د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆمار لە بەغداد پێشوازی کرد لە میری ئێزیدایان و بارودۆخی گشتی وڵات و پرسی تایبەت بەکۆمەڵگەی ئێزیدییانیان تاوتوێکرد، سەرۆک کۆمار پابەندبونی تەواوەتی دەوڵەتی عیراقی بۆ پاراستنی مافی هەممو پێکهاتەکان بە ئێزیدییەکانیشەوە دوپات کردەوە.

ئەمڕۆ دووشەممە، سەرۆک کۆمار د.لەتیف رەشید، ، لە کۆشکی بەغداد پێشوازیکرد لە میر حازم تەحسین بەگ سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای رۆحانی ئێزیدییان.

لەدیدارەکەدا باس لەبارودۆخی گشتی وڵات و پرسی تایبەت بەکۆمەڵگەی ئێزیدییان کرا وجەختیش لەپێویستی چارەسەرکردنی دەرئەنجامەکانی ئەو تاوانانەی بەرامبەریان ئەنجامدرا و رەخساندنی هەلومەرجی گونجاو بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکان و پەرەپێدانی سەقامگیری کۆمەڵایەتی کردەوە.

سەرۆک کۆمار پابەندبوونی تەواوی دەوڵەتی عیراقی بەپاراستنی مافەکانی هەموو پێکهاتەکان بە ئێزیدییەکانەوە دووپاتکردەوە کەبەشێکی رەسەنی ناسنامەی نیشتمانین و جەختیشی لە پاراستنی فرەچەشنی ئایینی و کلتووری پایەیەکی بنەڕەتییە لە بنیاتنانی دەوڵەتدا کردەوە.

د. لەتیف رەشید جەختیکردەوە، کە سەرۆکایەتی کۆمار پرسی ئێزیدییەکان دەخاتە پێشینەی ئەرکە نیشتمانی و مرۆییەکانی خۆیەوە، ئاماژەشی بە گرنگی هەوڵی هاوئاهەنگ لەنێوان رێبەرانی ئایینی و کۆمەڵایەتی و دامودەزگاکانی دەوڵەت کرد ، کەدەبنە رێگە چارەی دەستەبەرکردنی دەرئەنجامەکانی ئەو کارەساتانەی کەبەسەریاندا هاتووە.

لەلای خۆیەوە میر حازم، گرنگیدانی سەرۆک کۆمار و هەڵوێست و پاڵپشتییەکانی لەمەڕ پرسی ئێزیدییەکان بەرز نرخاند و پێزانینی خۆی بۆ ئەو هەوڵانە دەربڕی کەبۆ دادپەروەری بەرانبەر بەقوربانییان و بەرەوپێشبردنی پێکەوە ژیانی نیشتمانی دراون.

پارتی بزووتنەوەی نەتەوەپەرستی تورکیا (مەهەپە) سەبارەت بە پرسی کورد، راپۆرتێکی ئامادەکردوە و ناڕەزایی توند دەردەبڕێت لە بەرانبەر خوێندن بە زمانی کوردی و بە قبوڵنەکراو ناوی بردوە، ئەمەش لە کاتێکدایە خوێندن بە زمانی کوردی یەکێکە لە داواکارییەکانی کوردی باکور لە تورکیا.

راپۆرتەكەی مەهەپە، كە لەلایەن دەوڵەت باخچەلییەوە سەرۆكایەتی دەكرێت و بە دەستپێشخەری پڕۆسەی چارەسەری ناودەبرێت، داواكارییەكانی كورد لە باكوری كوردستان و پارتەكان بۆ خوێندن بە زمانی دایك رەت دەكاتەوە.

بەپێی زانیارییەكانی میدیای توركیا، مەهەپە جەختیکردوەتەوە لەوەی خوێندن بە زمانی دایك بە هیچ جۆرێك رێگەپێدراو نییە و پێیان وایە  دامەزراندنی دەوڵەتێكی یەكگرتووی فرەزمان لە كۆتاییدا دەبێتە هۆی ناكۆكی و دابەشبوون.

مەهەپە دوپاتیکردوەتەوە، کە زمانی دەوڵەت تەنها زمانی رەسمییە و  خوێندنیش بەو زمانە رەسمییە دەبێت، بیانوشیان بۆ ئەو قسەیە ئەوەیە لە وڵاتە پێشكەوتووەكانی جیهاندا، خوێندن بە زمانێكی بیانی یان بە زمانی دایك بوونی نییە و زمانی زانست و خوێندن زمانی رەسمییە.

