کوردستان
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی راگەیاند و ئاماژەی بەوەکردووە، پلەکانی گەرما روو لە بەرزبوونەوە دەکەن.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاسمان ساماڵ دەبێت لەگەڵ هەندێک پەڵەهەور و پلەکانی گەرما بە 1 بۆ 3 پلەی سیلیزی روو لە بەرزبوونەوە دەکەن.
ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەینێ پێنجشەممە، ئاسمان بە گشتى ساماڵ دەبێت لەگەڵ هەندێک پەڵەهەور ، هەروەها پلەکانی گەرما بە 2 بۆ 3 پلەی سیلیزی زیاتر بەرزدەبنەوە بەراورد بە ئەمڕۆ.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی:
هەولێر: 24 پلەى سیلیزى
سلێمانى: 22 پلەى سیلیزى
دهۆک: 24 پلەى سیلیزى
زاخۆ: 24 پلەى سیلیزى
هەڵەبجە: 21 پلەى سیلیزى
کەرکوک: 25 پلەى سیلیزى
سۆران: 20 پلەى سیلیزى
حاجی ئۆمەران: 15 پلەى سیلیزى
گەرمیان: 27 پلەى سیلیزى
سەرۆكی هەرێمی كوردستان، پشتگیری تەواو بۆ ئارامی و سەقامگیریی سوریا دووپات دەكاتەوە و دەڵێت، رێككەوتنەكەی نێوان هەسەدە و سەرۆكی سوریا نەخشەڕێگەیەكی گونجاو بۆ قۆناغی داهاتوو دادەنێت.
نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێمی كوردستان پەیامێكی بە بۆنەی رێككەوتنی مەزڵوم كۆبانێ فەرماندەی هێزەكانی سوریای دیموكرات - هەسەدە و ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا بڵاوكردەوە و رایگەیاند، رێككەوتنەكە نەخشەڕێگایەكی گونجاو بۆ داهاتوو و قۆناغێكی دروستی راگوزەر پێكدێنێت.
هاوكات پشتگیریی تەواوی هەرێمی كوردستان بۆ ئارامی و سەقامگیریی سوریا دووپات دەكاتەوە، هەروەها داكۆكی لە پێویستی پاراستنی مافەكانی هەموو پێكهاتەكانی سوریا و هاوبەشی كارایان لە بنیاتنانی سوریایەكی ئازاد و گەشەسەندوودا دەكەن.
نهورۆزی ئهمساڵ، له 89 ناوهندى باكورى كوردستان و توركیا ئاههنگ رێكدهخرێت و به ناونیشانى (نهورۆزی بهرگریكردن له ئیرادهی ئازادی و ئاشتی ئۆجهلان) یادى ئهو بۆنه نهتهوهییه دهكرێتهوه.
تونجهر باکرهان هاوسهرۆكى گشتى پارتى یهكسانى و دیموكراسى گهلان"دهم پارتى" رایگهیاند، نهورۆزى ئهمساڵ دهكهن به نهورۆزى ئاشتى.
لە ڕاگەیاندراوەکەدا ئاماژە بەوەکراوە نەورۆز بۆ گەلی کورد مانای بەرخۆدان و ئازادییە. هەرچەندە دەوڵەت هەوڵدەدات ئەم واتایە لە چوارچێوەیەکدا لە قاڵب بدات، گەلی کورد بە سەدان ساڵ تێکۆشانی خۆی لە ئاگری نەورۆزدا گەش کردوەتەوە، لەم ئاگرەدا بوون، بەرخۆدان و ئازادی خۆی نیشان داوە.
وابڕیارە ئاهەنگەکانی نەورۆزی ئەمساڵ، بە فراوانی و لە 89 ناوەندەوە بەڕێوەدەچێت.
دەرباز کۆسرەت رەسوڵ ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، لە پەیامێکدا بۆ ساڵیادی راپەڕین و رزگارکردنی شاری هەولێر، رایگەیاند؛ انگهوازی كاك كۆسرهت لەو رۆژە پڕشنگدارەدا هێزی به ههولێرییهكان بهخشی، خهڵك تێكرا هاتنه سهر شهقام و بڕیاریاندا ئیتر زوڵم و ستهم دهبێ كۆتایی بێت.
