سوپای ئەمریكا  شەپۆلێکی نوێی هێرشەكانی بۆ سەر ئێران كۆتایی پێهێنا و 90 ئامانجی پێكا، ئێرانیش وەڵامی هێرشەكانی دایەوە.

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا – سێنتكۆم رایگەیاند، سوپای ئەمریكا شەپۆلێکی نوێی هێرشە سەربازییەكانی بۆ سەر ئێران تەواو كردووە، ئاماژەی بەوە شكردووە، هێزەكانی ئەمریكا نزیكەی 90 ئامانجی سەربازیی ئێرانییان پێكاوە.

ئەو شوێنانەی کراونەتە ئامانج، بریتین لە سیستمی بەرگریی ئاسمانی، دامەزراوەكانی چاودێریی كەناراوەكان، پێگەكانی كۆگاكردنی موشەك و فڕۆكەی بێفڕۆكەوان، توانای دەریایی، و ژێرخانی لۆجستی سەربازی لە درێژایی كەناراوەكانی ئێراندا، ئەمە جگە لە زیاتر لە 60 بەلەمی سەر بە سوپای پاسداران.

لە بەرامبەردا، سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، لە وەڵامی هێرشەكانی واشنتۆندا، بە موشەك و فڕۆكەی بێفڕۆكەوان ژێرخان و دامەزراوە هەستیارەكانی لە بنكەكانی عاریفجان و عەلی سالم لە كوەیت، و بنكەكانی جوفەیر و شێخ عیسا لە بەحرەین كردووەتە ئامانج. هەروەها هۆشداری دا كە ئەگەر هێرشەكانی ئەمریكا دووبارە ببنەوە، وەڵامەكانیان فراوانتر دەكەن بۆ بنكەكانی تری ناوچەكە.

تەلەفزیۆنی رەسمی ئێران رایگەیاند،  دەنگی هەشت تەقینەوە لە شاری بەندەر عەباس لە باشوری وڵاتەکە بیسترا و سیستمی بەرگریی ئاسمانی چالاک کرا، سێنتکۆمیش پشتراستیکردەوە هێرشەکان بە فەرمانی دۆناڵد ترەمپ بووە.

دوای ئەوەی میدیاکانی ئێران، بڵاویان کردوەتەوە، دەنگی چەند تەقینەوەیەک لە باشوری وڵاتەکەی بیستراوە، فەرماندەی ناوەندیی ئەمریکا هێرشيکانی بۆسەر ئێران پشتراست کردەوە.

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا 'سێنتکۆم' رایگەیاند، قۆناغێکی نوێی هێرشەکانی بۆ سەر پێگەکانی ئێران دەستپێکرد، ئامانجی ئەم هێرشانەش پەکخستن و تێکشکاندنی زیاتری ئەو توانایانەی ئێرانە، کە دەبنە هەڕەشە بۆ سەر ئازادیی هاتوچۆی دەریایی لە گەروی هورمز.

ئاماژەی بەوەشکرد، واشنتۆن بە توندی سەرکۆنەی رەفتارەکانی ئەم دواییەی تاران دەکات، هەروەها ئێران بە تەواوی بەرپرسیارە لەو هێرش و دەستدرێژییانەی کە کراونەتە سەر کەشتییە بازرگانییەکان، لە کاتێکدا کە بە شێوەیەکی یاسایی و ئازادانە لەو رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییە گرنگەدا هاتوچۆیان کردووە.

ئاژانسی هەواڵی ئێرانیش  پچڕانی کارەبای راگەیاند لە  بەشێک لەو شوێنانە لەلایەن سوپای ئەمریکاوە کراونەتە ئامانج.

 دوابەدوای هێرشەکانی ئەمریکا، دەسەڵاتی پەخشی ئیسرائیل بە پشتبەستن بە سەرچاوەیەکی ئیسرائیلیی بڵویکردەوە، واشنتۆن پێشوەخت ئاگاداری کردونەتەوە لە نیازی هێرشکردنە سەر ئێران.

لای خۆشیەوە، ئەکسیۆس بە پشت بەستن بە لێپرسراوێکی ئەمریکی رایگەیاند، سوپای ئەمریکا  پێگە سەربازییەکانی ئێرانی لە گەروی هورمز کردوەتە ئامانج و ئاماژەی بەوەشکردوە، هێرشەکانی ئەمشەوی سەر ئێران لە هێرشەکانی دوێنی فراوانترن.