لە راپۆرتەکەدا،  مەهەپە بەکارهێنانی زمانی دایکی لە ژیانی رۆژانەدا بە مافێکی رەوا داناوە، بەڵام کردن بە رەسمی و خوێندنی لە ناوەندە ئەکادیمییەکاندا بە هەموو سیوەیەک رەتکردوەتەوە و پێیان وایە دەبێتە هۆی هەڵوەشاندنەوەی یەکێتی نەتەوەیی لە تورکیا.

کەشناسی هەرێم، بڵاویکردوەتەوە، شەپۆلێکی سەرما روو لە هەرێم دەکات،  پلەکانی گەرما یەک بۆ دوو پلە دادەبەزن و لە پارێزگای دهۆک و ناوچە شاخاوییەکانیش نمەباران دەبارێت، لە بارەی کەشی سبەینێشەوە ئاماژەیان بەوەکردوە؛ پلەکانی گەرما سێ بۆ پینج پلە بەراورد بە ئەمرۆ دادەبەزن و لە ناوچە شاخاوییەکانیش دەگاتە سفر پلەی سیلیزی.

ئەمڕۆ دووشەممە، بەرێوەبەرایەتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی هەرێم پێشبینی بۆ کەشوهەوای 48 سەعاتی داهاتوو بڵاوکردوەتەوە و بە گوێرەی پێشبینییەکان، پلەکانی گەرما  یەک بۆ دوو پلە دادەبەزن و لە پارێزگای دهۆک و ناوچە شاخاوییەکانیش نمەباران دەبارێت، کەشی ئاسمانیش لەنێوان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت.

لە بارەی کەشی سبەینێ سێشەمەشەوە پێشبینی دەکەن، پلەکانی گەرما سێ بۆ پێنج پلە بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ نزمببنەوە و لە ناوچە شاخاوییەکانیش دەگاتە سفر پلەی سیلیزی.

نمەبارانیش لەکاتەکانی بەیانی لەناوچە جیاجیاکانی پارێزگای دهۆک بەردەوام دەبێت، دواتر کاریگەری شەپۆلەکە درێژ دەبێتەوە بۆ ناوچە شاخاوییەکانی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران و پارێزگای هەولێر.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزیش بەمشێوەیە دەبێت؛

هەولێر : 9 پلەی سیلیزی

سلێمانی : 9 پلەی سیلیزی

دهۆک : 6 پلەی سیلیزی

زاخۆ : 6 پلەی سیلیزی

کەرکوک : 12 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە : 10 پلەی سیلیزی

سۆران: 7 پلەی سیلیزی

ئاکرێ : 4 پلەی سیلیزی

ئامێدی: 8 پلەی سیلیزی

گەرمیان : 8 پلەی سیلیزی

ئیدارەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بەغداد راگرتنی گەشتە ئاسمانییەکانی بەهۆی نالەباری کەشوهەواوە بۆ ماوەیەکی کاتی راگەیاند، ئاماژەیان بەوەکردوە بەهۆی زۆری تەم ومژەوە توانای بینینی ئاسۆیی کەمبوەتەوە  بۆ خوار ئاستی پێویست و کەشەکە بۆ فڕین گونجاو نییە، داواش لەو هاووڵاتیان دەکەن، کە ئەمڕۆ گەشتیان هەیە تا ئاگاداریان نەکەنەوە سەردانی فڕۆکەخانە نەکەن.

ئەمڕۆ دووشەممە، ئیدارەی فڕۆکەخانەی  نێودەوڵەتی بەغداد راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتوە؛ راگرتنی گەشتەکان بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتی سەرنشینان و تیمەکانی فڕۆکەوانی و راگرتنی گەشتەکان بەردەوام دەبێت تا رەوشی کەشوهەوا باشتر دەبێت و بینین دەگەڕێتەوە بۆ ئاستی سەلامەت بەپێی ستانداردەکانی فڕۆکەوانی مەدەنی.

ئەوەشیان خستوەتەڕوو، تیمەکانی گەشتیاری ئاسمانی و کەشناسی بەردەوام چاودێری رەوشەکە دەکەن، هەرکاتێک بارودۆخی کەشوهەوا باشتر بوو گەشتەکان دەستپێدەکەنەوە، لەگەڵ گرنگیدانە بەو گەشتانەی بەهۆی راگرتنیانەوە دواخراون.

