مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران، لە وتارێکیدا لە لوتکەی عەرەبی-ئیسلامی لە دەوحە رایگەیاند کە هیچ وڵاتێکی عەرەبی و ئیسلامی لە هێرشەکانی ئیسرائیل پارێزراو نییە و "هیچ بژاردەیەکی ترمان لەبەردەمدا نییە جگە لە یەکخستنی ریزەکانمان."

پزیشکیان هێرشەکەی ئیسرائیلی بۆ سەر قەتەر بە "تیرۆرێکی ئاشکرا کە هەموو نەریتە نێودەوڵەتییەکان پێشێل دەکات" وەسف کرد و وتی: "ئامانج لەم دوژمنکارییە تێکدانی ئەو هەوڵانەیە کە بۆ راگرتنی شەڕ لە غەززە دەدرێن."

"ئیسرائیل بە پشتیوانی رۆژئاوا لە سزا دەربازی دەبێت"

سەرۆک کۆماری ئێران ئیسرائیلی تۆمەتبار کرد بە ئەنجامدانی "کردەوەی کۆمەڵکوژی و بەکارهێنانی وێرانکاری و برسیکردن" و وتیشی: "ئەم کردەوانە ئەمڕۆ دژی وڵاتی قەتەریش فراوان دەبنەوە."

ئاماژەی بەوەشکرد، "قەوارەی زایۆنی ئەمساڵ بە بیانووی بەرگریکردن لە خۆی، هێرشی کردۆتە سەر زۆرێک لە وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی."

پزیشکیان جەختی کردەوە کە ئیسرائیل "بەهۆی بوونی پشتیوانیی رۆژئاواوە، بەردەوامە لە هێرشەکانی و لە سزا دەربازی دەبێت."

داوای یەکڕیزی و لێپرسینەوە:

لە کۆتایی وتارەکەیدا، پزیشکیان داوای کرد: "پێویستمان بە یەکێتی و هاوپشتییە لە روبەروبوونەوەی ئیسرائیل، چونکە دڵنیابن هیچ وڵاتێکی عەرەبی و ئیسلامی لە هێرشەکانی پارێزراو نییە."

هەروەها داوای کرد کە "پێویستە لێپرسینەوە لە سەرکردەکانی ئیسرائیل بکرێت" و "پێویستە ئوممەتی ئیسلامی لە روبەروبوونەوەی ئەم قەوارە زایۆنییە زۆردارە یەکبگرێت."

 

عەبدولفەتاح سیسی، سەرۆکی میسر، لە وتارێکیدا لە لوتکەی عەرەبی-ئیسلامی لە دەوحە رایگەیاند کە لوتکەکە "لە سۆنگەی ئاڵنگاریی گەورەوە" دەبەسترێت و ئیسرائیل هەوڵدەدات ناوچەکە "بکاتە گۆڕەپانێکی کراوە بۆ دەستدرێژی."

سیسی هێرشەکەی ئیسرائیلی بۆ سەر قەتەر بە "دەستدرێژییەکی تاوانکارانە، پێشێلکارییەکی گەورەی یاسای نێودەوڵەتی و پێشهاتێکی مەترسیدار" ناوبرد و وتی: "بە توندترین شێوە ئیدانەی ئەو دوژمنکارییەی ئیسرائیل دەکەین کە وڵاتێکی نێوەندگیری کردۆتە ئامانج."

سەرۆکی میسر هۆشداریدا و وتی: "رەفتاری لەکۆنتڕۆڵدەرچووی ئیسرائیل دەبێتە هۆی فراوانکردنی بازنەی ململانێکان و ناسەقامگیرکردنی ناوچەکە." جەختیشی کردەوە کە "لووتبەرزیی لە زیادبوونی ئیسرائیل، وا لە ئێمە دەخوازێت کە کار لەسەر بنەمایەک بکەین کە گوزارشت لە دیدگای هاوبەشمان بکات."

وتیشی: "پێویستە ئیسرائیل تێبگات کە ئاسایش و سەروەرییەکەی بە هێز بەدی نایەت، بەڵکو بە رێزگرتن لە یاسا و سەروەریی وڵاتان دێتەدی."

"کاتی مامەڵەکردنی یەکلاکەرەوەیە لەگەڵ دۆزی فەڵەستین"

سیسی هەڵوێستی وڵاتەکەی دووپاتکردەوە و رایگەیاند: "میسر بە تەواوەتی رەتی دەکاتەوە هاووڵاتیانی مەدەنی بکرێنە ئامانج و گەلێک بە تەواوەتی برسی بکرێت،" و "هەر پێشنیازێکیش رەتدەکەینەوە کە ئامانج لێی کۆچپێکردنی فەڵەستینییەکان بێت لە خاکەکەیان."

