عیراق
سەرۆك كۆماری عیراق لە لە پەیامێكدا پیرۆزبایی جەژنی قوربان لە هاووڵاتیانی عیراق دەكات و داوای بەهێزكردنی یەكڕیزی نەتەوەی عیراقی دەكات.
دكتۆر لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق لە پەیامێكدا رایگەیاندوە، بەبۆنەی جەژنی قوربانەوە گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی گەلەكەمان دەكەین.
سەرۆك كۆماری عیراق ئاماژەی بەوەش كرد، لەم بۆنە پیرۆزەدا جەخت لە پتەوكردنی یەكڕیزی نیشتمانی و زاڵبوون بەسەر ئاڵنگاریەكاندا بە گیانێكی برایەتی و نیشتمانپەروەری دەكەینەوە لەگەڵ بەردەوامی كاركردن بۆ چەسپاندنی ئاسایش و ئارامی و باشتركردنی بارودۆخی ئابوری و خزمەتگوزاری.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێمی کوردستان بە راگەیەندراوێک وەڵامی وەزارەتی نەوتی دایەوە و دەڵێت:" راگەیەندراوەکە سیاسییەو دەمانەوێت ئەم راستیانە بۆ رایگشتی و هەموو لایەنەکان رونبکەینەوە."
دەقی راگەیەندراوەکەی وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێم بە کوردی:
جارێکی تر وەزارەتی نەوتی فیدراڵ راگەیەندراوێکی سیاسی بڵاودەکاتەوە کە بە تەواوی دوورە لە راستییە بابەتییەکانەوە، و لە رێگەی ئەمەوە پێداگری لەسەر ئەو شێوازە دەکات کە هەرێمی کوردستان بکاتە بەرپرسیار لە شکستە کەڵەکەبووەکانی کە لە بنەڕەتدا دەرەنجامی سیاسەتە (ناوەندییە)کانن کە بنەماکانی هاوبەشی راستەقینەی لەبەرچاو نەگرتووە کە عیراقی فیدراڵی لەسەری دامەزراوە.
پێش ئەوەی بچینە ناو وردەکارییەکانی وەڵامدانەوەی ئەو بانگەشانە، دەمانەوێت ئەم راستییانە لەبەردەم رای گشتیدا دابنێین کە ناکرێت نکۆڵیان لێ بکرێت و پشتگوێ بخرێن:
ئێوە ئەوانەن کە بە شێوەیەکی ئاشکرا و بەردەوام دەستور پێشێلدەکەن، و بۆ چەندین ساڵە بوونەتە بەربەستێک لەبەردەم پەسەندکردنی یاسای نەوت و گازی فیدراڵ، ئەو یاسایەی کە بەردی بناغەی چارەسەرکردنی هەموو کێشە نەوتییەکانە. لە جیاتی ئەوە، پابەندیتان بە سیستەمی یاساکانی رژێمی پێشوو کە یاساکانی بەعسەو کاتیان بەسەرچووە، بەتایبەتی یاسای ساڵی 1976 کە بە شێوەیەکی رون و ئاشکرا دژایەتی بنەماکانی سیستەمی فیدراڵ و مادەکانی دەستووری کارا دەکات.
تەنها ئەمەنا، بەڵکو دەستتان کرد بە بڕینی مووچە و رزقی هاووڵاتیانی هەرێم، بە پێشێلکردنێکی ئاشکرای سادەترین مافە مرۆییەکانیان، و سیاسەتی برسیکردنی رێکخراو لە دژیان جێبەجێ دەکەن بۆ جێبەجێکردنی پلانە جیاکارییەکانتان کە بەتەواوی دژی دەستوورن، ئەمەش لە توندترین پێشێلکردنەکانتانە.
