ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، کە ساڵی رابردوو بە شانازییەوە باسی لە بۆردومانکردنی بنکە ئەتۆمییەکانی ئێران دەکرد بە بۆمبە زەبەلاحەکانی فڕۆکەی B-2، ئێستا خۆی بۆ سیناریۆیەکی نوێ ئامادە دەکات کە ئەمجارەیان لەژێر ناوی "پشتیوانی لە خۆپیشاندەران"دایە.

سی ئێن ئێن لە زاری پسپۆڕانی سەربازییەوە بڵاویکردووەتەوە، هەر هێرشێکی نوێی ئەمریکا جیاواز دەبێت لەو هێرشە سنوردارەی ساڵی رابردوو بۆ سەر سێ بنکەی ئەتۆمی، هاوکات دەسەڵاتدارانی ئێرانیش لەو پەڕی ئامادەباشیدان و بەردەوام ئاماژە بە پێشکەوتنی توانا سەربازییەکانیان دەدەن، چونکە ئەمجارە دەبێت ناوەندەکانی فەرماندەیی سوپای پاسداران، هێزەکانی بەسیج و پۆلیس بکرێنە ئامانج.

مەترسیی کوژرانی مەدەنییەکان:

کێشەی گەورەی ئەم پلانی هێرشکردنە ئەوەیە زۆربەی بنکەکان لەناو ناوچە ئاوەدانەکانن. شارەزایان هۆشداری دەدەن کە کوژرانی هەر هاووڵاتییەکی مەدەنی، دەبێتە "سەرکەوتنێکی راگەیاندن" بۆ رژێمی ئێران و دەیکاتە کەرەستەیەک بۆ کۆکردنەوەی خەڵک لە دەوری خۆی، تەنانەت ئەو ریفۆرمخوازانەش لەدەست دەدەن کە دژی بۆردومانی ئەمریکان.

کارڵ شوستەر، کاپتنی پێشووی هێزی دەریاوانیی ئەمریکا دەڵێت: "دەبێت هەر جوڵەیەک زۆر ورد بێت و هیچ کەسێک لە دەرەوەی سوپای پاسداران نەکوژرێت، ئەگەر مەدەنییەکان زیانیان بەر بکەوێت، ئەمریکا وەک هێزێکی داگیرکەر دەردەکەوێت نەک رزگارکەر".

ئامانجەکان؛ لێدان لەدڵی پاسداران:

جگە لە شوێنی سەرکردەکان کە دەکرێت وەک پەیامێکی سیاسی بکرێنە ئامانج، شارەزایان پێشبینی دەکەن بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی سوپای پاسداران بکرێنە ئامانج، چونکە بەپێی مەزەندە و پاگەندەکانی ئەمریکا، سوپای پاسداران لەڕێگەی تۆڕێک لە کۆمپانیاوە دەستی بەسەر سێیەکی داهاتی نیشتمانیی ئێراندا گرتووە. 

چەکەکان؛ موشەکی کروز و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان:

بەپێچەوانەی ساڵی رابردوو کە فڕۆکەی B-2 بەکارهات، بۆ ئەمجارە پێشبینی دەکرێت ئەمریکا پشت بەم چەکانە ببەستێت بۆ کەمکردنەوەی مەترسییەکان:

• موشەکی کروز (تۆماهۆک): کە لە دوورەوە و لەسەر کەشتی و ژێردەریاییەکانەوە ئاڕاستە دەکرێن.

• موشەکی ئاسمانی: کە لە دەرەوەی ئاسمانی ئێرانەوە لەلایەن فڕۆکە جەنگییەکانەوە دەوەشێندرێن.

• فڕۆکەی بێفڕۆکەوان: بۆ پێکانی ئامانجە وردەکان.

شارەزایان بە دووری دەزانن بۆمبی ئاسایی بەکاربهێنرێت بەهۆی مەترسیی زۆرەوە، پێشبینی دەکەن هێرشەکە "خێرا و کاریگەر" بێت بۆ ئەوەی سەرنجی میدیاکان رابکێشێت، بەڵام هێشتا مەترسیی ئەوە هەیە ئەنجامەکەی پێچەوانەی خواستی واشنتۆن بێت، چونکە توانای سەربازی ئێران، زۆر جار دەکەوێتە سەر و ئاستی چاوەڕوانی وڵاتانی دژبەرییەوە.

