هەواڵەکان
لە چوارچێوەی پەرەسەندنی گرژییەکانی ناوچەکە، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەسەڵاتی دەستپێکردنی هەر هەڵمەتێکی سەربازیی بەرفراوان دژی تاران بۆ سەرۆکی ئەمریکا دەگەڕێنێتەوە.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە چاوپێکەونێکدا تایبەتدا لەگەڵ کەناڵی (سی ئێن بی سی)، رایگەیاند: هەر بڕیارێک بۆ دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی سەربازیی بەرفراوان دژی ئێران، لە دەستی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکادایە.
ناتانیاهۆ جەختی لەوەکردەوە، هێزەکانی ئیسرائیل و ئەمریکا ئامادەیی تەواویان بۆ ئەو ئەگەرە هەیە و وتیشی: "ئێمە و ترەمپ لەسەر خاڵە بنەڕەتییەکان سەبارەت بە ئێران هاوڕاین، ئەگەرچی هەندێک جار لە رووی تاکتیکییەوە جیاوازیی بیروڕامان هەیە، بەڵام دەگەینە چارەسەر". ئەوەشی خستەڕوو، دوو رۆژ جارێک سەبارەت بە گرژییەکانی ناوچەکە گفتوگۆ لەگەڵ سەرۆکی ئەمریکا دەکات.
سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل سەبارەت بە بارودۆخی لوبنان و حیزبوڵڵا ئاماژەی بەوەدا، زۆرێک لەو کەسانەی ئیسرائیل دەکەنە ئامانج لە بەیروت خۆیان حەشارداوە، ئاشکراشیکرد، ترەمپ لەگەڵی هاوڕایە لەسەر ئامانجی "چەککردنی حیزبوڵڵا ".
سەبارەت بە ئێران، ناتانیاهۆ باسی لەوەکرد، کە ئێران لاواز کراوە، بەڵام پرۆسەکە کۆتایی نەهاتووە، سەبارەت بە گەروی هورمزیش، دووپاتی کردەوە، "کردنەوەی گەروی هورمز لە رێگەی سەربازییەوە ئەگەرێکی کراوەیە، بەڵام ئەگەر پێویست بە پەرەسەندن بکات، ئەوە ترەمپ بڕیاری لەسەر دەدات".
لە کۆتایی لێدوانەکەیدا، ناتانیاهۆ، ئاشکرایکرد، ئێران هێشتا رازی نەبووە بە دەستبەرداربوون لە یۆرانیۆمە پیتێندراوەکەی، بەڵام جەختی کردەوە کە "گوشارەکان لەسەر تاران لە زیادبووندان".
سەرۆک وەزیرانی عیراق بڕیاریدا بە دەستپێکردنەوەی کاری کۆمپانیا نەوتییەکان لە هەرێمی کوردستان.
عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، ئەمڕۆ چوارشەممە پێشوازی لە وەفدێکی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە سەرۆکایەتیی کەمال محەمەد ساڵح، وەزیری سامانە سروشتییەکان و ژمارەیەک لە نوێنەری کۆمپانیا نەوتییە جیهانییەکان کرد، کە لە کۆبوونەوەکەدا وەزیرانی دەرەوە و نەوت و سەرۆک ئەرکانی سوپا.
لە کۆبوونەوەکەدا، سەرۆک وەزیران لە نزیکەوە گوێبیستی وردەکاریی بارودۆخی کارکردنی کۆمپانیا نەوتییەکان بوو لە سێبەری ئەو رەوشە ئەمنییەی بەهۆی جەنگی ناوچەکەوە دروستبووە، هاوکات وەفدی هەرێم و کۆمپانیاکان دیدگایەکی گشتگیریان بۆ دەستپێکردنەوەی کارەکانیان لە زووترین کاتدا پێشکەش کرد.