دەقی پەیامەکە:
سی و چوار ساڵ تێپەڕی بهسهر زیندووترین ساتی مێژووی هاوچهرخی نهتهوهیهكی ستهم دیده، ئەو رۆژەی ههولێرییە تێکۆشەرەکان بڕیاریاندا شان به شانی شۆرشگێڕان كۆتایی بهسهردهمی ستهم و زۆرداری بهێنن.
له بیرەوەری ههمووماندا ئهو وێنانهی 11ی ئازار ماون كاتێك پێشمهرگهكانی كاك كۆسرهت و شانه چەکدارەکانی ناو شار تێكهڵ به ئاپۆرای توڕهیی جهماوهری ههولێر بوون، ئهوه ئهو ساتهبوو كه بههێزترین ستهمكاریش نهیتوانی بهرگهی بگرێت و ناچاربوو چۆك دابدات لهبهردهم ئیرادهی پۆڵاینی ههولێرییهكان.
بانگهوازی كاك كۆسرهت لەو رۆژە پڕشنگدارەدا هێزی به ههولێرییهكان بهخشی، خهڵك تێكرا هاتنه سهر شهقام و بڕیاریاندا ئیتر زوڵم و ستهم دهبێ كۆتایی بێت.
دواجار ههر بهیهكهوه دهست لهناو دهست ئهو بۆشاییه كارگێڕییهی کە بهمهبەستی خنكاندنی خهڵكی كوردستان دروستكرابوو، پركرایهوه له رێگهی بونیاتنانی دامهزراوه فهرمییهكانی ههرێمی كوردستان و ههولێر بووه پایتهختی ئهم كیانه كوردییه.
ههر لهبهر ئهمهیه دهڵێین راپهڕین ساتی شانازی بوونمانه به كوردبوون و ههولێری بوون، شانازیمان بهوهی دهتوانین له سهختترین بارودۆخدا داهاتوو بونیات بنێین.
راپهرینه جهماوهرییهكهی یازدهی ئازاری ١٩٩١ خاڵی وهچهرخان بوو له مێژووی بزوتنهوهی رزگاریخوازی كورد، وێستگهیهك بوو بۆ گواستنهوهی خهبات و گۆرینی فۆرمی مانهوهی نهتهوهیهك لە خەباتی چەکدارییەوە بۆ دامەزراندنی دامەزراوەی شەرعی و مەدەنی.
بێگومان وانهكانی راپهڕینی بەهاری ١٩٩١ دژی رژێمی بهعس گهلێك زۆرن، له ههر گۆشهیهكهوه لێی بڕوانین ئهزموونێكی لێ وهردهگرین، گرنگترین وانهش ئهوهیه، هیچ شۆڕش و بهرخودانێك بهرههمی نابێت ئەگهر هاوڵاتیان و كۆمهڵانی خهڵك بهردی بناغهکەی نەبێت.
لە یادی راپهریندا به پێویستی دهزانین ئهوه دووپات بكهینهوه كه خهڵكی كوردستان خۆیان ئهم ئهزموونهیان بونیاتناوه، بۆیە شایهنی باشترین خزمهتن، پێویستیان به ئارامی و خۆشگوزهرانی زیاترە، بۆیە بهڵێن دوپات دهكهینهوه كه ههمیشه له خزمهتی خهڵكی خۆماندا بین، بەجدی كار بكهین بۆ ئهوهی ئامانجهكانی راپهرین بهتەواوی بەدیبهێنین.
بەدەرفەتی دەزانم لەم رۆژە پیرۆزەدا سەری رێزو نەوازش بۆ شەهیدانی راپەڕین و سەرجەم شەهیدانی کوردستان دانەوێنم، کە بە خوێنی ئاڵیان ئەم ئەزموونەیان بونیادنا.