سەرۆکی میسر جەختی کردەوە کە "چارەسەری سەربازی و هەوڵی سەپاندنی ئەمری واقیع بەهێزی زۆرداری، ئاسایش بۆ هیچ لایەنێک بەدی ناهێنێت."

ناوبراو وتی: "کاتی ئەوە هاتووە بە شێوەیەکی جدی و یەکلاکەرەوە مامەڵە لەگەڵ دۆزی فەڵەستیندا بکرێت،" و دووبارە داوای "دانپێدانانی دەستبەجێی بە دەوڵەتی فەڵەستیندا کرد، وەک تاکە ڕێگە بۆ بەدیهێنانی چارەسەری دوو دەوڵەتی."

پەیام و پێشنیاز

لە کۆتایی وتارەکەیدا، سەرۆکی میسر پەیامێکی رونی ئاراستەکرد و وتی: "پەیامی ئەمڕۆی ئێمە رونە، ئەویش ئەوەیە کە ئێمە دەستدرێژی بۆ سەر سەروەریی وڵاتانمان قبوڵ ناکەین."

هەروەها پێشنیازی کرد کە "لەبەر ئەم بارودۆخە هەستیارە، پێویستە لەسەرمان میکانیزمێکی عەرەبی-ئیسلامی دابمەزرێنین بۆ ڕاوێژکردن سەبارەت بە ڕووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگارییەکان."

 

بەڕێوەبەرایەتی گشتیی حەج و عومرەی هەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ دووشەممە لە راگەیەندراوێکدا رەتیکردەوە ئەو کەسانەی بە تۆمەتی گواستنەوەی ماددەی هۆشبەر لە وڵاتی سعودیە دەستگیرکراون، هاووڵاتی و عومرەکاری هەرێمی کوردستان بن.

لە راگەیەندراوەکەدا، کە ئاراستەی رای گشتی کراوە، هاتووە: "ئەو چەند کەسەی لە سعودیە دەستگیر کراون بە تۆمەتی بردنی ماددەی هۆشبەر، هاووڵاتی و عومڕەکاری هەرێمی کوردستان نین و خەڵکی پارێزگاکانی دیکەی عیراقن."

بەڕێوەبەرایەتییەکە رونی کردۆتەوە کە سەرجەم کۆمپانیاکانی حەج و عومرە لە هەرێمی کوردستان پابەندی رێنماییەکانی وەزارەتی ئەوقاف و کاروباری ئایینی و بەڕێوەبەرایەتی گشتی حەج و عومرەن و "هەرێمی کوردستان نە لە نزیک و نە لە دوور، پەیوەندی بەو پرسەوە نییە."

هەروەها ئاماژەی بەوەشکردووە کە "ئەگەر بەهەر جۆرێک ناوی پارێزگایەکی هەرێمی کوردستانیش بهێنرێت، هیچ بنەمایەکی نییە و دوورە لە راستییەوە،" و وێنەی ئەو کەسانەی لە شاری مەدینە دەستگیرکراون و لە میدیاکانی سعودیە و جیهاندا بڵاوکراونەتەوە، "ئاماژەیەکی رونە کە ئەمانە دانیشتووی کام شوێن و کام ناوچەن."

لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا، بەڕێوەبەرایەتی گشتی حەج و عومرەی هەرێم جەختی لە "پەیوەندی و هەماهەنگیی توندوتۆڵ و پتەو" لەگەڵ دەستەی باڵای حەج و عومڕەی عیراق و دەزگاکانی حکومەتی فیدراڵ کردۆتەوە. هەروەها ئاشکرای کردووە کە بەهۆی پابەندبوون بە رێنماییەکانەوە، ماوەی سێ ساڵە وەفدی حاجیانی عیراق، کە هەرێمی کوردستانیش بەشێکە لێی، خەڵاتی باشترین وەفدی حاجیانی لەسەر ئاستی جیهان پێدەبەخشرێت.