عەلی زەیدی جەختی لەوە کردەوە، ئەو زیانانەی بەهۆی راگرتنی هەناردەی نەوت لە رێگەی گەروی هورمزەوە بەر عیراق کەوتووە، زیانێکی گەورەیە و پێویستی بە هەوڵی چڕوپڕ هەیە بۆ قەرەبووکردنەوەی، لەو چوارچێوەیەشدا بڕیاری دا بە دابینکردنی سەرجەم پێداویستییەکان بۆ ئاسانکاریی کارکردنی ئەو کۆمپانیایانە.
سەرۆک وەزیرانی عیراق بڕیاریدا کە لە رۆژی داهاتووەوە، کۆمپانیا نەوتییەکان لە هەرێمی کوردستان دەست بە کارەکانیان بکەنەوە و جەختیشی کردەوە لەسەر گرنگیی کاری هاوبەش و دابینکردنی ژینگەیەکی لەبار و پێداویستییە سەرەکییەکان بۆ سەرخستنی ئەم پرۆسەیە.
سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق دەستخۆشی لەو لایەنانە دەکات کە پابەندبوون بە بنەمای چەک لەژێر دەسەڵاتی دەوڵەتدا.
فایەق زێدان، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق، ستایشی هەڵوێستی رەوتی نیشتمانیی شیعە، بزووتنەوەی عەسائیبی ئەهلی حەق و کەتیبەکانی ئیمام عەلی دەکات، بەهۆی وەڵامدانەوەیان بۆ بانگەوازی مەرجەعییەتی باڵای ئاینی و جێبەجێکردنی دەستور و یاسا.
سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، ئەم هەنگاوەی لایەنە ناوبراوەکان لە چوارچێوەی پابەندبوون بە بڕیاری چوارچێوەی هەماهەنگی، وەڵامدانەوەی داواکارییە نیشتمانییە دڵسۆزەکانە بۆ کۆنترۆڵکردنی چەک و خستنەژێر دەسەڵاتی دەوڵەت.
لە بەشێکی تری رایەگەنراوەکەدا، فایەق زێدان داوای لە سەرکردەی سەرجەم گروپەکانی تر کردووە، شوێن ئەو گروپانە بکەن کە چەکدادەنێن و پێشتر پابەندبوونی خۆیان بەم بنەمایە راگەیاندووە، ئەمەش لەپێناو بەدیهێنانی ئاسایش و سەقامگیریی کۆمەڵایەتیدا لە وڵاتدا.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، لە دانوستانەکانیان لەگەڵ ئێران لە بەرەوپێشچونی خێرادایە و ئاماژەی بەوەکرد ئەنجامی دانوستانەکان زۆر باش دەبێت، چونکە موجتەبا خامنەیی خۆی بەشدارە.
سەرۆکی ئەمریکا بە رۆژنامەی نیویۆرک پۆستی راگەیاندوە، زانیارییەکان باس لەوە دەکەن رابەری باڵای ئێران رەزامەندی لەسەر بەڕێوەچوونی دانوستانەکان دەربڕیوە و خۆشی بەشدارە لە دانوستانەکاندا.
ترەمپ جەختی کردوەتەوە، لە ئێستادا وڵاتەکەی پێویستی بە بڵاوەپێکردنی هێزی زەمینی لەناو خاکی ئێراندا نییە و پێشبینیشی کرد گەمارۆ دەریاییەکەی سەر ئەو وڵاتە کە لەوانەیە تا مانگی ئەیلوول بەردەوام بێت و ئێران رازیی بوە کە چەکی ئەتۆمی نەبێت.
لەبارەی هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ لوبنانێش، کە بەردەوام ئێران بە یەکێک لە مەرجەکانی دانوستانی داناوە، سەرۆکی ئەمریکا نیگەرانی و بێزاری توندی خۆی لە بەردەوامیی ململانێ و شەڕی نێوان بنیامین نەتانیاهو و لوبنان نیشانداوە و ئاشکرای کرد، کە پەیوەندییەکی تەلەفۆنی توڕەئامێزی لەگەڵ نەتانیاهۆدا ئەنجامداوە بەهۆی ئەو گرژییە بەردەوامانەی ناوچەکە.