سەبارەت بە تۆمەتی نەوت دزینی هەرێم، ئەوە هەوڵێکی ئاشکرایە بۆ لادانی سەرنج لە کردارەکانی نەوت دزین و گەندەڵی بەرفراوان لە ناوچەکانی تری عیراق. ئێوە ئەوانەن کە نەوت لە باشوورەوە دەدزن، بە شایەتی راپۆرتە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان کە رادە بەفیڕۆدان و گەندەڵی ئاشکرا دەکەن، ئێوە ئەوانەن کە نەوت تێکەڵ دەکەن و بەرژەوەندی ئەوانی تر دەخەنە پێشەوە لە جیاتی خزمەتکردنی عیراق و گەلەکەی، کە زیانی ناوبانگی نەوتی عیراقی لە جیهاندا گەیاندووە.
لە بەرامبەردا، هەرێمی کوردستان بە تەواوی هەستاوە بە جێبەجێکردنی ئەرکەکانی خۆی، سەرەڕای ئەوەی لایەنەکانی دیکە لە ئاست بەرپرسیارێتی و ئەرکە دەستوورییەکانی خۆی نەبووە. تۆمەتبارکردنی هەرێم لە ئۆپێک هەڵەی ئێوەیە، چونکە ئێوە نەوتی ئەوانی تر بە ناوی نەوتی عیراەوە دەفرۆشن.
مافی دەستووری هەرێم بۆ بەرهەمهێنان دوو ئەوەندەی ئەوەیە کە ئێستا هەیەتی، بەڵام هەرێم بەهۆی گرنگیدان بە بەرژەوەندی گشتی وڵات، تەنانەت نیوەی ئەم بڕە مافەیش بەرهەم ناهێنێت. ئێمە زیاتر لە 11 ملیۆن بەرمیل نەوتمان پێتان سپاردووە و لە بەرانبەریشدا هیچتان بۆ هەرێمی کوردستان نەناردووە، ئەمە پێشێلکردنی روونی مافە یاسایی و داراییەکانی هەرێمە.
سەبارەت بە ئەوەی لە دواهەمین راگەیەندراوتاندا هاتووە، ئەم راستییانە رون دەکەینەوە بە شێوەیەک کە هیچ گومانی لێ نەکرێت:
1-حکومەتی هەرێم ئەو لایەنە نییە کە بووەتە هۆکاری وەستانی هەناردەی نەوت، بەڵکو ئەوە دەرەنجامی ئەو دۆسیەیە کە وەزارەتی نەوتی فیدراڵ لە دژی وەزارەتی وزەی تورکیا تۆماریکردووە و لەسەر ئەم بنەمایە هەناردە لە 25/3/2023 وەستا، ئەمەش زیانی زیاتر لە 20 ملیار دۆلاری بە حکومەتی فیدراڵ و هەرێم و کۆمپانیاکان گەیاند.
2_ لە ماوەی چەند رۆژێکدا، بە تایبەتی لە 4/4/2023، رێکەوتن لەگەڵ وەزارەتی نەوت بۆ دەستپێکردنەوەی هەناردە رێکخرا، بەڵام یاسای بودجە دیاریکردنی بڕێکی بۆ تێچووی بەرهەمهێنانی (کە شەش دۆلارە بۆ هەر بەرمیلێک) دەستنیشان کرد، ئەمەش وایکرد زۆربەی کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکان لە بەرهەمهێنان پاشگەزبنەوە.
3_ لە سەر داوای وەزارەتی نەوت، بڕێک لە نەوتی هەرێم بە یەکێک لە پاڵاوگەکان کە بۆ وەزارەتی نەوت کار دەکات سپێردرا، بۆ ماوەیەک کە لە پێنج مانگ زیاتر بوو، کۆی ئەوەی سپێردرا (11,826,218) بەرمیل بوو، سەرەڕای ئەم پابەندییە لە لایەن هەرێمەوە، هیچ بە هەرێم نەدرا، لەسەر ئەم بنەمایە کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکان لە سپاردنی بەرهەمەکانیان بە وەزارەتی نەوت کشانەوە.
