هەواڵەکان
سێنتکۆم: لە چوارچێوەی گەمارۆدانی ئێراندا رێڕەوی 100 کەشتیی بازرگانیمان گۆڕیوە
فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا رایگەیاند لە ماوەی 60 رۆژی رابردوودا و لەگەڵ دەستپێکردنەوەی گەمارۆی "دیواری پۆڵایین" بۆ سەر ئێران، هێزەکانیان رێڕەوی 100 کەشتیی بازرگانییان گۆڕیوە.
سێنتکۆم جەختی کردەوە کە هیچ کەشتییەک نەیتوانیوە بەبێ وەدەستهێنانی مۆڵەتی پێشوەختە لە هێزەکانی ئەمریکا ناوچەی گەمارۆکە ببڕێت، هاوکات ئاماژەی بەوەش کرد:ە هێزە ئەمریکییەکان لە ئامادەباشیی تەواودان بۆ بەردەوامیدان بە جێبەجێکردنی ئەم ئەرکە.
بەهۆی هێرشەكەی سەر سعودیە، فەرماندەی ئۆپراسیۆنەكان و فەرماندەی پۆلیسی پارێزگای میسان لە پۆستەكانیان دوورخرانەوە و بەڕێوەبەری هەواڵگری ئاسایشی پارێزگاكەش رەوانەی لێكۆڵینەوە كران.
سەباح نوعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عیراق رایگەیاند: دوای لێكۆڵینەوە دەركەوتووە هێرشە درۆنییەكەی سەر بۆری نەوتی رۆژهەڵات_ رۆژئاوای سعودیە لە سنوری پارێزگای میسانەوە ئەنجامدراوە، هەربۆیە فەرماندەی ئۆپراسیۆنەكان و فەرماندەی پۆلیسی پارێزگای میسان لە پۆستەكانیان دوورخراونەتەوە و بەڕێوەبەری هەواڵگری ئاسایشی پارێزگاكەش رەوانەی لێكۆڵینەوە كراوە.
وتیشی: بە فەرمانی سەرۆك وەزیران، عەلی عەبدولحوسێن كازمی وەك فەرماندەی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەكانی میسان دەستنیشانكراوە، هەروەها سەرۆك وەزیران داواكارییەكی ئێرانی بۆ ئەنجامدانی لێكۆڵینەوەی هاوبەش لە دۆزینەوەی سەكۆی هەڵدانی فڕۆكەی بێفڕۆكەوان لە نزیك سنووری عیراق و ئێران پەسەند كردووە.
سەباح نوعمان پێزانینی عیراقی بۆ سعودیە نیشاندا كە وەڵامی ئەو هێرشەی نەداوەتەوەو داوایكرد چیتر خاك و ئاسمانی عیراق بۆ هێرشكردنەسەر وڵاتان بەكارنەهێنرێت.
وەزارەتی دەرەوەی بەحرێن رایگەیاند، کە وڵاتەکەی بەشداری لە هیچ کۆبوونەوەیەکی وەزاریدا ناکات کە ئێران تێیدا بەشدار بێت و تایبەت بێت بە گەروی هورمز، تا ئەو کاتەی پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی نێوانیان ئاسایی دەبنەوە.
وەزارەتی دەرەوەی بەحرێن رایگەیاند کە بە رەسمی دەسەڵاتدارانی عومانیان لە بڕیاری بەشدارینەکردنیان ئاگادارکردوەتەوە.
جەختیشیان لەوە کردەوە: کارەکانی ئێران لە بەئامانجگرتنی دامەزراوە مەدەنی و ئابوورییەکان مەترسییەکی بەردەوام و راستەقینەن، نەکو بابەتێک کە کۆتایی هاتبیێت.
عەلی زەیدی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عیراق، ئەمڕۆ شەممە رەزامەندی دەربڕی لەسەر داوایەکی لایەنی ئێرانی بۆ ئەنجامدانی لێکۆڵینەوەیەکی هاوبەش سەبارەت بە دۆزینەوەی چەند سکۆیەکی هاویشتنی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان (درۆن).
