەپێدانی بەڕێوەبەری یاسایی چاکسازی ھەولێر وەرگیرابوو، بەڵام لەلایەن ئەفسەرێکی بەرپرسی پاسەوانەکان بەبێ ھیچ ھۆکارێک ڕێگرییان کرا لە بینینی دەستگیرکراوان.

"بەشدار حەسەن" ئاماژەی بەوەشکرد، تیمی پارێزەران دەستەی مافی مرۆڤ و یۆنامی و لایەنەکانی تریان لەو پێشێلکارییە ئاگادار کردوەتەوە.

د.بڕیار ڕشید رایگەیاند، لە کۆبوونەوەکەدا وەفدی ناوبراو پاڵپشتی و ھاوکارییە بەردەوام و ھەمیشەییەکانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان بۆ کوردانی باکور و ڕۆژئاوای کوردستان بەرزنرخاند و ڕۆڵی یەکێتیی نیشتیمانی کوردستانیان بە کاریگەر وگرنگزانی بۆ ئێستا و داھاتوو.

ھەر لە کۆبوونەوەکەدا وێرای دەستخۆشیان بۆ ھەموو کەمپینەکان بە تایبەت کەمپینی ھاوخەمتانین کە دەزگای میدیایی کوردسات و چەند لایەنێکی تر، داوایانکرد ھاوکارییە ماددی و مەعنەوییەکانی ھاووڵاتیانی ھەرێم بەردەوامبێت و بەزووترین کات کار ئاسانی بکرێت لە گەیاندنیان بە زیانلێکەوتوان.

وتیشی، پرسە و ماتەمینی خۆمانمان پێڕاگەیاند بەرامبەر ئەو ڕووداوە دڵتەزێنە و ھیوای زووچاکبوونەمان خواست بۆ بریندارانی ڕووداوەکە .

ئاماژەی بەوەشکرد،  بەڵێنمان پێدان وەک چۆن ھەمیشە یەکێتیی نیشتیمانی کوردستان لە ڕابردوودا پاڵپشت و پشتیوانی کوردانی پارچەکانی تری کوردستان بووە و بەردەوام دەبێت لەو ھاوکاری و پاڵپشتیانە بۆ خوشک و برا کوردەکانمان لە پارچەکانی تری کوردستان.

"شۆخان عومەر"بەڕێوەبەری بانکی مەڵکەندی بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، لە رۆژی چوارشەممەوە دەوامی نوسینگەکانی سەر بە بانکی مەڵکەندی درێژ دەکرێتەوە، بە جۆرێک کە لە ٨ی بەیانی بۆ پێنجی ئێوارە دەبێت. وتیشی، خانەنشینی شارستانی و سەربازی و ھێزەکانی ٧٠ و ٨٠ کەمئەندامی سەنگەر و کەسوکاری شەھیدان و زیندانیانی سیاسی لە نوسینگەکانی سەربە بانکی مەڵکەندی مووچە وەردەگرن.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، ئەو کەسانەی لەو نوسینگانە مووچە وەرگرن، دەتوانن تاوەکو سەعات ٥ ی ئێوارە سەردان بکەن و مووچەکانیان وەربگرن.

خانمی یەکەمی عێراق ڕایگەیاند ، کاری خۆبەخشی دەبێت بەردەوام بێت و نابێت لە ھیچ کات و بارودۆخێکدا بوەستێت، ئەمەش ئەوەیە کە ئێستا لەگەڵ تیمێکی کاری خۆبەخشانە کاری لەسەر دەکات کە ھاوکاری بۆ لێقەوماوانی بوومەلەرزە لە سوریا و تورکیا کۆدەکەنەوە.

خانمی یەکەم باسی لە ئەزموونی خۆی کرد لە کاری خۆبەخشی مرۆیی، کە تێیدا بە یارمەتیدانی خێزانە کەمدەرامەتەکان بەشداری کردووە، ھەروەھا پێداگری خۆی لەسەر بەردەوامبوون لە کارکردن سەرەڕای کەمی ژمارەی  تیمی پشتیوانی خۆبەخشی لە قۆناغە سەرەتاییەکانی کارەکەدا، کە یەک لە دوای یەک چەندین ھەنگاوی ئەرێنی بەدوای خۆی دا ھێناوە بۆ خزمەتکردنی ژنان و منداڵانی بەدەستھێناوە ، جا چ بە پشتیوانیکردن لە دامەزراندنی پڕۆژەی بچووک بۆ ژنان یان دۆزینەوەی پاڵپشتی بۆ بەردەوامکردنی ئەو پشتگیرییەی کە سەرکەوتوو بوو لە کۆنتڕۆڵکردن و پەروەردەکردن و چاودێریکردنی منداڵانی بنەماڵەی ئەنفالکراوان و ئەو خێزانانەی کە بەدەست گەمارۆدان لە ڕژێمی پێشوو لە ھەموو ڕوویەکەوە.