وتەبێژی وەزارەتی کارەبای حکومەتی هەرێم رایدەگەیەنێت بەهۆی کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی غاز گرفت لە دابەشکردنی کارەبای نیشتیمانیی دروستبووە و بەهۆیەوە پێدانی سەعاتەکانی کارەبا کەم بووەتەوە.
ئومێد ئەحمەد وتەبێژی وەزارەتی کارەبای حکومەتی هەرێم بە کوردسات نیوزی راگەیاند: لە دوێنێوە بەهۆی کەمبوونەوەی دابینکردنی غاز بۆ وێستگەکانی کارەبا ئاستی بەرهەمهێنانی کارەبای نیشتیمانی کەمبوەتەوەو بەهۆیەوە گرفت لە دابەشکردنی کارەبای نیشتیمانی دروست بووە و لەسەرتاسەری هەرێمی کوردستان سەعاتەکانی پێدانی کارەبای پڕۆژەی روناکی و تۆڕی کارەبای نیشتیمانی کەم بووەتەوە.
وتەبێژی وەزارەتی ئاماژەی بەوەشدا: چاوەڕێ دەکرێت لە دوو رۆژی داهاتوو کێشەکە چارەسەر بکرێت و رەوشی کارەبای نیشتیمانیی ئاسایی ببێتەوە.
وەزارەتی تەندروستی حکومەتی هەرێمی کوردستان تۆمارکردنی یەکەم حاڵەتی پشتڕاستکراوەی نەخۆشی تای خوێنبەربونی لە شاری دهۆک راگەیاند، توشبوەکە تەمەنی 47 ساڵە و پیشەی شوانییە.
وەزارەتی تەندروستی لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاندوە، نەخۆشەکە پیاوێکی تەمەن 47 ساڵە و دانیشتوی گوندی (دووگرێ)یە لە ناحیەی سنونێی سەر بە قەزای شنگال لە پارێزگای نەینەوا.
ئاماژەی بەوەشکردوە، توشبوەکە پیشەی شوانە و بەرکەوتەی راستەوخۆی لەگەڵ ئاژەڵی تووشبودا هەبووە، دوای چەندینجار سەردانیکردنی نەخۆشخانەکانی ناوچەکەی خۆی، دواجار روی لە شاری دهۆک کردووە و لەوێ لەلایەن تیمە پزیشکییەکانەوە گومانی لێکراوە و دوای پشکنینەکان، تووشبوونی بە رەسمی پشتڕاستکراوەتەوە.
تەندروستی هەرێم دەڵێت؛ لە ئێستادا نەخۆشەکە لەژێر چاودێری چڕی پزیشکیدایە لە دهۆک و چارەسەر وەردەگرێت، بەڵام بەپێی راپۆرتە پزیشکییەکان باری تەندروستی ناجێگیرە.
وەزارەتی تەندروستی داوا لە هاووڵاتیان و بەخێوکەرانی ئاژەڵیش دەکات لە کاتی بەدیکردنی هەر نیشانەیەکی گومانئاوی لەسەر ئاژەڵەکانیان، دەستبەجێ تیمەکانی ڤێتێرنەری ئاگادار بکەنەوە و پابەندی رێنماییە تەندروستییەکان بن.
جێی باسە ئەمە یەکەم حاڵەتی رەسمی و پشتڕاستکراوەی تای خوێنبەربوونە، کە لەمساڵدا لەناو هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستاندا تۆمار بکرێت، دوای ئەوەی سەرجەم حاڵەتە گومانلێکراوەکانی رابردوو پشکنینەکانیان نەرێنی بووە.