سەباح نەعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان رایگەیاند: سەرۆکی وەزیران و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان، عەلی زەیدی، رەزامەند بووە لەسەر داواکارییەکە بۆ ئەرکدارکردنی تیمێکی هاوبەش لەگەڵ لایەنی ئێرانی تاوەکو لێکۆڵینەوە لە دۆزینەوەی ئەو سکۆیانەی هاویشتنی درۆن بکەن کە لە نزیک هێڵی سنووریی نێوان عیراق و ئێران دۆزراونەتەوە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە: هێرشەکەی ئەمدواییە کە شانشینی عهرهبیی سعودیەی بە ئامانجگرت، پهرهسهندنێكی مهترسیداره و ههڕهشه له ئاسایش و سهقامگیریی عیراق و ناوچهكه به گشتی دهكات، لهم قۆناغه چارهنووسسازهدا، ئارامگرتن و دانبهخۆداگرتن رێگا راستەکەیە.
دەقی پەیامەکەی سەرۆکی یەکێتی
هێرشەکەی ئەمدواییە کە شانشینی عهرهبیی سعودیەی بە ئامانجگرت، پهرهسهندنێكی مهترسیداره و ههڕهشه له ئاسایش و سهقامگیریی عیراق و ناوچهكه به گشتی دهكات. به توندی ئیدانەی ئهم هێرشانە و ههر كردهوهیەکی توندوتیژ دهكهین كه ژیانی هاوڵاتییان بخاته مهترسییهوه، سهروهریی نیشتمانی پێشێل بكات، و ببێتە هۆی ناسەقامگیری پهیوهندییه ناوخۆیی و ناوچهییهكان.
لهم قۆناغه چارهنووسسازهدا، ئارامگرتن و دانبهخۆداگرتن رێگا راستەکەیە. سهرهڕای ئهوهی كه تۆمهتباركردن و ئینکارییکردنی یەکتر ئاماژهن بۆ هەستیاریی دۆخهكه، بهڵام بەردەوامبوونی گرژییهكان مهترسیی ئهوهی ههیه ناوچهكه بهرهو پهككهوتن و پێكدادانێکی قووڵتر و پێشبینی نهكراو ببات. بهپهله داوا له سهرجهم لایهنهكان دهكهین كه ئارامی خۆیان بپارێزن و خۆیان له ههر رێوشوێنێكی تۆڵهسهندنهوه یان وتارێکی تووند دوور بخهنهوه كه دۆخهكه بەرەو خراپتر ببات.
ئێستا کاتی جێبەجێکردنی دیپلۆماسییەتە. دهبێت لێکۆڵینهوه لهم هێرشانە بكرێت و هێوركردنهوهی دۆخهكه بكرێته پێشینه بۆ ئهوهی دەرفەتی پێویست بۆ گفتوگۆیەکی بونیاتنهر و بێپچڕان له نێوان دهسهڵاته فیدراڵییهکان و لایهنه خۆجێییهکاندا دابین بكرێت. ئاسایشی ڕاستهقینه له ڕێگهی هێزهوه بهدی نایهت، بهڵکو له رێگهی مامهڵهی شهفاف و پابهندبوونێکی هاوبهشهوه به سهروهریی نیشتمانی و ناوچهییهوه دهبێت.
یهکێتیی نیشتمانیی كوردستان به تهواوی ئامادهیی خۆی دهردهبڕێت بۆ ئاسانكاری، پشتگیری و هاریکاریکردن له ههر ههوڵێکی ئاشتییانه یان دانوستانێک كه ئامانجی گێڕانهوهی سهقامگیری، پاراستنی بهرژهوهندییهکانی هاووڵاتییان، و مسۆگهركردنی ئاشتی درێژخایهن بێت له سهرتاسهری عیراق و ناوچه فراوانهکهدا.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
لەسەر بڕیاری نوخشە ناسح، پارێزگاری هەڵەبجە، لە سبەینێ یەکشەممە 13ی ئەیلوولی 2026، پرۆسەی دابەشکردنی بەنزینی پاڵپشتیکراوی حکومی لە قەزای خورماڵ دەست پێ دەکات.
بەپێی راگەیەندراوێکی پارێزگای هەڵەبجە، بەنزینەکە بە نرخی 750 دینار بۆ هەر لیترێک بەسەر شۆفێرانی سنوورەکەدا دابەش دەکرێت.
لە چوارچێوەی ئەم بڕیارەدا، هەفتانە تەنکەرێک بەنزینی نۆرماڵی حکومی بۆ قەزاکە دابین دەکرێت، بە مەبەستی کەمکردنەوەی بارگرانی دارایی لەسەر شانی هاووڵاتییان و شۆفێرانی ناوچەکە.
