عیراق
ئەمڕۆ سێشەممە، لە پەراوێزی دووەمین لووتکەی جیهانیی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی لە دەوحەی پایتەختی قەتەر، د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق لەگەڵ ئاسف عەلی زەرداری، سەرۆک کۆماری پاکستان کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا، کە وەفدی یاوەری هەردوولاشیان ئامادەیبوون، پەیوەندییە دووقۆڵییەکان، رێگاکانی پەرەپێدانیان لە بوارە جیاجیاکاندا و دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە و جیهان تاوتوێکران.
سەرۆک کۆمار لەتیف رەشید، جەختی لە پەرۆشیی عیراق بۆ پتەوکردنی پەیوەندییە دۆستانەکانی لەگەڵ پاکستان کردەوە و رایگەیاند، پێویستە هەماهەنگی لەسەر پرسە هاوبەشەکان بکرێت بۆ چەسپاندنی سەقامگیری و بەدیهێنانی گەشەپێدانی بەردەوام لە ناوچەکەدا.
لای خۆیەوە، سەرۆکی پاکستان خواستی وڵاتەکەی بۆ پەرەپێدانی پەیوەندییەکان و فراوانکردنی بوارەکانی هاریکاریی دوولایەنە و ئاڵوگۆڕی ئەزموونەکان دووپاتکردەوە و ستایشی رۆڵی گرنگی عیراقی کرد لە پتەوکردنی ئاسایش و سەقامگیریی ناوچەکەدا.
سەرۆک کۆمار، د. لەتیف رەشید داوای کۆتاییهێنان بە دەستدرێژییەکان بۆ سەر غەززە کرد و لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیی خواست بەرپرسیارێتییەکانی خۆی لە ئەستۆ بگرێت بۆ دڵنیابوون لە گەیاندنی خۆراک و هاوکاریی پزیشکی بە گەلی فەلەستین.
هاوکات، سەرۆک کۆمار هەڵوێستی نەگۆڕی پاکستانی لە پشتیوانیکردنی دۆزی فەلەستین و مافە رەواکانیان بۆ دامەزراندنی دەوڵەتی سەربەخۆ بەرز نرخاند.
هەردوولا جەختیان لە گرنگیی پشتیوانیکردنی هەوڵەکان بۆ هێورکردنەوەی گرژییەکان و بەهێزکردنی زمانی دیالۆگ کردەوە، بەشێوەیەک کە یارمەتیدەر بێت بۆ پتەوکردنی ئاشتی و ئاسایشی نێودەوڵەتی.
هەروەها، هەردوو سەرۆک بیروڕایان لەبارەی بابەتەکانی کارنامەی لووتکەی جیهانیی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی ئاڵوگۆڕکرد و تەئکیدیان لەوە کردەوە کە بڕیارەکانی کۆنفرانسەکە یارمەتیدەر بن بۆ پاڵپشتیی کێشەکانی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی لەسەر ئاستی هەرێمی و جیهان.
سەرۆک کۆماری عیراق دەڵێت: کار لەسەر بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی دەکەین و پێشکەوتنی زۆرمان بەدەستهێناوە لە لە حكومڕانی و شەفافیەتدا.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق لە لوتکەی جیهانی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی لە دەوحەی پایتەختی قەتەر، وەک نوێنەری وڵاتانی جی 77 و چین وتارێکی پێشکەش کرد و دواتریش وەک نوێنەری عیراق وتارێکی پێشکەشکرد و ئاماژەی بەوەکرد، دەبێت نا دادپەروەری و نا سەقامگیری لە وڵاتان کەمبکرێتەوە.
سەرۆک کۆماری عیراق لە وتارەکەیدا رایگەیاند، ئەم لوتكەیە هەنگاوێك بێت بۆ هەماهەنگی زیاتر و پێویستە ئاماژە بە ئاڵنگارییەكان بكرێت.
وتیشی، ئێمە لەبەردەم قۆناغێکی نوێداین پێویستمان بە پاڵپشتی نێودەوڵەتی و پشتگیری زیاتر هەیە، بۆ رووبەڕووبونەوەی ئاڵەنگارییەکان.