4_ لە سەرەتای پێکهێنانی حکومەتی فیدراڵیەوە تا ئێستا، لیژنەیەکی هاوبەش بۆ ئامادەکردنی رەشنووسی یاسای نەوت و گازی فیدراڵ پێکهێنرا و چەند کۆبوونەوەیەک بەم مەبەستە ئەنجام درا، بەڵام ئەم هەوڵانە تا ئێستا هیچ ئەنجامێکیان نەبووە، و دواخستن و دواکەوتنێکی رون لە لایەن حکومەتی فیدراڵەوە لە بەدواداچوونی ئەم فایلە زۆر گرنگە دیار دەکەوێت، کە کلیلی چارەسەری راستەقینەی ناکۆکییە هەڵواسراوەکانە لە نێوان هەردوو حکومەتی هەرێم و بەغداد.
5_ چونکە سیستەمی حوکمڕانی لە عیراق سیستەمێکی فیدراڵی (فیدراڵی)یە، لە مافە دەستوورییەکانی هەرێمە کە یاسای تایبەت بە خۆی هەبێت کە کاروبارەکانی رێکبخات، وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لە هەرێمی کوردستان گرێبەستەکانی لەگەڵ کۆمپانیا نەوتییە جیهانییەکان رێکخستووە بە پشتبەستن بە یاسای نەوت و گازی ژمارە 22می ساڵی2007، ئەگەر کێشەیەکی یاسایی راستەقینە لەم گرێبەستانەدا هەبووایە، کۆمپانیا جیهانییە خاوەن ناوبانگەکان، بێ هەبوونی بنەمایەکی یاسایی دەستیان نەدەکرد بە بەرهەمهێنانی ملیاران دۆلار لە هەرێم.
6_ عیراق دەستوورێکی هەیە ئەگەر کاری پێبکرێت، دوور لە بەرژەوەندی تەسک و لکدانەوەی کورتبینانە، بارودۆخی گشتی وڵات، و فایلی نەوت بەتایبەتی، نەدەگەیشتە ئەم ئاستە لە ئاڵۆزی و قەیران.
7_ حکومەتی هەرێمی کوردستان بە تەواوی پابەندبووە بەو هەوڵانەوە کە بۆ دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوت دراوە، کە بریتیبوون لە: فرۆشتنی نەوتی بەرهەمهاتوو لە هەرێم لە رێگەی کۆمپانیای بازرگانی نەوت (سۆمۆ)، پاشەکەوتکردنی تەواوی داهاتەکانی فرۆشتن لە خەزێنەی دەوڵەت، دیاریکردنی کۆمپانیایەکی راوێژکار، و کردنەوەی حسابێکی بانکی پارێزراو (Escrow Account) بە ناوی کۆمپانیاکان.
8_ ئەو کۆمپانیا نەوتییانەی لەهەرێم کاردەکەن داوای ئەم چەند شتە دەکەن: (کارکردن بە گرێبەستەکان لە روی نموونە ئابوورییەکەوە، هەبوونی مەرجە بازرگانییەکان لە گرێبەستدا، دەست تێوەردان لە گرێبەستەکان چونکە رێڕەوی یاساییان لە دادگا فیدراڵی و نێودەوڵەتییەکاندا گرتووە).
دەمانەوێت بیخەینەوە یادی ئێوە و رای گشتیش کە رێکەوتنی (کاتی) سەبارەت بە دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوت، و ئەو کۆبوونەوە و دیدارانەی کە لە دوایدا هاتوون، بەڵگەیەکی تەواوە لەسەر نەرمی هەرێمی کوردستان و ئامادەیی بۆ هاوکاری، ئەمەش وا دەکات بانگەشەکانی وەزارەتەکەتان سەبارەت بە سوودمەندی نەبوونی گفتوگۆ پێشووەکان لەگەڵ هەرێم بانگەشەکان بن کە هیچ بنەمایەک لە ڕاستیان نییە.
لە روداوێکی هاتوچۆدا لەسەر رێگای نێوان بێجی- تکریت سێ کەس گیانیان لەدەستدا، کە دووانیان ئەندامی هێزە ئەمنییەکانی خاڵێکی پشکنین بوون.