هاوپەیمانی "کەرکوک هێز و ئیرادەمانە" لە ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوک راگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە و تێیدا جەختی لە گرنگیی پاراستنی تەبایی و پێکەوەژیانی ئاشتییانەی نێوان پێکهاتەکانی شارەکە کردەوە.
هاوپەیمانیکە ئاماژەی بەوە داوە: کەرکوک هەمیشە نموونەی برایەتی بووە و روونی کردەوە کە سەرۆک مام جەلال بەم رۆحیەتە کەرکوکی بە (چەپکە گوڵ) وەسف کردووە.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە: جیاوازییەکان و ئاڵۆزییەکان ؛ە لە راگەیاندنەکان باسدەکرێت خزمەت بە شاری کەرکوک ناکەن و دەبێت سەرجەم جیاوازییەکانی بۆچوون لە رێگەی چوارچێوە یاسایی و دامەزراوەییەکانەوە چارەسەر بکرێن.
هاوکات هاوپەیمانی "کەرکوک هێز و ئیرادەمانە" پشتیوانی خۆی بۆ پارێزگاری کەرکووک، محەمەد سەمعان ئاغا، دووپات کردەوە بۆ ئەنجامدانی ئەرکەکانی بەپێی یاسا، بە ئامانجی پاراستنی سەقامگیریی حکومەتی خۆجێیی و خزمەتکردنی هاووڵاتییان.
لە کۆتاییشدا داوای لە سەرجەم لایەنەکان کرد هەڵمەتە راگەیاندنییەکان رابگرن و دیالۆگ و دامەزراوەکان بکەنە بنەما بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.
بەشی مۆڵەتی بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی سلێمانی ئاگادارییەکی ئاڕاستەی سەرجەم هاووڵاتییان کرد و کۆمەڵێک رێکاری نوێی بۆ وەرگرتنی کۆدی سەردانیکردن راگەیاند، بە مەبەستی رێگریکردن لە قۆرخکاری و کارئاسانی بۆ راپەڕاندنی مامەڵەی هاووڵاتییان.
بەپێی ئاگادارییەکەی بەشی مۆڵەت، بەهۆی بوونی لۆد و پەستانێکی زۆر لەسەر ماڵپەڕی رەسمیی بەڕێوەبەرایەتییەکە لە ماوەی رابردوودا، بڕیار دراوە لە رۆژی شەممە 12ی ئەیلوولی 2026ـەوە هاووڵاتییان لە کاتی پڕکردنەوەی خشتەی تایبەت بە وەرگرتنی کۆددا پابەندی ئەم مەرجانەی خوارەوە بن:
ناوی سیانی: پێویستە بە تەواوی و دروستی تۆمار بکرێت.
ژمارەی تەلەفۆن: پێویستە ژمارەی تایبەتی ئەو کەسە بێت کە مامەڵەکە ئەنجام دەدات.
وێنەی رووخسار: پێویستە وێنەی راستەوخۆ و روونی رووخساری داواکار بێت؛ بەکارهێنانی ئیمۆجی یان وێنەگرتن لە شاشەوە بە هەموو شێوەیەک قەدەغەیە.
بەڕێوەبەرایەتییەکە جەختی کردووەتەوە کە لە کاتی سەردانیکردندا و لە رێگەی ئامێری خوێنەرەوەی QR Code، سەرجەم زانیارییەکان چێک دەکرێنەوە. لە حالەتێکدا ئەگەر زانیارییەکان ساختە بن یان لە سیستەمەکەدا نەبن، مامەڵەی کەسەکە بە هیچ شێوەیەک رایی ناکرێت.
سەبارەت بە کاتەکانی کارکردن، بەشی مۆڵەت روونی کردووەتەوە کە کۆدی نۆرەگرتنی شەفتی بەیانیان لە رۆژانی یەکشەممەوە تا پێنجشەممە بەردەست دەبێت، شەفتی ئێوارانیش تەنها لە رۆژانی دووشەممە و سێشەممە چالاک دەبن.
سەرۆک کۆماری عیراق، بە توندی سەرکۆنەی ئەو هێرشانەی کرد کە ئەنجامدرانە سەر شانشینی عەرەبیی سعودیە و جەختی کردەوە، عیراق بە هیچ شێوەیەک رێگە نادات خاک یان ئاسمانی بۆ دەستدرێژیکردنە سەر وڵاتانی دراوسێ بەکاربهێنرێت.
نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق رایگەیاند، پاراستنی سەروەریی عیراق و پاراستنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ ناوچەکە، بەرپرسیارێتیی دەوڵەت و دامەزراوە دەستوورییەکانییەتی.