د. لەتیف رەشید ئەوەشی خستەڕوو، عیراق دوایی دەیان ساڵ لە جەنگ و ئاڵەنگارییەکان بەرەو بنیادنانەوە هەنگاو دەنێت و هەوڵدەدات بۆ باشترکردنی کەرتەکانی تەندروستی و پەروەردەیی و بەرەوپێشبردنی سەرجەم خزمەتگوزارییەکان.
سەبارەت بە گۆڕانکاری کەشوهەوا و کێشە ژینگەییەکان سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەکرد، عیراق بە دەست كێشەی ژینگەییەوە دەناڵێنێت و كار لەسەر زیادكردنی وزەی نوێبووەوە دەكەین، هەروەه بایەخ بە كشتوكاڵ دەدەین بۆ باشكردنی كوالێتی هەوا.
د. لەتیف رەشید تیشکی خستەسەر پێشکەوتنەکانی عیراق و رایگەیاند، عیراق لە چوار ساڵی رابردوودا پێشکەوتنی گەوەرەی لە دەستەبەری کۆمەڵایەتی بەدەستهێناوە و بەهۆی جاکسازییەکانەوە رێژەی هەژاری لە وڵاتەکەمان کەمبووەتەوە.
لەگەڵ كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەوەستینەوە، بۆ بنیاتنانی جیاهانێکی دادپەروەرانەتر و یەکسانتر، کە شکۆی مرۆڤ پارێزراوبێت، "سەرۆک کۆماری عیراق وادەڵێت"
زیاتر لە 300 چاودێری نێودەوڵەتی و هەزار و 500 رۆژنامەنووس روماڵی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەكەن.
حەسەن سەلمان راوێژكاری یاسایی كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، 304 كەس وەك چاودێری نێودەوڵەتی دیاریكراون و بەسەر حەوت باڵیۆزخانە و رێكخراو و پەیمانگای نێودەوڵەتی دابەش دەكرێن، پێشبینیشی كرد كۆمكاری عەرەبی و نەتەوە یەكگرتووەكان بەشدار بن لە چاودێریكردنی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق.
حەسەن هادی زایر ئەندامی تیمی راگەیاندنی كۆمیسیۆنیش دەڵێت، ژمارەی ئەو رۆژنامەنووسە ناوخۆییانەی بۆ روماڵی هەڵبژاردن تۆماركراون هەزار و 350 رۆژنامەنووسە، ژمارەی رۆژنامەنووسانی نێودەوڵەتیش 200 رۆژنامەنووسە كە روماڵی هەڵبژاردن دەكەن، وتیشی، ئامادەكارییە ئەمنی و لۆجستییەكان بۆ گرەنتیكردنی هەڵبژاردن بەردەوامە.
محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایدەگەیەنێت، دەوڵەت بەڵێنی داوە هەموو چەكەكانی دەرەوەی خۆی بخاتە ژێر كۆنترۆڵی خۆیەوە، بەڵام ئەوە سەركەوتوو نابێت تا ئەو كاتەی ئەمریكا و هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە وڵاتەكەدا بمێنێتەوە.
دەشڵێت، هەموو لایەنەكان لەسەر ئەوە كۆكن كە چەك لە دەرەوەی دامەزراوەكانی دەوڵەت نەمێنێ و پلانێكیش هەیە بۆ ئەوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش تا مانگی ئەیلولی 2026 لە عیراق بكشێتەوە.
سودانی ئاماژە بەوەش دەكات، عیراق هەوڵدەدات رێگەیەك بۆ چەكداماڵینی گروپەكانی سەر بە ئێران لەژێر فشاری ئەمەریكادا بدۆزێتەوە كە ئێستا لەژێر چەتری حەشدی شەعبیدان.
هەروەها بەدووری زانیوە عیراق بخزێنرێتە ناو هیچ شەڕێكەوەو دەڵێت، ژمارەیەكی زۆر لە كۆمپانیا ئەمریكییەكان لە عیراقدا بوونیان هەیەو پەرە بە كێڵگە نەوتی و غازییەكان دەدەن.