دەرباز کۆسرەت رەسوڵ
ئەندامی مەکتەبی سیاسی
یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و رایگەیاندووە، "بەگەرمی پێشوازی لە رێککەوتنی نێوان بەڕێزان مەزڵوم عەبدی و ئەحمەد شەرع دەکەم، ئەم هەنگاوە کە مافی گەلەکەمان لە رۆژئاوا و تەواوی پێکهاتەکان دەپارێزێت، هیواداراین سەرەتایەکی نوێ بێت بۆ بنیادنانی وڵاتێکی دیموکراتی و گەل پەسەند کە دەستوور بنەمای کارکردن و هاوبەشیی بێت".
دەقی پەیامەکە
بەگەرمی پێشوازی لە رێککەوتنی نێوان بەڕێزان مەزڵوم عەبدی و ئەحمەد شەرع دەکەم
ئەمە هەنگاوێکی گرنگ و ئەرێنییە بە ئاڕاستەی بەهێزکردنی پێکەوەژیان و کاری هاوبەش لە سووریای نوێدا.
ئەمە ئاڕاستە دروستەکەیە، کە سەقامگیری سیاسی و ئەمنی بەدوای خۆیدا دەهێنێت و ئێمە لەسەرەتاوە داوامانکرد و کارمان بۆکرد.
ئەم هەنگاوە کە مافی گەلەکەمان لە رۆژئاوا و تەواوی پێکهاتەکان دەپارێزێت، هیواداراین سەرەتایەکی نوێ بێت بۆ بنیادنانی وڵاتێکی دیموکراتی و گەل پەسەند کە دەستوور بنەمای کارکردن و هاوبەشیی بێت.
وەک هەمیشە پاڵپشت و پشتیوانی هەوڵەکانی برای بەڕێزم مەزڵوم عەبدی دەکەم لەپێناو بەرقەرارکردنی ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکەدا.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
لێپرسراوێكی رۆژئاوای كوردستان رایگەیاند، لایەنە كوردییەكان پێشتر تاوتوێی رێككەوتنەكەی نێوان مەزڵوم كۆبانێ و ئەحمەد شەرعیان كردوە.
ساڵح موسلیم ئەندامی دەستەی سەرۆكایەتی پارتی یەكێتی دیموكرات - پەیەدە لە بەرنامەی پانۆرامای كوردسات نیوز رایگەیاند، لیژنەیەك بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنەكەی نێوان ئیدارەی خۆسەر و دیمەشق پێكدەهێنرێت و رێككەوتنەكەش بۆ بۆ پاراستنی رۆژئاوای كوردستان گرنگە.
وتیشی، دەمانەوێت لە چوارچێوەی رێككەوتنەكەدا ئاوارەكانی عەفرین و سەرێكانی و گرێسپی بگەڕێنەوە زێدی خۆیان و جەختیش لە هاوبەشیی راستەقینە لە سوریا دەكەینەوە.
ساڵح موسلیم ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد،گرنگە دەستورێكی نوێ بۆ سوریا بنوسرێتەوە و مافی هەموو پێكهاتەكان پارێزراو بێت و جەخت لە شەراكەتی راستەقینە لە سوریا دەكەینەوە.
راشیگەیاند، گرنگە دیمەشق پابەندی بەڵێنەكانی بێت بەرانبەر ناوچەكانی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا. هاوکات دەبێت پەلاماری گروپە چەكدارەكانی سەر بە توركیا بۆ سەر كورد لە سوریا كۆتایی بێت.
مەزڵوم كۆبانێ و ئەحمەد شەرع رێككەوتنێكی هەشت خاڵییان ئیمزا كرد، بەپێی رێككەوتنەكە هەسەدە و دامەزراوە ئیدارییەكانی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا دەبنە بەشێك لە ئیدارەی سوریا و هەموو مافەكانی كوردیش پارێزراو دەبن.
مەزڵوم كۆبانێ فەرماندەی گشتی هەسەدە و ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا كۆبوونەوە و ڕێككەوتنێكیان ئیمزا كرد، ئاگربەست لە تەواوی خاكی سووریا رادەگەیندرێت و گرەنتی مافی سوورییەكان لە بەشداریكردنیان لە پرۆسەی سیاسی دەكرێت.