بۆ جاری دووەم و بەچاودێری قوباد تاڵەبانی، جێگرى سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان، کۆڕبەندی ئابورى دێڵفی لەرۆژانی 6 و 7 ى حوزەیرانی 2026 لەهۆڵى فاوندەیشن لەکارگەى کلتورى لەسلێمانی دەبەسترێت.
کۆڕبەندی ئەمساڵ کەسایەتییە باڵاکانی سەر ئاستی کوردستان و عیراق و جیهان کۆدەکاتەوە لەگەڵ بەرپرسانی وڵاتانی خاوەن ئابورى بەهێزی جیهان بۆ دیالۆگ لەسەر گرنگترین ئاڵنگارییە سیاسی و ئەمنی و ئابورییەکانی ناوچەکە، بەتایبەت کە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەقۆناغێکی پڕ گۆڕانکارى جیۆپۆلیتیکیدا تێپەڕدەبێت.
لەمیانی کارەکانی کۆڕبەندی ئابورى دێڵفى دا، داڕێژەرانی سیاسەت و بڕیاربەدەستان و گەورە بازرگانانی وڵاتانی (یۆنان،تورکیا، بولگاریا، رۆمانیا، جۆرجیا، پۆڵەندا، ئیتاڵیا و فەرەنسا) گفتوگۆى چڕ دەکەن لەسەر ئاسایشی هەرێمی و ووزە، گواستنەوەى سەوز، گەشەپێدانی ئابورى و دەرفەتە نوێیەکانی وەبەرهێنان لەلایەک و پرسەکانی حکومڕانی و هەوڵەکانی چاکسازی لەلایەکی ترەوە.
لەکاتێکدا جیهان لەسەرووبەندی دووبارە بوژاندنەوەدایە بەتایبەت لەدواى کێشمەکێشەکانی جیهان، کۆڕبەندی ئابورى دێڵفى، پەرۆشی هەرێمی کوردستان دەسەلمێنێت لە پشتیوانیی ئەنجامدانی گفتوگۆى بنیاتنەرانە و توندکردنەوەى پەیوەندییە ستراتیژیەکانی نێوان خۆرهەڵاتی ناوەڕاست و ئەوروپا و ئەمریکا و داڕشتنەوەى سیاسەتە ئابورییەکان.
لەئامێزگرتنی کۆڕبەندی ئابورى دێڵفی بۆ ساڵى دووەم، پێگەى سلێمانی لەسەر نەخشەى ووزەى جیهان جێگیر دەکات و هانی دیالۆگی ئەرێنی دەدات بۆ پشتیوانی رێوشوێنەکانی بەهێزکردنی سیاسەتی ئابورى و گەشەپێدانی لە رەوشی دژوار و ناسەقامگیرەکانیشدا.
كەشناسی عیراق رایگەیاند، هیچ ئاماژەیەك بۆ هاتنی شەپۆلی گەرمای بەهێز تا ناوەڕاستی ئەم مانگە نییە.
دەستەی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردوە، ، رەوشی كەشوهەوا تا ناوەڕاستی ئەم مانگە جێگیر دەبێت و هیچ ئاماژەیەك بۆ هاتنی شەپۆلی گەرمای بەهێز لە ئارادا نییە.
راشیگەیاند، نەخشەكانی كەشوهەوا ئاماژە بە بەردەوامی سەقامگیری كەشوهەوا دەكەن لەم هەفتەیە و سەرەتای هەفتەی داهاتوو.
بەپێی راگەینراوەكەی دەستەی گشتی كەشناسی و بوومەلەرزەزانی عیراق ، چاوەڕوان دەكرێت لە كۆتایی ئەم هەفتەیەدا، پلەكانی گەرما لە سەرانسەری عیراق بە رێژەیەكی كەم دابەزن، كە زیاتر لە ناوەڕاست و هەرێمی كوردستان هەستی پێدەكرێت.