هەسەدە رایدەگەیەنێت: هێزی سەربازی زۆر کۆکراوەتەوە و مەترسیی هەیە ناوچەکە بەرەو جەنگێکی گەورە بڕوات.

هێزەکانی سوریای دیموکرات 'هەسەدە' لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، لە بەرەبەیانی ئەمڕۆوە، ناوچەکانی دێر حافر، مەسکەنە و بەنداوی تشرین، لەلایەن چەکدارانی دیمەشق و بەفڕۆکەی بێفڕۆکەوانی تورکی بۆردومان دەکرێت، ئەمەش مەترسییەکی زۆری لەسەر ئاسایشی مەدەنی و دامەزراوە گرنگەکانی ناوچەکە دروستکردووە.

ئاماژەی بەوەشکرد، لە بەیانییەوە زیاتر لە 12 هێرش بە فڕۆکە فڕۆکەوان و تۆپباران، لەلایەن چەکدارانی سوریاوە ئەنجامدراوە و لەئێستاشدا تۆپبارانکردنی دەروبەری بەنداوەکە بەردەوامە.

هەسەدە ئەوەشی خستەڕوو، چەکدارانی سوریا هەموو دامەزراوە و ناوچەی نیشتەجێبوون بە ئامانج دەگرێت و هەوڵدەدات ژێرخانی ئابوری و دامەزراوە خزمەتگوزارییەکان لە دێرحافر بە ئامانج بگرێت.

راشیگەیاند، هێزەکانیان بەرپەرچی هەموو ئەو هێرشانە دەدەنەوە لەو ناوچانە، بەرگری لە هاووڵاتیان و بەردەوام دەبن لە رووبەڕووبوونەوەی ئەو چەکدارانە.

هێزەکانی سوریای دیموکرات دەشڵێت؛ فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی بایرەکداری تورکی لە هێرشەکاندا بەکارهاتووە، هەروەها گروپەکانی دیمەشق بەرپرسیارێتی تەواو هەڵدەگرن لەم گرژییە و ئەو دەرئەنجامانەی بەدوایدا دێت لە رووی مرۆیی و ئەمنییەوە کە ناوچەکە بەرەو جەنگێکی گەورە دەبات.

حكومەتی ئێران كوژرانی زیاتر لە 100 ئەندامی هێزە ئەمنییەكانی لە ناڕەزایەتییەكاندا راگەیاند،  رێكخراوێكیش ئاشكرای دەكات زیاتر لە دوو هەزار و 500 خۆپیشاندەر كوژراون  كە ژمارەیەكیان كورد بون، سەرۆكی ئەمریكاش هۆشداریی دەداتە لێپرسراونی تاران.

رێكخراوی مافی مرۆڤی هەرانا بڵاویكردوەتەوە لە ماوەی 17 رۆژی ناڕەزایەتییەكانی ئێران دوو هەزار و 571 خۆپیشاندەر كوژراون كە 12 كەسیان تەمەنیان لە 18 ساڵ كەمتر بوە.

رێكخراوەكانی مافی مرۆڤی رۆژهەڵاتی كوردستان ئاشكرایان كردوە زیاتر لە 20 هاوڵاتیی كورد لە شارەكانی تاران و كرماشان و ئیلام كوژراون.

میدیای ئێرانیش بڵاویكردوەتەوە زیاتر لە 100 ئەندامی هێزە ئەمنییەكان لە ناڕەزایەتییەكاندا كوژراون و سەرجەمیان ئەمڕۆ لە مەراسیمێكدا لە تارانی پایتەخت بەرەوگۆڕستان بەڕێدەكرێن.

لای خۆشییەوە سەعید ئیرەوانی، نوێنەری هەمیشەیی ئێران لە نەتەوەیەكگرتوەكان رایگەیاندوە، ئەمریكا لە رێگەی دروستكردنی گرژی و ئاژاوە لە ناوخۆی ئێران دەیەوێت بیانو بێنێتەوە بۆ هێرشكردنە سەر وڵاتەكە.