هەر بەپێی رێككەوتنەكە، كورد پێكهاتەیەكی سەرەكی سووریایە و مافەكانی گرەنتی دەكرێت، هاوكات دامەزراوە مەدەنی و سەربازییەكانی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا تێكەڵی ئیدارەی دەوڵەتی سوریا دەكرێن، لەوانە هێزەكانی هەسەدە و دەروازە سنوورییەكان و فڕۆكەخانە و كێڵگە نەوتی و گازییەكان.
لە خالێكی تری رێككەوتنەكەدا هاتووە، بانگەوازی دابەشبوون و وتاری رق رەت دەكرێتەوە و پێویستە هەموو لایەن پاڵپشتی لە دەوڵەتی سوریا بكەن لە كاتی هەر هەڕەشەیەك.
هەروەها هەردوولا بڕیاریانداوە، ئەو رێككەوتنە پێش كۆتایی ئەمساڵ جێبەجێ بكرێت.
کۆسرەت رەسول عەلی جێگری سکرتێری گشتی یەکێتی نیشتمانی کوردستان، لە پەیامێکدا بۆ ساڵیادی راپەڕین و رزگارکردنی شاری هەولێر، رایگەیاند ئەم بۆنە مێژووییە وێستگەیەکی گرنگە بۆ پاراستنی یەکڕیزی ناوماڵی کورد و گەیشتن بە ئامانجە وەدینەهاتووەکان.
دەقی پەیامەکە:
جەماوەری خۆڕاگرو تێکۆشەری شاری هەولێر
ساڵیادی راپەڕین و رزگارکردنی هەولێری پایتەخت، هەولێری قەڵاو منارە لە هەمووتان پیرۆز دەکەم و ئومێد دەکەم ئەم رۆژە مێژووییە ببێتە وێستگەیەکی گرنگ بۆ پاراستنی یەکڕیزی ناوماڵی کورد و گەیشتن بە ئامانج و ئاواتە وەدینەهاتووەکانمان و دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ گەلەکەمان.
(٣٤) ساڵ لەمەوبەر، بە شانازییەکی گەورەوە لەلایەن بەرەی کوردستانی بۆ سەرپەرشتی ئازادکردنی هەولێر راسپێردراین، لەگەڵ بروسکەی (لە باوکی رێناسەوە بۆ شانە چەکدارەکانی بروسک، لێتانەوە نزیکین دەستبەکاربن) لەگەڵ خەڵکی شارەکە، شانە چەکدارەکان و رێکخستنە نهێنییەکان راپەڕین و لە کەمترین کاتدا شارەکەمان لە رژێمی بەعس پاککردەوەو جاڕی سەرکەوتنمان لێدا، لە بەردەم قەڵای سەربەرزی هەولێر سەرکەوتنمان راگەیاند.
هەولێرییە تێکۆشەرەکان
بەدرێژایی مێژوو، هەمیشە هەولێر چەقی ململانێ بووەو هەولێرییەکان قارەمانانەو خۆڕاگرانە بەرەنگاری دوژمن بوونەتەوە و سەروەرییان تۆمار کردووە، بۆیە ئەرکی هەموومانە بەوپەڕی دڵسۆزییەوە خزمەتی شارەکەو خەڵکەکەی بکەین و لەئاست مێژوو و گەورەیی هەولێر بین، هەولێر بکەینە نموونەی پێکەوەژیان و خزمەتکردن بەبێ جیاوازی، نابێ کەسمان ئەوەمان لەبیر بچێت کە هەمیشە هەولێرییەکان میواندۆست و بەوەفاو خاوەن هەڵوێستن.
جارێکی تر ئەم رۆژە پیرۆزە لەپێشمەرگە قارەمانەکان، کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان، زیندانیانی سیاسی و کەمئەندامانی سەنگەرو تەواوی خەڵکی هەولێر پیرۆز دەکەم و سەری رێزو نەوازش بۆ شەهیدانی راپەڕین دادەنوێنین.
لە ئاهەنگێکی تایبەتدا، سەرۆکی دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم ئاڵای کوردستان و قەڵغانی خۆڕاگریی بە نوێنەرانی جووتیارانی کورد لە سنووری پارێزگای کەرکووک بەخشی.