سودانی باسی لەوەشكردووە، عیراق ساڵانە بە بەهای پێنج ملیار دۆلار غاز دەسوتێنێت و بە بەهای چوار ملیار دۆلاریش غاز هاوردە دەكات، ئەمەش سیاسەتێكی هەڵەیە، وەك خۆی دەڵێت، تا كۆتایی ساڵی 2027 هاوردەكردنی غاز لە ئێران رادەگرن.
هەروەها سودانی پێشبینی كردووە لە هەڵبژاردنی ئەمجارەدا سەركەوتنی گەورە بەدەست بهێنێت و بۆ خوولی دووەم لە پۆستەكەیدا بمێنێتەوە.
بە بڕوای سودانی، لەم هەڵبژاردنەدا رێژەی بەشداری دەنگدەران پێچەوانەی هەڵبژاردنی رابردوو، بەرز ببێتەوە.
سەرۆکی هاوپەیمانی یەکێتیی خەڵکی نەینەوا سوپاسنامەیەک ئاراستەی دەنگدەرانی یەکێتی لە موسڵ و شەنگال و مەخمور و دەوروبەری نەینەوا دەکات و دەڵێت: سەلماندتان موسڵ قەڵای سەوزی ھەمیشەیی یەکێتییە.
ئاراس محەمەد ئاغا سەرۆکی هاوپەیمانی یەکێتیی خەڵکی نەینەوا لە سوپاسنامەیەکدا کە ئاراستەی هاووڵاتیانی نەینەوای کردووە رایگەیاند، خەڵکی سەربەرزو بەوەفای پارێزگای نەینەوا، بەگشت پێکهاتەکانی و کادرو ئەندام و سەرجەم هێزە ئەمنییەکانی شارەکە و دەنگدەرانی یەکێتی لە موسڵ و شەنگال و مەخمور و دەوروبەری نەینەوا بەگشتی، سوپاس بۆ پێشوازی فراوان و دڵسۆزانەتان لە بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان و ئامادەبوونتان لە کەرنەڤاڵی سەرخستنی لیستی (٢٨١) ـی یەکێتی خەڵکی نەینەوا لە موسڵ، ئەوەی ئەمرۆی ئێوە یەکەم زەنگی سەرکەوتنی لیستەکەتان لە موسڵ لێدا، ئێوە سەلماندتان کە موسڵ قەڵای سەوزی ھەمیشەیی یەکێتییە و پێکهاتەکان خاوەنی یەکێتیین .
ئاماژەی بەوەشکرد، داوای لێبوردن لە هەموو هاووڵاتیانی خۆشەویستی خۆمان دەکەین ئەگەر ئەزیەتمان دابن بە هۆی قەرەباڵەغی زۆرەوە .
ئاراس محەمەد ئاغا راشیگەیاند، دڵنیابن یەکێتی دەبێتە ھێزی ھەموو خەڵکی نەینەوا بۆ ھەمیشە خزمەتکاری خەڵکی بەوەفای نەینەوا دەبین، دووبارە سوپاس بۆ وەفادرایتان هەرسەربەرز و سەرکەوتووبن.
لە کەرنەڤاڵێکی جەماوەریدا بۆ پشتیوانیکردن لە کاندیدانی لیستی "یەکێتیی خەڵکی نەینەوا"، بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، وتارێکی پێشکەشکرد و رایگەیاند، "شانازی بە خوێن و مێژووی موسڵەوە دەکەین."
سەرۆک بافڵ لە وتارەکەیدا ئاماژەی بەوەکرد، "کەم شار هێندەی موسڵ ئازاری بینیوە" و هاوڵاتیانی نەینەوا نەهامەتیی زۆریان چەشتووە، بەڵام جەختیشی کردەوە کە "قاعیدە و داعش نەیانتوانی موسڵ بڕوخێنن." راشیگەیاند، "پێویستە خەڵکی موسڵ لە نوێبوونەوەی عیراقدا هاوبەش بن، چونکە بەبێ سەقامگیریی موسڵ، عیراق سەقامگیر نابێت."
بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند، "یەکێتی پڕۆژەی هەیە بۆ نوێبوونەوەی نەینەوا" و پێویستە پرۆسەی نۆژەنکردنەوەی موسڵ خێراتر و باشتر بکرێت. ئاماژەی بەوەشکرد، "گەنجانی موسڵ داینەمۆی ئاوەدانکردنەوەی پارێزگاکەن" و پێویستە گرنگیی زیاتر بە زانکۆی موسڵ بدرێت.
سەبارەت بە پێکەوەژیانی پێکهاتەکانیش وتی: "نەینەوا نموونەی چەپکە گوڵەکەی سەرۆک مام جەلالە" و "یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پاڵپشتیی هەموو لایەنەکانی نەینەوا دەکات."
سەرۆکی یەکێتی پەیامێکی تایبەتی ئاڕاستەی ئێزدییەکان کرد و وتی: "خەبات دەکەین بۆ ئەوەی خوشک و برا ئێزدییەکانمان سەربەرزانە بژین و دەمانەوێت بە ئازادی بگەڕێنەوە زێدی خۆیان." هەروەها جەختی لەوەشکردەوە کە "پێویستە هەموو ئاوارەکان بگەڕێنەوە ناوچەکانی خۆیان."
لە کۆتایی وتارەکەیدا، بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند: "نەینەوا شوێنی ئەجێندای هیچ لایەن و وڵاتێک نییە" و دووپاتیکردەوە، "ئێمە بڕوامان بە دادپەروەرییە، نەک تۆڵەکردنەوە."
دەستەی دەستپاکی فیدراڵی رایگەیاند، توانیویانە بەڕێوەبەری وێستگەیەکی حکومیی دابەشکردنی سوتەمەنی لە پارێزگای نەینەوا دەستگیربکەن، بەهۆی بەهەدەردانی پارەی "فرۆشتنی بەرهەمە نەوتییەکانی وێستگەکە".
دەستەی دەستپاکی لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە، تیمێکی بەڕێوەبەرایەتیی لێکۆڵینەوەی نەینەوا، چوونەتە یەکێک لە وێستگە حکومییەکانی دابەشکردنی سوتەمەنی لە پارێزگاکە و دوای لێکۆڵینەوە و وردبینی، بۆیان دەرکەوتووە کە بەڕێوەبەری وێستگەکە زیاتر لە (330,824,500) سێسەد و سی ملیۆن دیناری لە پارەی فرۆشتنی بەرهەمەکانی وێستگەکە بۆ مانگەکانی ئاب، ئەیلول و تشرینی یەکەمی ئەمساڵ بەهەدەرداوە.
لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژە بەوەشکراوە، تۆمەتبارەکە ئەو بڕە پارەیەی نەخستووەتە سەر هەژماری کۆمپانیای دابەشکردنی بەرهەمە نەوتییەکان - لقی نەینەوا، سەرەڕای ئەوەی چەندین جار بە نووسراوی رەسمی داوایان لێکردووە پارەکە بگەڕێنێتەوە.
دەستەی دەستپاکی ئەوەشی خستەڕوو، دوای وەرگرتنی وتەی تۆمەتبارەکە و بەدەستهێنانی بڕیاری دادوەر، تیمەکە دەستیان بە پشکنینی ماڵی تۆمەتبارەکە کردووە و لە ماڵەکەیدا دەستیان بەسەر بەشێک لە پارە بەهەدەر دراوەکە، لەگەڵ چەندین مۆر و تۆمار و بەڵگەنامەی تایبەت بە دەرکردنی سوتەمەنی بۆ وێستگەکە و دوو کارتی ماستەرکاردی تایبەت بە تۆمەتبارەکەدا گرتووە.
لە کۆتاییدا، دەستەکە رایگەیاندووە کە پەڕاوی رەسمی بۆ ئۆپەراسیۆنەکە رێکخراوە و لەگەڵ تۆمەتبارەکە و کەلوپەلە دەستبەسەرداگیراوەکاندا، رەوانەی بەردەم دادوەری دادگای لێکۆڵینەوەی تایبەت بە دۆسیەکانی دەستپاکی لە نەینەوا کراوە، کە بڕیاری راگرتنی داوە بەپێی حوکمەکانی مادەی (315) لە یاسای سزادان.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازیکرد لە هاکان فیدان وەزیری دەرەوەی تورکیا و وەفدی هاوڕێی.