روداوەکە نیوەڕۆی ئەمڕۆ رویداوە و ئۆتۆمبێلێک بەهۆی تیژڕۆییەوە کۆنتڕۆڵی لەدەستداوە و خۆی کێشاوە بە خاڵێکی پشکنینی هێزە ئەمنییەکاندا.
لە روداوەکەدا سێ کەس گیانیان لەدەستداوە، کە دووانیان کارمەندی خاڵە پشکنینەکە بوون و سەر بە پۆلیسی سەڵاحەدین بوون.
فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریكا لە چوارچێوەی ئۆپەراسیۆنی هێزەکانی هاوپەیمانان بۆ رووبەڕووبوونەوەی تیرۆرستان؛ دەستگیركردنی سەركردەیەكی باڵای داعشی لە كەركوك راگەیاند.
فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریكا 'سێنتكۆم' رایگەیاند، سوپای ئەمریکا بەشداری شەش ئۆپەراسیۆنی کردووە، کە پێنجیان لە عیراق و یەکێکیان لە سوریا بووە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لە ئۆپەراسیۆنەکاندا دوو چەکداریان کوشتووە و دووانی دیکەشیان دەستگیر کردووە کە یەکێکیان سەرکردەیەکی باڵای داعش بووە لە عیراق.
ئەوەش هاتووە، هێزەكانیان لە ماوەی رۆژانی 21 بۆ 27 ی ئایار بە هاوكاری هێزە ئەمنییەكانی عیراق و هێزەكانی سوریای دیموكرات هەسەدە، چەند ئۆپراسیۆنێكی دژی داعش ئەنجامداوە.
وەزارەتی نەوتی عیراق حكومەتی هەرێمی كوردستان بە بەرپرسیار دەزانێت لە بەردەوامی بە قاچاخبردنی نەوت لە هەرێمەوە.
وەزارەتی نەوتی عیراق راگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە و رایگەیاند، وەزارەتی نەوت جەخت لەسەر پێویستیی پابەندبوونی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەكاتەوە بە دەستوور و بڕیارەكانی دادگای فیدراڵی و یاسا كارپێكراوەكان، لەوانەش یاسای بودجەی گشتی.
راشیگەیاند، حكومەتی هەرێم پابەند دەكات بە ڕادەستكردنی نەوتی بەرهەمهێنراو لە كێڵگەكانییەوە بە وەزارەتی نەوتی فیدراڵی بۆ هەناردەكردن و پڕكردنەوەی داهات بۆ خەزێنەی گشتی.
هەر بە پێی راگەیەنراوەكەی وەزارەتی نەوتی عیراق، پێشتر وەزارەتەكەیان بۆ گەیشتن بەو ئامانجە نامە و وەفدی رەسمی بۆ حكومەتی هەرێم ناردووە بەڵام بێسوود بووە.
بە بۆنەی هاتنەوەی جەژنی قوربان، د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا لەگەڵ سەرۆک کۆماری ئێران پیرۆزبایان لە یەکترکرد و جەختیان لەسەر پتەوکردنی پەیوەندییەکانی نێوانیان کردەوە.
سەرۆک کۆمار د. لەتیف رەشید، بەبۆنەی هاتنەوەی جەژنی قوربان، لەگەڵ مەسعوود پزیشکیان سەرۆک کۆماری ئێران بە تەلەفۆن قسەیانکرد و پیرۆزباییان لە یەکتر کرد.
لەمیانی پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا، هەردوولا جەختیانکردەوە لە سەر پتەوکردنی پەیوەندیی هاوبەشی نێوان هەردوو وڵاتی لە بوارە جیاجیاکاندا بۆ هێنانەدی بەرژەوەندیی هاوبەش و هەردوو سەرۆک هیوایان خواست کە ئەم بۆنەیە ببێتە هۆی پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی زیاتر بۆ هە دوو گەلی دۆست.