 بە گوێرەی زانیارییەکان، ئێران ئامادەکاری دەکات بۆ وەڵامدانەوەی هێرشەکان و سەرچاوەیکی سەربازی رایگەیاندوە، وەڵامان بۆ هێرشيکان توند و پەشیمانکەرەوە دەبێت

 

 

ئیسرائیل ئامادەکارییەکانی بۆ روبەڕوبوونەوەی پەرەسەندنەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران چڕ دەکاتەوە بەگوێرەی راپۆرتێکی کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی، دامەزراوە بەرگرییەکانی ئەو وڵاتە بە وردی چاودێری گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران دەکەن.

کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی بڵاویکردوەتەوە،  سوپای ئیسرائیل خۆیان بۆ سیناریۆی جۆراوجۆر ئامادە دەکەن؛ ئەمەش لەبەر رۆشنایی زیادبوونی نیگەرانییەکان لە ئەگەری پەرەسەندنی خێرای ململانێکان و راکێشرانی ئیسرائیل بۆ ناو ئەو قەیرانە.

هەرچەندە ئاڵوگۆڕی تەقەکانی ئەم دواییانە تەنیا لە ناوچەی کەنداودا بووە و نەکەوتووەتە ناو خاکی ئیسرائیلەوە، بەڵام بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، بە مەبەستی هەڵسەنگاندنی رەوشی ئەمنی، کۆبوونەوەیەکی راوێژکاری بە ئامادەبوونی یسرائیل کاتز، وەزیری بەرگریی بەڕێوەدەبات.

لە راپۆرتەکەدا هاتووە، سوپای ئیسرائیل ئاستی ئامادەباشی خۆی لە سەرجەم سێکتەرەکاندا بەرزکردووەتەوە؛ هاوکات بۆ رێگریکردن لە هەر سوپرایزێک، هەماهەنگییەکی نزیک لەگەڵ فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) دەپارێزێت و ئامادەکارییە بەرگریی و هێرشبەرییەکانی بەهێزتر کردووە. 

لە دوای لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، عەباس عراقچی لە ئێکس، وەڵامی داوەتەوە و دەڵێت؛ مامەڵەکردن لەگەڵ نەتەوەی مەزن و شارستانی و ئازای ئێران بە زمانێکی سوکایەتی و بێزارکەر، لە گەورەیی ئەم نەتەوەیە کەم ناکاتەوە

وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوەکردوە، ئەوان هەرگیز بە وشەی هاوشێوە وەڵامی وشەی ناشرین نادەنەوە؛ وەڵامی ئەوان کردەوەی یەکلاکەرەوەیە و چاونەترس و پڕ لە بوێری و ئازایەتییە.

عەباس عراقچی نوسیویەتی؛ ئێرانیەکان بە شارستانیەتی کۆن و کولتوری دەوڵەمەند، پابەندبوون بە بەرزترین بەها ئەخلاقییەکان ناوبانگیان هەیە و ئەو قسە نەشیاو و نەگونجاوانەی دۆناڵد ترەمپ لە ئاستی گەورەیی میلەتی ئێرانو مێژوی ئێران کەمناکاتەوە.

ئاژانسی تەسنیم بڵاویکردوەتەوە، بەهۆی هێرشەکانی  بەرەبەیانی ئەمریکاوە بۆسەر باشوری ئێران هەشت سەربازی هێزی ئاسمانی و دەریایی ئێران لە بەندەر عەباس و بوشەهر کوژراون.

ئاژانسەکە لە زاری لێپرسراوانی سەربازی وڵاتەکەیەوە ئاماژەی بەوەکردوە، سەربازەکانی ئێران لە کاتی بەرگریی کردن و بەهۆی تەقینەوەی موشەکەکانی دوژمنەوە کوژراون.

سوپای ئێران جەختدەکاتەوە، لە خۆڕاگریی لە بەرانبەر دوژمنان و ئاماژەی بەوەکردوە، خوێنی سەربازەکانیان بە فیڕۆناچێت.