ئەمڕۆ دووشەممە لە دیوانی دەستەی گشتی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، فەهمی بورهان سەرۆکی دەستە بە ئامادەبوونی ئەندامانی ئەنجوومەنی دەستە پێشوازی لە نوێنەرانی جووتیارانی کورد کرد کە روبەروی چەندین گرفت و کێشە بوونەتەوە.
سەرۆکی دەستە لە سەرەتای کۆبوونەوەکەدا ئاڵای پیرۆزی کوردستان و قەڵغانی رێزلێنانی بە نوێنەرانی جووتیاران بەخشیوە وەک دەربڕینی پشتگیری و هاوسۆزی بەرامبەر بەو زوڵم و نادادپەروەرییەی روبەرویان بۆتەوە.
لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا، بڕیاری پێکهێنانی ئەنجوومەنێک درا کە نوێنەرایەتی تەواوی جووتیارانی ناوچەکە بکات، بە مەبەستی گەیاندنی کێشەکانیان بۆ سەر مێزی گفتوگۆ لە بەغدا و دۆزینەوەی چارەسەرێکی گونجاو.
فەهمی بورهان لە بەشی کۆتایی کۆبوونەوەکەدا جەختی کردەوە کە حکومەتی هەرێمی کوردستان بە هەموو توانایەکییەوە پاڵپشتی و پشتیوانی جووتیارانی ناوچە کوردستانییەکان دەکات و هەوڵ دەدات دەنگی ناڕەزایەتیان بگەیەنێتە لایەنی پەیوەندیدار.
هەر لەو کۆبوونەوەیەدا، سەرۆکی دەستە هۆشداری دا کە نابێت هیچ هێز و لایەنێکی سیاسیی کوردستانی ئەم بابەتە وەک کارتێکی هەڵبژاردن و کۆکردنەوەی دەنگ بەکاربهێنێت.
شایەنی باسە، ماوەیەکە جووتیارانی کورد لە ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی هەرێم روبەروی چەندین گرفت و کێشە بوونەتەوە لەسەر کشتوکاڵ و زەوییەکانیان، کە ئەمەش نیگەرانی لای لایەنە کوردییەکان دروست کردووە.
بەبۆنەی ساڵیادی راپەڕینی شاری هەولێر، سبەینێ لە سەرجەم دامودەزگاکانی هەرێمی کوردستان پشووی رەسمییە.
فەرمانگەی میدیا و زانیاری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، سبەی سێشەممە، 11ـی ئازاری 2025، بەپێی ساڵنامەی رەسمی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بەبۆنەی ساڵیادی راپەڕینی شاری هەولێر، لە سەرجەم دامودەزگاکانی هەرێمی کوردستان پشووی رەسمییە.
ئاماژەی بەوەشکرد، رۆژی چوارشەممە، 12ـی ئازاری 2025 دەوامی رەسمی دەستپێدەکاتەوە.
کۆمەڵەی داکۆکیکردن لە مافی کرێنشینان لە رێگای نووسراوێکی رەسمییەوە داوا لە خاوەن موڵکەکان دەکات، لەژێر رۆشنایی ئایەتێکی سورەتی 'البقرة'ی قورئان و رەچاوکردنی بارودۆخی هاوڵاتیان و مانگی رەمەزان، لە کرێی مانگی رەمەزانی کرێنشینان خۆش ببن.
کۆمەڵەی داکۆکیکردن لە مافی کرێنشینان لە رێگای نووسراوێکی رەسمییەوە کە ئاڕاستەی وەزارەتی ئەوقاف و یەکێتی زانایانی ئایینی کوردستان و وتارخوێنەکانی کردووە، داوا دەکات هاوکاریان بن لە هەڵمەتی لێخۆشبوون لە کرێی یەک مانگی کرێنشینان.