روانگەی سوری رایگەیاند هێزێکی زۆری سەربازی حکومەتی دیمەشق لە جەبل و لازقیەوە گواستراونەتەوە بەرەو لادێکانی رۆژهەڵاتی حەلەب وەک ئامادەکارییەک بۆ ئەنجامدانی ئۆپراسیۆن دژی هێزەکانی هەسەدە.

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، هێزەکانی  حکومەتی کاتی  سوریا هێزی سەربازی نوێیان گواستوەتەوە بۆ سنوری دێرحافر و لە لادێکانی رۆژهەڵاتی حەلەب بەرانبەر هێزەکانی هەسەدە جێگیرکراون و رەنگە ئامادەکاری بکن بۆهێرشکردنە سەر ئەو ناوچانەی لە ژێر دەسەڵاتی هەسەدەدایە.

بەگوێرەی سەرچاوەکان، ئەو هێزانە پڕچەکن و  لە ناوچەی لازقیە و جەبلەوە هێنراون،  هێنانی ئەو هێزانە هاوکاتە لەگەڵ بەهێزکردنی پێگە سەربازییەکان و پەرەسەندنی ئۆپەراسیۆنە مەیدانییەکان لەو سنورە.

ئەمە لە کاتێکدایە  شەوی رابردوو لە ناوچەکە، گرژی و پێکدادان لە نێوان هێزەکانی هەسەدە و هێزەکانی سەر بە سوپای تورکیا لە چەند بەرەیەکدا رویدا، هەسەدە رایگەیاند دوێنێ شەو و بەرەبەیانی ئەمڕۆ بە درۆنی تورکیا دوو بنکەیان کراونەتە ئامانج.

شەڕ و پێکدادانەکە لە میحوەری گوندی زوبەیدە لە باشووری لادێکانی دێر حافر سەریهەڵدا، دوای ئەوەی هێزەکانی هەسەدە، هەوڵی دزەکردنی هێزەکانی سەر بە تورکیای بەرپەرچدایەوە، کە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و دۆشکەیان بەکارهێنا بوو.

میسر پێشوازی لە بریارەكەی ئەمریكا دەكات بۆ دانانی سێی لقی تری ئیخوان موسلمین لە لیستی تیرۆر و ئیخوانەكانیش هەرەشەی پەنابردنە بەر دادگا دەكەن.

دوای ئەوەی وەزارەتەكانی دەرەوە و گەنجینەی ئەمریكا لە راگەیەنراوێكی هاوبەشدا ئاشكرایانكرد، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا فەرمانی دەركردووە لقەكانی كۆمەڵەی ئیخوان موسلیمین لە میسر و ئوردن و لوبنان وەك رێكخراوی تیرۆریستی بناسرێن و سزای دارایی توند بەسەر ئەندامەكانیاندا بسەپێنرێت، وەزارەتی دەرەوەی میسر لە راگەیەندراوێكدا هەوڵەكانی ئیدارەی ئەمریكای بۆ روبەرونەوەی تیرۆر بەرز نرخاندوە و پێشوازی لە هەنگاوەكە كردوە، دوپاتیشیكردوەتەوە كە ئیخوانەكان ئایین بە ئامانجی سیاسی بەكاردەهێنن. 

هاوكات ئیخوانەكانی میسر بە توندی بریارەكەی ئەمریكایان رەتكردوەتەوە و دوپاتیانكردوەتەوە كە بریارەكەی لەسەر بەڵگەی یاسایی نەدراوە، هەبرۆیە هەموو رێكارێكی یاسایی دەگرنەبەر لەپێناو راگرتنی بریارەكە و پەنا بۆ دادگا دەبەن بۆ پاراستنی مافەكانیان . 

فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا (سێنتکۆم) رایگەیاند، بە وردی چاودێریی پێشهاتەکانی حەلەب و ناوچەکانی دەوروبەری دەکەن و داوا لە هەموو لایەنەکان دەکەن زۆرترین دان بەخۆیاندا بگرن و لە رێگەی دیالۆگەوە کێشەکان چارەسەر بکەن.

