ئەمڕۆ، 95 ساڵ بەسەر راپەڕینی مێژوویی بەردەرکی سەرای سلێمانیدا تێپەڕدەبێت، کە تێیدا خەڵکی شارەکە لە رۆژی 6ی ئەیلولی 1930دا لە دژی ستەم و نکۆڵیکردن لە مافەکانیان رژانە سەر شەقامەکان و رووبەرووی سەرکوتێکی خوێناوی بوونەوە.
خۆپیشاندانە فراوانەکە کە لەلایەن چین و توێژە جیاوازەکانی شارەکەوە رێکخرابوو، لەلایەن شاعیری ناودار "فایەق بێکەس"ەوە رابەرایەتی دەکرا. لە بەرامبەردا، هێزە ئەمنییەکانی حکومەت بە فیشەک وەڵامی داواکاریی خۆپیشاندەرانیان دایەوە، کە بەهۆیەوە ژمارەیەکی زۆر هاوڵاتی شەهید و بریندار بوون. بەپێی بەڵگەنامەکانی ئەو سەردەمە، نزیکەی60 کەس لەو رۆژەدا بوونە قوربانی.
ئەم روداوە، کە لەلایەن شاعیران و نووسەرانی وەک (بێکەس، حەمدی، ئەخۆل، پیرەمێرد و گۆران)ەوە بە "رۆژە رەشەکە" ناوبراوە، بووە بەشێکی گرنگ لە مێژووی خەباتی رزگاریخوازی گەلی کورد.
یەکێک لە سیمبولە هەرە دیارەکانی ئەو رۆژە، "عەولەسیس" (عەبدولمەجید مەلا ئیبراهیم) بوو، کە بە ئازایەتییەکەی ناسرابوو و لە تەمەنی 29 ساڵیدا بە گوللەی سەربازانی ئینگلیز شەهید کرا و بووە هێمای قوربانیدان لەپێناو ئازادیدا.
لیژنەکانی قائیمقامییەتی سلێمانی ئاماری کار و چالاکییەکانی مانگی هەشتیان بڵاوکردەوە و تەنها پێنج شوێنکار داخراون.
قائیمقامییەتی سلێمانی راگەیەندراوێکی سەبارەت بە کار و چالاکییەکی مانگی هەشت بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، "مانگی رابردوو لە سلێمانی نزیکی 36 تۆن خۆراک و کەرەستەی خراپ و ماوەبەسەرچوو لەناوبراوەو پێنج شوێنی کارکردنیش داخراون."
لە راگەیەندراوەکەشدا هاتووە، "شەش هەزارو 149 سەردانیان لە سنوری شاری سلێمانی بۆ بازاڕ و شوێنە گشتیەکانی ئەنجامیانداوە و پسوڵەی سەرپێچیان بۆ 390 شوێنکار کردووە، هاوکات 216 حاڵەتی ئاگادارکردنەوە هەبووە".
"لەم مانگەدا شەش حاڵەتی دادگا تۆمارکراوەو هەشت شوێنکار بەهۆی سەرپێچییەوە داخراون، ئەو شوێنانەشی کە رووبەڕووی داخستن بوونەتەوە بەهۆی دووبارە ئەنجامدانی سەرپێچی و پابەندنەبوونیان بووە، بەو رێنمایانەی کە پێشتر لە لایەن لیژنە هاوبەشەکانەوە پێیان درابوون، هەروەها هەر لە مانگی رابردوودا 50 ملیۆن دینار سزای دارایی ئەو شوێنکارانە دراوە کە پابەندی رێنماییەکانی نەبوون"، قائیمقامییەتی سلێمانی وادەڵێت.
بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بوومەلەرزەزانیی هەرێمی کوردستان، پێشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ ئەمڕۆ و سبەی بڵاوکردەوە و رایگەیاند کە ئاسمان ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرما بەراورد بە رۆژانی رابردوو کەمێک نزم دەبنەوە.
بەپێی راگەیەندراوەکەی کەشناسی، ئەمڕۆ شەممە، ئاسمان بەگشتی ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرما بە (1-2) پلە دادەبەزن. هەروەها بۆ رۆژی یەکشەممە، 7ی ئەیلول، کەشوهەوا بە جێگیری دەمێنێتەوە و پلەکانی گەرما نزیک دەبن لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.