 

ئەمڕۆ دووشەممە، لە بەغدادی پایتەخت، جەلال شێخ ناجی، سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری/زانیاری، و هیوا ئەحمەد، سەرۆکی دەزگای ئاسایشی هەرێم لەگەڵ قاسم ئەعرەجی، راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی عیراق کۆبوونەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا، کە هەریەک لە گوهدار ئامێدی، بەڕێوەبەری نووسینگەی سەرۆک کۆمار و هیوا ئەحمەد، سەرۆکی دەزگای ئاسایشی هەرێم ئامادەی بوون، گفتوگۆیەکی هەمەلایەنە لەبارەی دۆخی ئەمنی عیراق ئەنجامدرا. هەردوولا جەختیان لەسەر بەردەوامی و فراوانکردنی هەماهەنگی و هاوکاریی نێوان دەزگا هەواڵگری و ئەمنییەکانی هەرێم و عیراق کردەوە، بەتایبەتی لە بوارەکانی کۆنترۆڵکردنی سنوورەکان، رێگریکردن لە قاچاخچێتی و روبەروبوونەوەی تیرۆر.

هەر لە میانی کۆبوونەوەکەدا، تاوتوێی میکانیزمی جێبەجێکردنی بڕگەکانی رێککەوتنی ئەمنی نێوان عیراق و کۆماری ئیسلامی ئێران کرا، کە تایبەتە بە کۆنترۆڵکردنی سنوورەکان. هەروەها، چەند پرسێکی دیکەی پەیوەست بە ئارامی و سەقامگیری خرانەبەر باس و بڕیاری پێویستیان لەبارەوە درا.

ئەمڕۆ دووشەممە، کارەکانی لوتکەی نائاسایی عەرەبی-ئیسلامی لە دەوحەی پایتەختی قەتەر دەستیپێکرد، بەمەبەستی تاوتوێکردنی چۆنیەتی وەڵامدانەوەی ئەو هێرشە "بێوێنەیە"ی ئیسرائیل کە هەفتەی رابردوو بەرپرسانی حەماسی لە پایتەختی ئەو وڵاتە کردە ئامانج.

ئەمیری قەتەر: هێرشەکە خائینانە و پێشێلکاریی سەروەریمان بوو

شێخ تەمیم بن حەمەد ئال سانی، ئەمیری قەتەر، لە وتاری دەستپێکی لوتکەکەدا  رایگەیاند کە دەوحە "روبەروی دەستدرێژییەکی خائینانە بووەتەوە" و هێرشەکەی بە "ئاشکرا و ترسنۆکانە" وەسف کرد.

ئەمیری قەتەر جەختی کردەوە کە "دوژمنکارییەکەی ئیسرائیل بۆ سەر دەوحە پێشێلکارییەکی مەترسیداری سەروەریمانە" و ئیسرائیل "لایەنێکە دان بە هیچ هێڵێکی سووردا نانێت و دەیەوێت ئەمری واقیع بەسەر وڵاتانی عەرەبیدا بسەپێنێت."

شێخ تەمیم ئاشکراشی کرد کە لە کاتی هێرشەکەدا "حەماس خەریکی تاوتوێکردنی پێشنیازێکی ئەمریکی بوو بۆ ئاگربەست لە غەززە"، ئیسرائیلیشی تۆمەتبار کرد بەوەی کە "لە کاتێکدا بەشداری لە نێوەندگیرییەکانی ئاگربەستدا دەکات، لە هەمان کاتدا لایەنی دانوستانکار تیرۆر دەکات و هێرش دەکاتە سەر وڵاتی نێوەندگیر."

ناوبراو وتیشی: "ئێمە هەوڵدەدەین هەنگاوی وا بگرینەبەر کە رێگری لە دەستدرێژییەکانی ئیسرائیل بکات، و سورین لەسەر روبەروبوونەوەی دوژمنکاری و گرتنەبەری هەموو رێکارێک کە یاسای نێودەوڵەتی رێگەی پێدەدات بۆ بەرگریکردن لە خۆمان."

سەرۆک وەزیرانی عیراق: هێرش بۆ سەر یەک وڵات، هەڕەشەیە بۆ سەر هەمووان

لەلایەن خۆیەوە، محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، داوای کرد کە "هەر هێرشێک بکرێتە سەر هەر وڵاتێکی عەرەبی یان ئیسلامی، وەک هەڕەشەیەک بۆ سەر هەموو وڵاتان مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت."

سودانی لە وتارەکەیدا وتی: "پابەندین بە بەرپرسیارێتی بەکۆمەڵ لە روبەروبوونەوەی پێشهاتەکان،" و جەختی کردەوە کە "دەسەڵاتدارانی داگیرکەر بەردەوامن لە پێشێلکردنی بنەماکانی یاسای نێودەوڵەتی، کە ئەمەش هەڕەشەیە بۆ سەر ئاشتی و ئاسایش."