براد کوپەر، فەرماندەی سێنتکۆم لە راگەیەندراوێکدا وتی: "بە وردی چاودێریی دۆخی حەلەب و ناوچەکانی دەوروبەری دەکەین." داواشی لە هەموو لایەنەکان کرد زۆرترین "دانبەخۆداگرتن" پەیڕەو بکەن و خۆیان بەدوور بگرن لە هەر هەنگاوێک کە ببێتە هۆی زیاتر ئاڵۆزبوونی گرژییەکان.

فەرماندەکەی سێنتکۆم جەختی کردەوە لەسەر پاراستنی هاووڵاتیانی مەدەنی و "ژێرخانە گرنگەکان".

هەروەها کوپەر داوای لە لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد بە نیازپاکی بگەڕێنەوە سەر مێزی گفتوگۆ و لە رێگەی دیالۆگەوە بەدوای چارەسەری دیپلۆماسیی بەردەوامدا بگەڕێن. وتیشی: "وەک پێشتریش وتوومە، سوریایەک کە لەگەڵ خۆی و دراوسێکانی لە ئاشتیدا بێت، دەبێتە هۆی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستێکی ئارامتر و گەشەسەندووتر."

لە کۆتایی پەیامەکەیدا ئاماژەی بەوە کردووە، ویلایەتە یەکگرتووەکان و سوریا بەرژەوەندیی هاوبەشیان هەیە لە پاراستنی ئاشتی و سەقامگیری لە سەرتاسەری ناوچەکەدا.

بزووتنەوەی حەماس ئامادەکاری دەکات بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکێکی نوێ بۆ مەکتەبی سیاسییەکەی لەم مانگەدا، ئەوەش دوای ئەوەی پۆستەکە بە بەتاڵی مایەوە لە دوای کوژرانی یەحیا سینوار لە ساڵی 2024. هەریەکە لە خەلیل حەیە و خالید مەشعەل بە بەهێزترین کاندید دادەنرێن بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە.

ئاژانسی رۆیتەرز لە زاری سەرچاوەکانی حەماسەوە بڵاویکردەوە، پرۆسەی هەڵبژاردنەکە دەستیپێکردووە و لە رێگەی دەنگدانی نهێنیی ئەنجومەنی شورای حەماسەوە دەبێت کە لە 50 ئەندام پێکهاتووە و نوێنەرایەتیی ئەندامانی بزوتنەوەکە دەکەن لە کەرتی غەززە، کەناری خۆرئاوا و دەرەوەی فەلەستین.

لە دوای کوژرانی یەحیا سینوار، ئەنجومەنێکی پێنج کەسی سەرپەرشتیی بزوتنەوەکە دەکات، بڕیاریشە لەم هەڵبژاردنەدا جگە لە سەرۆکی مەکتەبی سیاسی، جێگرێکیش بۆ شوێنی ساڵح عاروری هەڵبژێردرێت کە ساڵی 2024 لە هێرشێکی ئیسرائیلدا لە لوبنان کوژرا.

ئەم گۆڕانکارییانە لە کاتێکدایە حەماس رووبەڕووی قورسترین ئاڵەنگاری بووەتەوە لە مێژووی دامەزراندنییەوە؛ جەنگەکە دوو ساڵی خایاندووە و بەشێکی زۆری غەززە وێران بووە و بەپێی ئامارە تەندروستییەکان زیاتر لە 71 هەزار کەس کوژراون. هاوکات پلانەکەی ترەمپ بۆ ئاگربەست، داوای چەکدانانی حەماس و دروستکردنی ئیدارەیەکی تەکنۆکرات دەکات بۆ کەرتی غەززە لەژێر سەرپەرشتیی نێودەوڵەتیدا.

چاودێران پێیان وایە خالید مەشعەل نوێنەرایەتیی باڵە "پراگماتییەکە" دەکات و پەیوەندیی باشی لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی هەیە، لە کاتێکدا خەلیل حەیە وەک دانوستانکارێکی سەرەکی، پەیوەندییەکانی بزوتنەوەکەی لەگەڵ ئێران پتەو کردووە. هەردوو کاندیدەکەش لە ئێستادا لە قەتەر نیشتەجێن.