پنتاگۆن رایگەیاند، هیچ گۆڕانكارییەك لە پلانی كشانەوەی هێزەكانیاندا نییە لە عیراقدا، لە كاتی خۆیدا جێبەجێدەكرێت.
وەزارەتی بەرگری ئەمریكا پنتاگۆن لە راگەیەنراوێكدا پشتڕاستی كردەوە كە پلانی كشانەوەی هێزەكانی ئەمریكا لە عیراق لە چوارچێوەی ئەوە رێككەوتنە دەبێت كە لە ئەیلوولی 2024دا لەگەڵ حكومەتی عیراق ئیمزاكراوە، وتیشی ئەو رێككەوتنە هەر وەك خۆی ماوەتەوە و هەروەها رەتیكردەوە هیچ گۆڕانكارییەك یان دواكەوتنێك بەهۆی پێشهاتە سیاسی یان ناوچەییەكانی ئەم دواییە كاریەگەری لەسەر ئەو رێككەوتنە هەبێت.
ئەو قسانەی پنتاگۆن لە كاتێكدایە كە گفتوگۆكان لە چوارچێوەی لیژنەی باڵای سەربازی هاوبەشی نێوان بەغداد و واشنتۆن بەردەوامە، بۆ تاوتوێكردنی داهاتووی مانەوەی سەربازانی ئەمریكا لە عیراق
ژمارەی هێزەكانی ئەمریكا لە عیراق بە نزیكەی دوو هەزار 500 سەرباز مەزەندە دەكرێن، كە بەسەر بنكەكانی عەین ئەسەد لە ئەنبار و بنكەی هەریر لە هەولێر دابەشكراون.
ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بەبۆنەی جەژنی قوربانەوە پێنج رۆژ پشووی رەسمی راگەیاند.
ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بڕیاریدا، لە رۆژی هەینی 6ـی ئەم مانگەوە تا رۆژی سێشەممە 10ـی ئەم مانگە بەبۆنەی جەژنی قوربانەوە پشوو بێت.
ئەنجومەنی وەزیران ئاماژەی بەوەشکردووە، رۆژی چوارشەممە 11ـی مانگ دەوام لەسەرجەم دامودەزگاکان دەستپێدەکاتەوە.
كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەكان، لینكی پێشكەشكردنی داواكاری بۆ كارمەندی سەر سندوقەكانی دەنگدان كارا دەكات.
كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق، ئێوارەی ئەمڕۆ لینكی پێشكەشكردنی داواكاری بۆ كارمەندی سەر سندوقەكانی دەنگدان، بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەران كارا دەكات.
وتەبێژی كۆمیسیۆنیش دەڵێت، لیژنەیەك بۆ هەڵبژاردنی كارمەندانی سەر سندوقەكانی دەنگدان پێكهێنراوە، فەرمانبەران و دەرچوانی زانكۆ و پەیمانگەكان دەتوانن داواكاری پێشكەش بكەن.
ئاماژەی بۆ ئەوەشكردووە، دەبێت ئەو كەسەی داواكاری پێشكەش دەكات، لانیكەم بڕوانامەی ئامادەیی هەبێت، هەروەها نابێت لە رابردوودا لەلایەن كۆمیسیۆنەوە هیچ سزایەك درابێت.
ئەوەش لە كاتێكدایە بڕیارە 11ی تشرینی دووەمی ئەمساڵ هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بەڕێوەبچێت.
بانكی ناوەندی عیراقی دەڵێت، یەدەگی دراوی بیانی لە سەروو 100 ملیار دۆلارە و نەختینەی پێویستیش بە دینار یاخود دۆلار بەردەستە.
محەمەد یونس بەڕێوەبەری گشتی وەبەرهێنان لە بانكی ناوەندی عیراق رایگەیاند، یەدەگی دراوی بیانی لە عیراق گەیشتووەتە سەروو 100 ملیار دۆلار و یەدەگی زێڕیش گەیشتووەتە زیاتر لە 163 تۆن.