شاناز ئیبراھیم ئەحمەد گوێی لە بەرنامەکانی و پرۆژەکانییانی گرت کە لەلایەن ڕێکخراوەکانەوە جێبەجێ دەکرێن و پاڵپشتی خۆی دەربڕی بۆ ئەو پڕۆژە گرنگانەی کە پێشنیاریان کردووە بۆ ھاوکاری ھاوبەش و دۆزینەوەی دەرچەی بازاڕکردن و ھاوبەشی لەگەڵ دامەزراوە حکومییەکانی پەیوەست بە بەرھەمی کار لە خێزانە بەرھەمھێنەرەکان بەپێی بەرنامەکانی ڕێکخراوەکان.

سەرۆک و بەرێوەبەری رێخراوەکان سوپاس و پێزانینی خۆیان بۆ شاناز ئیبراھیم ئەحمەد بۆ ئەو بیرۆکە میتۆدۆلۆژیانەی پێشکەشی گروپەکە کرد دووپاتکردەوە، کە جەخت لەسەر گونجانی مرۆڤایەتی لەگەڵ ھەوڵە کاریگەرەکانی کۆمەڵگا دەکەنەوە بۆ باشترکردنی واقیعی ئابووری بۆ ھەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگا.

 

ئەحمەد ھۆشیار، بەڕێوەبەری فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ھەولێر بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بانکی ناوەندی عێراق رەزامەندیدا کە لە ئەمڕۆوە فڕۆکەخانەی ھەولێر ١٠٠ دۆلار بە ١٣٢ ھەزار دینار لە رێگەی ئاڕتی بانکەوە بە گەشتیاران بفرۆشێت.

ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، ھەر گەشتیارێک دەتوانێت ٧٠٠٠ دۆلار لە فڕۆکەخانەی ھەولێر بگۆڕێتەوە و بڕیارەکەش تەنھا بۆ ئەو گەشتیارانەیە کە لە ھەرێمەوە بۆ دەرەوە گەشت دەکەن و ئەو کەسانە ناگرێتەوە کە لە دەرەوەی وڵاتەوە دێنە ھەرێم.

جەلال شێخ نوری سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان، بە یاوەری قائیمقام و بەڕێوەبەری یەکە ئیدارییەکان، لەگەڵ د. ماکوان بەڕێوەبەری گشتی بانکی ناوەندی ھەرێم لە سلێمانی کۆبوونەوە و  گفتوگۆ لەبارەی پرۆژە راگیراوەکانی گەرمیان کرا.

د. ماکوان جەمیل رایگەیاند، بۆ تەواوکردنی پرۆژەی رێگای کەلار - دەربەندیخان، ھەفتانە بڕی ٢٥٠ ملیۆن دینار بۆ کۆمپانیای جێبەجێکار دابیندەکەن و نەختینەی پێویستیش بۆ کۆمپانیای جێبەجێکاری پرۆژەی رێگای کەلار - کفری دابیندەکەن بە مەرجێک کۆمپانیای جێبەجێکاری ھەردوو پرۆژەکە رێژەی ئەنجامدراوی بەرچاویان ھەبێت.

بەڕێوەبەری بانکی ناوەندی ھەرێم دووپاتیشیکردەوە، شایستە داراییەکانی تەندروستی گەرمیان کە مانگانە ١٥٠ ملیۆن دینارە وەک خۆی بەردەوام دەبێت بۆ دابینکردنی پێداویستیەکانیان و ھەروەھا بەپێی زیادکردنی کاش کاردەکەن بۆ دابینکردنی پارەی دەرمانی تەندروستی گەرمیان ھاوشێوەی شارەکانی تر.

 داواشیکرد ئیدارەی گەرمیان لیستی پرۆژەکان، بەپێی گرنگی ئاڕاستەی بانکی ناوەندی سلێمانی بکات بەمەبەستی دابینکردنی نەختینەی پێویست بۆ تەواوکردنیان.