ئاماژەی بەوەشکرد، "ئیسرائیل دەرگا بۆ ئاژاوە دەکاتەوە و بەردەوامبوون لەسەر ئەم سیاسەتانە بەبێ هیچ رێگرییەک، دەبێتە هۆی نائارامی زیاتر." سودانی بارودۆخی غەززە و کەرتی رۆژئاوای بە "سیاسەتی برسیکردن و کۆمەڵکوژی" و "هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی تەواوی ناوچەکە" ناوبرد.

سەرۆک وەزیرانی عیراق پێشنیازی کرد "هەڵوێستێکی یەکگرتووی عەرەبی و ئیسلامی دەربکرێت کە ئیدانەی هێرشەکەی سەر وڵاتی قەتەری خوشکمان بکات."

ئامانجی لوتکەکە:

بەپێی رەشنووسی راگەیەندراوی کۆتایی کە ئاژانسی "فرانس پرێس" بینیویەتی، کۆبونەوەکە جەخت لەوە دەکاتەوە کە هێرشەکەی ئیسرائیل "هەلەکانی بەدیهێنانی ئاشتی و پێکەوەژیانی ئاشتیانە لە ناوچەکەدا دەخاتە مەترسییەوە و هەڕەشەیە بۆ سەر هەموو ئەو دەستکەوتانەی لە رێگەی ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئیسرائیلدا بەدەستهاتوون."

لوتکەکە لە کاتێکدایە کە هێرشەکەی ئیسرائیل ئیدانەیەکی نێودەوڵەتی بەرفراوانی لێکەوتۆتەوە. جێی ئاماژەیە، قەتەر  گەورەترین بنکەی سەربازیی ئەمریکای لە ناوچەکە گرتووەتە خۆیی، هاوکات رۆڵی نێوەندگیر دەگێڕێت لە ململانێی نێوان ئیسرائیل و حەماس لە غەززە.

 

رۆژنامەیەکی ئیسرائیلی ئاشکرای دەکات کە ژنە سیخوڕەکانی موساد ئۆپەراسیۆنی جۆراوجۆریان لە کاتی هێرشەکانی سەر بەرنامە ئەتۆمییەکەی تاراندا ئەنجامداوە.

رۆژنامەی "جێروسەلیم پۆست"ی ئیسرائیلی، رۆژی دووشەممە، زانیارییەکی نهێنی ئاشکرا کرد کە دەیان ژنی سەر بە دەزگای هەواڵگریی ئیسرائیل (موساد) چوونەتە نێو خاکی ئێرانەوە و ئۆپەراسیۆنی جۆراوجۆریان ئەنجامداوە، ئەمەش لە میانی ئەو هێرشانەی مانگی حوزەیرانی رابردوودا کرانە سەر بەرنامە ئەتۆمی و مووشەکە بالیستییەکانی تاران.

رۆڵی ژنە سیخوڕەکان:

بەپێی رۆژنامەکە، دەیڤد بەرنیاع، بەڕێوەبەری موساد، پێی وایە ئەو رۆڵەی ژنە سیخوڕەکان لەم شەڕەی نێوان ئیسرائیل و ئێراندا گێڕاویانە "چارەنووسساز و زۆر گرنگ بووە".

رۆژنامەکە دەڵێت: "بەرنیاع سەدان سیخوڕی ناردووە، کە هەندێکیان لەلایەن خودی موسادەوە راهێنانیان پێکرابوو، بۆ ئەوەی چەندین ئۆپەراسیۆنی هاوکات لەنێو ئێراندا ئەنجام بدەن."

تا ئێستا سروشتی ئەو ئەرکانەی کە ژنە سیخوڕەکان لە ئێران ئەنجامیان داوە ئاشکرا نەکراوە و "جێروسەلیم پۆست" جەختی کردۆتەوە کە ئەرکی ئەو ژنانە "هێشتا بە نهێنی ماوەتەوە."

شایەنی باسە، لە ساڵی2024دا، رێز لە سیخوڕێکی دیاری موساد گیرا کە تەنها بە پیتی "G" ناسراوە. ئەم ژنە بە رەچەڵەک ئێرانییە و شارەزاییەکی تایبەتی لە کاروباری ئێران و بەکرێگرتنی سیخوڕی بیانی لە وڵاتە نەیارەکاندا هەیە.

هەروەها کتێبی "ئەمازۆنەکانی موساد" (Mossad Amazons) کە لە ساڵی 2021لەلایەن نووسەران مایکل بار زۆهار و نەسیم میشالەوە بڵاوکرایەوە، ئاشکرای کردبوو کە ئەرکی ژنە سیخوڕەکانی موساد "تەنها بە هەڵخەڵەتاندنی بەرپرسانی نێری نەیار و چاودێریکردنی دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ئێرانەوە سنووردار نییە، بەڵکو ئۆپەراسیۆنی هێرشبەرانە و چالاکی جوڵەیی دیکەش ئەنجام دەدەن."