جێ باسە، بەرەبەیانی ئەمڕۆ ئەمریکا بە بیانوی هێرشکردنە سەر کەشتییەکان لە گەروی هورمزدا هێرشێکی چڕی کردە سەر باشوری ئێران و دۆناڵد ترەمپیش رایگەیاند، رەنگە جارێکیتر هێرشبکەنەوە سەر ئێرا نو گەمارۆی دەریاییان بەسەردا بسەپێنن.

ئەندامێكی كۆنسەی بەڕێوەبەریی كەجەكە جەختدەكاتەوە پێویستە ناسنامە و مافەكانی گەلی كورد لە چوارچێوەی دەستوور و یاساكانی توركیا بە رەسمی بناسرێن و جێگیر بكرێن.

مستەفا قەرەسوو، ئەندامی كۆنسەی بەڕێوەبەریی كۆما جڤاكێن كوردستان-كەجەكە رایگەیاند، سەرەڕای ئەوەی لە توركیادا لێرە و لەوێ ناوی كورد بەكاردەهێنرێت، بەڵام لە رووی دەستووریی و سیاسی و یاساییەوە هێشتا هیچ بوونێكی نییە، بۆیە پێویستە لە زووترین كاتدا ناسنامە و زمان و كلتوور و مافەكانی گەلی كورد بخرێنە ناو چوارچێوە یاساییەكانەوە و بە رەسمی باسبكرێن و دانیان پێدا بنرێت.

قەرەسوو ئاماژەی بەوەشكرد، دەركردنی یاسایەكی بنەڕەتی و چارەسەریی، زەمینە بۆ تێڕوانینی گشتی بەرانبەر دۆزی كورد خۆش دەكات، تەنانەت ئەگەر نەشتوانرێت هەموو كێشەكان لە یەك كاتدا چارەسەر بكرێن.

ئەو ئەندامەی كۆنسەی بەڕێوەبەریی كەجەكە داواشی كرد، كێشەی كورد تەنها لە گۆشەنیگای چەكداناندا كورت نەكرێتەوە، بەڵكو ژینگەیەكی ئازاد بۆ كاری سیاسیی دیموكراتی فەراهەم بكرێت كە تێیدا كۆمەڵگەیەكی رێكخراو و خاوەن ئیرادە گەشە بكات.

 

مەسعود پزیشکیان، سەرۆککۆماری ئێران، ئەمڕۆ چوارشەممە، رایگەیاند کە وڵاتەکەی لە بەرگریکردن لە مافەکانی گەلی ئێران جێگیر و نەگۆڕە.

پزیشکیان لە لێدوانێکدا وتی: ئێمە بۆ بەرگریکردن لە مافەکانمان بە جێگیری دەمێنینەوە.

ئەم لێدوانەی پزیشکیان دوای ئەوە هات کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە لێدوانێکدا ئەمڕۆ چوارشەممە، ئەنجامدانی هێرشی توندی بۆ سەر ئێران راگەیاند و ئاماژەی بەوە کرد کە پێیوایە یاداشتی لێکتێگەیشتن لەگەڵ ئێران کۆتایی هاتووە و نایەوێت چیتر مامەڵە لەگەڵ ئێرانییەکاندا بکات.

 

سەرۆكی پەرلەمانی ئێران جەختدەكاتەوە لەوەی رادەستی داواكارییەكانی ئەمریكا نابن و دەشڵێت ئەمریكا پێشێلكاریی جددی بەرانبەر بە رێككەوتنكەكەی نێوانمان كردووە.

محەمەد باقر قالیباف سەرۆكی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، ئەمریكا بە تێكدان و پێشێلكردنی رێكارەكانی ئێران لە گەروی هورمز و بەردەوامبوون لە هەڕەشەی هێرشكردن، پێشێلكاریی جددی بەرانبەر رێككەوتنی نێوان هەردوولا ئەنجامداوە.

قالیباف لە هەژماری خۆی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس ئاماژەی بەوەكردووە، ئەم پێشێلكارییانە و  سەپاندنەوەی گەمارۆكانی سەر هەناردەی نەوتی ئێران و ئەنجامدانی هێرش بۆ سەر باشوری وڵاتەكە و بەردەوامیی هێرشەكانی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنانیش دەگرێتەوە.

جەختی لەوەشكردەوە، ئێستا سەردەمی زۆرداری و سەپاندن كۆتایی پێهاتووە. دەشڵێت: ئێران رادەستی داواكارییەكانی ئەمریكا نابێت.

