وابڕیارە ئەمڕۆ سێشەممە، هەردوو مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان، لە هەولێر کۆببنەوە و باس لە پێکهێنانی حکومەتی نوێ و چارەسەرکردنی کێشەکانی هەرێم بکەن.

پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند: مەكتەبی سیاسی یەكێتی و پارتی لە بارەگای مەكتەبی سیاسی یەكێتی لە هەولێر كۆدەبنەوە و لە كۆبوونەوەكەدا پێكهێنانی حكومەتی نوێ تاوتوێ دەكرێت.

ئەم کۆبوونەوەیە لەدوای کۆبوونەوەی سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی و مەسرور بەرزانی دێت لە پیرمام.

عماد حوسێن، بەرپرسی راگەیاندنی پۆلیسی ئاکرێ، لە لێدوانێکی تایبەت بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند: "بەیانی ئەمڕۆ ئێمە ئاگادارکراینەوە بە حاڵەتێکی کوشتن لە کەمپی ماملیان و دوای گەیشتنی تیمەکانمان بۆ شوێنی رووداوەکە، ئاشکرا بوو کە ژنێکی 29 ساڵ لەلایەن هاوژینەکەیەوە خنکێنراوە."

بەپێی زانیارییەکان، تەرمی قوربانییەکە بۆ پزیشکی دادی دهۆک رەوانەکراوە بۆ پشکنینی پێویست و دیاریکردنی هۆکاری سەرەکی مردنەکەی.

عیماد حوسێن ئاماژەی بەوەشکرد؛ کە تۆمەتبارەکە تەمەنی 37 ساڵە، دەستبەجێ دەستگیرکراوە و بەپێی مادەی 406ی یاسای سزادانی عێراقی پەڕاوی لێکۆڵینەوەی بۆ کراوەتەوە .

کەمپی ماملیان یەکێکە لە کەمپەکانی ناوچەی ئاکرێ کە ژمارەیەکی زۆر ئاوارە و پەنابەر لەخۆ دەگرێت.

بەپێی پێشبینییەكانی دەستەی كەشناسی هەرێم، لە ئەمشەوەوە نمەباران دەستپێدەكات و پلەكانی گەرما دادەبەزێت.

بەپێی پێشبینییەكانی بەڕێوەبەرایەتی گشتی كەشناسی و بومەلەرزەزانی، لە ئەمڕۆوە نزمە پاڵەپەستۆی لاوازی دەریای ناوەڕاست كاریگەری لەسەر ناوچە سنورییەكان و شاخاوییەكانی هەرێم دروست دەكات و بارانی پچڕ پچڕ لەو ناوچانە دەبارێت.

سبەینێش، كەشوهەوا ناجێگیر دەبێت بە تایبەت لە ناوچە شاخاوییەكان و هەورە تریشقە و نمە باران لە ناوچە جیاوازەكان دەبارێت، خێرایی باش زیاد دەكات. 

قائیمقامی سلێمانی لەگەڵ دەزگا ئەمنییەكان و فەرمانگە خزمەتگوزارییەكان كۆبووەوە و پلانێكی هاوبەشی دانا بۆ بەڕێوەچوونی چالاكییە ئاینی، هونەری و كلتورییەكانی جەژنی نەورۆز و رەمەزان بە شێوازێكی شارستانیانە.

لە كۆبوونەوەیەكدا ئەمڕۆ سێشەممە، ئاوات محەمەد، قائیمقامی سلێمانی، پیرۆزبایی لە دانیشتوانی شارەكە كرد و رایگەیاند كە چەندین چالاكی هونەری و كلتوری لەلایەن رێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنییەوە لە شەقامی سالم، گردی مامەیارە، پاركی ئازادی و بناری گۆیژە ئەنجام دەدرێن.

قائیمقام ئاماژەی بەوەكرد كە بۆ پاراستنی سەلامەتی هاوڵاتیان و هێمنی رەوشەكە، مەفرەزەی هاوبەشی هێزە ئەمنییەكان، هاتووچۆ و تیمەكانی تەندروستی لە شوێنی چالاكییەكان ئامادە دەبن.

سەبارەت بە پێشوازی لە گەشتیاران، ئاشكرایكرد؛ كە پێشبینی دەكرێت ژمارەیەكی زۆر گەشتیار لە ناوچەكانی ناوەڕاست و باشوری عێراقەوە بێنە سلێمانی و ئامادەكاری تەواو كراوە بۆ دابینكردنی شوێنی مانەوە، خواردن و پشودان.