هەروەها پشتیوانیی تەواوی خۆی بۆ رێکارەکانی حکومەت دەربڕی و جەختی لەسەر بەردەوامیی لێکۆڵینەوەکان و سزادانی یاسایی تەواوی ئەنجامدەرانی کردەوە تاوەکو رێگری لە دووبارەبوونەوەی ئەو جۆرە هێرشانە بکرێت.
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەشکرد، عیراق پەرۆشی پەیوەندییەکانیەتی لەگەڵ سعودیە و دەوروبەری، و هەوڵی چەسپاندنی ئاسایش و جێگیری لە ناوچەکەدا دەدات، دوور لە هەر رەفتارێک کە ئاسایشی عیراق و پەیوەندییەکانی بخاتە مەترسییەوە.
دەستەی دەروازە سنوورییەکانی عیراق ئاشکرای کرد کە ئەو رێکارانەی لە دەروازە سنوورییەکانی هاوبەش لەگەڵ ئێران گیراونەتە بەر، رێکاری کاتیین و ئامانجیان رێکخستنەوەی کارەکان و بەرزکردنەوەی ئاستی ئامادەییە لە ناو هەندێک لە دەروازەکاندا.
عومەر وائیلی، سەرۆکی دەستەی دەروازە سنوورییەکان رایگەیاند: هاتوچۆ لەگەڵ لایەنی ئێرانی لە هەردوو دەروازەی زڕباتییە و مەنزرییە بەردەوامە و نەڕاوەستاوە.
ئەم روونکردنەوەیەی بەغداد لە کاتێکدایە کە بەرپرسانی ئێرانی و میدیا رەسمییەکانی ئەو وڵاتە رایانگەیاندبوو لەسەر بڕیاری حکومەتی عیراق، بەیانی ئەمڕۆ شەممە هاتوچۆ لە هەردوو دەروازەی نێودەوڵەتیی شەلەمچە و چەزابە راگیرا.
بەپێی راگەیەندراوی تەلەڤزیۆنی رەسمیی ئێران: دواتر دەروازەی چەزابە تەنها بۆ گەڕانەوەی ئەو هاووڵاتییە عیراقییانە کراوەتەوە کە بەنیازی گەڕانەوە بوون بۆ وڵاتەکەیان.
مسعود پزیشکیان، سەرۆککۆماری ئێران ئەمڕۆ شەممە، داوای لە ئەندامانی گرووپی بریکس کرد هەنگاوی کرداری بنێن بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو سزا یەکلایەنەیانەی کە گەلان دەکەنە ئامانج و ئاستەنگ لەبەردم پرۆسەی گەشەپێدانی وڵاتاندا دروست دەکەن.
پزیشکیان لە وتارێکیدا لە کاتی لووتکەی گرووپەکدا رایگەیاند: "پێویستە ئەندامانی گروپەکە رووبەڕووی ئەو هەوڵانە ببنەوە کە دەیانەوێت بەئامانجگرتنی ژێرخانی مەدەنی بکەنە کارێکی قبوڵکراو.
سەرۆککۆماری ئێران جەختیشی لەسەر پێویستیی بەرەنگاربوونەوەی ئەم جۆرە رەفتارانە و بەهێزکردنی هاوکارییەکانی نێوان وڵاتانی ئەندامی گرووپەکە کردەوە.
بەهۆی ئاگركەوتنەوە لە گرتووخانەی كۆبانێ نۆ كەس گیانیان لەدەستدا و 17 كەسی تریش برینداربوون و مەزڵوم عەبدیش گەیشتووەتە ئەو شارە.
موهەنەد ئیبراهیم، پەیامنێری کوردسات نیوز لە رۆژئاوای کوردستان رایگەیاند، مەزڵوم عەبدی راوێژكاری سەرۆكایەتی كۆماری سوریا بە مەبەستی لە نزیكەوە ئاگاداربوون گەیشتووەتە كۆبانێ.
وتیشی، مەزڵوم عەبدی سەبارەت بە رەوشی شارەکە و هێورکردنەوەی ئاڵۆزییەکان لەگەڵ چیا کۆبانێ جێگری فەرماندەی فیرقەی 60 لە سوپای سوریا کۆبووەوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز ئەوەشی خستەڕوو، ئاسایشی گشتیی لە کۆبانێ کشایەوە و لە ئێستادا کاردەکرێت بۆ ئاسایکردنەوەی رەوشی شارەکە.