داواش لەو هاووڵاییانە دەکەن، کە ئەمڕۆ گەشتیان هەیە پەیوەندی بە هێڵە ئاسمانییەکانیانەوە بکەن بۆ زانینی نوێترین زانیاری لەسەر خشتەی گەشتەکان و سەردانی فڕۆکەخانە نەکەن تا دەستپێکردنەوەی هاتوچۆی ئاسمانی رادەگەیەندرێت.

پۆلیسی ئوستراڵیا  رایگەیاند، ژمارەی گیان لەدەستدان  لە هێرشەکەی سیدنی گەشتوەتە 16 کەس و هێرشەکە لەلایەن دوو کەسەوە ئەنجامدراوە، ناسنامەی بکوژانیشان ئاشکرا کردوە و دەرکەوتوە لە یەک خێزانن و تۆمەتبارەکان  کوڕ و باوکن.

سەر لەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە بەکاتی ئوستراڵیا، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا پۆلیس رایگەیاند،  لە لێکۆڵینەوەکاندا دەرکەوتووە، تەنها دوو کەس بەرپرسیارن لە هێرشەکەی سەر ئاهەنگی هانۆکا، کە بەهۆیەوە 16 کەس کوژراون کە یەکیان منداڵە و 40 کەسی دیکەش برینداربوون، برینی پێنجیان سەختە و لە ژێر چاودێری چڕدان.

میدیا ناوخۆییەکان ناسنامەی یەکێک لە هێرشبەرەکانیان ئاشکرا کردوە، بە ناوی نەوید ئەکرەم و بە گوێرەی زانیارییەکان،  دەزگای هەواڵگری ئاسایشی ئوسترالیا لە ساڵی 2019 دا،چاودێریان کردوە و گومانیان هەبووە پەیوەندی بە رێخراوی تیرۆرستی داعشەوە هەبێت.

دوێنی یەکشەممە، لە روداوێکی تەقەکردندا، لە کەناری بەناوبانگی بۆندی لە سیدنی پایتەختی ئوستراڵیا لە میانی فێستیڤاڵێکدا، کە تایبەت بوو بە جولەکەکان، نزیکەی 60 کەس بونە قوربانی و پۆلیسی سیدنی رایگەیاند، نزیکەی دوو هەزار کەس  لە ئاهەنگەکەدا بەشدار بوون.

دوای روداوەکەش، حکومەتی ئوستراڵیا، ماتەمینی گشتی راگەیاند و ئەنتۆنی ئەلبانێزی سەرۆک وەزیران ، فەرمانی دا ئاڵای وڵاتەکە بۆ نیوە دابگیرێت لە سەرانسەری وڵاتدا.

ئەمڕۆ یەکشەممە لە کۆشکی سەلام لە بەغداد، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، پێشوازی لە هونەرمەندی کۆمێدی عیراقی زوهێر محەمەد رەشید کرد و لە دیدارەکەدا سەرەرای جەختکردنەوە لە پاڵپشتیکردنی هونەر بۆ خزمەتکردنی کۆمەڵگە،  چەند پرسێکی تر سەبارەت بە رۆڵی هونەر و کاریگەری لەسەر کۆمەڵگە تاوتوێ کرا.

لە میانی دیدارەکەدا، خانمی یەکەم رۆڵی گرنگی هونەرمەندان، بەتایبەتی ئەکتەرانی کۆمێدی بەرز نرخاند لە گەیاندنی پەیامی مرۆیی و بڵاوکردنەوەی خۆشی و خەندە خستنە سەر لێوی جەماوەر، سەرباری تیشک خستنە سەر ئەو پرس و کێشانەی رووبەڕووی کۆمەڵگە دەبنەوە لە رێگەی رەخنەی هونەریی بونیادنەرەوە.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، ئاماژەی بە پێگەی ئەستێرەکانی سینەما و شانۆ و هونەرمەندە گەورەکانی عیراق کرد و جەختی لەوە کردەوە، کە کارە هونەرییە نەمرەکانیان هێشتا لە هزری خەڵکدا ماون و بەشێک لە یادەوەریی رۆشنبیریی عیراق پێکدەهێنن.