بەکرێگرتنی سیخوڕی ئێرانی

"جێروسەلیم پۆست" ئەوەشی خستۆتەڕوو کە "جگە لە سیخوڕە ئیسرائیلییەکان، دەزگای هەواڵگری گەیشتۆتە ئاستێکی نوێ لە بەکرێگرتن و ڕاهێنانی ئەو توخمانەی ئۆپۆزسیۆنی ئێران کە دژی دەسەڵاتدارانی ئێستای ئەو وڵاتەن."

راپۆرتەکە رونی کردۆتەوە کە سیخوڕە ئێرانییەکان لە چوارچێوەی "کۆمەڵەی زۆر ورد و رێکخراودا" کاریان کردووە، کە ئەمەش لە ئەنجامی گورزە یەکەمەکاندا رەنگی داوەتەوە.

زیانەکانی ئێران

بەپێی هەمان سەرچاوە، ئیسرائیل لەم شەڕەدا توانیویەتی بەشێکی گەورەی دامەزراوە ئەتۆمییە سەرەکییەکانی ئێران لە نەته‌نز، فۆردۆ و ئەسفەهان، لەگەڵ دەیان پێگەی دیکەدا، وێران بکات. بەڵام وا بڕوا دەکرێت کە نزیکەی 400 کیلۆگرام یۆرانیۆمی پیتێنراو بە رێژەی %60 لەناو نەبراوە، کە لە Rوی تیۆرییەوە بەشی دروستکردنی نزیکەی 6بۆمبی ئەتۆمی دەکات.

لەماوەکانی پێشوشدا و تایبەتتر لە سەروبەندی هێرشەکانی ئیسرائیلدا بۆ سەر ئەو وڵاتە؛ دەسەڵاتدارانی ئێران رایانگەیاند کە چەندین بریکار و جاسوسی ئیسرائیلیان لە شارە جیاوازەکانی ئەو وڵاتە دەستگیرکردووە.

 

رۆژنامەی نیویۆرك تایمزی ئەمریكی لەزاری پزیشكێكی سودانەوە ئەوەی ئاشكرا كردووە، بەهۆی نەبوونی خواردنەوە بەشێكی دانیشتوانی سودان ئالیكی ئاژەڵ دەخۆن، بەو هۆیەشەوە لەماوەی چەند هەفتەی رابردوودا 18 كەس بەهۆی كاریگەرییەكانی خواردنی ئالیكەوە گیانیان لەدەستداوە.

رۆژنامەی نیویۆرك تایمزی ئەمریكی لەزاری پزیشكێكی پسپۆڕ لە یەكێك لە نەخۆشخانەكانی سودان رایگەیاندووە، خەڵكەكە خواردنیان دەست ناكەوێت، بۆیە پەنا دەبەنە بەر خواردنی ئالیكی ئاژەڵان، ئەو پزیشكە ئەوەشی نەشاردووەتەوە كە تەنانەت خۆشیان بەهۆی نەبوونی خۆراكەوە ئالیكی ئاژەڵان دەخۆن.

وەك نیویۆرك تایمز باسی دەكات، ئەمباز، ناوی ئەو جۆرە ئالیكەیە كە لە سودان دەدرێت بە ئاژەڵان، بەڵام بەهۆی نەبوونی خواردن ئێستا یەكێكە لە ژەمە سەرەكییەكانی بەشێك لە خەڵكی سودان.

لەلایەكی دیكەوە تیمەكانی فریاگوزاری لە سودان ئەوەیان بۆ نیویۆرك تایمز ئاشكرا كردووە، لەماوەی چەند هەفتەی رابردوودا 18 كەس بەهۆی خواردنی ئەمبازەوە گیانیان لەدەستداوە.

مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەبۆنی کۆچی دوای ئاکۆ عەباس ئاغا سەرۆکی عەشیرەتی ئاکۆ پرسەنامەیەکی خانەوادە و کەسوکاری   ئاکۆی  عەباس  ئاغا کرد.

دەقی پرسەنامەکەی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.......

بەڕێزان/  خانەوادە و کەسوکاری   کاک  ئاکۆی  عەباس  ئاغا

بۆ  کۆچی  دوایی  کەسایەتی  ناسراوی  کۆمەڵایەتی   دەڤەری  ڕاپەڕین  ، کاک  ئاکۆی  عەباس ئاغا،  لەناخی  دڵەوە   پرسە و ماتەمی  خۆمان  ئاڕستەی  بەڕێزتان  وگشت بنەماڵە  سەربەرزەکەتان  دەکەین.