لە میانی دیدارەکەدا کە ئەمڕۆ لە کۆشکی بەغداد بە ئامادەبوونی فوئاد حسێن، جێگری سەرۆک وەزیر و وەزیری دەرەوە بەڕێوەچوو ، پەیوەندیی دووقۆڵی نێوان هەردوو وڵات لە بوارە جیاجیاکان و بابەتەکانی جێی بەرژەوەندی هاوبەش تاوتوێ کرا ، هاوکات باس لە پێشهاتی هەرێمیی و هەوڵەکانی چەسپاندنی ئاسایش و ئاشتی ناوچەکە کرا.
سەرۆک کۆمار پابەندبوونی عیراقی بە سیاسەتی کراوەیی و بنیاتنانی هاوبەشی و پاراستنی پەیوەندی باشی دراوسێیەتی لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە و جیهان دووپاتکردەوە، جەختیکردەوە لەسەر نەگۆڕی سیاسەتی نیشتمانی لەسەر بنەمای رێزگرتن لە سەروەری و کاری لە پێشینە کە بەرژەوەندیی هاوبەش بپارێزێت.
سەرۆک کۆمار داوای گرتنەبەری سیاسەتێکی دادپەروەرانەی کرد سەبارەت بە پشکی ئاو کە مافی عیراق لە رووبارەکانی دیجلە و فورات دەستەبەر بکات، لەسەر بنەمای باشترکردنی بەڕێوەبردنی ئاو بۆ کەمکردنەوەی پاشەڕۆ و هەڵرژانی بەردەوامی ئاو.
لای خۆیەوە وەزیری دەرەوەی تورکیا، پەرۆشی وڵاتەکەی بۆ پتەوکردنی پەیوەندیی دووقۆڵیی لەگەڵ عیراق و کردنەوەی ئاسۆی نوێ بۆ هاریکاری لە بوارە جیاجیاکاندا دووپات کردەوە و داوایکرد دەرفەتەکانی هاریکاری فراوان بکرێن لە نێوان هەردوو وڵات بە شێوەیەک کە خزمەت بە بەرژەوەندیی هاوبەش بکات.
سەرۆک وەزیرانی عیراق سەرپەرشتی رێوڕەسمی ئیمزاکردنی رێککەوتنی هاوکاری لە بواری ئاو لە نێوان عیراق و تورکیادا کرد و رێککەوتنەکە دەبێتە چارەسەرێکی گرنگ بۆ قەیرانی ئاو لە عیراق.
نوسینگەی راگەیاندنی محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیرانی عیراق لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، سودانی سەرپەرشتی میکانیزمی جێبەجێکردنی رێککەوتنی چوارچێوەیی هاوکاری لەگەڵ تورکیا لە بواری ئاودا کرد، هەروەها ئاماژەی بەوەشکرد، رێککەوتنەکە دەبێتە یەکێک لە چارەسەرە بەردەوامەکانی قەیرانی ئاو لە عیراق.
ئەوەشی خستەڕوو، ئەو رێککەوتنە لە رێگەی کۆمەڵێک پڕۆژەی گەورەی هاوبەشەوە لە کەرتی ئاو جێبەجێ دەکرێن، بۆ رووبەڕووبوونەوە و بەڕێوەبردنی قەیرانی کەمی سەرچاوە ئاوییەکان.
لە راگەیەنراوەکەدا ئاماژە بەوەشکراوە، رێککەوتنی میکانیزمی دارایی پەیوەندییە دوو قۆڵییەکانی لەگەڵ تورکیا بەهێز دەکات و بەشدار دەبێت لە گەشەسەندنیان لە بوارە جیاوازەکاندا، بە شێوەیەک کە بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی هەردوو وڵات بەدیبهێنێت.