لە کۆبونەوەکەدا بە گرنگییەوە پێویستی ھاریکاری نێوان دەزگا ھەواڵگرییەکانی ھەرێم و عێراق باسیان لێوەکراو دووپات لەبەردەوامیان کرایەوە بۆ روبەڕوبوونەوەی تیرۆر و مەترسییەکان و بەرقەراترکردنی ئاسایش و سەقامگیری .

ھەر لە کۆبوونەوەکەدا، تەئکید لە یەکخستنی ھەوڵ و ھەماھەنگییەکانی نێوان ھێزە ئەمنییەکانی ھەرێم کرایەوە لەپێناو پاراستنی  ئاسایشی نیشتمانی کوردستان .

ھاوکات لە کۆبوونەوەکەی قوباد تاڵەبانی و جەلال شێخ ناجی چەند پرسێکی تری پەیوەست بە رەوشی ئەمنی و ئاسایش و ئارامی گفتوگۆیان لەبارەوەکراو دوای ھەڵسەنگاندنیان بڕیاری پێویستیان لەبارەوە درا .

(کەیخوسرەو دەستغەیب) فەرماندەی پۆلیسی ھاتوچۆی کرماشان رایگەیاند، بەفربارین لە چەند ناوچەیەکی پارێزگای کرماشان دەستیپێکردووەتەوە و لە ھەندێک لە رێگاکان، لەوانەش لە رێگای ھەورامان و روانسەر و پاوە و جوانڕۆ مەترسی خزانی ئۆتۆمبێلەکان دروستبووە و شۆفێران دەبێت بە وریایی زۆرەوە ھاتووچۆ بکەن.

ھاوکات بەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی پارێزگای سنە لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ خوێندنگاکانی سەرەتایی و ناوەندی لە شارەکانی سنە و مەریوان و دیواندەرە و بانە و کامیاران و سەرواوا بەھۆی بەفربارین و سەرماوسۆڵەوە داخراون و خوێندکاران لە ماڵەوە و بەشێوەی ئۆنلاین وانەکانیان دەخوێنن.

بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازیکرد لە د. عەبدوللەتیف ئەحمەد، لە دیدارەکەدا لەبارەی قوڵکردنەوە و پەرەپێدانی گیانی تەبایی و پێکەوەژیان گفتوگۆ کرا و جەخت لە ھەماھەنگی و ھاریکاری زیاتر کرایەوە لەپێناو گەشەپێدانی ئەو ئاشتەوایی و پێکەوەییەی لەنێوان نەتەوە و پێکھاتە جیاوازەکاندا ھەیە و پارێزگاریکردن لەو بەھا باڵایانەی پەیوەستن بە کایەکانی ژیانەوە.

سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی بە گرنگییەوە ئاماژەی بە رۆڵی مامۆستایانی ئاینی کرد لە ھۆشیارکردنەوەی کۆمەڵگە و ئاڕاستەکردنی ھاوڵاتیان بەرەو تەبایی و پێکەوەژیان و رایگەیاند، مامۆستایانی ئاینی لە شۆڕشەکانی کورددا رۆڵێکی گرنگیان گێڕاوە و فاکتەرێکی گرنگی سەرخستنی شۆڕش بوون، ئەمڕۆش دەبێت بە ھەمان رۆحیەتی کوردانە و مرۆڤدۆستانەوە بەردەوامبن لە رێنوێنیکردنی کۆمەڵگە بە ئاڕاستەی چاکە، دوورکەوتنەوە لەبیری توندڕەوی و قووڵکردنەوەی تەبایی لەنێو کۆمەڵگەدا.

یوسف محەمەد، سەرۆکی پێشووی پەرلەمانی کوردستان لە بەرنامەی "تا یەک"ی کوردسات نیوز رایگەیاند، کێشەکانی ئێستای عێراق پەیوەست نین بە بڕیارەکانی دەستوورەوە، بەڵکو پەیوەستن بە جێبەجێنەکردنی دەستوور.

بە وتەی یوسف محەمەد، بۆ هەموارکردنەوەی دەستوری عێراق سەرەتا پێویستە لیژنەیەکی پەرلەمان لە پێکهاتە جیاوازەکان دروست بکرێت و هەموارە پێشنیارکراوەکانی بە یەک پاکێج بخاتە بەردەم ئەنجومەنی نوێنەران.

دوای پەسەند کردن دەبێت بخرێتە راپرسییەوە و کاتێک هەموارەکە جێبەجێدەکرێت کە زۆرینەی خەڵکی عێراق دەنگی پێبدەن، بە مەرجێک دوو لەسەر سێی سێ پارێزگا دژی هەموارە دەستوورییەکان نەبن.