لە نووسراوەکەدا هاتووە، "لە سۆنگەی ئایەتی پیرۆزی 'مَّثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنۢبَتَتۡ سَبۡعَ سَنَابِلَ فِي كُلِّ سُنۢبُلَةٖ مِّاْئَةُ حَبَّةٖۗ وَٱللَّهُ يُضَٰعِفُ لِمَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ وَٰسِعٌ عَلِيمٌ' لە سورەتی 'البقرة'، هەروەها بە لەبەرچاوگرتنی بارودۆخی نائاسایی سەرجەم چین و توێژەکان، بەتایبەتی چینی کرێنشینان و لەبەر سێبەری پیرۆزیی مانگی رەمەزانی پڕ بەرەکەت، کە مانگی خێر و بەخشین و لێخۆشبوونە"، داوا لە وەزارەتی ئەوقاف و یەکێتی زانایانی ئایینی و وتار خوێنەکان دەکات هاوکاریان بن.
کۆمەڵەی داکۆکیکردن لە مافی کرێنیشینان ئەوەشی خستووەتە روو، ئەو هەڵمەتەیان راگەیاندووە، بە ئومێدی ئەوەی کرێنشینان لێی سودمەند بن.
ئازادکردنی رۆژنامەنوس شێروان شێروانی بەهۆی تەواونەکردنی رێکارە ئیدارییەکان دواخرا.
محەمەد عەبدوڵا پارێزەری کەیسی رۆژنامەنوس شێروان شێروانی رایگەیاند: ئەگەر گرفت نەیەتە پێشەوە رۆژی چوارشەممە شێروان شێروانی ئازاد دەکرێت.
نوێدەکرێتەوە...
پۆلیسی دارستانی سلێمانی رایگەیاند، بە تۆمەتی پیسکردنی ژینگە و بڵاوکردنەوەی بۆنی ناخۆش، کارگەیەک لە عەربەت درا بە دادگا.
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستان و ژینگەی پارێزگای سلێمانی رایگەیاند، بە تۆمەتی پیسکردنی ژینگە و بڵاوکردنەوەی بۆنی ناخۆش لە هەوادا، کە ببووە هۆی بێزارکردنی هاووڵاتیانی سنوورەکانی قەزای هەڵەبجەی تازە و ناحیەکانی عەربەت و زەڕایەن و دەوروبەریان، لەلایەن بنکەى پۆلیسى دارستان و ژینگەى عەربەت، کارگەیەک رووبەرووى دادگا کرایەوە .
ئاماژەی بەوەشکردووە، پێشتریش چەند کارگە و پاڵاوگەیەک لەلایەن بنکەی پۆلیسى دارستان و ژینگەى عەربەت پەڕاوی لێکۆڵینەوەیان بۆ کراوەتەوە و رێکاری یاسایی بەرامبەریان ئەنجامدراوە .
ئەوەش هاتووە، لە ئێستادا پەڕاوی لێکۆڵینەوە بۆ ئەو کارگەیە رێکخراوە بۆ وەرگرتنی رێکاری یاسایی و کێشەکە لەژێر لێکۆڵینەوەدایە.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد لە رۆژی جلی نەتەوەییدا رایگەیاند، جلوبەرگە نەریتییەکانمان تەنیا پارچە قوماشێکی جوان نین سیمبولی ناسنامە و مێژوومانن. دەشڵێت، "شانازی بەم جلوبەرگە جوانانەوە دەکەین، کە چەندین نەوەی کورد و ئاشوورییەکان و ئەوانی تر لە ناوچەکانمان دەیانپۆشی".
ئەمڕۆ 10ی ئازار، رۆژی جلی نەتەوەییە لە هەرێمی کوردستان، بەوبۆنەیەوە شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق رایگەیاندووە، "لە رۆژی نیشتمانی جلی کوردیدا، شانازی بەم جلوبەرگە جوانانەوە دەکەین، کە چەندین نەوەی کورد و ئاشورییەکان و ئەوانی تر لە ناوچەکانمان دەیانپۆشی".
ئاماژەی بەوەشکردووە، "بە رەنگی ئاڵوواڵا و رەنگین و رێکپۆشییەکەیەوە، ئەم پۆشاکە کلتور و هەمەڕەنگی رۆشنبیریمان دەنوێنێت".
