رەشنوسی پرۆژ یاسای چوارچێوە كەتایبەتە بە پڕۆسەی ئاشتی لەتوركیا و ناوی لێ نراوە "پێشنیازەیاسای بەهێزكردنی پێكەوەژیانی نیشتمانی و تێكەڵاوبوونی كۆمەڵایەتی" بڵاوكرایەوە.

پرۆژەیاساكە لە 12 ماددە پێكهاتووە و ئامانج لێی  پشتڕاستكردنەوەی كۆتایهاتنە بە بوون و جموجوڵی پارتی كرێكارانی كوردستان-پەكەكە و كۆما جڤاكێن كوردستان-كەجەكە ، جێبەجێبوونی یاساكەش بەندە بەوەی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانیی توركیا بە رەسمی ئەو كۆتایهاتنە بسەلمێنێت.

بەپێی رەشنوسی  یاسای چوارچێوە ئەو تاوانانەی كە لێخۆشبوون  دەیانگرێـتەوە  بریتین لە ئەندامبوون و بەڕێوەبردن و یارمەتیدان و بانگەشەكردن بۆ پەكەكە و كەجەكە، ئەو تاوانانەش كە یاساكە لەخۆی ناگرێت تاوانەكانی كوشتنی بەمەبەست و ئەو سزایانەیە كە پێش 1ی حوزەیرانی 2005 بڕیاری زیندانیی هەتاهەتاییی قورسیان بۆ دەرچووە.

لە پێشنیازەیاساكەشدا هاتووە، ئەو كەسانەی كە سزاكانیان لە 15 ساڵ كەمترە، ئازاد دەكرێن و لێپرسینەوە و دادگاییكردنیان بۆ ماوەی پێنج ساڵ دوا دەخرێت، ئەگەریش لەو كاتەدا هیچ تاوانێكی نوێ ئەنجام نەدەن سزاكەیان بە تەواوی لەسەر دەسڕێتەوە.

بڕیاریشە ئەنجومەنێك پێكبهێنرێت بە سەرۆكایەتیی جێگری سەرۆك كۆماری توركیا بۆ بەدواداچوونی یاساكە.

پێشنیازیشكراوە، لە ماوەی شەش مانگ  دوای بڵاوبوونەوەی بڕیاری ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی لە رۆژنامەی رەسمیدا، داواكاریی نوسراو بۆ سوودمەندبوون لەو یاسایە پێشكەش بكرێت.

 

بەلیغ ئەبو کلەل، سەرۆکی جێبەجێکاری دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەکانی عیراق رایگەیاند، ئامارەکان سەرکەوتنی پلانی نیشتمانیی پەیوەندییەکان دەسەلمێنن کە بە هەماهەنگی لەگەڵ کۆمپانیاکانی مۆبایل و لایەنە پەیوەندیدارەکان لە میانی زیارەتی چلەدا جێبەجێ کرا.

ئەبو کلەل لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوە کرد: لە ماوەی نێوان 21ی تەمووز تا 4ی ئابی 2026، کۆی گشتیی پەیوەندییە تەلەفۆنییە ئەنجامدراوەکان لە پارێزگای کەربەلا گەیشتووەتە 208.4 ملیۆن پەیوەندی، کە بەسەر (205.6) ملیۆن پەیوەندیی ناوخۆیی و (2) ملیۆن پەیوەندیی نێودەوڵەتیدا دابەش بوون.

هەروەها کۆی گشتیی کورتە نامەکان (SMS) گەیشتووەتە 25.6 ملیۆن نامە (21.3 ملیۆن ناوخۆیی و 4.2 ملیۆن نێودەوڵەتی).

سەرۆکی جێبەجێکاری دەستەکە روونیشی کردەوە: قەبارەی هێڵی ئینتەرنێت و داتای ئاڵوگۆڕکراو لە رێگەی تۆڕەکانەوە گەیشتووەتە 30.5 هەزار تیرابایت، کە ئەمەش توانای ژێرخانی تۆڕەکانی پەیوەندی دەردەخات لە لەخۆگرتنی ملیۆنان بەکارهێنەر و پاراستنی کوالیتیی خزمەتگوزارییەکان.

سەبارەت بە بەکارهێنانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان، ئەپڵیکەیشنی "تیک تۆک" لە پلەی یەکەمدایە بە قەبارەی 4.3 هەزار تیرابایت داتا، دوای ئەویش:

ئینستاگرام: 2.9 هەزار تیرابایت

فەیسبووک: 2.5 هەزار تیرابایت

یووتیووب: 1.2 هەزار تیرابایت

واتسئەپ: 867 تیرابایت

تێلیگرام: 376 تیرابایت

 دامەزراوەیەكی ژینگەییی ئاشكرایدەكات، لە ماوەی سێ دەیەی رابردوودا 15جۆر كارەساتی ژینگەیی لە عیراقدا تۆماركراون،  هۆشداریشیدا لە فراوانبوونی بە بیابانبوون.

روانگەی عیراقی سەوز راپۆرتێكی بڵاویكردەوە، کە تییدا ئاماژەبەوە دەکات کە لە ماوەی سێ دەیەی رابردوودا 15جۆر كارەساتی ژینگەیی، و مرۆیی لە عیراقدا تۆمار كراون، كە بوونە هۆی تێكچوونێكی سامانە سروشتییەكان و سیستمی ژینگەیی و كەمبوونەوەی بەرهەمی كشتوكاڵی و قووڵبوونەوەی فشارەكان لەسەر سامانە ئاوییەكان.

راپۆرتەكە ئاماژەی بەوەشداوە، نوێترین داتای نیشتمانی دەردەخات نزیكەی 55.5%ی رووبەری عیراق هەڕەشەی بیابانبوونی لەسەرە، لە كاتێكدا رێژەی زەوییە تێكچووەكان نزیكەی 23.2%ی رووبەری وڵات پێكدەهێنێت، ئەمەش قەبارەی فراوانبوونی ئاڵنگارییە ژینگەیییەكان دەردەخات. 

روانگەكە هۆشدارییدا لەوەی، بەردەوامبوونی ئەم كارەساتە كەڵەكەبووانە هەڕەشە لە ئاسایشی ئاو، خۆراك و تەندروستی هاووڵاتییانی عیراق دەكات و داواشی كرد پلانێكی نیشتمانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی بیابانبوون دابنرێت.