لەلایەکی ترەوە سیامەند عەفرینی، جێگری بەرێوەبەری گشتیی ئاسایشی حەسەکە، سەردانی کەسوکاری شەهید سیپانی کرد و رایگەیاند، شەهید 'سیپان حوزنی' شەهیدی ئاشتییە لە نێوان کورد و عەرەب.
هاوکات دامەزراوەی کەسوکاری شەهیدان لە کۆبانێ لەبارەی روداوەکەی شەوی رابردوو راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و داوا دەکات لێکۆڵینەوەیەکی سەربەخۆ و شەفاف ئەنجامبدرێت بۆ ئەو کەسانەی بەرپرسیارن لەو روداوە، هەروەها دوو رۆژ ماتەمینی گشتی لە شارەکە راگەیاند.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا رایگەیاند کە مانگێک لەمەوبەر ئێران لە ماوەی یەک یەکسەعاتدا 111 تۆپ و مووشەکی بەرەو یەکێک لە کەشتییە فڕۆکەهەڵگرەکانی ئەمریکا ئاڕاستەکرد.
نوێدەکرێتەوە..
عەلی زەێدی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان، ئەمڕۆ شەممە فەرمانی دا بە لادانی فەرماندەی پۆلیسی پارێزگای میسان لە پۆستەکەی، هەروەها بڕیاری دا بە گواستنەوەی بەڕێوەبەری دەزگا ئەمنییەکانی پارێزگاکە بۆ ئەمرە و رەوانەکردنیان بۆ لێکۆڵینەوە.
سەباح نەعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان لە راگەیەندراوێکدا بڵاوی کردەوە: فەرماندەی گشتی بڕیاری لادانی فەرماندەی پۆلیسی میسانی داوە و فەرمانی کردووە سەرجەم بەڕێوەبەری دەزگا ئەمنییەکانی ئەو پارێزگایە بگوێزرێنەوە بۆ ئەمرە و رووبەڕووی لێکۆڵینەوە بكرێنەوە.
وتەبێژی فەرماندەی گشتی ئاماژەی بەوەش کردووە کە ئەم بڕیارانە لە سەروبەندی خەرقە ئەمنییەکانی دوایی پارێزگاکەدا دراون.
ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دڵنیایی دەدات کە لەم هەفتەدا موچەی مانگی هەشتی موچەخۆرانی هەرێم خەرجدەکرێت.
شێروان دووبەردانی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند: ئەم هەفتەیە موچەی مانگی هەشتی موچەخۆرانی هەرێم خەرجدەکرێت.
ئەندامەکەی ئەنجومەنی نوێنەران دەشڵێت: هیچ کێشەیەک لە بەردەم ناردنی موچە بۆ هەرێم نییە، کێشەی نەختینە لە عیراق هەبووە و بە زووترین کات چارەسەر دەکرێت و موچەی مانگی هەشت بۆ هەرێم دەنێردرێت.
سەرۆکایەتیی هەرێم ئیدانەی هێرشکردنە سەر بۆرییەکانی نەوتی سعودیە دەکات و رایدەگەیەنێت؛ نابێت خاکی عیراق ببێتە سەرچاوەی هەڕەشە بۆ سەر وڵاتانی دراوسێ.
سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان لە راگەیەندراوێکدا بە توندی ئیدانەی هێرشکردنە سەر بۆرییەکانی نەوتی لە شانشینی عەرەبیی سعودیە کرد و رایگەیاند، هاوپشتیی تەواوی خۆیان بۆ ئاسایش و سەقامگیریی ئەو وڵاتە دووپاتدەکەنەوە.
هەروەها پشتیوانیی خۆی بۆ رێکارەکانی حکوومەتی فیدراڵیی عیراق دەربڕی بۆ لێکۆڵینەوە لەو دەستدرێژییە و لێپرسینەوە لە ئەنجامدەرانی.
لە راگەیەندراوەکەدا سەرۆکایەتیی هەرێم جەختی کردەوە، کە نابێت خاکی عیراق ببێتە سەرچاوەی هەڕەشە بۆ سەر وڵاتانی دراوسێ، ئاماژەی بەوەشکرد، رێزگرتن لە سەروەریی وڵاتان، دراوسێیەتیی باش و پەنابردنە بەر دیالۆگ، تاقە رێگەی گونجاون بۆ پاراستنی ئاسایشی عیراق و سەقامگیریی تەواوی ناوچەکە.