لەلای خۆیەوە، هونەرمەند زوهێر محەمەد  دیارترین کێشە و ئاستەنگەکانی خستەڕوو، کە دەبنە رێگر لە بەردەم جوڵەی کار و بەرهەمهێنانی هونەری و جەختی لە پێویستیی گرنگیدان بە مافەکانی خانەنشینییان و دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ ئەم توێژە هونەرییە کردەوە.

زوهێر محەمەد ، سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ خانمی یەکەم دەربڕی بەرانبەر بە گرنگیدانی بەم بابەتە و روونیکردەوە، کە ئەم بایەخدانە رەنگدانەوەی رەهەندێکی مرۆیی و هونەرییە، کە پشتیوانی لە بزووتنەوەی رۆشنبیری و هونەری دەکات لە عیراقدا.

بەگوێرەی ئەو پلانەی ئه‌نجومه‌نی باڵای دادوه‌ری عیراق بڵاوكرده‌وه‌تەوە، بەگوێرەی ماده‌ ده‌ستورییه‌ كارپێكراوه‌كان، ماوه‌ی ده‌ستوری بۆ قۆناغه‌ راگوزه‌ریه‌كانی په‌یوه‌ست به‌ پێكهێنانی سێ سه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی عیراق  دیاریكردوە.

ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه، دوای ئەوەی دادگای باڵای فیدڕاڵی، کە باڵاترین ده‌سه‌ڵاتی دادوه‌رییە له‌ عیراق، ئه‌نجامی كۆتایی هه‌ڵبژاردنی گشتی بۆ ئه‌ندامێتی لە ئەنجومەنی نوێنەران په‌سه‌ند كرد، پلانێکیشی بڵاوکردوتەوە بۆ دیاریکردنی سێ سەرۆکایەتییەکە.

بە گوێرەی پلانەکەی دادگای دادوەری، هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی ئەنجومەنی نوێنەران و دوو جێگره‌كه‌ی بەپێی (ماده‌ی 54ی ده‌ستور) له‌ ماوه‌ی 15 رۆژدا، له‌ واده‌ی په‌سه‌ندكردنی له‌لایه‌ن دادگای باڵای فیدراڵی ئه‌نجامده‌درێت.

سەبارەت بە  هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی كۆماریش،  بەپێی (ماده‌ی 72/دوه‌م/ب)ـی ده‌ستور، له‌ ماوه‌ی 30 رۆژدا له‌ دوای یه‌كه‌مین دانیشتنی په‌رله‌مانه‌وه‌ و دوای هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی نوێی په‌رله‌مان و هه‌ردوو جێگره‌كه‌ی  ئه‌نجامده‌درێت.

بەپێی (ماده‌ی 76/یه‌كه‌می ده‌ستور)ـیش ده‌ستبه‌كاربونی سه‌رۆك وه‌زیران، له‌ دوای هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكی كۆماره‌وه‌ و له‌ ماوه‌ی 15 رۆژدا ئه‌نجامده‌درێت.

 هاوكات بەپێی  (ماده‌ی 76/دوه‌می ده‌ستور) پێكهێنانی کابینەی حكومه‌تی نوێ له‌ دوای ده‌ستبه‌كاربوونی سه‌رۆك وه‌زیرانه‌وه‌ بۆ ماوه‌ی 30 رۆژدا ئه‌نجامده‌درێت.

گروپی کۆمپانیاکانی IQ هەڵمەتێکی گەورەی بەخشین و هاوکاری مرۆیی  بۆ زیان لێکەوتوانی لافاوەکەی چەند رۆژی رابردوی سنوری چەمچەماڵ راگەیاند، وەک پاڵپشتیەکیش کۆمپانیاکە 100 ملیۆن دیناری عیراقی وەک هاوکاری دەداتە زیانلێکەوتوەکان.

گروپی کۆمپانیاکانی IQ رایگەیاندوە، بۆ بەهاناوەچوونی ئەو خێزانانەی بەهۆی باران بارینی بەخوڕ و لافاوی توندی رۆژانی رابردوو زیانێکی زۆریان پێگەیشتووە، بە تایبەتی لە ناوچەکانی چەمچەماڵ و تەکیە، هەڵمەتێکی گەورەی بەخشین و هاوکاری مرۆیی رادەگەیەنێت.