هەروەها بڕیار دراوە كە لە ئێوارەی نەورۆزدا كەمترین شەقام بەڕووی ئۆتۆمبێلدا بەربەست بكرێت و تیمەكانی هاتووچۆ ئامادە دەبن بۆ رێكخستنی هاتوچۆ.

لە بارەی كوالێتی و نرخی خواردن، قائیمقام ئاماژەی بەوەكرد كە لیژنە هاوبەشەكان گەڕان و پشكنینەكانیان زیاتر كردووە و رێگە نادەن خواردن و پێداویستی ناتەندروست یان بە نرخی زۆر، بدرێت بە هاوڵاتیان.

بۆ جەژنی رەمەزانیش، ئامادەكاری تەواو كراوە بۆ رێكخستنی بازاڕەكان لە رۆژانی پێش جەژن و دابینكردنی تیمی ئەمنی و تەندروستی لە نزیك گۆڕستانەكان و شەقامەكانی ناو و دەرەوەی شار.

لە كۆتاییدا، قائیمقامی سلێمانی جارێكی تر پیرۆزبایی لە تەواوی دانیشتوانی سلێمانی كرد و ئومێدی خواست بۆنە ئاینی و نەتەوەییەكان لە كەشێكی ئارام و خۆشدا بەڕێوەبچن.

حەوت ساڵ بەسەر داگیركردنی عەفرینی رۆژئاوای كوردستان لەلایەن توركیاوە تێدەپەڕێت، بەهۆی داگیركارییەكەشەوە رێژەی كورد لە ناوچەكەدا لە 80%ەوە بۆ 20% دابەزیوە.

حەوت ساڵ لەمەوبەر لە 18ی ئاداری 2018 دوای 58 رۆژ لە بەرگریكردن، لەلایەن توركیاو گروپە چەكدارەكانەوە، شاری عەفرین لە رۆژئاوای كوردستان دەستیبەسەردا گیرا، دواتر سیاسەتی گۆڕینی دیمۆگرافیا و قڕكردنی ژینگەیی لە ناوچەكەدا جێبەجێ كرا.

بە پێی ئامارە رەسمییەكان لە ماوەی ئەو حەوت ساڵەدا زیاتر لە هەزار كەس لە ژێر ئەشكەنجەدا شەهیدبوون و نزیكەی 10 هەزار كەسیش ڕفێندراون كە نزیكەی سێ هەزاریان ژن و منداڵن، هەروەها چەندین ناوچەی شوێنەواری تاڵانكراون، نزیكەی 50 مەزارگەی ئاینیش پێكهاتە و ئاینە جیاوازەكان خاپووركراون.

هەروەها بەپێی ئامارێكی ڕَكخراوی مافی مرۆڤ لە عەفرین، بەهۆی داگیركارییەكەوە رێژەی كورد لە ناوچەكەدا، لە 80% ەوە دابەزیوە بۆ 20%.

ئەمڕۆ لیستی موچەی مانگی سێ رەوانەی بەغداد دەكرێت

سەرچاوەیەك لە وەزارەتی دارایی بە كوردسات نیوزی راگەیاند، ئەمڕۆ پێش تەواوبوونی كاتی دەوام لیستی موچەی مانگی سێ بەشێوەی پەیرۆڵ رەوانەی بەغداد دەكرێت .

راشیگەیاند، ئەو كێشانەی ماوەكانی رابردوو لە لیستی موچە هەبوون چارەسەركراون.

مەزڵوم کۆبانێ فەرماندەی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاویکردەوەتەوە، پرسە و سەرەخۆشی خۆمان ئاڕاستەی کەسوکاری قوربانییەکانی ئەندامی ئەو خێزانە دەکەین کە لەبۆردوومانێکی سوپای تورکیا لە نێوان گوندی قومجی و بەرخ بۆتان لە باشوری كۆبانی شەهیدبوون.

راشیگەیاند؛ ئەو هێرشە تاوانی دژ بە مرۆڤایەتییە، حکومەتی کاتی پێویستە هەڵوێستی هەبێت لە کوشتنی هاووڵاتیانی مەدەنی لەلایەن دەوڵەتی دیکەوە.

مەزڵوم کۆبانێ وتیشی؛ سوریا لە قۆناغی راگوزەر پێویستی بە ئاگربەستی سەرتاسەرییە، بۆ پاراستنی ئارام و سەقامگیری.