ئەمڕۆ یەکشەممە ، سەرۆک کۆمار د.لەتیف رەشید، لە کۆشکی بەغدا، پێشوازی لە بەڕێز عەبدولئەمیر شمەری، وەزیری ناوخۆ کرد و تاوتوێی بەڕێوەچونی هەڵبژاردن و دڵنیابونەوە لەسەرکەوتنی کرا.
لە دیدارەکەدا، گفتوگۆ دەربارەی ئامادەکارییەکانی بەڕێوەچوونی پڕۆسەی هەڵبژاردنی داهاتوو و رێگاکانی دڵنیابوون لە سەرکەوتنی کرا، بە شێوەیەک کە رێڕەوی دیموکراسی لە وڵاتدا بەهێزتر بکات.
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بە گرنگی دابینکردنی کەشێکی ئارام و جێگیر کرد، تا هەڵبژاردنەکان و بەکارهێنانی مافی دەستووری هاووڵاتیان لە دەنگداندا زیاتر ئازادی و شەفافیەت لە وڵاتدا مسۆگەر بکەن.
هەروەها جەختی لە گرنگی رۆڵی وەزارەتی ناوخۆ لە پاراستنی ناوەندەکانی هەڵبژاردن و دڵنیابوون لە پڕۆسەی دەنگدان لە رێگەی جێبەجێکردنی پلانێکی ئەمنی لە بەغدا و پارێزگاکانی دیکەدا کردەوە بۆ مسۆگەرکردنی سەلامەتی بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنەکان.
لەلای خۆیەوە، بەڕێز وەزیری ناوخۆ پلانی تایبەتی وەزارەتەکەی بۆ پاراستنی ناوەندەکانی دەنگدان و پاراستنی پڕۆسەی هەڵبژاردن خستەڕوو، جەختی لەسەر ئامادەیی هێزە ئەمنییەکان کردەوە بۆ جێبەجێکردنی ئەرکەکانیان و بە شێوەیەک کە هەڵبژاردنەکان لە کەشێکی ئەمنی و رێک و پێکدا بەڕێوەبچن.
هاکان فیدان، وەزیری دەرەوەی تورکیا سەردانی بەغدادی کرد و لەگەڵ فواد حسێن، وەزیری دەرەوەی عیراق کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیان کرد و هاکان فیدان رایگەیاند؛ سەرۆکایەتییەکانی عیراق هاوکار بوون لە چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوانیان .
لە کۆنفڕانسەکەدا وەزیری دەرەوەی عیراق رایگەیاند لەسەر پرسی ئاو لەگەڵ تورکیا گەشتوینەتە رێککەوتن و باسیان لە کێشەی ئاو ووزە و ئەمنیەکانی نێوان هەردوو وڵات کردوە.
وتیشی؛ بەڵگەنامەیەک واژۆ دەکەن لە چوارچێوەی رێککەوتنێک سەبارەت بە بەڕێوەبردنی ئاو لەگەڵ تورکیا و بە تەواوەتی پشتگیری لە گفتوگۆ بەردەوامەکانی نێوان تورکیا و پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) دەکەن.
لای خۆشیەوە هاکان فیدان رایگەیاند، سەرۆکایەتییەکانی عیراق هاوکار بوون لە چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوانیان و جەختیکردەوە ئەو سەقامگیرییە ئێستا هەیە لە عیراق بۆ هەمولایەک گرنگە.
لەبارەی پرسی ئەمنیشەوە رایگەیاند، دەبێت پارتی كرێكارانی كوردستان هاوشێوەی كشانەوەی لە توركیا، لە عێراق و سوریاش بكشێتەوە.
كۆمیسۆنی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، لە رۆژی شەممەوە رێگە بە بارهەڵگرەكان نادرێت بێنە ناو شارەكانەوە و خۆپیشاندان و كۆبونەوەی خەڵكی قەدەغەیە.
كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، لە 8 بۆ 12ی ئەم مانگە شەوانە هاتوچۆی بارهەڵگر و ماتۆڕسكیل لە ناو شارەكان قەدەغەیە و كۆبونەوەی خەڵك و خۆپیشاندان لە 6ی ئەم مانگەوە رێگاپێنەدراوە و تەنیا رۆژی دەنگدانی گشتی 11ی مانگ پشووە جگە لە فەرمانگە خزمەتگوزارییەكان.