خێرایی با لە نێوان (10-20) کیلۆمەتردا دەبێت لە کاتژمێرێکدا و مەودای بینین لە نێوان (8-10) کیلۆمەتردایە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ ئەمڕۆ:
گەرمیان: 42 پلە
کەرکوک: 40 پلە
هەولێر: 39 پلە
هەڵەبجە: 39 پلە
زاخۆ: 39 پلە
سلێمانی: 38 پلە
دهۆک: 38 پلە
سۆران: 36 پلە
حاجی ئۆمەران: 29 پلە
بەشێک لە ئەندامانی ئەنجومەنی کارگێڕی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ، لە ڕاگەیەندراوێکدا، بەیاننامەیەکی پێشووتری دەستەکەیان ڕەتدەکەنەوە کە شەوی ڕابردوو لەسەر ڕووداوەکانی لالەزار و کەیسی ئارام قادر بڵاوکرابووەوە. ئەو ئەندامانە، ناوەڕۆکی بەیاننامە فەرمییەکەی دەستە بە "هەڵوێستێکی سیاسیی دیزاینکراو" ناودەبەن و جەخت لەوە دەکەنەوە کە گوزارشت لە ڕای هەموو ئەندامانی دەستەکە ناکات.
لە ڕاگەیەندراوەکەیاندا، ئاماژەیان بەوە کردووە کە لایەنە ئەمنییەکانی سلێمانی هاوکاربوون و لە بەرامبەردا پرسیاری ئەوە دەکەن کە بۆچی دەستەکە لە ئاست چەندین پێشێلکاریی تری مافی مرۆڤ لە سنووری هەولێر و دهۆک بێدەنگ بووە.
دەقی راگەیەندراوەکە..
شەوی رابردوو (هەینی ٥ی ئەیلول) راگەیەندراوێک بەناوی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ بڵاوکرایەوە لەسەر ڕووداوەکانی لالەزار و کەیسی ئارام قادر، هەرچەندە ئێمە وەک بەشێک لە ئەندامانی ئەنجومەنی کارگێری دەستە ناوەڕۆکەکەی رەت دەکەینەوە و بە هەڵوێستێکی سیاسی دیزاینکراوی دەزانین، چەندان جاری تر سەرنج و تێبنیمان هەبووە لەسەر ئەو جۆرە هەڵوێست و پەیامانەی دەستە؛ کە نە ئاگامان لێ ی بووە نە پرسمان پێکراوە، بەڵام لەپێناو پاراستنی ناوی دەستەکەمان هیچ هەڵوێستمان نەنواندوە و هەموو جارێک داوای چارەسەرمان کردوە.
هەر بۆیە سەبارەت بەو راگەیەندراوە، بەپێویستمان زانی ئەو ڕاستیانە بۆ خەڵکی کوردستان بخەینەڕوو:
١- سەبارەت بەسەردان کردنی ئارام قادر لەهەفتەی ڕابردوو، دوای ئەوەی کەسوکاری ناوبراو سەردانی دەستەیان کرد، داوایان کرد دەستە بەدواداچون بکات، ئێمە پەیوەندیمان بەلایەنی پەیوەندیدارەوە کرد و بەسوپاسەوە وەڵامیان داینەوە کە لەم هەفتەیەی بێتەوە ئەو دەرفەتەمان بۆ ڕێکدەخەن و بڕیارە ڕۆژی یەکشەممە بۆ کاتەکەی وەڵاممان بدەنەوە. بەڵام نازانین پەلەی بڵاو کردنەوەی ئەو پەیامە بەو پشوەو ڕۆژی هەینییە مانای چی بوو؟.
٢-سەبارەت بەدەستگیرکراوانی شەڕەکەی لالەزار هەموولایەک ئاگادارن، ئێمە یەکەم تیم بوین وەک دەستە سەردانی لاهور شێخ جنگی و دەستگیرکراوەکانمان کرد و، هەر لەڕێگەی ئێمەشەوە، ئاسایشی گشتی سلێمانی ئاسانکاری کرد بۆ سەردانی کردنی کەسوکاری دەستگیرکراوەکان و بەردەوامیش لەسەر خەت بوین بۆ سۆراغ کردن و کۆکردنەوەی زانیاری لەسەر هەموویان، هیچ ڕێگریەک نەبوە بۆ کارەکانمان. بڕیار بوو رۆژی یەک شەممە هەموو ئاسانکارییەک بکرێت، بەڵام دیسان نەیانهیشت بگاتە یەکشەممە وەک ئەوەی پێیان گوترابێت؛ دەبێت هەر ئەم شەو ئەو بەیاننامەیەی کە ئامادە کراوە دەبێت بڵاوبکرێتەوە، سەرباری ئەوەی گفتۆگۆی زۆر کرا بۆ دواخستنی بڵاوکردنەوەی بەیاننامەکە تا رۆژی یەکشەممە کە دەوامی فەرمییە بەڵام دیارە بڕیاری پێش وەختە بووە.