 بە هۆی هێرشەكانی ئەمریكا بۆسەر وڵاتەكەی سەرۆك كۆماری ئێران، گەشتەكەی بۆ عیراق كورت كردەوە و گەڕایەوە بۆ تاران.

تەلەفزیۆنی رەسمی ئێران رایگەیاند، مەسعود پزیشكیان سەرۆك كۆماری ئێران، دوای بەشداریكردن لە رێورەسمی ماڵئاوایی لە عەلی خامنەیی لە عیراق،  كۆتایی بەسەردانەكەی هێناو گەرایەوە  بۆتاران.

 شەوی رابردوو سەرۆك كۆماری ئێران یاوەری تەرمی عەلی خامنەیی كرد  بۆ عێراق و لەشاری نەجەف لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای عیراق بەشداری كرد لە رێورەسمی ماڵئاواییەكەیدا

 

سوپای ئێران، ئەمڕۆ چوارشەممە، رایگەیاند کە بەرەبەیانی ئەمڕۆ ناوەندەکانی کۆبوونەوەی هێزەکانی ئەمریکای لە بەحرەین کردووەتە ئامانج.

سوپای ئێران لە بەیاننامەیەکدا، رایگەیاند: ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بەرپرسیارێتیی لێکەوتەکانی پێشێلکارییە بەردەوام و ئاشکراکانی بۆ رێککەوتنی ئاگربەست هەڵدەگرێت.

تەئکیدیشی کردەوە: سەرجەم بنکەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا دەبنە ئامانجێکی ڕەوای درۆنەکانمان.

سوپای ئێران ئاماژەی بەوەش کرد، بەرەبەیانی ئەمڕۆ ناوەندەکانی کۆبوونەوەی هێزەکانی ئەمریکای لە بنکەی "شێخ عیسا" لە بەحرەین کردووەتە ئامانج.

سوپای ئەمریكا زیاتر لە 80 ئامانجی لەناو ئێران پێكا و سوپای پاسدارانی ئێرانیش وەڵامیدانەوە.

فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریكا- سێنتكۆم لە راگەیەنراوێكدا لە ئێكس ئاشكرایكرد، لە نوێترین هێرشەكانیدا دژی ئێران، زیاتر لە 80 ئامانجی پێكاوە، وتیشی ئەو هێرشانە وەك وەڵامێك بوون بۆ ئەو پەلامارانەی كە كرانە سەر سێ كەشتیی بازرگانی لە گەروی هورمز و تۆمەتەكەی ئاڕاستەی تاران كرابوو.

وتیشی، هێزەكانی ئەمریكا سیستەمەكانی بەرگریی ئاسمانیی ئێران، تۆڕەكانی فەرماندەیی، پێگەكانی راداری كەناراوەكان، تواناكانی موشەكی دژە كەشتی، و زیاتر لە 60 بەلەمی بچووكی سەر بە سوپای پاسدارانیان لەناو گەروی هورمز و دەوروبەریدا كردووەتە ئامانج.

لە بەرانبەردا، سوپای پاسدارانی ئێران لە رێگەی تەلەفزیۆنی رەسمی وڵاتەكەیانەوە رایگەیاند، وەك وەڵامێكی سەرەتایی بۆ ئەو هێرشانە، بە بەكارهێنانی موشەك و فڕۆكەی بێفڕۆكەوان، 85 دامەزراوەی سەربازگەی سەرەكیی ئەمریكایان لە كوەیت و بەحرەین كردووەتە ئامانج، هاوكات فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی ئەمریكی لە جۆری ئێم كیو – 9 یان خستووەتە خوارەوە.

 

حکومەتی ئیسرائیل رایدەگەیەنێت، گەڕی داهاتووی دانوستانەکانی لەگەڵ لوبنان، هەفتەی داهاتوو لە پایتەختی ئیتاڵیا بەڕێوەدەچێت، ئەمەش لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی دوای راگرتنی شەڕ.

جەدعون ساعر، وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، کەمتر لە دوو هەفتە پێش ئێستا، ئیسرائیل و لوبنان و ئەمریکا گەیشتنە رێککەوتنێکی چوارچێوەیی مێژوویی، بڕیاریشە هەفتەی داهاتوو ئەم دانوستانانە لە رۆمای پایتەختی ئیتاڵیا بەردەوام بن.