لەیەزدانی مەزن  داواکارین  کۆچکردوو  بە بەهەشتی  بەرین شاد بکات و ئارامی  بەگشت لایەک ببەخشێت.

انا للە وانا الیە راجعون 

مەکتەبی سیاسی 
یەکێتیی نیشتمانیی  کوردستان

كاروان گەزنەیی وتەبێژی یەكێتیی نیشتمانی كوردستان سەردانی پارێزگای كەركوكی كردو لەلایەن رێبوار تەها پارێزگاری شارەكە پێشوازی لێكرا.

 لە دوای كۆبونەوەی نێوانیان  پارێزگاری كەركوك لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، "یەكێتی هەمیشە پشتیوانی كەركوكیەكان بووە".

لای خۆشییەوە كاروان گەزنەیی وتەبێژی یەكێتی نیشتانی كوردستان رایگەیاند، سیاسەتی ئێستای سەرۆكی یەكێتی ئەوەیە كە خزمەتی هە موو پێكهاتەكانی كەركوك بكەین بەبێ جیاوازی.

 

بە هاوكاری بەرێوەبەرایەتی بەرەنگاربونەوەی ماددەی هۆشبەری سلێمانی، لە ئۆپراسیۆنێكی هاوبەشدا عیراق و سعودیە دوو بازرگانی مادەی هۆشبەری نێودەوڵەتییان دەستگیركرد .

عەباس بەهادلی وتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی عیراق رایگەیاندووە، بە هەوڵی گەورەی بەرێوەبەرایەتی نەهێشتنی مادەی هۆشبەر لە سلێمانی  و بە  هەماهەنگی باڵای نێوان وەزارەتی ناوخۆی عیراق و بەرێوەبەرایەتی گشتی بەرەنگاربونەوەی مادەی هۆشبەری سعودیە لە شاری مەدینەی سعودیە دوو بازرگانی نێودەوڵەتی  ماددەی هۆشبەر دەستیگركراون كە  142 كیلۆگرام ماددەی كریستاڵی شلیان پێبوە.

وتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی عیراق دوپاتیشیكردوەتەوە كە ئەو ئۆپراسیۆنە لە چوارچێوەی چالاككردنی یاداشتنامەی لێكتێگەیشتنی نێوان عیراق و سعودیەیە و پێشتریش چەندین ئۆپراسیۆنی هاوشێوەیان لەگەڵ سعودیە و وڵاتانی تری عەرەبیش هەبووە . 

 دوو تۆماتبار بەتۆمەتی دزینی زیاتر لە 120 ملیۆن دینار و نزیکەی 60 مسقاڵ زێڕ لە قەزای چەمچەماڵ دەستگیرکران.

بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی بڵاویکردەوە، دوای ئەوەی هاووڵاتیەک سکاڵای تۆمارکردوە کە بڕی 126 ملیۆن دینار و  نزیکەی  60 مسقاڵ زێڕی لێ دزراوە ، دەستبەجێ مەفرەزەکانی نوسینگەی نەهێشتنی تاوانی چەمچەماڵ دەستیان بە لێکۆڵینەوە و بەدواداچوون دەستپێکردوە.

ئاماژەی بەوەشکردوە، پاش وەرگرتنی بڕیاری دادوەر توانرا هەردوو تۆمەتبار دەستگیربکرێن، هەروەها دەستبەسەر بڕێک پارەش گیراوە.

لە بڵاوکراوەکەی بەڕێوەبەرایتی پۆلیسدا هاتووە، تۆمەتباران (ب، ع، ع لەدایکبووی ساڵی 1999 - م، م، إ لەدایکبووی ساڵی 2000 ) دانیان بەتاوانەکەیاندا ناوە و لەئێستادا بەبڕیاری دادوەر و بەپێی ماددەی 443 لەیاسای سزادان سزاگیراون و لێکۆڵینەوە لەدۆسیەکە بەردەوامە.

ئەمڕۆ لوتكەی عەرەبی و ئیسلامی لە دەوحە بەڕێوەدەچێت و تاوتوێی رێگاكانی وەڵامدانەوەی هێرشەكەی ئیسرائیل دەكرێت.

ئەمڕۆ دووشەممە قەتەر میوانداری لوتكەی عەرەبی و ئیسلامی دەكات بە بەشداری ژمارەیەك لە سەركردەكانی عەرەب و ئیسلامی، بۆ تاوتوێكردنی رێگاكانی وەڵامدانەوەی دەستدرێژیی ئیسرائیل بۆ سەر خاكی قەتەر.