هاوڵاتیانی کوردستان؛
دەمانەوێ ئەوە بۆ هەموو لایەک ئاشکرا بکەین؛ ئێمە وەک بەشیک لە ئەنجومەنی کارگێڕی دەستە، ئەو پەیامەی بەناوی دەستەی مافی مرۆڤ بڵاوکراوەتەوە، ڕەت دەکەینەوە و دەڵێین: بەهیچ شێوەیەک گوزارشت لەڕای هەموو دەستە ناکات و تەنها ڕای لایەنێکی سیاسیە کە ناوی دەستە بۆ ئامانچی سیاسی خۆیان بەکاردەهێنن و بەئاشکراش بە پەیامەکەی دەستە و ئەو پەلەپەل کردنەوە دیارە.
ئێمە دەڵێین: لایەنە ئەمنییەکانی سلێمانی لەرۆژی یەکەمی رووداوەکەی لالەزار و بابەتەکانی تریش هاوکار بوون وە دەبوو دەستە ڕەچاوی ئەوەی بکردبایە ئەو کەیسە هێشتا لەژێر لێکۆڵینەوەیەو نابێت پەلەی تێدا بکرێت.
ئینجا پرسیاری جددی ئەوەیە: ئەی ئەو بەشەی ئەنجومەنی کارگێری دەستە لەکوێ بوون کاتێک لەشەرەکەی خوڕشید هەرکی و هێزە ئەمنیەکان، دوو کەس لە هێزەکان شەهید کران و کەسی داواکراویش لەمیوانخانە دانرابوو، بەڵام ئەو تیمەی ناو دەستە شتێکیان نەوت؟
ئەی کە چەند ڕۆژێک بەر لە ئێستا چەند کەسێک هەوڵی تیرۆر کردنی ڕۆژنامەنوس هێمن مامەندیان داو دواتر هەڵهاتن بۆ شاری هەولێر و ئاسایشی گشتی سلێمانی پەیامی بڵاوکردەوە، بۆچی ئەرک پێ سپێردراوانی ئەو لایەنە سیاسیەی ناو دەستە داوایان لەدەزگا ئەمنیەکانی هەولێر نەکرد ئەو کەسانە دەستگیر بکەن و بیدەنە دادگا؟.
ئەی کاتێک سەرۆکی دەستە ئامادەی دادگایی کردنی شێروان شێروانی بوو، بەبەرچاوی بەڕێزیان دادگا بڕیارێکی دا بەسەر ناوبراودا و لە بەردەمی دادگاش چالاکوانان و ئەندامی پەرلەمان سوکایەتیان پێ کرا، بۆچی دەستەی مافی مرۆڤ هیچ شتێکیان بڵاو نەکردەوە؟ لەکاتێکدا نوێنەری یۆنامی نیگەرانی دەربڕی.
ئەی بۆ تا ئێستا تۆمەتبارانی کەیسی شوان صابر دەستگیر و ئاشکرا نەکراون و هیچ پەلە پەلێکیش ناکرێت؟
ئەی کاتێک شێخ ئەدهەم بارزانی ڕێگەی پێنەدرا بەشداری پرسەی دایکی بکات لەماڵ و زێدی خۆی و دەست بەسەر ماڵ و موڵکیدا گیراو پاسەوان و شوفێرەکەی دەستگیرکرا و جارێکی تریش بەم دوایە کۆمەڵێک پاسەوانی گیرا بۆچی ئەو لایەنەی ناو دەستە شتێکی بۆ ڕای گشتی نەوت و بڵاو نەکردەوە؟.
سەبارەت بە کەیسی هونەری رەشید ئاغا کە تا ئیستاش دادگایی نەکراوە و کەس نازانیت قۆناغی لێکولینەوەی بەکوێ گەیشتوە، بۆ هیچ نالێن؟ خۆ هەموو ئەوانە لەپێش روداوەکانی سلێمانی روویانداوە!.
ئێمە نامانەوێ ئەو لاپەڕانە هەموو هەڵدەینەوە کە هەموویمان وەک بەڵگە لایە و قسەی لەسەر نەکراوە لە پێشێلکاری زەق بەرامبەر مافی مرۆڤ لەسنوری هەولێرو دهۆک.