جێگەی ئاماژەیەوە، شەوی رابردوو فڕۆكەیەكی جەنگی توركیا، لە باشوری كۆبانی، ماڵێكیان بۆردومانكردووە و بەهۆیەوە نۆ ئەندامی یەك خێزان شەهیدبوون دوو كەسیش لە هەمان خێزان برینداربوون.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکوەزیران پێشوازیکرد لە پاتریک دۆرێل، باڵیۆزی فەڕەنسا لە عێراق و لە کۆبوونەوەی نێوانیان باس لە گفتوگۆکانی پێکهێنانی حکومەت و چەند پرسێکی دیکەی جێی بایەخی هەردوولا کرا.

لە تەوەرێکی کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی یان برێم، کونسوڵی گشتیی فەڕەنسا لە هەرێم بەڕێوەچوو، تاوتوێی دواین پەرەسەندنەکانی گفتوگۆکانی پێکهێنانی کابینەی دەیەمی حکومەت کرا. لەمبارەیەوە قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بە کۆبوونەوەی رۆژی رابردووی نێوان بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتی و مەسرور بارزانی، جێگری سەرۆکی پارتی کرد کە لە کەشێکی ئەرێنیدا بەڕێوەچووە و لێکتێگەیشتنی باش لەسەر پرسە گرنگەکانی پەیوەندیدار بە پێکهێنانی حکومەت دروست بووە. روونیشی کردەوە کۆبوونەوەکە کاریگەری ئەرێنی دەبێت لەسەر کۆبوونەوەی داهاتوی وەفدی باڵای دانووستانکاری یەکێتی و پارتی.

هەر لەم چوارچێوەیەدا جێگری سەرۆکوەزیران ئاماژەی بەوەدا هەرێمی کوردستان پێویستیی بە حکومەتێکی کارا و بەهێز و خزمەتگوزار هەیە. وتیشی هەموو هەوڵێکیان بۆ ئەوەیە کە لە رێککەوتنی ئەمجارەی پێکهێنانی حکومەتدا، میکانیزمی گونجاو دیاری بکرێت بۆ ئەوەی لایەنەکان پابەند بکرێن بە جێبەجێکردنی رێککەوتنەکە.  

لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا باسی دۆخی سوریا کرا و رێککەوتنی نێوان مەزڵوم عەبدی و ئەحمەد شەرع بە هەنگاوێکی گرنگ و پێویست دانرا. جێگری سەرۆکوەزیران هیوای خواست هەموو لایەن و پێکهاتەکانی سوریا بتوانن لە رێگەی گفتوگۆ و لێکتێگەیشتنەوە کێشەکان چارەسەر بکەن و سوریای نوێ بە جۆرێک بونیاد بنرێتەوە کە ماف و داواکارییەکانی هەموو پێکهاتەکان دابین بکرێت.

قائیمقامییەتی سلێمانی رایگەیاند، دەستیان بەسەر زیاتر لە 300 کیلۆگرام ماستی بەسەرچوودا گرتووە، کە خاوەنەکەی بەنیازبووە بە هاووڵاتییانی بفرۆشیت.

قائیمقامییەتی سلێمانی رایگەیاند، دەستیان بەسەر 18 سەتڵی گەورە ماستدا گرت، کە بۆ خواردن و بەکارهێنان شیاو نەبوون.

باسی لەوەشکردووە، خاوەنەکەی بەنیازبووە لەم مانگی رەمەزانەدا بە هاووڵاتییانی بفرۆشێت و لە بازاڕەکاندا ساغی بکاتەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو 18 سەتڵ ماستە کێشیان دەگاتە 324 کیلۆگرام و بە فەرمانی قائیمقامی سلێمانی لەناودەبرێن.

ئەوەش هاتووە، راپۆرتی لیژنەکان ئاشکرایکردووە، ماستەکە لە دەرەوەی شاری سلێمانییەوە هێنراوە و لە مانگی دووی ئەمساڵەوە بەسەرچووە.

بەپێی راگەیەنراوەکە، بەفەرمانی قائیمقامی سلێمانی تەواوی ماستە بەسەرچووەکە لەناودەبرێت و خاوەنەکەشی رووبەڕووی رێکاری یاسایی دەکرێتەوە.

وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێم زیاتر لە 48 ملیار دیناری داهاتی نا نەوتی خستەسەر هەژماری وەزارەتی دارایی عیراق.

وەزارەتی دارایی هەرێم لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، بەشی گەنجینەی فیدراڵی لە داهاتی نانەوتی هەرێمی كوردستان بۆ مانگی شوباتی 2025 كە بڕەكەی 48 ملیار و 722 ملیۆن  و 239 هەزار دینارە، بەشێوەی كاش خرایە سەر هەژماری بانكی وەزارەتی دارایی عیراق لە لقی هەولێری بانكی ناوەندیی.