ئەم پێشهاتانە دوای ئەوە دێن؛ کە مانگی رابردوو رێککەوتنێک لە نێوان تاران و واشنتۆن ئیمزاکرا بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کە بەپێی ئەو رێککەوتنە لە 21ـی حوزەیرانی رابردووەوە ئاگربەست لە لوبنان دەستیپێکردووە، سەرەڕای ئەوەش، ئیسرائیل "ناوچەیەکی ئەمنی" بە قوڵایی 10 کیلۆمەتر لە سنوورەکانی لوبنان هێناوەتە ئاراوە و رێگری لە گەڕانەوەی دانیشتووانەکەی دەکات، هاوکاوت بەردەوامە لە وەشاندنی گورزی سەربازیی بە تایبەتی لە دەوروبەری شاری نەبتیە.

سەرەڕای کەمبوونەوەی ئاستی گرژییەکان، ئیسرائیل جاروبار هێرشدەکاتە سەر باشوری لوبنان بەبیانووی بەئامانجگرتنی ژێرخانی سەربازیی حیزبوڵا، لە بەرانبەریشدا هەردوولا یەکتر بە پێشێلکردنی ئاگربەست تۆمەتبار دەکەن، هاوکات هەر بەپێی راپۆرتێکی رێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ (IOM)، سەرەڕای پێشێلکارییەکان، رێککەوتنەکە بووەتە هۆی گەڕانەوەی زیاتر لە 600 هەزار ئاوارە بۆ ناوچەکانی خۆیان لە دوای ٢٢ـی حوزەیرانەوە.

جێی ئاماژەیە، دوای پێنج گەڕی دانوستان، لوبنان و ئیسرائیل لە 26ـی حوزەیراندا بە چاودێری ئەمریکا رێککەوتنێکی چوارچێوەییان ئیمزاکرد.

ئەمڕۆ، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا بۆ بەشداریکردنی لە لوتکەی پەیمانیی باکوری ئەتڵەسی 'ناتۆ' گەیشتە ئەنقەرە و لەگەڵ رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، ئەگەر لوتکەی ناتۆ لە تورکیا ئەنجام نەدرایە، ئەوا پێدەچوو لەو کۆبوونەوەیەدا بەشداریم نەکردایە.

ئاماژەی بەوەشذا، تورکیا لەژێر دەسەڵاتی ئەردۆغاندا و لەڕووی سەربازییەوە، پێشکەوتنێکی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە.

وتیشی، لەئێستادا لەگەڵ تورکیادا لە باشترین رەوشی پەیوەندییەکانیاندان و ئەگەریش هەیە، سزاکانی کاتسا (CAATSA) لەسەر ئەو وڵاتە هەڵبگیرێن.

سەرۆکی سوریا و سەرۆکی فەرەنسا لە کۆبوونەوەی نێوانیاندا لە دیمەشق، تیشکیانخستەسەر هەڵگرتنی سزاکان، ئایندەی ئابوریی هاوبەش و دۆسیەی گەڕانەوەی ئاوارەکان.

ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا رایگەیاند، وڵاتەکەی لە رێگەی پێگە جوگرافییەکەیەوە رۆڵە زیندووەکەی خۆی لە ناوچەکەدا وەرگرتووەتەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، دەیانەوێت فەرەنسا ببێتە هاوبەشی یەکەمیان لە بازاڕی رێڕەوە جیهانییەکاندا و وتی: "هەرکەسێک زوو وەبەرهێنان لە سوریادا بکات، زووش قازانج دەکات."

لای خۆشییەوە، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا ئاشکرایکرد، وڵاتەکەی یەکەم لایەن بووە کە سزاکانی سەر سوریای هەڵگرتووە، هەروەها ئاماژەی بە بوونی چەندین پلانی دیکە کرد بۆ بەردەوامبوونی کارکردن لەگەڵ دیمەشقدا. ماکرۆن وتیشی: "راستە چەندین ئاڵەنگاری لەبەردەم سوریادا هەن، بەڵام هاوکات چەندین دەرفەتیش بۆ کۆمپانیاکانمان رەخساون."

سەبارەت بە دۆسیەی مرۆیی، سەرۆکی فەرەنسا جەختی لەوەکردەوە، کار دەکەن بۆ دابینکردنی تەواوی رەخساندنی بارودۆخ و مەرجەکان بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکان بۆ سوریا.