باش دەزانین ئامانجی ئەو لایەنە سیاسیە چیە لە گەورەکردن و بڵاوکردنەوەی پەیامەکان لەسەر سنوری سلێمانی و دەزگا ئەمنیەکان لە رێگەی دەستەکەمانەوە، جگە لەهەوڵدان بۆ ناشرین کردنی دەزگا فەرمیەکانی ئەو سنورە هیچ مانایەکی تری نیەو ئامانجەکەش دەستێکی ئاشکرای لایەنێکی سیاسیە کە دەیانەوێت ئەجێندای خۆیان فەرز بکەن و ئێمەش وەک بەشێک لە ئەنجومەنی کارگێری دەستە ئەو جۆرە هەڵسوکەوتانە ڕەت دەکەینەوەو بەهیچ شێوەیەکیش گوزارشت لەڕای گشتی دەستە ناکات . ئەگەر نا هەموولایەک لەدەستە باش دەزانن ئێمە ئەو بەشەین لە دەستەی مافی مرۆڤ زۆر پیشەیی و بەرپرسیارانە بەرامبەر بە مافەکانی مرۆڤ و بێ گوێ دانە لایەنی سیاسی کارمان کردوە لە هەموو رووداوەکان…
بەردەوامی ئەو جۆرە هەڵوێستانە بۆ بەرژەوەندی لایەنێکی سیاسی دەکەوێتە سەر ئەستۆی بەڕێز سەرۆکی دەستەکە و بەپێی یاسای دەستە بەرپرسە لە پاراستنی سیاسەتی دەستە وەک دەزگایەکی سەربەخۆو بێ لایەن و ئاکامەکانیش هەرچی بێ لەزەرەری ناوبانگی دەستە دەبێت.
بەشێک لەئەندامانی ئەنجومەنی کارگێڕی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ

كۆمەڵەی رۆشنبیری ئاڤێستا داوا لە حكومەتی توركیا دەكات، زمانی كوردی بكرێتە زمانی رەسمی و فشار و ئاستەنگەكانیش لەسەر كلتوور و زمانی كوردی لاببرێن.
كوردیە ئیرگات، هاوسەرۆكی كۆمەڵەی رۆشنبیری ئاڤێستا لە ئیزمیر لە راگەیەنراوێكدا داوایكردووە زمانی كوردی بكرێتە زمانی رەسمی و فشارەكانی سەر كلتوور و زمانی كوردی ڕابگرن.
وتیشی، بۆئەوەی پرۆسەی ئاشتی سەربكەوێت و بە ئامانجەكەی بگات، پێویستە لە كاتی خۆیدا خواست و داواكارییەكانی گەلی كورد بەدی بهێنرێت و زمانی كوردی رەسمی بێت و هەموو فشار و ئاستەنگەكانیش لەسەر كلتوور و زمانی كوردی لاببرێن و خوێندن لە قۆناغی سەرەتایی تا زانكۆ بە زمانی كوردی رێگەی پێبدرێت.
ئێوارەی ئەمڕۆ لە سنوری قەزای خەباتی پارێزگای هەولێر گەنجێکی تەمەن 29 ساڵان لە کاتی مەلەکردن لە زێی گەورەدا خنکا.
سەرچاوەیەک لە بنکەی بەرگری شارستانی قەزای خەبات بە کوردسات نیوزی راگەیاند، کەمێک لەمەوبەر تیمەکانیان ئاگادارکرانەوە لە بوونی روداوێکی خنکان لە سنوورەکە، لە ئێستاشدا تیمەکانیان گەیشتوونەتە شوێنی روداوەکە و سەرقاڵی دۆزینەوەی تەرمەکەن.
ئاماژەی بەوەشکرد، ئەو گەنجەی لە زێی گەورەدا خنکاوە ناوی شەمسەدین ئیبراهیمە و دانیشتووی سنوری قەزای خەباتە.
ئەو هاووڵاتییە ئەمریکییەی لە لالەزار دەستگیرکرا تۆمەتبارە بە مەشقپێکردنی هێزێکی نایاسایی و دەزگای ئاسایشی هەرێمیش دەڵێت: بەبێ ئاگاداری وڵاتەکەی ئەو کارەی کردووە.
عەقید سەلام عەبدولخالق وتەبێژی دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی راگەیاند: هاووڵاتییەکی ئەمریکی بە ناوی (برایان ویڵسن) لە شەوی روداوەکەی لالەزاردا لە 22ـی مانگی رابردوو دەستگیرکراوە و پاش لێکۆڵینەوە لەگەڵیدا دانی بەوەدا ناوە، کە خۆی سەربەخۆ و بەبێ ئاگاداری و رەزامەندیی وڵاتەکەی کە ئەمریکایە ،هاوکار بووە لە دروستکردن و مەشق و راهێنانی مەیدانی بە میلشیایەکی چەکداری نایاسایی بە ناوی (هێزی دووپشک).
وتیشی: وەکو کەسێکی بەکرێگیراو ئەرکی مەشق و راهێنانی سەربازی بووە بەو هێزە و بە بڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش دەستگیرکراوە، لەئێستادا لە دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان راگیراوە و یاسای بەسەردا جێبەجێ دەکرێت.
دووەمین فێستیڤاڵی دەروازەی سلێمانی بە سپۆنسەری میدیایی دەزگای میدیایی كوردسات و بەبەشداریی دەیان كۆمپانیا و براندی ناوخۆیی و بیانی بەڕێوەدەچێت.