وتیشی، پارەی نەختینە لە عیراق بە دینار یاخود دۆلار بە تەواوی بەردەستە و هیچ كەمییەك لەو رووەوە نییە.
بەڕێوەبەری گشتیی بەشی وەبەرهێنان لە بانكی ناوەندی عیراق ئاماژەی بەوەشكرد، ئامانجی یەدەگی دراوی بیانی بۆ بەدەستهێنانی قازانج نییە، بەڵكو زیاتر بۆ دەستەبەركردنی پارەی گەڕاوەی گونجاوە.
سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازی لە راوێژکاری نوێی کاروباری باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عیراق کرد و باسیان لە پەیوەندییە دوو قۆڵییەکانی نێوان عیراق و ئەمریکا و چۆنیەتی گەشەپێدانیان لەبوارە جیاجیاکاندا کرد.
ئەمڕۆ دووشەممە، لە کۆشکی بەغداد، د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازی کرد لە ستیڤن فەیگن راوێژکاری نوێی کاروباری باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عیراق.
لە سەرەتای دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار پیرۆزبایی لە ستیڤ فەیگن کرد بە بۆنەی دەستبەکاربوونی و هیوای سەرکەوتنی بۆ خواست لە جێبەجێکردنی ئەرکەکانیدا، هەروەها ئاماژەی بە گرنگی ئەو سەقامگیرییە کرد کە عیراق بەخۆیەوە دەبینێت لە بوارەکانی سیاسی، ئەمنی، ئابوری، گەشەپێدان و پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە و جیهان. کە ئەمەش رێخۆشکەرە بۆ فراوانکردنی ئاسۆی هاوکاری لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لەپێناوی خزمەتی بەرژەوەندییە هاوبەشەکان .
لەو بارەیەشەوە، راوێژکاری نوێی کاروباری باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە عیراق ستایشی رۆڵی جەمسەری عیراقی کرد لە چەسپاندنی بنەماکانی ئاسایش و ئاشتی ناوچەکە.
بەپێی ئامارەكانی وەزارەتی تەندروستی عیراق، لە سەرەتای ئەمساڵەوە، نزیكەی 50 كەس بەهۆی تای خوێنبەربوون لە عیراق گیانیان لەدەستداوە.
سەیف بەدر وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی عیراق رایگەیاند، ئەمساڵ 273 توشبووی تای خوێنبەربوون تۆماركراون و 49یان گیانیان لەدەستداوە، زۆرترین توشبووش لە پارێزگای زیقار تۆماركراوە كە ژمارەیان 113 كەس بووە و 26یان گیانیانلەدەستداوە، دواتر پارێزگای میسان دێت بە 31 توشبوو و سێ حاڵەتی گیانلەدەستدان، لە واستیش 24 توشبوو و دوو گیانلەدەستدان هەبووە.
وتیشی، ئەگەر توشبوو گەیشتە حاڵەتی خوێنبەربوون، ئەگەری گیانلەدەستدان زۆر بەرز دەبێت، لەگەڵ ئەوەشدا دامەزراوە تەندروستییەكان ئامادەن بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ هەموو جۆرە حاڵەتێكدا و تائێستاش هیچ ڤاكسین یاخود چارەسەرێك بۆ ئەو نەخۆشییە نییە.
سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازی لە سەرۆکی پارتی تەقەدوم و وەزیری رۆشنبیری و گەشتوگوزار و شوێنەوار کرد
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، بە ئامادەبوونی د. ئەحمەد فەکاک بەدرانی وەزیری رۆشنبیری و گەشتوگوزار و شوێنەوار پێشوازیکرد لە محەمەد حەلبوسی سەرۆکی پارتی تەقەدوم.
لە میانی دیدارەکەدا کە ئەمڕۆ لە بەغداد بەڕێوەچوو، رەوشی گشتی وڵات و پێشهاتەکانی ناوچەکە تاوتوێ کرا و هاوکات جەختیشکرایەوە لەسەر گرنگی پاراستنی هەماهەنگی و هاریکاری نێوان هێزە سیاسییەکان بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری.