بەپێی یاسای بودجەی عیراق، هەرێمی كوردستان مانگانە موچەی موچەخۆران لە وەزارەتی دارایی عێراق وەردەگرێت و لە بەرانبەردا مانگانە لە 50%ـی داهاتی نانەوتی رادەستی بەغداد دەكات.

قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران وەک سەرۆکی فەخری یانەی سلێمانی دەستنیشانکرا و دەڵێت، "بڕیارماندا لە ماوەیەکی کورتدا پلانێکی تۆکمە بۆ پێنج ساڵی داهاتووی یانەکە ئامادەبکرێت تا بە هەوڵ و هیمەتی هەموو لایەکمانەوە یانەی سلێمانی بگەیەنینەوە ئەو ئاستەی کە شایستەی ناوبانگ و مێژووە پڕشنگدارەکەیەتی"

قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێم لە هەژماری تایبەتی خۆی لە فەیسبوک پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و رایگەیاندووە، لەگەڵ سەرۆک و ئەندامانی دەستەی کارگێڕی یانەی سلێمانی کۆبوومەوە، گفتوگۆی تێروتەسەلمان کرد لەبارەی چۆنییەتی بووژانەوە و گەشەپێدانی یانەکە کە لە ئێستادا خاوەنی چەندین تیپە لە بوارە جیاوازە وەرزشییەکاندا.

ئاماژەی بەوەشداوە، بە شانازییەوە بەندەیان وەک سەرۆکی فەخری یانەکە دەستنیشان کرد و بڕیارماندا لە ماوەیەکی کورتدا پلانێکی تۆکمە بۆ پێنج ساڵی داهاتووی یانەکە ئامادەبکرێت تا بە هەوڵ و هیمەتی هەموو لایەکمانەوە یانەی سلێمانی بگەیەنینەوە ئەو ئاستەی کە شایستەی ناوبانگ و مێژووە پڕشنگدارەکەیەتی.

" یانەی سلێمانی یانەی دایکە و دەبێت لەم قۆناغەدا شوێن و پێگەی شیاوی خۆی بۆ بگەڕێتەوە، مێژووی وەرزش لە سلێمانی بە یانەی وەرزشیی سلێمانییەوە گرێ دراوە و چەندین نەوەی خەڵکی سلێمانی بیرەوەرییان لەگەڵ ئەم یانەیەدا هەیە "، قوباد تاڵەبانی وادەڵێت.

کەشناسیی هەرێم پێشبینی نوێی بۆ کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێ راگەیاند و ئاماژەی بەوەکرد، شەپۆلێکی نوێی بەفر و باران هەرێم دەگرێتەوە، پلەکانی گەرماش بەشێوەیەکی بەرچاو دادەبەزن.

کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاسمان بەگشتی نیمچەهەور دەبێت و پلەکانی گەرما بەگشتی 1 بۆ 3 پلەی سیلیزی نزم دەبنەوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەینێ سێشەممە، ئاسمان لە نیمچەهەورەوە بۆ هەوری تەواو دەگۆڕێت، لە کاتەکانی ئێوارەدا دابارین بەشێوەی نمەباران لە ناوچەکانی رۆژئاوای هەرێم دەست پێ دەکات، پاشان کاریگەرییەکەی درێژ دەبێتەوە بۆ ناوچە سنووریەکانی باکوور لەگەڵ کەمێک بەفربارین.

ئەوەشی خستووەتە روو، لە کاتەکانی درەنگانی شەودا نمەباران زۆربەی ناوچەکانی هەرێم دەگرێتەوە، کە هەندێکجار هەورە بروسکە و تاوەبارانیشی لەگەڵدا دەبێت، بەتایبەت لە ناوچە شاخاوییەکان.

کەشناسی باسی لەوەشکردووە، بە گشتی خێرایی با لەسەرخۆ و مامناوەند دەبێت و لەنێوان 5 تاوەکو 15 کیلۆمەتردا دەبێت لە سەعاتێکدا، بەڵام لە سبەینێ ئێوارەکەیەوە خێراییەکەی زیاد دەکات و دەگاتە سەروو 20 کیلۆمەتر.

راشیگەیاندووە، سبەینێ پلەکانی گەرما نزیکەی 2 بۆ 4 پلەی سیلیزی بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ نزمتر دەبنەوە، بەتایبەتیش لە ناوچە شاخاوییەکاندا.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی:

هەولێر: 27  پلەی سیلیزی

سلێمانی: 22 پلەی سیلیزی

دهۆک: 22  پلەی سیلیزی

کەرکوک: 28 پلەی سیلیزی 

زاخۆ: 23 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە: 23 پلەی سیلیزی

سۆران: 24 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران: 12 پلەی سیلیزی

گەرمیان: 27 پلەی سیلیزی

هاتوچۆی گەرمیان رایگەیاند، لە روداوێکی هاتوچۆدا لە کەلار کەسێک گیانی لەدەستدا و کەسێکی دیکەش بریندار بوو.