بڕیارە ئەمڕۆ چوارشەممە، وەفدێکی باڵای هەرێمی کوردستان بۆ پرسی نەوت و بودجە سەردانی بەغداد بکات و لەگەڵ عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق و باسم محەمەد وەزیری نەوت کۆببێتەوە.
محەمەد عەبدولرەحمان، پەیامنێری کوردسات نیوز لە زاری سەرچاوەیەکی تایبەتەوە رایگەیاند، وەفدەکەی حکومەتی هەرێم لە د. ئامانج رەحیم سکرتێری ئەنجومەنی وەزیران، ئومێد سەباح سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی، کەمال محەمەد وەزیری سامانە سروشتییەکان، عەبدولحەکیم خەسرەو ، سەرۆکی فەرمانگەی هەماهەنگی و بەدواداچون پێک‌هاتوون.
هەروەها نوێنەری چەند کۆمپانیایەکی نەوتی یاوەری وەفدەکەی هەرێم دەکەن بۆ چونە بەغداد، کە پرسی سەرەکی نەوت و بودجەیە و لەگەڵ عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق و باسم محەمەد وەزیری نەوت کۆدەبنەوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز زانیویەتی؛ لە ئێستادا وەفەدەکە لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێرە و کەمێکی دیکە بەرەو بەغداد بەڕێدەکەونو چەند رۆژێک لە بەغداد دەمێننەوە.
دەستەی فڕۆکەوانی مەدەنی کوەیت رایگەیاند؛ هێرشەکانی سەر فڕۆکەخانەی کوەیت، کە لەلایەن ئێرانەوە ئەنجامدراوە زیانی گیانی و مادیی لێ کەوتوەتەوە
دەستەی فڕۆکەوانی مەدەنی کوەیت رایگەیاند؛ شوێنی گەشتیار و سەرنشینەکان لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی کوەیت لە رێگەی چەندین درۆن و موشەکی ئێرانییەوە کراوەتە ئامانج وبەهۆیەوە زیانی گیانی و مادی لێکەوتوەتەوە.
دوای ئەوەی بەرەبەیانی ئەمڕۆ سوپای پاسداران رایگەیاند، هێرشیان کردوەتە سەر کوەیت و بەحرەین، فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا( سێنتکۆم) رایگەیاند، بە بێ بونی هیچ زیانێک شکستیان بە هێرشەکان هێناوە، بەڵام دەستەی فڕۆکەوانی مەدەنی کوەیت دەڵێت؛ هێرشەکان بێ زیان نەبون.
دەستەی فڕۆکەوانی مەدەنی کوەیت بڵاویکردوەتەوە، بەهۆی هێرشەکانەوە پلان و رێکاری فریاگوزاری خێرا لە وڵاتەکەدا کارا کراوە.
دەستەکە ئاماژەی بەوەشکردوە، بەهۆی کتوپڕیی هێرشەکەوە، سەرجەم گەشتە ئاسمانییەکانی فڕۆکەخانەی کوەیت تا کاتێکی نادیار راگیراون و ژمارەیەک لە گەشتەکانی دیکەش گۆڕدراون بۆ فڕۆکەخانە جێگرەوەکان.
دەستەکە پشتڕاستی کردووەتەوە، کە هێرشەکە زیانی گیانی لێکەوتووەتەوە و ژمارەیەک هاووڵاتی بریندارن و بووەتە هۆی زیانی مادیی زۆر لە چەندین بەش و دامەزراوەی جیاوازی فڕۆکەخانەکەدا.
سوپای وڵاتەکەش رایگەیاندوە، بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان چاودێری رەوشەکە دەکەن و رێوشوێنی پێویست بۆ پاراستنی ئاسایشی وڵات دەگرنەبەر.
ئەمریکا رایگەیاند توانیویانە بە سەرکەوتویی و بە بێ بونی زیان ژمارەیەک موشەک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران لە کەنداودا تێکبشکێنن و لە بەرانبەردا دورگەی قیشمیان بۆردومان کردوە.
فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) رایگەیاند، هێزەکانیان روبەڕووی چەندین موشەکی بالیستی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان بوونەتەوە کە لەلایەن ئێرانەوە تەقێندراون،و جەختیشی کردەوە کە سەرجەم هێرشەکان لە پێکان و بەدیهێنانی ئامانجەکانیان شکستیان هێناوە.
سێنتکۆم لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوە کرد، کە هێزەکانی ئەمریکا، وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ ئەو هێرشانەی تاران لە چەند سەعاتی رابردوودا ئەنجامی دابوون، هێرشیان کردووەتە سەر دورگەی قیشم لە ئێران.
سێنتکۆم ئەوەشی خستوەتەڕوو، کە ئێران چەندین موشەکی بالیستی بە ئاڕاستەی ژمارەیەک لە وڵاتانی دراوسێ تەقاندووە، بەڵام نەیانتوانیوە هیچ ئامانجێک بپێکن؛ لەوانەش دوو موشەکی ئێرانی بە ئاراستەی کوێت تەقێندراون کە بەر لەوەی بگەنە ئامانجەکەیان کەوتونەتە خوارەوە یان لە ئاسمان تێکشکێندراون، بێ ئەوەی هیچ برینداربوون یان زیانێکی لێ بکەوێتەوە.
سەبارەت بە بەحرەین، فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا پشتڕاستی کردەوە، کە هێزەکانیان بە هاوکاری لەگەڵ هێزەکانی بەحرەین، سێ موشەکیان تێکشکاندوە، کە ئامانجەکەیان بەحرەین بووە.
لە بەرانبەردا، تا ئێستا دەسەڵاتدارانی ئێران هیچ لێدوانێکیان لەسەر ناوەڕۆکی راگەیەندراوەکەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا نەداوە، لە کاتێکدا ئەم پەرەسەندنانە لە سایەی گرژییە سەربازییە بەردەوامەکانی ناوچەکە و ئاڵوگۆڕی هێرشەکانی نێوان ئەمریکا و ئێراندا دێن.
ئاژانسی ئەسۆشێتد پرێس رایگەیاندووە، رێژەی هەڵاوسانی خاڵ بۆ خاڵ لە ئێران لە مانگی ئایاردا گەیشتووەتە بەرزترین ئاست لە دوای جەنگی دووەمی جیهانەوە.
بەگوێرەی زانیاری ئاژانسەکە، هەڵئاوسانەکە بە جۆرێکە، سەنتەری ئامار بە 83% و بانکی ناوەندی ئێرانیش بە نزیکەی 77% خەمڵاندوویانە؛ پەیمانگەی "بامداد"یش ئەم رەوشەی وەک ریکۆردێکی مێژوویی و بێپێشینە وەسف کردووە.
ئاژانسەکە ئاماژەی بەوە کردووە، کە دوایین جار ئەم جۆرە هەڵاوسان و قەیرانە لە ساڵی 1942دا بەهۆی داگیرکاریی هێزەکانی بەریتانیا و سۆڤیەت و سەرهەڵدانی برسێتی و نەخۆشی رویدابوو.
لە کاتێکدا دەسەڵاتدارانی ئێران سەرقاڵی رێکخستنی وۆرکشۆپی مەشقکردن لەسەر بەکارهێنانی چەکی گەرم و سازدانی رێوڕەسمی هاوسەرگیرین لەژێر سێبەری موشەکە بالیستییەکاندا، شارەزایان هۆشداری دەدەن، ئەگەر خەڵک نەتوانن تێچووی بژێوی و خۆراکی خێزانەکانیان دابین بکەن، ئەوا ئەگەری زۆرە شەپۆلێکی نوێی ناڕەزایەتییەکان سەرهەڵبداتەوە.