راشیگەیاند، بەكارهێنانی درۆن بۆ گرتەڤیدیۆیی و هەر مەبەستێكی تر بەبێ رەزامەندی قەدەغەیە و بە ئامانج دەگیرێت.
باسی لەوەشكردووە، كەلوپەلی تیژ و چەك لە ناو وێستگەكانی دەنگدان و دەوروبەری رێگە پێنەدراوە و تەنانەت ئەوانەی مۆڵەتی چەكیشتیان هەبێت.
ئەمڕۆ، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد، خانمی یەکەمی عیراق، سەردانی ماڵی فاشنی عیراقی کرد لە ناوچەی زەیونەی شاری بەغداد و لەلایەن دکتۆر فازڵ محەمەد بەدرانی، بریکاری وەزارەتی رۆشنبیری و گەشتوگوزار و شوێنەوار بۆ کاروباری رۆشنبیری، و نەجوان فارس، بەڕێوەبەری گشتیی ماڵی فاشن، پێشوازیی لێکرا.
لە درێژەی سەردانەکەیدا، خانمی یەکەم بەشداریی لە چالاکییەکی رۆشنبیریدا کرد کە لەلایەن ماڵی فاشنی عیراقی و سەنتەری رۆشنبیریی عەرەبی-کوردییەوە لەژێر دروشمی "هەرچەندە دەزووەکان جیاوازبن، هێشتا چنینەکە یەک پارچە دەبێت" رێکخرابوو.
لای خۆیەوە، خانمی یەکەمی عیراق خۆشحاڵی و سەرسامیی خۆی بە سەردانیکردنی ئەم ماڵە دێرینە دەربڕی و بە "ماڵێکی جوان کە رەنگەکانی مێژووی عیراقی تێدا کۆکراوەتەوە" وەسفی کرد. هاوکات، دەستخۆشیی لە سەرجەم دیزاینەر، کارمەند و بەرپرسانی ئەو "گەنجینە جوانەی بەغداد" کرد و هیوای سەرکەوتن و پێشکەوتنی زیاتری بۆ خواستن.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ پێنجشەممە ٣٠ـی ١٠ـی ٢٠٢٥ لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لە وەفدێکی حزبی شیوعی کوردستان بە سەرۆکایەتی ئەبو کاروان سکرتێری لیژنەی ناوەندی حزبەکەوەفدی هاوڕێی کرد.
سەرۆک کۆمار لە میانی دیدارەکەدا، جەختی لەسەر پێویستی کاراکردنی کاری هاوبەش لە نێوان هێزە نیشتمانییە جیاوازەکاندا کردەوە بە شێوەیەک کە ئاسایش و سەقامگیری سیاسی پتەو بکات، ستایشی رۆڵی حزبی شیوعی کوردستان و مێژووی خەباتی حزبەکەی کرد.
هەروەها لە دیدارەکەدا، باس لە ئامادەکارییە بەردەوامەکانی هەڵبژاردنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەران و پێویستی ئەنجامدانی لە کاتی دیاریکراوی خۆیدا و دڵنیابوون لە پاکی و شەفافیەت کرا، سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەدا کە پێویستە کەشێکی دادپەروەر و یەکسان بۆ هەموو هێزە سیاسییەکان دابین بکرێت، بە شێوەیەک کە رێگە بە هاووڵاتیان بدات بە ئازادی ویستی خۆیان دەرببڕن و نوێنەرانی خۆیان بە شێوەیەکی دیموکراسی هەڵبژێرن کە رەنگدانەوەی ئاواتەکانیان بێت.
لەلای خۆیانەوە ئەندامانی وەفدی حزبی شیوعی کوردستان سوپاس و پێزانینی خۆیان بۆ هەڵوێستەکانی سەرۆک کۆمار دەربڕی کە پشتگیری لە گفتوگۆی نیشتمانی و دەستپێشخەرییەکانی چاکسازی دەکات، جەختیان لەسەر ئامادەییان بۆ بەشداریکردنی کارا لە پشتگیریکردنی ئاسایش و سەقامگیری و بەدیهێنانی دادپەروەری کۆمەڵایەتی لە نێوان هەموو پێکهاتەکانی گەلدا کردەوە.