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد ئەوەشی خستووەتە روو، نەک تەنها لە بۆنە تایبەتەکاندا، بەڵکو "بە خۆشی و شانازییەوە" لە هەموو بۆنەکاندا جلی کوردی دەپۆشێت و دەشڵێت، جلوبەرگێکی گونجاوە و هەرکەس بیپۆشێت جوان و رازاوە دەردەکەوێت. رێگایەکیشە بۆ نیشاندانی کلتوور لە هەر شوێن و هەر کاتێکدا بێت.
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی راگەیاند و ئاماژەی بەوە کردووە، ئەمڕۆش هەورەبروسکە و تاوەباران لە چەند ناوچەیەک بەردەوام دەبێت و پلەکانی گەرما بەشێوەیەکی بەرچاو نزم دەبنەوە.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ دووشەممە، ئاسمان هەوری تەواو دەبێت، لەگەڵ ئەگەری تاوەباران و بروسکە لە زۆربەی ناوچەکاندا، دواتر لە کاتەکانی دوای نیوەڕۆ پێشبینی دەکرێت لە سەنتەری شارەکانیش بۆماوەیەکی کورتخایەن باران ببارێت، هەروەها رێژەی دابارین لە ناوچەکانی رۆژهەڵات و سنووری پارێزگای سلێمانی و ناوچەکانی بادینان زیاتر دەبێت.
ئەوەشی خستووەتە روو، سبەینێ سێشەممە، ئاسمان هەوری تەواو دەبێت لەگەڵ ئەگەری تاوەباران و بروسکە لە ناوچە جیاجیاکانی هەرێم، بارانبارین زیاتر ناوچە شاخاوییەکان و رۆژهەڵاتی هەرێم دەگرێتەوە، پاشان ئاسمان بەرەو نیمچەهەور دەگۆڕێت و لە کاتەکانی ئێوارەدا کەشەکە سەقامگیر دەبێتەوە.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی، ئەمڕۆ پلەکانی گەرما 2 بۆ 4 پلەی سیلیزی دادەبەزن و خێرایی با کەمێک زیاد دەکات و هەندێک کات دەگاتە 20 کیلۆمەتر لە سەعاتێکدا، سبەینێش پلەکانی گەرما نزیک دەبنەوە لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی:
هەولێر: 19 پلەی سیلیزی
سلێمانی: 15 پلەی سیلیزی
دهۆک: 17 پلەی سیلیزی
کەرکوک: 19 پلەی سیلیزی
زاخۆ: 17 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە: 15 پلەی سیلیزی
سۆران: 14 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران: 7 پلەی سیلیزی
گەرمیان: 18 پلەی سیلیزی
جلوبەرگ بەشێکە لە مێژوو و ناسنامەی کلتووریی هەر نەتەوەیەک، جلی کوردیش یەکێکە لەو جلوبەرگانەی مێژوویەکی کۆنی هەیە و حکومەتی هەرێم رۆژی 10ی ئازاری هەموو ساڵێکی وەک رۆژی جلی میللی نەتەوەیی لە هەرێم ناساندووە.
ساڵانە 10ی ئازار، لە سەرجەم ناوەندەکانی خوێندن و فەرمانگەکاندا بۆ بەرزراگرتنی ئەو رۆژە دەوامکردن بە جلی کوردییەوە دەبێت و لە ناوەندەکانی خوێندندا چەندین چالاکی جۆراوجۆر بەڕێوەدەچێت. پێکهاتەکانی دیکەی کوردستانیش دەتوانن جلوبەرگی میللی خۆیان بپۆشن.
ئەگەرچی ئەمساڵ رۆژی جلی کوردی بەر مانگی رەمەزان کەوتووە و بەشێکی زۆری هاووڵاتیان بەرۆژوون، بەڵام لە بەشێکی زۆری ناوەندەکاندا بەو جلە نەتەوەییەوە دەوام دەکرێت.
مێژووی جلی کوردی
جلی کوردی یەکێکە لەو جلوبەرگانەی مێژوویەکی دێرینی هەیە و مۆرکی خۆی بەسەر سەرجەم ئەو ناوچانەدا جێهێشتووە کە لە رابردوودا لەژێر دەسەڵاتی فەرمانڕەواییە جیاوازە کوردییەکاندا بوون و رۆچووەتە ناو کلتووریانەوە، بەتایبەتیش کوردستانی گەورە و ئەو شوێنان و نەتەوانەی لە دەوروبەری نەخشەی کوردستانی گەورەدان.