هێمن كەمال پەیامنێری كوردسات نیوز لە سلێمانی رایگەیاند، یەكەم رۆژی دووەمین فێستیڤاڵی دەروازەی سلێمانی لە پاركی هەواری شار لە سلێمانی دەستیپێكرد و بۆ ماوەی هەشت رۆژ بەردەوام دەبێت.
ئاماژەی بەوەشكرد، فێستیڤاڵەكە بەبەشداریی 20 چێشتخانەی كوردەواریی خۆماڵی و 10 خواردنگەی بیانی و 20 شوێنی خواردنی خێرا و 10 براندی شیرینی و 10 براندی پێویستی ناوماڵ و پێنج كلینیك و دامەزراوەی پزیشكی و چەندین كۆمپانیای خانووبەرە بەڕێوەدەچێت و تیایدا بەرهەم و ئۆفەركانیان دەخەنەڕوو.
باسی لەوەشكرد، فێستیڤاڵەكە رۆژانە لە ئێوارەوە تا درەنگانی شەو كراوە دەبێت و چاوەڕوانیش دەكرێت دەیان هەزار كەس سەردانی بكەن.
کۆبونەوەی وەفدی باڵای هەرێمی كوردستان و حكومەتی عیراق لە بەغداد لەبارەی داهاتە نانەوتیەکانی هەرێمی کوردستانەوە کۆتاییهات .
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند ، كۆبونەوەی وەفدە باڵاكەی حكومەتی هەرێم لەگەڵ ژووری یاسایی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق و ژمارەیەک لێپرسراوی وەزارەتی دارایی عیراق لە بەغداد دوای پێنج کاتژمێر کۆتایی هاتووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، لە كۆبونەوەكەدا تاوتوێی ئەو ناكۆكییانەی كە لەبارەی داهاتە نانەوتییەكانی هەرێمی كوردستان هەیە، لەگەڵ دیاریكردنی پشكی حكومەتی ناوەندیی لە داهاتەكان کراوە.
راشیگەیاند، وەفدەکەی هەرێم تائێستا نەگەشتووە بەرێککەوتن لەگەڵ وەفدی حکومەتی عیراق، هەروەها هەفتەی داهاتووش دووبارە وەفدە سەردانی بەغداد دەکاتەوە.
هەربەپێی زانیاریەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز، حکومەتی عیراق داوای 50٪ سەرجەمی داهاتە نانەوتیەکانی هەرێمی کوردستان دەکات، لە بەرانبەبەریشدا وەفدی حکومەتی هەرێم ئامادەیی نیشانداوە بەپێی یاسا 50٪ی داهاتە نانەوتیە فیدراڵیەکان بە عیراق بدات، هەروەها بەشێوەیەکی گشتی هەوڵدەدرێت کۆبونەوەکان بگەن بە دەرئەنجام و کێشەکان بەزووی چارەسەربکرێن.
دەزگای ئاسایشی هەرێم لە راگەیەندراوێکدا دەستگیرکردنی بەشێک لە تۆمەتبارەکانی روداوی تەقەکردن لە رۆژنامەنوس هێمن مامەندی راگەیاند.
لە راگەیەندراوەکەی دەزگای ئاسایشی هەرێمدا هاتووە، "شەوی ٢٠٢٥/٩/٢ ڕۆژنامەنووس و چالاکوان ( هێمن مامەند ) لەگەرەکی عەقاری شاری سلێمانی، لەلایەن دوو کەسی ماتۆڕ سوار کە دانیشتووی هەولێر-بنەسڵاوەن، بەناوەکانی ( ش،ر،م،س ) و ( س،ه،ر،م ) درایە بەر دەستڕێژی گولە و بە دوو فیشەک بریندارکرا".
ئاماژەی بەوەشدراوە، "لەسەر ئەم روداوە دەزگای ئاسایشی هەرێم بە بڕیاری بەڕێز دادوەر بەپێی ماددەی ( ٣١/٤٠٦ )لەیاسای سزادانی عیراقی فەرمانی دەستگیرکردن بۆ تۆمەتبارانی روداوی تەقەکردنەکە دەرچووە و بەپێی بەڵگەکان، ئەندامانی تیمەکەیان دەستگیرکراون و دوو تۆمەتباری دیکە لەئەنجامدەرانی تاوانەکە بەرەو پارێزگای هەولێر هەڵاتوون".