ئاماژەیان بەوەکردوە، بڕیاردانی پشتیوانی دارایی بۆ زیانلێکەوتوان و هەڵمەتی هاوکاری بۆیان،  لەسۆنگەی هەستکردنە بە بەرپرسیارێتی نیشتمانی، کۆمەڵایەتی و مرۆیی بەرانبەر پایتەختی شەهیدان و ئەنفالکراوان، تا یارمەتیدەر بێت لە گێڕانەوەی ژیان بۆ زیانلێکەوتوان و کەمکردنەوەی نەهامەتی و قورساییەکانی ژیانی دانیشتووانی سەربەرزی چەمچەماڵ و تەکیە.

لای خۆیەوە ئاسۆز رەشید، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری گروپی کۆمپانیاکانی iQ رایگەیاند؛  گرووپی کۆمپانیاکانی iQ بڕی 100 ملیۆن دیناری عیراقی تەرخان دەکات بۆ پشتیوانیکردن لە خێزانە زیانلێکەوتووەکان، بۆ دابینکردنی پێداویستیە سەرەکییەکانی ژیان و یارمەتیدان لە تێپەڕاندنی ئەم رەوشە سەختەدا، بە هیوای ئەوەی ئەم هاوکارییە ببێتە هۆکاری کەمکردنەوەی ئازار و خەمەکانی ئەم خێزانانە.

سەرۆک وەزیرانی عیراق، بریاریداوە پرۆژەی یەکگرتنی کارتی نیشتیمانی وکارتی نیشتەجێبون خێرابکرێت و بۆ ئەو مەبەستەش ئەمرۆ کۆبونەوەیەکی تایبەت ەبو پرسە ئەنجامداوە، بە گوێرە پلانەکە ئیدی کارتی نیشتەجێبون کاری پێناکرێت

ئەمڕۆ یەکشەممە، نوسینگەی راگەیاندنی، محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیرانی عیراق، راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە تێیدا هاتوە؛ کۆبونەوەیەکی تایبەت لەسەر پڕۆژەی کارتی نیشتمانی یەکگرتوو و یەكسختنی لەگەڵ کارتی نیشتەجێبون ئەنجامدراوە.

ئاماژە بەوەشکراوە، لە میانی کۆبونەوەکەدا  پێداچونەوە بە راسپاردەکانی پڕۆژەکە کراوە، کە بریتیە لە پشتبەستن بە کارتی نیشتمانی  لە تەواوی مامەڵەکاندا بۆ بەڕێوەبردنی زانیارییە کەسییەکانی هاووڵاتییان و زیادکردنی زانیارییەکانی کارتی نیشتەجێبونیس بۆ کارتی نیشتیمانی، بە ئامانجی کۆتایی هێنان بە بەکارهێنانی کارتی نیشتەجێبون.

وەک لە راگەیەندراوەکەدا باسکراوە، محەمەد شیاع سودانی فەرمانیکردوە، پەلەبکرێت لە تەواوکردنی پڕۆژەکە بۆ ئەوەی ئیدی کارتی نیشتیمانی ببێتە تاکە بەڵگەنامە بۆ مامەڵەکردنی هاووڵاتییان، بە مەبەستی کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەر هاووڵاتییان

قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، جارێکیتر دووپاتی دەکەنەوە دڵیان لای یەکە بە یەکەی زیانلێکەوتووان و خەڵکی ئازیزی چەمچەماڵ و دەوروبەرییەتی، جەختیشیکردوەتەوە، دڵنیایی دەداتە هەموویان، کە  قەرەبوو دەکرێنەوە.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم رایگەیاند، بۆ جاری دووەم سەردانی چەمچەماڵی ئازیزیان کردوە، بە مەبەستی دەربڕینی هاوخەمی لەگەڵ خانەوادە و کەسوکاری سەربەرزی شەهید ئاکۆ سابیر و  بە دواداچونیش بۆ ئەو لیژنانەی لە دوای روداوی لافاوەکەو پێکهێندراوبوون.

 ئاماژەی بەوەشکردوە؛ جێی دەستخۆشی و پێزانینە، کە یەکەی فریاکەوتنی خێرا بە هاوکاریی خەڵکی خێرخواز و خۆبەخش و سەرمایەدارەکان و هەموو لایەنە پەیوەندیدارە حکومییەکان تا رادەیەکی باش توانیویانە خزمەتی زیانلێکەوتووان بکەن و بەردەوامن لە جێبەجێکردنی ئەرکەکەیان.