لە دە ساڵی رابردوودا، زنجیرەیەک ناڕەزایەتی و خۆپیشاندان ئێرانی گرتوەتەوە و بەهۆی گوشارەکانی جیهان و ئەو رەوشە ئابوریە خراپەی ئێران تێیکەوتوە، مەودای ناڕەزایەتییەکان جار لەدوای جار کەمتر دەبێتەوە و بازنەی ناڕەزایەتییەکان فراوانتر دەبێت.
لای خۆشیەوە موحسین جەلیلوند، شیکەرەوەی سیاسی هۆشداری داوە کە ئەگەر رەوشی ناوچەکە و گوشارەکان بەم شێوازە بەردەوام بن، بەهۆی خراپیی رەوشی ئابووری و کۆمەڵایەتییەوە، دوور نییە تا کۆتایی هاوین بینەری خولێکی تری راپەڕین و ناڕەزایەتییەکان بین هاوشێوەی روداوەکانی مانگی کانوونی دووەمی رابردوو.
قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم، لە پەیامێکدا پیرۆزبایی لە تۆم باراک دەکات بۆ ئەرکە نوێیەکەی لە عیراق.
قوباد تاڵەبانی لە پەیامێکیدا لە تۆری کۆمەڵایەتی ئێکس نوسیویەتی؛ بەبۆنەی دەستنیشانکردنی وەک نێردەی تایبەتی سەرۆک ترەمپ بۆ کاروباری عیراق، پیرۆزباییەکی گەرم لە بەڕێز تۆم باراک دەکەین.
ئاماژەی بەوەشداوە: ئێمە لە هەرێمی کوردستان ئامادەین بۆ هاوکاری و پێکەوەکارکردن لەگەڵ بەڕێزیان لە بەرەنگاربوونەوەی هەموو ئەو ئاڵنگارییانەی هەڕەشەن بۆسەر ئاسایش و سەقامگیری عیراق و ناوچەکەمان.
تۆم باراک، نێردراوی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا لە عیراق و سوریا، پێشوازی و دەستخۆشی لە هەنگاوەکەی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق کرد بۆ هەوڵەکانی بەمەبەستی سنوردارکردنی چەک لە دەستی دەوڵەتدا.
نێردراوەکەی سەرۆکی ئەمریکا لە تویتێکدا، لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس رایگەیاندوە، گەرمترین پیرۆزبایی ئاڕاستەی سەرۆک وەزیرانی عیراق دەکات بۆ ئەم هەنگاوە گرنگە.
تۆم باراک هەنگاوەکەی بە گرنگ زانیوە و بە بڕوای ئەو دەبێتە بەردی بناغە بۆ حوکمڕانییەکی نوێی سەربەخۆ لە عیراقدا و بنەمایەکە بۆ گەڕاندنەوەی سەروەری، سەقامگیری بەردەوام و گەشەسەندنی نیشتمانی.
لە بەشێکی تری پەیامەکەیدا، ستایشی ئەو گروپ و لایەنانەدەکا، کە بڕیاریانداوە بە رادەستکردنەوەی سەرجەم چەکەکانیان بە دەوڵەتی عیراق.
ناوبراو ئاماژەی بەوە کردوە، کە ئەم بڕیارە هاوکار دەبێت لە بنیاتنانی سیستەم و چەسپاندنی یاسا و ئەم پێشهاتەش تەنها سەرەتایەک دەبێت بۆ قۆناغێکی نوێ.
رێکخراوی روانگەی سووری بۆ مافەکانی مرۆڤ ئاشکرای کرد، لە ساڵی 2026ەوە، ئامارەکانی تاوان و کوشتن بەشێوەیەکی مەترسیدار لە پارێزگاکانی سووریا رویان لە زیادبوون کردووە و لە سەرەتای ساڵەوە 222 هاووڵاتی کوژراون.
