ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و وڵاتانی ئەنجومەنی هاریکاری کەنداو، راگەیەندراوێکی هاوبەشیان لەبارەی گۆڕانکاری و ئاڵۆزییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بڵاوکردەوە و تێیدا چەند بڕیار و هەڵوێستێکی ستراتیژییان لەسەر دۆسیە ئەمنی و سیاسییەکان خستەڕوو.

بەپیی راگەیندراوێکی هاوبەش ئەمریکا و وڵاتانی کەنداو جەختیان لەسەر گرنگیی دووبارە کردنەوەی گەروی هورمز کردووەتەوە، بە مەرجێک هیچ باج، رسومات یان کۆتوبەندێکی لەسەر نەبێت، بۆ دڵنیابوونەوە لە سەقامگیری بازرگانی جیهانی.

لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە کە هیچ هاووڵاتییەک ناچار ناکرێت کەرتی غەززە بەجێبهێڵێت، و هەر کەسێکیش بە ویستی خۆی بچێتە دەرەوە، مافی تەواوی دەبێت بە ئازادی بگەڕێتەوە.

هاوکات پێداگری کراوە لەسەر داماڵینی چەکی سەرجەم گروپە چەکدارەکانی ناو کەرتەکە.

هەروەها هەردوولا دووپاتیان کردووەتەوە کە پێویستە پرۆسەی دانوستانەکان لە لوبنان وەک خۆی بپارێزرێت، هاوشانی جێبەجێکردنی پڕۆسەی داماڵینی تەواوەتی چەک لە دەستی سەرجەم گروپە ناحکومییەکان لەو وڵاتەدا.

راگەیەندراوەکە بە توندی سەرکۆنەی هێرشی ئەو گروپ و لایەنە چەکدارە عیراقییانە دەکات کە لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەکرێن و وڵاتانی ناوچەی کەنداو دەکەنە ئامانج.

ئەمریکا و وڵاتانی کەنداو جەختیان لەسەر بەردەوامیی پشتیوانیکردنی حکومەتی سوریا کردووەتەوە لە پڕۆسەی دژە تیرۆر و گەیاندنەوەی خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکان بۆ ناوچە جیاجیاکانی ئەو وڵاتە.

کەشتییەکی بارهەڵگر لە کاتی گەشتکردنیدا لە باشوری رۆژهەڵاتی بەندەرێکی عومان، بە موشەکێکی سەرچاوە نەزانراو پێکرا.

لە لایەکی ترەوە، جوڵەی دەریاوانی لە گەروی هورمز شڵەژانێکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینی دوای ئەوەی ژمارەیەک کەشتی لە بەردەوامبوون لە تێپەڕبوونیان پاشەکشەیان کرد.

ئاژانسی رۆیتەرز لە دەستەی بازرگانی دەریایی بەریتانیای گواستووەتەوە کە: راپۆرتێک لەسەر روداوێکی دەریایی گەیشتووە کە لە دووری 7.5 میل لە باشوری رۆژهەڵاتی بەندەرێکی عومانی رویداوە، ئاماژەی بەوەش کردووە کە: کەشتییە بارهەڵگرەکە بە موشەکێکی نەزانراو پێکراوە و بەهۆیەوە زیانی ماددی بەرکەوتووە.

دەستەکە بەپێی راپۆرتەکە پشتڕاستی کردەوە کە: کاپتنی کەشتییەکە رایگەیاندووە چەکدارانی سەر کەشتییەکە هیچ بریندارێکیان نییە و هیچ کاریگەرییەکی ژینگەیی بەهۆی روداوەکەوە تۆمار نەکراوە.

 

گەڕی کۆتایی دانوستانەکانی نێوان لوبنان و ئیسرائیل، ئەمڕۆ پێنجشەممە لە واشنتۆن، دەستیپێکرد، ئەمەش لە چوارچێوەی بەدواداچوون بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی راگرتنی شەڕ کە لە گەڕی پێشوودا بە چاودێری ئەمریکا گەیشتبوونە رێککەوتن.

رۆژنامەی "یەدیعۆت ئەحرۆنۆت"ی ئیسرائیلی لە زاری سەرچاوە ئاگادارەکانەوە بڵاویکردەوە، خولی پێنجەمی دانوستانەکانی ئێستا لە نێوان ئیسرائیل و لوبنان لە واشنتۆن، بە "خراپترین و ئاڵۆزترین" خول دادەنرێت لە مێژوی گفتوگۆکانی نێوانیاندا، و کەشێکی توند و نەرێنی بەسەر هۆڵەکانی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا و پنتاگۆندا زاڵە.

ناکۆکی سەرەکی لە نێوان هەردوولادا لەسەر پرسی کشانەوەی سوپای ئیسرائیل و دیاریکردنی "ناوچە ئەزموونییەکان"ە بۆ رادەستکردنیان بە سوپای لوبنان.

ئەمریکاش فشار دەکات بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی ناوچەی داماڵدراو لە چەکی حزبوڵا، و پێشبینی دەکرێت ئەم خولە تەنیا بە راگەیاندنی "نامەی نییەت پاکی" کۆتایی بێت.

بەرپرسانی باڵای ئیسرائیل رایانگیاندووە کە بنیامین ناتانیاهۆ توانیویەتی دۆناڵد ترەمپ قایل بکات کە ئیسرائیل لە باشووری لوبنان ناکشێتەوە، بەڵکو تەنیا پابەندی ئاگربرستی گشتگیر دەبێت و مافی بەرگری و وەڵامدانەوەی سەربازی بۆ خۆی دەهێڵێتەوە. ناتانیاهۆ بەهۆی نزیکبوونەوەی هەڵبژاردنەکان هیچ نەرمیەک لە پرسی کشانەوەدا نیشان نادات.

هەریەکە لە لوبنان و ئیسرائیل نیگەرانن لەوەی کە ئەمریکا لەسەر داوای ئێران و بەبێ گەڕانەوە بۆ ئەوان، پرسی لوبنانی خستووەتە ناو یاداشتی لێکتێگەیشتنی واشنتۆن و تاران. لە بەرامبەردا، ئێران فەرمانی بە حزبوڵا کردووە پابەندی ئاگربەست بێت.

میدیاکانی لوبنان ئاشکرایان کردووە کە وەفدی سەربازیی لوبنان لە کاتی دانوستانەکاندا رەتیکردووەتەوە هیچ وێنەیەکی هاوبەش لەگەڵ شاندی ئیسرائیلی بگرێت، و سەرچاوە سەربازییەکانیش جەختیان کردووەتەوە کە شاندەکە تەنیا بۆ ئەرکێکی نیشتمانی و پاراستنی سەروەری وڵات لە واشنتۆنە و دوورە لە پڕوپاگەندەی میدیایی.