د.لەتیف ڕەشید، سەرۆک کۆماری عیراق ئەمڕۆ پێشوازیکرد لە جۆرجیوس جێراپتریتس وەزیری دەرەوەی یۆنان و وەفدی یاوەری .
لەمیانەی دیدارەکەدا تاوتوێی بارودۆخی گشتیی ناوچەکە و جیهان کرا و هەردو لا جەختیان لە گرنگی هەماهەنگی لەبارەی ئەو پرسانە کردەوە کە هاوکارن لە بەهێزکردنی بناغەکانی ئاسایش و سەقامگیری نێودەوڵەتی.
سەرۆک کۆمار، دووپاتیکردەوە کەهەردوو وڵات خاوەنی توانایەکی ئومێدبەخشن بۆ کردنەوەی ئاسۆی هاوکاری لەچەندین بواردا، کەبەهاکانی هاوڕێیەتی هاوبەش بەهێزتر دەکەن، هەروەها ئاماژەی بەوەشکرد، عێراق هەوڵدەدات مەودای هاوکاری ئابووری و وەبەرهێنان فراوان بکات و هاوبەشی کاریگەر لەگەڵ هەموو لایەنەکان دروست بکات بە شێوەیەک کە خزمەت بە بەرژەوەندی هاوبەش بکات و بەشداربێت لە پێشخستنی گەشەپێدان و پێشکەوتنی هاوبەش.
لەلای خۆیەوە وەزیری دەرەوەی یۆنان، خواستی وڵاتەکەی بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و پەرەپێدانی کەناڵەکانی گفتوگۆ و هەماهەنگی بەشێوەیەک دەربڕی کەخزمەتی بەرژەوەندییەکانی هەردوو وڵات و گەلی دۆست بکەن.
لیژنەی كشتوكاڵ لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق هۆشداری دەدات لە زیانەكانی وشكەساڵی لەسەر كەرتی كشتوكاڵ و ئاژەڵداری لە عیراق و ئاماژەی بەوەكردووە، تا ئێستا نەتوانراوە پلانی كشتوكاڵی بۆ ئەم وەرزە رابگەیەنرێت.
لیژنەی كشتوكاڵ لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئاماژەی بەوەكردووە، عیراق بە قۆناغێكی مەترسیداردا تێپەڕ دەبێت و ئەمساڵ ئاوی پێویست بۆ كەرتی كشتوكاڵ دابین نەكراوە، هەروەها نەتوانراوە تا ئێستا پلانی كشتوكاڵی بۆ ئەم وەرزە دابنرێت، كە رەنگە لە پلانەكەدا رووبەری چێنراو بەشێوەیەكی بەرچاو كەمبكرێتەوە.
لەو بارەیەوە ئیبتیسام هیلالی ئەندامی لیژنەی كشتوكاڵی عیراق ئاماژەی بەوەكردووە، زیانەكانی وشكەساڵی بەتەنیا پەیوەست نین بەمساڵەوە، بەڵام ئەمساڵ كاریگەرییەیەكی زیاتر و فرەلایەن بووە و بووەتە هەڕەشەیەكی جدی بۆسەر ئاسایشی خۆراك، بەجۆرێك كەرتی ئاژەڵداری رێژەی ٪70 پاشەكشەی كردووە و هەروەها بەهۆی وشكبوونی زۆنگاوەكانەوە، بەشێكی ئەو ئاژەڵ و باڵندانەی پشت بە زۆنگاوەكان دەبەستن لەناوچوون، ئەوە جگە لەو زیانە زۆرەی بەر سامانی ماسی كەوتووە.
ئیبتیسام هیلالی دەشڵێت، وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاو هەوڵەكانی بۆ كەمكردنەوەی زیانەكان چڕكردووەتەوە، بەڵام كارەساتەكە لەوە گەورەترە و پێویستی بە هەنگاوی بەپەلەی حكومەت و هاوكاریی هەرێمایەتی هەیە.