بە گوێرەی ئامارەکانی روانگەی سوری، لە سەرەتای ئەمساڵەوە، 201 تاوان و روداوی کوشتن تۆمارکراون، کە بوونەتە هۆی گیانلەدەستدانی 222 کەس، کە 178 یان پیاو بوون و 30 ژن و 14ەشیان منداڵن.
رێکخراوەکە ئاماژەی بەوەشکردوە، 46 حاڵەتی شەڕی عەشایەری و خێزانی کە 32 کوژراو و 80برینداری لێکەوتووەتەوە تۆمارکراوە و شارەزایان ئەم تەقینەوە کۆمەڵایەتییە بۆ خراپی بژێوی ژیان، بەرزبوونەوەی رێژەی هەژاری و بێکاری و بڵاوبوونەوەی بەربڵاوی چەکی بێ مۆڵەت دەگەڕێننەوە، کە وایکردووە کێشە بچووکەکان بە خێرایی ببنە هۆی خوێنڕشتن.
روانگەی سوری دەڵێت؛ لە پاڵ ئەمانەشدا، بەردەوامیی نەریتی کۆنی تۆڵەسەندنەوەی خێڵەکی و پەرەسەندنی گوتاری رق و کینە، پشێوییەکی توندی ئەمنی تری دروستکردووە کە بەهۆیەوە 95 کەس بەهۆی کردەوەی تۆڵەسەندنەوە و لەدەرەوەی یاسا کوژراون.
لە بەرانبەر ئەم رەوشە شڵەژاوەدا، روانگەی سووری داوایەکی بەپەلەی ئاراستەی لایەنە پەیوەندیدارەکان کردوە بۆ چەسپاندنی سەروەری یاسا، کۆنترۆڵکردنی چەکی دەستی، چالاککردنی دادگاکان و دۆزینەوەی چارەسەری ریشەیی بۆ قەیرانە ئابووری و دەروونییەکان بە مەبەستی پاراستنی گیانی مەدەنییەکان و گەڕاندنەوەی ئارامی بۆ کۆمەڵگە.
دەستەی راگەیاندن و گەیاندنی عیراق هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستەكەی لەگەڵ كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم و راگرتنی سەرجەم كارەكانی ئەو كۆمپانیایەی راگەیاند، دەشڵێت، رێوشوێنی یاسایی و رێكخراوەیی و تەكنیكی لەبەرانبەر دەگرنەبەر.
دەستەی راگەیاندن و گەیاندنی عیراق لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، بەهۆی پابەندنەبوونی كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم بەو گرێبەستەی لەگەڵیان ئەنجامیداوە بۆ دانەوەی قەرزە كەڵەكەبووەكانی، دەستەكە بڕیارداوە بە هەڵوەشاندنەوەی گرێبەستەكەی و راگرتنی سەرجەم كارەكانی ئەو كۆمپانیایە، بە هەماهەنگی لەگەڵ دەزگا نیشتمانی و نێودەوڵەتیە پەیوەندیدارەكانیش، رێوشوێنی یاسایی و رێكخراوەیی و تەكنیكی لەبەرانبەر كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم و سەروەت و سامانەكەی دەگیرێتەبەر.
ئەوەشی خستەڕو، دەستەی راگەیاندن و گەیاندن بەڕێوەبەرایەتی دەنگی بەكارهێنەرانی راسپاردووە رێوشوێنی پێویستە بگرێتەبەر بۆ وەرگرتن و تۆماركردنی سكاڵای بەشداربووانی كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم، بەرپرسیارێتی دەرئەنجامە یاسایی و داراییەكانی بڕیارەكەشی خستووەتە ئەستۆی كۆمپانیای كۆڕەك.
دەستەی راگەیاندن و گەیاندن داواش دەكات، هەموو لایەنە رەسمی و نارەسمییەكان و هاوڵاتییانی مەدەنی خۆیان لە هەر جۆرە مامەڵەیەك لەگەڵ كۆمپانیای كۆڕەك تیلیكۆم بەدووربگرن.