هەروەها لە کۆبوونەوەکەدا باس لە ئامادەکارییە بەردەوامەکان کرا بۆ سازکردنی هەڵبژاردنێکی دادپەروەرانە و شەفاف کە ڕەنگدانەوەی ویستی عیراقییەکان بێت لە هەڵبژاردنی نوێنەرەکانیان و پێویستی بەشداریی هەموو لایەک بۆ جێگیرکردنی رێڕەوی دیموکراسی لە وڵاتدا.
هەر لە کۆبوونەوەکەدا باس لە رۆڵی وەزارەتی ڕۆشنبیری کرا لە پەرەپێدانی هۆشیاریی هەڵبژاردن لای هاووڵاتیان لە رێگەی چالاکی کۆمەڵایەتیەکان و سیمیناری رۆشنبیری.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە 1ـی 6ـی 2025 لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لە جۆزاف عەون سەرۆک کۆماری لوبنان و وەفدی یاوەری کرد.
سەرۆک کۆمار کۆبوونەوەیەکی دووقۆڵی لەگەڵ هاوتا لوبنانییەکەی ئەنجامدا، لەو میانەیدا بەخێرهاتنی جۆزاف عەون، سەرۆک کۆماری لوبنانی کرد و جەختی لە بەهێزی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان عیراق و لوبنان و پەرۆشی پەرەپێدان و گەشەپێدانیان و گرنگی بەرزکردنەوەی ئاستی هاوکاری و ئاڵوگۆڕی بازرگانی لەبوارە جیاجیاکاندا کردەوە.
هەروەها تاوتوێی رەوشی لوبنان و ناوچەکه کرا و جەختیش له پێویستی هەوڵدانی زیاتری نێودەوڵەتی بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان و بەشداریکردن لە گفتوگۆی هێمن و بنیاتنەر بۆ به دیهێنانی ئاشتی و سەقامگیری له ئاستی ناوچەیی و نێودەوڵەتی کردەوه، هەروەها رەوشی فەلەستین و غەززە تاوتوێ کرا و هەردوو سەرۆک جەختیان لەگرنگی بەردەوامبوون لە پشتیوانیکردنی گەلی فەلەستین لە گەیشتن بەمافەڕەواکانی و دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆی خۆیان کرد وهاوکات هەردوو سەڕۆک پشتیوانی خۆیان بۆ یه کڕیزی و سەقامگیری سوریا و پاراستنی سەروەری و ئاسایشی سوریا دووپات کردەوه .
دواتر کۆبوونەوەیەکی فراوانتر لە نێوان هەردوولا ئەنجامدرا، کەژمارەیەک بەرپرسی عیراقی و لوبنانی ئامادەی بوون و سەرۆک کۆمار هەڵوێستی نەگۆڕی عیراقی بەرانبەر لوبنان دووپاتکردەوە، لەسەربنەمای پشتگیریکردنی لە ئاسایش و سەقامگیری و سەروەری و یەکپارچەیی خاکەکەی و خزمەت بە بەرژەوەندی گەلەکەی و ئاماژەی بەوەشکرد کە عیراق بەگوێرەی بڕیارەکانی لوتکەی بەغداد، هەموو هەوڵەکانی خۆی دەخاتەگەڕ، بە هەماهەنگی لەگەڵ برایان و دۆستان، بۆ پاڵپشتیکردنی گەلی لوبنانی برا و تا گەیشتن بە خواست و هیوای هەموو پێکهاتەکانی لوبنان و لای خۆیەوە سەرۆک کۆماری لوبنان سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ هەڵوێستی پشتیوانی عیراق بەرانبەر بە لوبنان لە بوارە جیاجیاکان و رۆڵی لە یەکگرتن و دروستکردنی پردی هاوکاری نێوان وڵاتانی ناوچەکەدا دەربڕی و جەختی لە پەرۆشی وڵاتەکەی کردەوە بۆ پتەوکردنی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو وڵات و چەسپاندنی هاوکاریی دوو قۆڵی بۆ خزمەتکردنی بەرژەوەندییە هاوبەشەکان. هاوکات رونکردنەوەیەکی سەبارەت بە رەوشی لوبنان خستەڕوو و جەختی لەوە کردەوە کە دەوڵەتی لوبنان سیاسەتێکی ڕوون پەیڕەو دەکات کە پابەندە بە چاکسازی لە بوارە جیاجیاکاندا لەسەر بنەمای ڕێزگرتن لە سەروەری و سەقامگیری لوبنان.