هاتوچۆی گەرمیان رایگەیاند، روداوەکە لە کەلار رویداوە و ماتۆڕ سکیلێک خۆی بە ژنێکی پیادەڕەودا کێشاوە.

باسی لەوەشکرد، دوای ئەوەی ماتۆڕسکیلەکە خۆی بە ژنەکەدا کێشاوە خۆشی وەرگەڕاوە بەهۆیەوە ژنەکە و شۆفێری ماتۆڕسکیلەکەش بە سەختی بریندار بوون و رەوانەی نەخۆشخانەکانی سلێمانی کراون.

ئەوەشی خستووەتە روو، دوای وەرگرتنی چارەسەر بەهۆی سەختی برینەکەیەوە شۆفێری ماتۆڕسکیلەکە گیانی لەدەستدا.

سەرۆك وەزیرانی عیراق دەڵێت، كار بۆ دەستپێكردنەوەی هەناردەكردنی نەوتی هەرێمی كوردستان دەكەن لە رێگەی بەندەری جەیهانی توركییەوە.

بەپێی راگەیەنراوێكی نوسینگەی محەمەد شیاع سودانی، سەرۆك وەزیرانی عیراق پێشوازی لە ئاڵپ ئەرسەلان وەزیری وزە و سەرچاوە سروشتییەكانی توركیا كردوە و جەختیكردووەتەوە، بەغداد كاردەكات بۆ باشتركردنی پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو وڵات بە تایبەتیش لەگەڵ كۆمپانیا توركییەكان كە لە كەرتە جیاوازەكاندا لە عیراق كاردەكەن.

ئاماژەی بەوەشكرد، حكومەتی عیراق كار بۆ دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمی كوردستان دەكات لە رێگای بەندەری جەیهانی توركییەوە.

هاوکات وەزیری وزەی توركیاش رایگەیاند، وڵاتەكەی ئامانجییەتی لە عیراق كاری هاوبەشی لەگەڵ بكات لە هەموو سێكتەرە جیاوازەكاندا، لەناویشیاندا هەناردەكردنی نەوتی بەسرە لە رێگەی بەندەری جەیهانی توركیا.

هێزەكانی سوریای دیموكرات رایگەیاند، بەهۆی هێرشێكی فڕۆكە جەنگیەكانی توركیا بۆسەر رۆژئاوای كوردستان نۆ كەسی یەك بنەماڵە شەهید بوون.

هێزەكانی سوریای دیموكرات هەسەدە لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تێلێگرام بڵاویانكردەوە، درەنگانی شەوی یەكشەممە فرۆكەیەكی جەنگی توركیا خێزانێكیان بۆردومانكردووە لە ناوچەی نێوان گوندی قومجی و بەرخ بۆتان لە باشووری كۆبانی لە رۆژئاوای كوردستان كە كاریان لە بواری كشتوكاڵیدا دەكرد.

ئاماژەی بەوەشكرد، بەهۆی بۆردومانەكەی توركیاوە نۆ كەس شەهید بوون كە لە هەمان بنەماڵە بوون، جگە لەوەی دوانی دیكەش لە هەمان بنەماڵە بریندار بوون.

لە گوندی سۆفیانی سنووری ناحیەی بنگرد، درۆنێك كەوتەخوارەوە و بەڕێوەبەری ناحیەیەکەش دەڵێت، درۆنەكە جۆری بەیرەقداری توركیە.

محەمەد عەبدولرەحمان بەڕێوەبەری ناحیەی بنگرد بەکوردسات نیوزی راگەیاند: سەعات حەوت و نیوی ئێوارە  لە سەربانی ماڵێک لەگوندی سۆفیانی ناحیەی بنگرد درۆنێک کەوتۆتە خوارەوە .

وتیشی، درۆنەکە جۆری بەیرەقداری تورکیە و هێزە ئەمنییەکانیش هاتوونەتە شوێنی روداوەکەو لێکۆڵینەوەیان لە هۆکاری کەوتنە خوارەوەی روداوەکە دەستی پێکردووە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، درۆنەکە کەوتۆتە سەربانی ماڵێک و هیچ زیانێکی گیانی و مادی لێنەکەوتۆتەوە