دڵنیایشیداوە بە خەڵکی چەمچەماڵ و دەروبەری، لە ئەمڕۆ بە دواشەوە هەروەک رۆژانی پێشوو سات بە سات لەگەڵ لیژنەکە بەردەوام دەبن تا ئەو کاتەی هەموو زیانلێکەوتووان بە تەواوی قەرەبوو دەکرێنەوە و بۆ ئەم مەبەستەش هەموو سەرچاوە داراییەکان بەکاردەهێنن.

قوباد تاڵەبانی سوپاسی ئەندامانی کۆمیسیۆنی لێکۆڵینەوەش دەکات کە لە چەند رۆژی رابردوودا بە شێوەیەکی زانستی لێکۆڵینەوەیان لە روداوەکە و کەمتەرخەمییەکان و چۆنییەتی رێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی روداوی هاوشێوە لە داهاتوودا کردووە.

ئەوەشیخستوەتەڕوو، بەپێی ئەنجامی لێکۆڵینەوەکان هەر یەکە لە قائیمقامی چەمچەماڵ، سەرۆکی شارەوانیی چەمچەماڵ، سەرۆكی شارەوانیی ناحیەی شۆڕش و بەڕێوەبەری پەروەردەی چەمچەماڵ لە پۆستەکانیان بەخشران و بەڕێوەبەری ناحیەی شۆڕشیش کە ئامادەنەبوو داوای بەخشین بکات، بەڵام بەپێی راپۆرتی کۆمیسیۆن کەمتەرخەم بووە و  لێپرسینەوەی لەگەڵدا دەکرێت.

جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم، سوپاسی  هاوسۆزی و هاوخەمیی هەموو خەڵکی کوردستان دەکات، کە هەر کەس بەپێی توانای دارایی خۆی یارمەتی زیانلێکەوتووانی کردووە و دەشڵێت؛ ئەم هەستی هاوسۆزی و هاوکارییەی لەکاتی کارەسات و ناخۆشیدا هەیە، گەورەترین سەرمایەی نیشتمانییە و جێی شانازی و سەربەرزی و لە هەمان کاتیشدا ساڕێژکەرەوەی برینەکانە.

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی بەرگریی شارستانیی هەرێمی کوردستان دۆزینەوەی تەرمێکی لە نزیک گوندی ئیستریان لەسەر زێی گەورە راگەیاند و ئاماژەی بەوەکردوە، تیمی پسپۆڕ پێکهێنراوە بەمەبەستی زانینی چارەنوسی تەرمەکە.

ئەمڕۆ یەکشەممە، دوای دۆزینەوەی تەرمێک لە زێ بچوکدا، بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی بەرگریی شارستانیی هەرێمی رایگەیاند،  لەسەر فەرمانی وەزیری ناوخۆ تیمێکی هاوبەشی تەندروستی هەولێر و پزیشکی دادی و بەرگری شارستانی و بەڵگەکانی تاوان پێکهێندراوە.

دەشڵێن؛ فەرمانیان پێ کراوە تەرمەکە بە شێوەیەکی زانستی هەڵبگرنەوە و بۆ پشکنین و وەرگرتنی نمونەی DNA و بۆ دیارکردنی چارەنووسی تەرمەکە دەهێندرێتەوە هەولێر.

بەرگریی شارستانیی هەرێمی داواش لە راگەیاندنەکان دەکات چاوەڕوانی لێدوانی رەسمی بن لەسەر چارەنوسی تەرمەکە. 

ئەمە لە کاتیكدایە بە گوێرەی ئەو وێنانەی بڵاوکراوەتەوە، ئەو تەرمە رەنگە تەرمی مامۆستا ئاڤێستا بێت، کە لە گەشتێکی سەیراندا، لەگەڵ خێزانەکەی لە رۆژی 5ی نیسانی ئەمساڵ کەوتە ناو روباری تەنگاتوور لە قەزای مێرگەسۆر لە ئیدارەی سەربەخۆی سۆران و دوای گەڕانێکی زۆر نەتوانرا تەرمەکەی بدۆزرێتەوە.

قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، وەک هەستکردن بە بەرپرسیاریەتی چوار لێپرسراوی چەمچەماڵ و ناحیەی شۆرش داوای بەخشینیان کردوە لە پۆستەکانیان و ئەویش پەسەندی کردوە، ناوبراو جەختیکردەوە بەڵێن بە خەڵکی چەمچەماڵ دەدات کە تەواوی سەرچاوە داراییەکان دەخەنەگەڕ بۆ ئەوەی هەموویان قەرەبو بکرێنەوە.