دەزگای ئاسایشی هەرێم دەشڵێت، "لەئەنجامی لێکۆڵینەوەکان دەرکەوت کۆی پیلانەکەیان بەرنامە دارێژڕاوبووە بۆ تاوانێکی رێکخراو، مەبەستیان تیرۆرکردنی چالاکوان و رۆژنامەنووس ( هێمن مامەند ) بووە، هەروەها دەزگای ئاسایشی هەرێم لەداهاتوودا ووردەکاری پیلانەکە و زانیاری لەسەر بکەرانی ئەم هەوڵی تیرۆرکردنە بۆ ڕای گشتی دەخاتە ڕوو".
سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی رایگەیاند، بەمەبەستی نۆژەنکردنەوە، شەقامی مەلیک مەحمود لەبەردەم مزگەوتی نائیلە خانەوە بەرەو گوندی ئەڵمانی، تاوەکو ژێر پردی دەباشان و نزیک نەخۆشخانەی شار، بۆ ماوەی دوو ڕۆژ دادەخرێت.
بەپێی راگەیەندراوی شارەوانیی سلێمانی، ئەم شەقامە لە رۆژی پێنجشەممە، رێکەوتی 4ـی ئەیلولی 2025، کاتژمێر حەوتـی ئێوارە، بەربەست دەکرێت و پرۆسەی نۆژەنکردنەوەکەی بۆ ماوەی دوو رۆژ بەردەوام دەبێت.
شارەوانیی سلێمانی داوا لە شۆفێران دەکات، شەقامی تەنیشتی وەک جێگرەوەی هاتووچۆ بەکاربهێنن و پابەندی رێنماییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی هاتووچۆی سلێمانی بن و هاوکاریی تیمەکانیان بن بۆ سەرکەوتنی پڕۆژەکە و کەمکردنەوەی قەرەباڵغی.
سولی گەیت ئەجەنسی، لە دووەمین فێستیڤاڵی دەروازەی سلێمانی لە پارکی هەواری شار رێکدەخات، کە بڕیارە لە بەرواری 4ی ئەیلوول دەستپێبکات و بۆ ماوەی 8 رۆژ بەردەوام بێت.
ئەم فێستیڤاڵە وەک دەروازەیەک بۆ براندە ناوخۆیی و بیانییەکان خزمەت دەکات بۆ ناساندن و نمایشکردنی کاڵا و بەرهەمەکانیان بە هاووڵاتییان.
لە فێستیڤاڵەکەدا، زیاتر لە 90 براند و کۆمپانیای هەمەجۆر بەشدارن، کە بوارەکانی خواردنگە و کافێ، کلینیکی پزیشکی، دەرمانخانە، نووسینگەی خانووبەرە، کاری دەستی و چەندین بواری دیکە دەگرێتەوە. هەروەها چەندان براندی ناوازە لە دەرەوەی پارێزگای سلێمانیش بەشدارییان لەم فێستیڤاڵەدا کردووە.
تایبەتمەندییەکی دیکەی فێستیڤاڵی دەروازەی سلێمانی ئەوەیە کە زۆربەی براندە بەشداربووەکان داشکاندنی تایبەتیان لەسەر کاڵاکانیان داناوە یان خەڵات و دیاریی تایبەت پێشکەش بە بەشداربووان و سەردانکەران دەکەن.
ئەمڕۆ چوارشەممە، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان، کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ئەنجامدا و تیایدا روداوەکانی سلێمانی، پرسی نەوت و داهات و دواکەوتنی موچە تاوتوێ کران.
لە کۆبونەوەکەدا تیشک خرایە سەر وردەكاری روداوەكەی لالەزارو ئاماژە بەوەشدرا کە "هەوڵ هەبووە پشێوی و ئاژاوەیەکی گەورە دروستبکرێت و پیلان هەبوو بۆ تیرۆرکردنی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە چوار کاتی جیاوازدا."
هەر لەسەر روداوەکەی لالەزار، لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە؛ "ئەوەی کرا پووچەڵکردنەوەی ئەو پیلانە ئاژاوەگێڕییە و چەسپاندنی یاسا بووە و ئێستاش رێکاری یاسایی دەگیرێتە بەر بۆ یەکلاکردنەوەی ئەو بابەتە."
سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان نیگەرانی قووڵی خۆی بەرامبەر ڕووداوەکانی ئەم دواییەی شاری سلێمانی دەربڕی، کە بەداخەوە بووە هۆی گیان لەدەستدان و برینداربوونی ژمارەیەک کەس ، سەرۆک وەزیران پرسە و سەرەخۆشی ئاراستەی کەسوکاری قوربانییان کرد و هیوای چاکبوونەوەی بۆ برینداران خواست. هەروەها دووپاتی کردەوە کە پێویستە کێشە و ناکۆکییەکان لە ڕێگەی یاسا چارەسەر بکرێن .