شایانی باسە هەردوو کاندیدەکە پێشتر رووبەڕووی هەوڵی تیرۆرکردن بوونەتەوە؛ خەلیل حەیە لە ئەیلولی رابردوو لە هێرشێکی ئیسرائیلدا لە قەتەر کرایە ئامانج، خالید مەشعەلیش ساڵی 1997 لە ئوردن لەلایەن دەزگای هەواڵگریی ئیسرائیلەوە هەوڵی ژەهرخواردکردنی درا.

بەرپرسی پەیوەندییەکانی دەرەوەی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر رایگەیاند، حکومەتی کاتیی سوریا بەرپرسیارە لە جێبەجێ نەکردنی رێککەوتنەکان و لە هێرشەکانی سەر شێخ مەقسود و ئەشرەفیە، چەکدارانی داعش و گروپە تورکی و بیانییەکانی بەکارهێناوە.

ئیلهام ئەحمەد، بەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، حکومەتی کاتیی سوریا (ئینتیقالی) بەرپرسی سەرەکییە لە جێبەجێ نەکردنی رێککەوتنی 10ی ئازار و رووداوەکانی ئەم دواییەی گەڕەکی شێخ مەقسود بە شەڕێکی میدیایی دژی گەڕەکە کوردییەکان دەستیپێکرد.

ئیلهام ئەحمەد ئاشکرایکرد، وەزارەتی بەرگریی سوریا بە رەسمی ئۆپەراسیۆنی سەربازی دژی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە راگەیاند، لە کاتێکدا هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) بەپێی رێککەوتنی 1ی نیسان لەو گەڕەکانە کشابوونەوە، بەڵام حکومەت بانگەشەی بوونی هێزەکانی هەسەدەی دەکرد وەک پاساوێک بۆ ئەنجامدانی هێرشێکی توند بە بەکارهێنانی 80 تانک.

بەرپرسەکەی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر وتی: "لەو هێرشانەدا 48 کەس گیانیان لەدەستداوە و گروپە چەکدارەکان پێشێلکاریی گەورەیان ئەنجامداوە." جەختیشی کردەوە کە چەکدارانی رێکخراوی داعش، ئیگۆر، گروپە تورکییەکان و چەکداری بیانی لەو هێرشانەدا بەشداربوون.

سەبارەت بە هەڵوێستی نێودەوڵەتی، ئیلهام ئەحمەد روونیکردەوە کە یەکێک لە مەرجەکانی هەڵگرتنی سزاکانی ئەمریکا و رۆژئاوا لەسەر سوریا، پاراستنی کەمینەکان و دەرکردنی بیانییەکان بوو، بەڵام حکومەت پێچەوانەکەی کردووە و هێرشی کردووەتە سەر عەلەوی، دروز، مەسیحی و ئێستاش کوردەکان دەکاتە ئامانج، بۆیە پێویستە واشنتۆن هەڵوێستی خۆی بەرامبەر ئەو حکومەتە روون بکاتەوە کە کۆمەڵکوژی دژی گەلەکەی ئەنجام دەدات.

لە کۆتاییدا ئیلهام ئەحمەد رایگەیاند، ئەوان لەگەڵ گفتوگۆ و بەردەوامیی دانوستاندان، بەڵام دەبێت هێرشەکان رابگیرێن و پاراستنی خەڵک لە حەلەب و عەفرین مسۆگەر بکرێت، هەروەها برینەکانی شێخ مەقسود و عەفرین بە سەرپەرشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان و لایەنە نێودەوڵەتییەکان چارەسەر بکرێن.

سوپای سوریا دێرحافری وەک ناوچەی سەربازی ناساند و دەڵێت : هێرش دەکەینە سەر ئەو ناوچەیە.

سوپای سوریا رایگەیاند، هێرش دەکەنە سەر ناوچەکانی دێرحافر و مەسکەنە و دەبێت هەسەدە بکشێتەوە بۆ رۆژهەڵاتی فورات.