ئەمڕۆ یەکشەممە قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم، لە کۆنگرەیەکی رۆژامەوانیدا لە چەمچەماڵ رایگەیاند، بەپێی دەرئەنجامی راپۆرتی لیژنەکان لەسەر روداوی لافاوەکەی چەمچەماڵ و دەوروبەری وەك پێویست ئامادەكاری نەكرابوو بۆ کارەساتەکە و دەكرا كاربكرایە زیانەكانی ئەو كارەساتە سروشتییە كەمبكرایەتەوە .

قوباد تاڵەبانی رایگەیاند، دەستلەکارکێشانەوەی قائیمقامی چەمچەماڵ و سەرۆکی شارەوانییەکانی چەمچەماڵ و شۆرشی پەسەند کردوە، بەڕێوەبەری ناحیەی شۆرشیش بە گوێرەی لێکۆڵینەوەکان کەمتەرخەمبوە، بەڵام ئەو رەتیکردوەتەوە دەست لەکاربکێشیتەوە  و لێکۆڵینەوەی لەگەڵدا دەکرێت.

لە وەڵامی رۆژنامەنوسانیشدا، کە کێ لە شوێن ئەو کەسانە دادەنرێت کە دەستیان لە کارکێشاوەتەوە، ناوبراو رایگەیاند، بە زوترین کات کەسی شیاو لە شوێنیان دادەنرێت و پۆستەکانیان پڕدەکرێتەوە.

لەبارەی قەرەبوکردنەوەی زیانەکانیشەوە، قوباد تاڵەبانی دڵنیای دایە خەڵکی چەمچەماڵ، وەک حکومەت  هەموو سەرچاوە داراییەکان بەکاردەهێنن بۆ قەرەبوکردنەوەیان و هەموویان قەرەبوو دەکرێنەوە، جەختیکردەوە دەبێت هەمووان دەست لەناودەست، وەک یەک تیم كاربكەن بۆ خەڵكی چەمچەماڵ. 

 

 

 

 

 

ئیسرائیل کاتز بە ئاماژەدان بە هێرشەکەی  ئاهەنگی هانۆکای جولەکەکان لە کەناراوەکانی سیدنی، لە ئوستراڵیا رایگەیاندوە؛  دەوڵەتی ئیسرائیل بەردەوام دەبێت لە وەستان لەگەڵ تەواوی پێکهاتەکانی جولەکە لە سەرانسەری جیهان و بە تەواوی توانامانەوە دژی دژە جولەکە دەوەستنەوە.

ئەمڕۆ یەکشممە، ئیسرائیل کاتز، وەزیری بەرگری ئیسرائل،  لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس  نووسیویەتی؛ دەوڵەتی ئیسرائیل بەردەوام دەبێت لە وەستان لەگەڵ پێکهاتەکان جولەکە لە سەرانسەری جیهان و پشتگیریان دەکات، بە هەموو هێزێکەوە شەڕ دەکات دژی دژە جوولەکەگەرایی و تیرۆر، لە هەر شوێنێک و لە هەر کاتێکدا.

ئاماژەی بەوەشکرد؛ هاوخەمی قووڵی خۆی ئاراستەی کەسوکاری ئەو کەسانە دەکات، کە لە هێرشە تیرۆریستییەکەی ئەمڕۆی سیدنیدا کوژراون دژی کۆمەڵگەی جولەکەکان و نوێنەرانی چاباد ئەنجامدرا.

 

ئەمە لە کاتێکدایە، دەسەڵاتدارانی ئوسترالیا رایانگەیاندوە،  بەهۆی هێرشەکەی سەر سیدنییەوە، کە ئاهەنگێکی جەژنی "حەنوکا"ی جولەکەکانی کردە ئامانج  12 کەس گیانیان لەدەستداوە.

 

 

بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی چەمچەماڵ رایگەیاند؛ بەمەبەستی پشکنین بۆ ئۆتۆمبێلە زیانلێکەوتوەکان،  سبەینێ تیمێکی بەرێوەبەرایەتی هاتوچۆی سلێمانی سەردانی چەمچەماڵ دەکەن، بۆ دیاریکردنی رێژەی ئەو زیانانەی بەر ئۆتۆمبێلەکان کەوتوە بە مەبەستی قەرەبوکردنەوەیان.