لەم رووەوە قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان، بەوردی باسی رووداوەکانی لالەزاری کرد، کە بەرەبەیانی رۆژی 22ی ئابی 2025 ڕوویاندا، ئاماژەی بەوەشدا؛ هەوڵ هەبووە پشێوی و ئاژاوەی گەورە دروستبکرێت و پیلان هەبوو بۆ تیرۆرکردنی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە چوار کاتی جیاوازدا، گوتیشی هەر بۆیە ئەوەی کە کرا پووچەڵکردنەوە ئەو پیلانە ئاژاوەگێڕییە و چەسپاندنی یاسا بووە و ئێستاش ڕێکاری یاسایی دەگیرێتە بەر بۆ یەکلا کردنەوە ئەو بابەتە.
دۆسیەی نەوت و داهاتە نانەوتییەکان لەگەڵ بەغدا:
دواتر، رێڕەوی گفتوگۆکانی ئەم دواییەی نێوان حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی فیدراڵ خرایەڕوو، بەتایبەتی دەربارەی دۆسیەی پۆلێنکردن و دەستنیشانکردنی بەشی گەنجینەی فیدراڵی لە داهاتە نانەوتییەکانی هەرێم، و دۆسیەی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان، لە چوارچێوەی بڕیارەکانی ئەنجومەنی وەزیران و لێکگەیشتن و کۆنووسی هاوبەشی لیژنەکان.
هەریەک لە کەمال محەمەد، وەزیری سامانە سروشتییەکان بە وەکالەت، و ئومێد سەباح، سەرۆکی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران، و ئامانج ڕەحیم، سکرتێری ئەنجومەنی وەزیران، ئەنجامی گفتوگۆکانیان لەگەڵ حکومەتی فیدراڵ، تایبەت بە هەردوو بابەتی هەناردەکردنەوەی نەوت و داهاتە نانەوتییەکان، خستەڕوو.
ڕاسپاردەی ئەنجومەنی وەزیران بۆ وەفدی دانوستانکار و نیگەرانی لە دواکەوتنی موچە:
لە دوای گفتوگۆ، ئەنجومەنی وەزیران وێڕای دەستخۆشی لە لیژنەی دانوستانکاری هەرێم کە "دڵسۆزانە ئەرکی خۆیان بەجێگەیاندووە بۆ داکۆکیی لە مافی موچەخۆران و شایستە داراییەکانی هەرێم،" لە هەمان کاتدا ئەنجومەنی وەزیران، وەفدی دانوستانکاری راسپارد کە لە کۆبوونەوەکانی سبەینێیان کە وا بڕیارە لە بەغدا لەگەڵ هاوتاکانیان لە حکومەتی فیدراڵی ئەنجام بدرێت، "بەردەوام بن لە هەوڵەکانیان و پەلە بکەن لە گەیشتن بە چارەسەرێکی گونجاو لە پێناوی هەرچی زوو دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم لە رێگەی کۆمپانیای سۆمۆ." بەتایبەتی کە هەردوو وەزارەتی نەوت و سامانە سروشتییەکان و کۆمپانیای نەوتی باکوور و کۆمپانیای سۆمۆ، کۆنووسی هاوبەشی پڕۆتۆکۆلی دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتیان ئیمزا کردووە.
ئەوەشی لەسەر هەرێمی کوردستان بووە، "بە زیادەوە کارئاسانی پێویست کراوە بۆ لابردنی بەربەستەکان،" و هەوڵەکانیش بەردەوامن بۆ گەیشتنەوە بە ئاستی بەرهەمهێنانی پێش هێرشە تیرۆریستییەکانی ئەم دواییەی سەر کێڵگە و دامەزراوە نەوتییەکانی هەرێم.
سەبارەت بە بابەتی هاوبەشیپێکردنی داهاتی ناوخۆی هەرێم لەگەڵ حکومەتی فیدراڵ، ئەنجومەنی وەزیران جەختی کردەوە لەوەی ئەم بابەتە بە یاسای بەڕێوەبردنی دارایی فیدراڵی و یاسای بودجەی عیراقی فیدراڵ رێکخراوە کە دادگای فیدراڵیش جەختی لێ کردووەتەوە.
داواشی کرد لە چوارچێوەی ئەم دوو یاسایە، بابەتی داهاتی نانەوتیش چارەسەر بکرێت هەروەک لە دوا بڕیاری ئەنجومەنی وەزیرانی فیدراڵیشدا جەختی لەسەرکراوەتەوە و لیژنەیەکی تایبەتمەندی هاوبەش بۆ ئەم مەبەستە پێکهێنراوە، تاوەکوو "چیتر ئەم دوو بابەتە وەک پاساو و بیانوو بۆ خەرجنەکردنی موچە و شایستەی موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان بەکارنەهێنرێت.