سەرۆک کۆماری عیراق بەبۆنەی ساڵیادی دامەزراندنی یەکێتی سەردانی بارەگای یەکێتی نیشتمانیی کوردستان کرد لە بەغداد
د.لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق پیرۆزبایی لە سەرۆک و سەرکردە و کادر و رێکخستنەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان کرد بەبۆنەی پەنجاهەمین ساڵیادی دامەزراندنی یەکێتی نیشتمانی کوردستان (یۆبیلی زێڕین ) و هیوای سەرکەوتنی بۆ خواستن لەکارەکانیان بەمەبەستی چەسپاندنی بنەماکانی دێموکراسی و مافی مرۆڤ لەوڵاتدا و بەدیهێنانی دادپەروەری و ژیانێکی ئازاد و شایستە بۆ هاوولاتیان لەکوردستان و هەموو عیراقدا.
ئەمەش لە میانەی سەردانێکی سەرۆک کۆمار هات کە ئەمڕۆ بۆ بارەگای یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد و لە لایەن نزار محەمەد سەعید لێپرسراوی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد پێشوازی لێکرا.
سەرۆک کۆمار لەگەڵ بەرپرسان و ئەندامانی نووسینگەی بەغداد کۆبووەوە و ئاماژەی بە هەنگاوەکانی یەکەمی دامەزراندن و هەوڵەکانی سەرۆکی کۆچکردوو سەرۆک مام جەلال و قارەمانێتی و قوربانیدانی شەهیدان کرد لەسەر رێگەی رزگاربوون لە دیکتاتۆری و ستەم و هیوای سەرکەوتنی بۆ سەرکردایەتی یەکێتی بە سەرۆکایەتی بافڵ تاڵەبانی و یاوەرەکانی خواست لە بەرەوپێشبردنی بەهاکانی دادپەروەری و چەسپاندنی دیموکراسی لە وڵاتدا.
هەروەها له کۆبوونەوەکه دا دوایین پێشهاته سیاسیی و ئەمنی و ئابوورییەکان لەسەر گۆڕه پانی ناوخۆیی و هه رێمی تاوتوێ کرا.
لای خۆیەوە بەرپرسان و ئەندامانی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتمانی کوردستان - بەغداد خۆشحاڵی خۆیان بەسەردانەکەی سەرۆک کۆمار دەربڕی و پەرۆشییان بۆ تەواوکردنی کاروانی قوربانیدان و بەخشین لەخزمەتی خەڵکی کوردستان و سەرجەم عیراقییەکان دووپاتکردەوە.
دادگای باڵای فیدڕاڵی عیراق روونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە و چاوەڕوان دەکرێت ئەمڕۆ بڕیار لەبارەی موچەی موچەخۆرانی هەرێمەوە بدات.
دادگای باڵای فیدڕاڵی عیراق راگەیەنراوێکی لەبارەی موچەی موچەخۆرانی هەرێم بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، لەسەر راگرتنی موچەی هەرێم سکاڵا لە دادگاکە تۆمار کراوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بە زووترین کات وەڵامی سکاڵاکە دەدەنەوە، کە لەلایەن ژمارەیەک فەرمانبەری هەرێمەوە تۆمار کراوە.
بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، پێدەچێت دادگا بە بڕیارێک، بڕیارەکەی دادگای عیراق رابگرێت و دوای ئەوەش دەست بە ناردنی پارەی موچەی مانگی پێنج بکرێت.