ئەمە لە كاتێكدایە، ئێوارەی دوێنێ كۆبوونەوەی ئامادەكاری لەلایەن وەزیرانی دەرەوە و نوێنەرانی  57 وڵاتی عەرەبی و ئیسلامی لە دەوحە بەڕێوەچوو، لە كۆبوونەوەكەدا تاوتوێی رەشنووسی بەیاننامەیەك كرا سەبارەت بە هێرشی ئیسرائیل بۆ سەر قەتەر كە ڕۆژی سێشەممەی ڕابردوو بارەگای نیشتەجێبوونی چەند سەركردەیەكی بزووتنەوەی حەماسیان لە دۆحە كردە ئامانج.

لەدوای ئەو رووداوەش، شێخ محەمەد بن عەبدولڕەحمان ئال سانی سەرۆك وەزیرانی قەتەر داوای لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كرد سزای ئیسرائیل بدات لەسەر تاوانەكانی لە ناوچەكەدا.
سەرۆك وەزیرانی قەتەر ڕایگەیاند، وڵاتەكەی بەردەوام دەبێت لە هەوڵەكانی نێوەندگیری لەگەڵ میسر و ئەمریكا بۆ كۆتایی هێنان بە شەڕی غەززە.

کەمێک پێش ئێستا پارێزەرانی عەبدوڵا ئۆجەلان بەرەو دورگەی ئیمراڵی بەڕێکەوتن، ژمارەیان سێ پارێزەرە و ئەندامی ئەندامی سەندیکای پارێزەرانی سەدەن.

سەردانەکە دوای شەش ساڵە و لەکاتێکا ساڵی 2019 هەریەک لە نەورۆز ئویساڵ و رێزان ساریجە، سەردانی دورگەی ئیمراڵییان کرد.

ئەو پارێزەرانەشی ئەمڕۆ بەرەو ئیمراڵی بەڕێکەوتوون پێکدێن لە، جەنگیز بورەکلی، رازیە ئۆستورک، ئیبراهیم بیلمەز.

 

نوێدەکرێتەوە...

کەناڵی 12ی ئیسرائیل لە راپۆرتێکدا ئاماژە بەوەدەکات ئیال زامیر سەرۆک ئەرکانی سوپای ئیسرائیل، سەرۆک وەزیرانی وڵاتەکەی ئاگادار کردوەتەوە کە کۆنترۆڵکردنی تەواوەتی غەززە چەندین مانگ دەخایەنێت.

 بەپێی راپۆرتی کەناڵ 12ی ئیسرائیلی، لەکۆبونەوەیەکی نهێنیدا لەگەڵ سەرکردایەتی سیاسی وڵاتەکەی رایگەیاندووە، تەنانەت بە چڕکردنەوەی هەوڵە سەربازیەکانی لەناو کەرتی غەززە، ناتوانرێت بزوتنەوەی حەماس لە روی سەربازی و سیاسیەوە لە ناوببرێت، هەروەها کۆنترۆڵکردنی تەواوەتی کەرتی غەززە پێویستی بە شەش مانگ هەیە.

ئاماژەی بەوەشکردوە، گەیشتن بە شکستی تەواوەتی بزوتنەوەی حەماس پێویستی بە درێژەدانە بە پێشڕەوییەکان لە دەرەوەی کەرتی غەززە، هەروەها گەیشتن بە بنکە سەربازییە ناوەندییەکانیش و کۆنترۆڵکردنی ناوچەکە لە ڕوانگەی مەدەنییەوە.

زامیر راشیگەیاندووە، کە نایەوێت سوپا بەرپرسیارێتی مەدەنی لەئەستۆ بگرێت لەو ناوچانەی کە داگیری دەکەن و دواجار ئەم بابەتە لەلایەن سەرکردایەتی سیاسییەوە یەکلایی دەبێتەوە.

محەمەد عەبدولرەحمان پەیامنێری کوردسات نیوز لە بەغداد رایگەیاند: کەمێك بەر لە ئێستا کۆبونەوەیەکی گرنگ و فراوان لە نێوان سێ وەزیری کورد لە حکومەتی عیراق و بەرپرسێکی باڵا لە نێو ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق، لەگەڵ وەفدی باڵای حکومەتی هەرێمی کوردستان گفتوگۆیان کردوە و بڕیاردراوە لە چەند رۆژی داهاتوود، هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستان دەستپێبکاتەوە و نەوتەکە رادەستی کۆمپانیای سۆمۆ بکات.