ئاماژەی بەوەشکرد، ناوچەكانی دێرحافر و دەوروبەری ناوچەی داخراوی سەربازیین.

سوپای عەرەبی سوری داواش لەدانیشتووانی ئەو ناوچانە دەکات ماڵەکانیان جێبهێڵن تا بەدوور بن لەرووبەڕووبوونەوەکانی نێوان سوپا و هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە).

جێگەی ئاماژەیە، ماوەی دوو رۆژە سوپای سوریا و هێزەکانی هەسەدە هێزەکانیان لەهەردوو ناوچەی (دێر حافر و مەسکەنە) و ناوچەکانی دەوورووبەری حەلەب کۆدەکەنەوە.

ئەمەش لە پاش هێرشی چەند رۆژەی ئەو سوپایە دێت بۆ سەر هەردوو گەڕەکە کوردییەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە .

كەجەكە دەڵێت، هێرشەكانی حەلەب بۆ لەناوبردنی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا پێشێلكردنی ئاگربەست بووە. 

هاوسەرۆكایەتی كۆنسەی بەڕێوەبەری كۆما جڤاكێن كوردستان "كەجەكە" راگەیەنراوێكی لەبارەی رەوشی سوریا بڵاوكردەوە و ئاماژەی بەوەكردووە، ئامانجی هێرشەكانی سەر حەلەب لەناوبردنی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا و شكاندنی ئاگربەست بووە و ئەو هێرشانە بەشێكن لە زنجیرە هێرشێك دژی دەستكەوتەكانی كورد لە هەموو ئەو وڵاتانەی كورد تێیدا دەژین.

راشیگەیاندووە، بە ئامانجگرتنی گەڕەكەكان دوای رێككەوتنی دیمەشق دەرخەری ئەو راستییەن، كە رەزامەندی ئەمریكا و هێزە نێودەوڵەتییەكان وەرگیراوە.

لە بەشێكی تری راگەیەنراوەكەدا هاتووە، ئەو هێرشانە بۆ سەر گەڕەكە كوردییەكان، هێرشكردنە بۆسەر تەڤگەری ئازادیی و هەوڵدانە بۆ پەكخستنی ئاگربەست كە بە وردی جێبەجێكراوە. 

كەجەكە جەختیشیكردووەتەوە، بەرپرسیارێتی خۆیان لە پرۆسەی ئاشتی و كۆمەڵگەی دیموكراتیدا جێبەجێكردووە، داوا لە لێپرسراوانی ئاكەپە و مەهەپەش دەكات، هەنگاوی پێویست بنێن بۆ سەركەوتنی پرۆسەی ئاشتی و ئەو سیاسەتانە رابگرن كە پرۆسەكە لەناودەبەن.

بەپێی ئامارێكی نەتەوە یەكگرتووەكان، لەسەرەتای دەستپێكردنی ئاڵۆزییەكان لە دوو گەڕەكی حەلەب، نزیكەی 119 هەزار كەس ئاوارەبوون.

ستیڤان دوجاریك وتەبێژی نەتەوە یەكگرتووەكان رایگەیاند، رێكخراوەكەیان لە نزیكەوە چاودێری رەوشی حەلەب دەكات و لەگەڵ هەموو لایەنە پەیوەندیدارەكان لە هەماهەنگیدایە.

وتیشی، كۆمیسیۆنی نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ كاروباری پەنابەران، هاوكاری پێشكەشی ئاوارەكان دەكات و پەناگەی كاتی و بەتانی و جلوبەرگی زستانەیان بۆ دابین دەكەن. 

بە وتەی دوجاریك، لەو كاتەوەی ئاڵۆزییەكان لە حەلەب دەستیپێكردووە تا رۆژی یەكشەممە، نزیكەی 119 هەزار كەس ئاوارە بوون. 

دوجاریك ئاماژەی بەوەشكرد، نەتەوە یەكگرتووەكان ئاگاداری ئەو راپۆتانەیە كە لەبارەی كوژراو و بریندارەكان بڵاودەكرێتەوە و جەختدەكەنەوە لە گرنگی پاراستنی مەدەنییەكان و ژێرخانی ناوچەكە.