دواتریش بەهۆی مامەڵەی بازرگانی و تێکەڵاوبوونی کۆمەڵایەتی و ئاڵوگۆڕی فەرمانڕەوایەتییەکان یانیش داگیرکاریی سەر ناوچە کوردییەکان، جلوبەرگی کوردی چووەتە ناو کلتووریی چەندین ناوچەی دیکەی دوور لە خاکی خۆی.
بەوپێیەی هەڵکەوتەی جوگرافی کوردستان و سروشتەکەی سەرجەم وەرزەکانی بە روونی تێدا دیارە، جلوبەرگی کوردی لە سەرجەم وەرزەکاندا پارچەی تایبەت بە خۆی هەیە، کە هەم لە سەرمای سەختی شاخەکان پاراستوویەتی، هەم لە گەرمای ناوچە گەرمیانییەکان فێنکی پێداون.
ئەوە جگە لەوەی جلوبەرگی کوردی هەر لە کۆنەوە لەگەڵ سەرجەم وەرزەکانداخۆی گونجاندووە، تێکەڵاوی لە رەنگەکانیدا هەبووە و چ پیاوان چ ژنان هەر لە سەرەتاوە گرنگیان بە رازاندنەوەی خۆیان داوا، کە زۆرێک لە مێژوونووسە جیهانییەکان ئاماژەیان بە رەنگاورەنگی جلی کوردی داوە.
جلی کوردی بەپێی ناوچەکان، پارچەکانی و جۆری قوماشەکەی و شێوەی و لەبەرکردنی دەگۆڕێت، کە ئەوەش رەنگدانەوەی فراوانی کلتووریی و جوگرافیا و هەڵکەوتەی سروشتی ناوچەکەیەتی. کە هەر پارچەیە و بۆ مەبەستێکی دیاریکراو و لەکاتێک و وەرزێکدا دەپۆشرێت.
سترابۆ'ی مێژووناس و جوگرافیاناس و فەیلەسوفی یۆنانی کە لە سەدەی یەکەمی پێش زاییندا ئاسیای بچووک ژیاوە، باس لە مێژووی جلی کوردی دەکات و کاریگەریی شێوە و پارچەکانی جلی کوردی بەسەر کلتووری جلوبەرگی ناوچەکانی دیکەوە باس کردووە، کە لە ناویاندا کاریگەریی جلی کوردی بەسەر جلوبەرگی فارسەکانەوە گەڕاندووەتەوە بۆ دوو هەزار ساڵ بەر لە ئێستا.
لەو بارەیەوە سۆران حەمەڕەش نووسەر و مێژوونووسی کورد باسی لەوە کردووە، "سترابۆ دوو هەزار ساڵ بەر لە ئێستا ئاماژەی بە پەیوەندی نێوان جلی کورد/میدی و فارسەکان کردووە و دەڵێت: ئەوەی کەپێی دەگووترێت تیربازی و ئەسپسواری و دابونەریتی پادشایی و جلوبەرگیان و دابونەریتی ئایینی لەگەڵ خودا و مامەڵەکردنی رەعیەت لەگەڵ میراندا، فارسەکان لە مید(کورد) یان وەرگرتووە، ئەو راستیە بەتایبەت لە جلوبەرگیاندا دەردەکەوێت. کڵاو و جلی سەرەوە (چۆغە)ی قۆڵدرێژ کە دەگاتە لای دەست و شەرواڵ، کە بۆ کەشوهەوای سارد و شوێنەکانی باکوری وەک خاکی میدەکان (کوردەکان) گونجاون و بۆ ئەوە نەکراون کە خەڵکی باشوور لەبەریان بکەن، کەچی فارسەکان لەوانیان وەرگرتووە و لەبەری دەکەن. فارسەکان شوینی نیشتەجێی سەرەکیان لەسەر کەنداوە کە دەکەوێتە خواروو بابلیشەوە".