بەپێی زانیارییەکان، وەفدی حکومەتی هەرێم پێکهاتبوون لە دکتۆ ئامانج رەحیم، سکرتێری ئەنجومەنی وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان و ئومێد سەباح سەرۆکی دیوانی حکومەت و کەمال محەمەد وەزیری سامانە سروشتییەکان و پشتیوان سادق وەزیری ئەوقاف و عەبدولحەکیم خەسرەو بەرپرسی هەماهەنگی و بەدواداچون لە ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم.

پەیامنێری کوردسات نیوز وتیشی:ئەمڕۆ مۆڵەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ کۆمپانیا نەوتییەکان لە پێناو دەستپێکردنەوە بە هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم کۆتاییهات، حکومەتی هەرێم بە کۆمپانیا نەوتییەکانی وتوە کە بڕی ئێستای نەوتی بەرهەمهێنراو رادەستی کۆمپانیای سۆمۆ دەکات، بە گلدانەوەی 50 هەزار بەرمیل نەوت بۆ پێداویستی ناوخۆی هەرێم، بەو مەرجەی حکومەتی عیراق گرفت بۆ داهاتی نانەوتی دروست نەکات و راستەوخۆ لە مووچەی مانگی حەوتەوە، تەمویلی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان بکرێت.

محەمەد عەبدولرەحمان وتیشی: وەفدی هەرێم رەزامەندی حکومەتی هەرێمی کوردستانیان بە بەرپرسە کوردەکان گەیاندوە بۆ رادەستکردنی نەوتی بەرهەمهێنراوی هەرێمی کوردستان بە حکومەتی عیراق، کە رەزامەندی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستانیشی لەسەرە.

بەپێی زانیارییەکان، حکومەتی هەرێمی کوردستان، بڕیاریداوە رێبوار هادی کە سەرۆکی لیژنەی یاساییە لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، نوێنەرایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکات لە کۆبونەوەکەی ئەنجومەنی دەوڵەت، سەبارەت بە دەرکردنی روونکردنەوەیەك لەلایەن ئەنجومەنی دەوڵەتەوە تایبەت بە داهاتە نانەوتییەکان.

رێوڕەسمی بینینی قۆناغی یەکەمی دۆزینەوە و کنەوپشکنینی پڕۆژەی شوێنەواری سەرای سلێمانی ئەنجامدرا و شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق رایگەیاند، "رێگەنادەین شوێنی مێژوویی بڕوخێنرێت و بكرێتە مۆڵی بازرگانی".

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد رایگەیاند: ئەستەمە باسی سلێمانی كرابێت و باسی سەرا نەكرابێت، دۆزینەوەی ئەو شوێنەوارانە لە سەرای سلێمانی پێداگریمانی بۆ پاراستنی زیاتر كرد، هەروەها دوای زیاتر لە هەشت مانگ كاركردن توانرا گەرماوی فاتمەخان لە سەرای سلێمانی بدۆزرێتەوە، لە وێنەیەكی مێژوویی ئینگلیزەكان گومەزی گەرماوی فاتمەخان لە سەرای سلێمانی بەڕوونی دیارە.

خانمی یەکەمی عیراق ئاماژەی بەوەشدا: دۆزینەوەی ئاسەوارەكان لە سەرای سلێمانی گرنگی مێژوویان هەیە، دڵخۆشم بە دۆزینەوەی گەرماوی فاتمەخان لە سەرای سلێمانی و هەموو هەوڵێك دەخەمەگەڕ بۆ رێگری لە رووخاندنی شوێنە مێژووییەكان.

خانمی یەکەمی عیراق دەشڵێت: رێگەنادەین شوێنی مێژوویی بڕوخێنرێت و بكرێتە مۆڵی بازرگانی، تاوانە گەڕەك و خانووە كۆنەكان بڕوخێنرێن بۆ پرۆژەی بازرگانی، هەندێك كەس گوێ‌ نادەن بە مێژوو و ئاسەوار.

شاناز ئیبراهیم ئەحمەد دەشڵێت: دەبێت پلانی تۆكمە هەبێت بۆ رێگری لە رووخاندنی شوێنە مێژووییەكان، بۆ گەڕەكی شێخان پرۆژەیەكی تایبەتەمان داناوە و بەشێوەی كۆن بونیادبنرێتەوە، هەروەها پلانمان بۆ كنە و پشكنینی ناوچە شوێنەوارەكان بەردەوام دەبێت و دژی ئەوەم بەهای مێژوویی بینا و باڵەخانە كۆنەكانی سلێمانی تێكبدرێت.