ماکرۆن ئەوەشی خستەڕوو، هیچ شتێک ناتوانێت ئارەزووی سورییەکان بۆ ژیان لە ناوخۆی وڵاتێکدا کە خاوەن سەروەری و ئاسایشی تەواو بێت، لاواز بکات. هەروەها پاش روداوەکانی پێشتر، دووبارە جەختی کردەوە کە سەردانەکەی بۆ سوریا بەردەوام دەبێت.

دەنگی چەند تەقینەوەیەکی بەهێز لە دیمەشقی پایتەختی سوریا بیسترا، ئاژانسی رۆیتەرزیش لە زاری سەرچاوەکانەوە بڵاویکردەوە، تەقینەوەکان لە رێگەی بۆمبی چێندراوەوە ئەنجامدراون.

بەپێی زانیارییەکانی رۆیتەرز، تەقینەوەکان لە نزیک ئەو هۆتێلە رویانداوە کە ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسای تێدا ماوەتەوە، هاوکات سەرچاوە میدیاییەکان ئاشکرایانکردووە، کاروانی ئۆتۆمبێلەکانی ماکرۆن تەنها ماوەیەکی کەم بەر لە رودانی تەقینەوەکان، ناوچەکەیان بەجێهێشتووە و زیانیان پێ نەگەیشتووە.

میدیاکانی ناوچەکە ئەوەشیان خستەڕوو، بەهۆی ئەو تەقینەوانەی دیمەشقەوە ژمارەیەک هاووڵاتی بریندار بوون.

راشیانگەیانووە، لە یەکێک لە قەرەباڵغترین شەقامەکانی دیمەشقی پایتەخت، دوو بۆمب کە یەکێکیان لەناو مینی پاسێک و ئەوی دیکەیان لەناو تەنەکەیەکی خۆڵدا دانرابوون، تەقینەوە.

لەلایەکی ترەوە وەزارەتی ناوخۆی سوریا ئەوەی خستەڕوو، لە تەقینەوەكانی دیمەشق 18 كەس برینداربوون کە چوار لە بریندارەکان کارمەندی پۆلیسن.

هاوکات کۆشکی سەرۆکایەتی فەرەنسا 'ئیلیزێ' ئاشکرایکرد، ئیمانیۆڵ ماكرۆن سەرۆکی فەڕەنسا سەلامەتە، ئاگاداری تەقینەوەكان نەبووە.

بۆ بینینی ساتی تەقینەوەکە کلیک لێرە بکە.....

دوای ئەوەی بەریتانیا بە ئامانجگرتنی كەشتییەكی راگەیاند، ماڵپەڕی ئەكسیۆس بڵاویكردەوە، ئێران دوو كەشتی بازرگانی لە گەروی هورمز پێكاوە و رەنگە ئەمریكاش وەڵامی ئەو هێرشە بداتەوە.

لێپرسراوێكی ئەمریكی بە ئەكسیۆسی وتووە، سوپای پاسداران دوو موشەكی بە ئاڕاستەی ئەو كەشتییە بازرگانییانە هەڵداوە، كە گەروی هورمز تێدەپەڕێنن، هێرشەكەش زیانی گەورەی بە دوو كەشتی گەیاندووە، بەڵام زیانی گیانی لێنەكەوتووەتەوە.

ئەكسیۆس راشیگەیاندووە، رەنگە ئەمریكا وەڵامی ئەو هێرشە بداتەوە و پێگەكانی ئێران بكاتە ئامانج.

پێش لە ئەكسیۆس، دەستەی ئۆپراسیۆنەكانی بازرگانی دەریایی بەریتانیا بڵاویكردبووەوە، كەشتییەكی نەوت لە كەناراوەكانی سەڵتەنەی عومان لە گەروی هورمز بە ئامانج گیراوە و بەهۆیەوە ئاگر كەوتووەتەوە، بەڵام روداوەكە زیانی گیانی و ژینگەیی لێنەكەوتووەتەوە و لەكاتێكدا بووە كە ئەو كەشتییە بەڕێگەوە بووە بەرەو كەنداوی عومان.

بەپێی ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز، دوێنێ شەش بارهەڵگری گەورەی نەوت كە نزیكەی 12 ملیۆن بەرمیل نەوتیان پێبووە، گەروی هورمزیان تێپەڕاندووە.