عەزیز نەسیرزادە، وەزیری بەرگریی ئێران هۆشداری توند دەداتە ئەو وڵاتانەی هەڕەشەی هێرشی سەربازی دەكەن و رایدەگەیەنێت، هەر وڵاتێك خاكەكەی بۆ هێرشكردنە سەر ئێران بەكاربهێنرێت، دەبێتە ئامانجی رەوای ئەوان.

وەزیری بەرگریی ئێران رایگەیاند، "سوپرایزیان" هەیە بۆ روبەڕوبونەوەی هەڕەشەكان و هێرشبەران بەو هۆیەوە توشی ئازار و مەینەتیی گەورە دەبن.

نەسیرزادە هۆشداریدا بەو لایەنانەی بە بیانووی جۆراوجۆر هەڕەشەی هێرشی سەربازی دەكەن و وتی: "ئەگەر هەر هەڵەیەك بكەن و دەستدرێژی بكەنە سەر بەرژەوەندییەكانی وڵاتەكەمان، ئێمەش سەرجەم بەرژەوەندییەكانیان لە هەر شوێنێكی جیهان بێت دەكەینە ئامانج".

سەبارەت بە هاوكاریكردنی هێرشبەران، وەزیری بەرگریی ئێران وتی: "هەر وڵاتێك كارئاسانی بۆ هێرش كردنە سەر ئێران بكات، یان بنكەكانی بخاتە خزمەت هێرشبەران، دەبێتە ئامانجێكی رەوا بۆ ئێمە".

ئاماژەی بەوەشدا، دەبێت ئەو سیاسەتمەدارانەی "كورتبینن" و هەڕەشە لە ئێران دەكەن، گەورەیی گەلی ئێران ببینن و لەوە تێبگەن كە هێزی سەرەكیی وڵاتەكە لە گەلەكەیدایە.

ئەنجومەنی گەلی گەڕەكە كوردنشینەكانی حەلەب بڵاویكردەوە، نزیكەی 300 هاووڵاتی مەدەنی لەلایەن چەكدارانی سوریاوە رفێنراون و چارەنووسیان نادیارە. 

ئەنجومەنی گەلی گەڕەكەكانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە رایگەیاند، چەكدارانی سوریا لە شەڕ و پێكدادانەكانی چەند رۆژی رابردوودا 271 هاووڵاتی مەدەنییان رفاندووە و تائێستا چارەنووسیان نادیارە.

ئاماژە بەوەش كراو، ئەو هاووڵاتیانەی بەهۆی بۆردومانەكانی چەند رۆژی رابردووی چەكدارانی سوریاوە ئاوارەبوون، مافیان پێشێلكراوە و سوكایەتیان پێكراوە، بە جۆرێك ژنانیان بردووەتە مزگەوتەكان و پیاوانیان گواستووەتەوە بۆ جێگەی نادیار و لەیەكیان دابڕاندون.

هاوكات رێكخراوی مانگی سوری كوردیش دەڵێت، لە دووەم رۆژی پێكدادانەكانی شاری حەلەبدا، پەیوەندییان لەگەڵ سێ كارمەندیان پچڕاوە، دواتریش دەركەوتووە كە لەلایەن هێزەكانی حكومەتی سوریاوە دەستگیركراون.

ناوەندی راگەیاندنی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) رەتیدەكاتەوە هیچ جوڵەیەكی سەربازییان لە دەوروبەری مەسكەنە و دێر حافر هەبێت و رایدەگەیەنێت، حكومەتی دیمەشق بەم لێدوانانە دەیەوێت بیانوو بۆ ئاڵۆزی بدۆزێتەوە.

هەسەدە لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، بەدواداچونیان بۆ لێدوانە چەواشەكارییەكانی وەزارەتی بەرگریی حكومەتی دیمەشق كردووە سەبارەت بە دۆخی مەیدانی لە دەوروبەری مەسكەنە و دێر حافر، بۆیە جەخت دەكەنەوە كە هیچ جموجوڵ و كۆكردنەوەیەكی هێزیان لەو ناوچانە نییە و سەرجەم ئەو دەنگۆیانە بێ بنەمان.