" ئەنجومەنی وەزیران نیگەرانی خۆی دەربڕی کە "بەداخەوە ئێستا لە مانگی ئەیلوولین، کەچی تازە موچەخۆران موچەی مانگی حوزەیرانیان بۆ دەنێردرێت کە پێویست بوو موچە و شایستەی موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان، تێکەڵی ناکۆکییەکانی نێوان هەردوو حکومەت نەکرێت هەروەک بڕیارەکانی دادگای فیدراڵیش جەختی لێ کردووەتەوە."
لە ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم هێشتا رێگری دەکرێت لەوەی خوێندکاران بە زمانی کوردی وەڵامی تاقیکردنەوەکان بدەنەوە، دەستەی ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم دەڵێت: هەموو هەوڵێک دەدەن بۆ ئەوەی ئەو کێشەیە چارەسەر بکەن.
لەبارەی رێگریکردن لە خوێندکاران کە بەزمانی کوردی وەڵامی تاقیکردنەوەکان بدەنەوە، دەستەی گشتی ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، دوای دەرچوونی نوسراوی ژمارە (٨٢٩٨) لە (16-7-2025) ـی وەزارەتی خوێندنی باڵای عیراق کە رێگری ئەکات لە وەڵامدانەوەی خوێندکاران بەزمانی کوردی لە تاقیکردنەوەکان، ئەوکات و دوای هەوڵەکان وەها راگەیەندرا کە کێشەکە چارەسەرکراوە، بەڵام بەداخەوە ئەو کێشەیە کە خەرقێکی روونی مادەی چواری دەستوری عیراقە، هێشتا چارەسەرنەکراوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، رێگرییەکان وەک خۆیان ماون، بەتایبەتی بۆ خوێندکارانی بەشی یاسا و ئەو وانانەی کە تاقیکردنەوەی وەزارین، بۆیە وەک دەستەی ناوچە کوردستانیەکان بەردەوام لە هەوڵدادەبن بۆ ئەوەی مادەی چواری دەستور و کێشەی خوێندکاران چارەسەر بکرێت و ئاریشەکانی بەردەم زمانی کوردی وەک دووهەم گەورەترین زمانی بەکارهاتوو لاببرێن.
دەستەی ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم داوا لە کاربەدەستەکانی بەغداد دەکات هەوڵەکانیان چڕبکەنەوەو بۆ ئەوەی دەرفەت بدرێت خوێندکاران بەزمانی شیرینی دایک وەڵام بدەنەوە و وەرگێڕی پێویستیش بۆ روونکردنەوەوی وانەکان دابین بکرێت.
ئەوەشی خستەڕوو، لەکاتی دەرچوونی بڕیارەکەدا وەک دەستەی ناوچە کوردستانیەکان رایانگەیاند، بڕیار پێویستە بەبڕیار هەڵبوەشێتەوە نەک بە گفتوگۆی زارەکی، عیراق و دەستورەکەی موڵکی گەلانی عیراقە و لەم چوارچێوەیەشدا مافی رەوای خەڵکی کوردستانە شەڕی زەوتکردنی مافە دەستورییەکانی لە چوارچێوەی یاسا بەرکارەکاندا ئەنجامبدات، بێگومان لە بەردەوامی ئەم کێشەیە و پابەندنەبوون بە مادە چواری دەستور و پێشێلکردنی، رێگەی دادگای فیدڕاڵی ئەگرنەبەر.
رۆژی یەکشەممە 7ـی9ـی2025 هاوکاری دارایی هاوپەیمانان بۆ مانگی هەشت دابەشدەکرێت.
وەزارەتی پێشمەرگەی حکومەتی هەرێم لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، ئەمڕۆ هاوکاری دارایی هاوپەیمانان بۆ مانگی هەشت تەمویلی وەزارەتی پێشمەرگە کرا، هاوکات لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی گشتی بودجە و بەرنامەکان (ژمێریاری سەربازی) دەستدەکرێت بە ئەنجامدانی رێکارە دارایی و ژمێریارییەکان بۆ تەواوکردنی ئامادەکارییەکان.
راشیگەیاندووە، رۆژی یەکشەممەی داهاتوو 7ـی9ـی2025 دەست بە دابەشکردنی دەکرێت.
وەزارەتی پێشمەرگە ئاشکراشیکردووە، لەم مانگەدا، نزیکەی ٪95ـی ئەفسەر و پلەدار و پێشمەرگە بە سیستمی پڕۆژەی هەژماری من هاوکاری هاوپەیمانان وەردەگرن، ئەوانەی تریش لە رێگەی سیستەمی بانکیەوە هاوکارییەکان وەردەگرن.