ئەمڕۆ یەکشەممە، بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی چەمچەماڵ ئاگاداری سەرجەم ئەو خاوەن ئۆتۆمبێلانە دەکات، کە بەهۆی لافاوەکەی رۆژانی رابردوەوە، ئۆتۆمبێلەکانیان زیانی بەرکەوتوە، سبەینێ تیمێک دێت بۆ پشکنین و دیاریکردن رێژەی زیانەکان.

هاتوچۆی چەمچەماڵ، داوا لە سەرجەم خاوەن ئۆتۆمبێلە زیانلێکەوتوەکان دەکات، لەبەردەم ماڵی خۆیان ئۆتۆمبێلەکان ئامادەبکەن، بۆ ئەوەی پشکنینیان بۆ بکرێت و رێژەی زیانەکان دیاری بکرێت،  بە مەبەستی قەرەبووکردنەوەیان.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، سبەینێ تیمەکان تەنها سەردانی ئەو ئۆتۆمبێلانە دەکەن، کە دانیشتووی ناو چەمچەماڵن، رۆژانی دواتر سەردانی ناحیەی شۆرش و تەکیەش دەکەن، سەردانەکانیش بەردەوام دەبێت، تا سەرجەم ئۆتۆمبیلەکان زیانلێکەوتوەکان دەپشکنن.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بەمەبەستی لە نزیکەوە ئاگاداربوون لە زیانەکانی لافاوەکەی چەند رۆژی رابردوو و چۆنیەتیی بەهاناوەچوونی زیانلێکەوتووان، لەگەڵ كۆمیسیۆنی فریاگوزاریی چەمچەماڵ و بەڕێوەبەری یەكە ئیدارییەكانی شارۆچكەكە لە کۆبوونەوەدایە.

کۆبوونەوەکە لە چوارچێوەی هەوڵەکانی حکومەتی هەرێمە بۆ هەڵسەنگاندنی ئەو زیانە ماددییە زۆرانەی کە بەهۆی لافاوەکەوە بەر ماڵ و موڵکی هاووڵاتیانی چەمچەماڵ کەوتووە.

بڕیارە لە کۆبوونەوەکەدا، جێگری سەرۆکی حکومەت گوێ لە راپۆرتی لیژنەکە و یەکە ئیدارییەکان بگرێت سەبارەت بە قەبارەی زیانەکان و ئەو پێداویستییە بەپەلانەی کە زیانلێکەوتووان هەیانە.

ئەم کۆبوونەوەیە لەکاتێکدایە کە دوای دروستبوونی لافاو لە قەزاکە، "کۆمسیۆنی فریاگوزاری و بوژانەوەی چەمچەماڵ" پێکهێنرا بۆ رێکخستنی پرۆسەی کۆکردنەوە و دابەشکردنی هاوکارییەکان بەسەر لێقەوماواندا.

کۆمسیۆنی فریاگوزاری و بوژانەوەی چەمچەماڵ، کردنەوەی ژمارە حسابی بانکیی تایبەتی بۆ کۆکردنەوەی کۆمەک و هاوکاری بۆ زیانلێکەوتووانی لافاوەکەی چەمچەماڵ راگەیاند.

لە راگەیەندراوێکدا، کۆمسیۆنەکە داوا لەئەو کۆمپانیا و هاووڵاتیان دەکات کە دەیانەوێت هاوکاریی خەڵکی لێقەوماوی چەمچەماڵ بکەن، لە رێگەی ئەم ژمارە حسابانەی خوارەوە هاوکارییەکانیان بگەیەنن:

• بانکی (FIB): هاوکارییەکانتان دەتوانن لە رێگەی ژمارە مۆبایلی 07701594561 بنێرن کە حسابی بانکیی (FIB) لەسەر کراوەتەوە.

• بانکی چەرمۆ (بۆ پارەی کاش):

  • حسابی دینار: ژمارە 3018

  • حسابی دۆلار: ژمارە 1

کۆمسیۆنەکە جەختدەکاتەوە کە ئەم رێگایانە بۆ دڵنیابوونە لە گەیشتنی هاوکارییەکان بە شێوەیەکی رێکخراو و شەفاف بە دەستی زیانلێکەوتووان.