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو جوڵە سەربازییانەی لە ئێستادا لە ناوچەكە هەن، پەیوەندییان بە خودی هێزەكانی حكومەتی دیمەشقەوە هەیە.

راگەیەندراوەكە ئەوەشی خستۆتەڕوو، دوباره‌كردنه‌وه‌ی ئه‌م بانگەشانە لەلایەن وەزارەتی بەرگریی سوریاوە بۆ جاری دووەم، هەوڵێکە بۆ دروستكردنی گرژی و دۆزینەوەی بیانوو بۆ توندوتیژی، بۆیە لایەنەكانی پشت ئەم هەوڵانە بە بەرپرسیار دەزانن لە هەر لێكەوتەیەكی نەخوازراو.

لە كۆتاییدا هەسەدە هۆشداری داوە لە بەردەوامبوون لەم سیاسەتە و جەختیكردۆتەوە، ئەوان پابەندن بە بژاردەی هێوركردنەوە، لەگەڵ ئەوەشدا مافی رەوای خۆیانە هەموو ڕێوشوێنێك بگرنەبەر بۆ بەرگریكردن لە ناوچەكە و پاراستنی هاووڵاتیانی مەدەنی.

ئیلهام ئەحمەد، سیاسەتمەداری کورد، داوا لەو وڵاتانە دەكات كە پاڵپشتی دارایی هەندێك كەناڵی عەرەبی دەكەن، پێداچوونەوە بە سیاسەتی راگەیاندنیاندا بكەن بەرامبەر بە دۆسیەی سوریا و دەڵێت، ئەو كەناڵانە هانی کوشتنی پێکهاتەکان دەدەن.

لە پەیامێكدا لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس، ئیلهام ئەحمەد داوایكردووە لێكۆڵینەوە لەو راپۆرتانە بكرێت كە ئەو كەناڵانە لەسەر دۆسیەی پێكهاتەكان بڵاویدەكەنەوە، چونكە راستییەكان دەشێوێنن و سورییەكان دژی یەكتر هان دەدەن.

ئاماژەی بەوەشكردووە، قۆرخكردنی چەك لە دەستی دەوڵەتدا، ئەو مافە بە دەوڵەت نادات توندوتیژی و ترساندن دژی گەل و كۆمەڵگە بەكاربهێنێت و یاساكانی مافی مرۆڤ پێشێل بكات.

سەبارەت بە دۆخی حەلەب، ئیلهام ئەحمەد دەڵێت، ئەو تاوان و پێشێلكارییانەی بەرانبەر كورد لە گەڕەكەكانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە ئەنجام دەدرێن، دەچنە خانەی تاوانی جەنگەوە.

رونیشیکردۆتەوە، رفاندنی گەنجان و کوشتنیان، دزی و تاڵانكردنی ماڵی مەدەنییەکان و شێواندنی تەرمی قوربانییەكان بەردەوامە، بۆیە داوا لە رێكخراوە نێودەوڵەتییەكانی مافی مرۆڤ و لێبوردنی نێودەوڵەتی دەكات بەپەلە دەستوەردان بكەن و بەدواداچوون بۆ دۆسیەی رفێندراوان و لێكۆڵینەوە لە رووداوەكانی ئەو دوو گەڕەكە بكەن.

وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت، وڵاتەكەی ئامادەی دانوستان و جەنگیشە، ترەمپیش داوا لە مەسك دەكات ئینتەرنێت بۆ ئێران دابین بكات.

عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رەخنەی توندی لە قسەكانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا گرت لە بارەی ئێران و جەختیكردەوە، وڵاتەكەی ئامادەیە بۆ شەڕ و بۆ دیالۆگیش.

عراقچی لێدوانەكانی سەرۆكی ئەمریكای بە دەستوەردان لە كاروباری ناوخۆی وڵاتەكەی وەسفكرد و وتی، 80%ی دانیشتوانی ئێران دەیانەوێت رەوشی وڵاتەكەیان سەقامگیر بێت، راشیگەیاند، بەمنزیكانە خزمەتگوزاری ئینتەرنێت بۆ باڵیۆزخانە و وەزارەتەكان دەگەڕێتەوە.