کەناڵی 12ـی ئیسرائیلی لە راپۆرتێکدا ئاشکرای کردووە کە ئیدارەی دۆناڵد تڕەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، خەریکی ئامادەکردنی بەڵگەنامەیەکی 15 خاڵییە بە مەبەستی کۆتاییهێنان بە گرژی و شەڕ لەگەڵ ئێران. 

ئەم پلانە کە لەلایەن جارید کۆشنەر و ستیڤ ویتکۆفەوە کاری لەسەر دەکرێت، بە ئاگربەستێکی یەک مانگی دەست پێ دەکات بۆ رەخساندنی زەمینەی گفتوگۆ، هاوشێوەی ئەو رێککەوتنانەی لە غەززە و لوبنان ئەنجام دراون.

 

پێشنیازەکانی رێککەوتنی 15 خاڵی گشتگیر لەگەڵ ئێران

·         راگەیاندنی ئاگربەست بۆ ماوەی یەک مانگ.

·         لەناوبردنی هەموو ئەو توانایە ئەتۆمییانەی کە تا ئێستا کۆکراونەتەوە.

·         پابەندبوونی ئێران بەوەی کە هەرگیز هەوڵی بەدەستهێنانی چەکی ئەتۆمی نەدات.

·         قەدەغەکردنی پیتاندنی هەر جۆرە ماددەیەکی ئەتۆمی لە ناو خاکی ئێراندا.

·         گواستنەوەی تەواوی ماددە پیتێنراوەکان بۆ ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم بەپێی خشتەیەکی کاتی دیاریکراو.

·         لەکارخستن و تێکدانی بنکە ئەتۆمییەکانی (نەتەنز، ئەسفەهان و فۆردۆ).

·         رێگەدان بە ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم بۆ دەستگەیشتنی تەواو بە هەموو زانیاری و شوێنەکان لە ناوخۆی ئێران.

·         دەستبەرداربوونی ئێران لە سیاسەتی گرووپە بریکارەکان و تاقمە چەکدارەکانی سەر بە خۆی لە وڵاتانی ناوچەکە.

·         راگرتنی کردەیی هەموو جۆرە تەمویلکردن و پڕچەککردنی گروپە لایەنگرەکانی لە ناوچەکەدا.

·         کراوە هێشتنەوەی گەرووی هورمز وەک ناوچەیەکی دەریایی ئازاد و قەدەغەکردنی داخستنی لەلایەن هەر لایەنێکەوە.

·         بڕیاردان لەسەر پڕۆژە موشەکییەکانی ئێران لە داهاتوودا، بە مەرجێک سنووردارکردنی ژمارە و مەوداکانیان لەبەرچاو بگیرێت.

·         بەکارهێنانی توانای سەربازی ئێران لە داهاتوودا تەنها بۆ مەبەستی بەرگری لە خۆ بێت.

·         هەڵگرتنی تەواوی ئەو سزایانەی، کە خراونەتە سەر ئێران.

·         پێشکەشکردنی هاوکاری بە ئێران بۆ پەرەپێدانی پڕۆژەی ئەتۆمی مەدەنی لە بوشەهر تەنها بە مەبەستی بەرهەمهێنانی کارەبا.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، ئەوان لە ئێران ئەنجامی باشیان بەدەستهێناوە و لە ئێشتادا دەیانەویط بە هەرنرخێک بێت رێککەوتنمان لەگەڵدا بکەن.

سەرۆکی ئەمریکا تەواوی سەرکردەکانی ئێرانیان کردوەتە ئامانجو ئەو وڵاتە هێزی ئاسمانی و دەریاییان نەماوە و بە تەواوەتی لەناوبراوە.

ئاماژەی بەوەشکردوە؛ ئیتر هیچ چەکێکی دژە فڕۆکە و سیستمی رادار و فەرماندەیان نییە وبە ئازادی بەسەر ئاسمانی پایتەختی تاراندا دەفڕن و هەرچی پێمان خۆشە لەوێ دەیکەین

سەرۆکی ئەمریکا جەختیکردەوە، لە ئێران سەرکەوتنیان بەدەستهێنا و ئێرانییەکان بە پەرۆشن بۆ ئەوەی لەگەڵیان رێککەوتن بکەن

سەبارەت بە دانوستانەکانیشیان، دۆناڵد ترمپ دەڵێت؛ لەگەڵ کەسی شیاو لە گفتوگۆدان لە ئێران بۆ گەیشتن بەرێککەوتن و چاوەروانی دەرئەنجامی گفتوگۆکانن

رۆیتەرز ئاشکرایکرد، ترەمپ سورە لەسەر رێککەوتن لەگەڵ ئێران و لێپرسراوانی ئیسرائیل گەشبین نین

ئاژانسی "رۆیتەرز" لە زاری سێ لێپرسراوی باڵای ئیسرائیلییەوە بڵاویکردەوە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، بڕیاری کۆتایی داوە بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێک لەگەڵ ئێران، بەڵام پێناچێت تاران بە هەموو مەرجەکانی واشنتن رازی بێت.

دۆناڵد ترەمپ رۆژی دووشەممە رایگەیاند ، ئێران خواستی جدی هەیە بۆ گەیشتن بە رێککەوتن و ئاشکرایکرد، دانوستانی سەرەتایی لە شەوی شەممەوە دەستی پێکردووە.

لەلایەکی دیکەوە، سێ لێپرسراوەکەی باڵاکەی ئیسرائیل ئاماژەیان بەوەکردووە، زۆر ئەستەمە تاران مەرجەکانی ئەمریکا بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ قبوڵ بکات، سەرەڕای ئارەزووی ترەمپ بۆ دیپلۆماسی.

ئەم لێدوانانەی ترەمپ لە کاتێکدایە، لێپرسراوانی ئێران پێشتر هەموو جۆرە دانوستانێکی راستەوخۆیان لەگەڵ واشنتۆن رەت کردبووەوە، بەڵام ترەمپ جەخت لەوە دەکاتەوە کە "تاران رێککەوتنی دەوێت".

میدیاکانی ئیسرائیل ئاشکرایانکرد، ئێران رەزامەندی لەسەر دەستپێکردنی دانوستان لەگەڵ ئەمریکا دەربڕیوە.

رۆژنامەی "یەدیعۆت ئەحرەنۆت"ی ئیسرائیلی لە راپۆرتێکدا ئاشکرایکرد، گۆڕانکارییەکی جیاواز لە هەڵوێستی تاراندا ەویداوە و باڵاترین دەسەڵاتی ئێران رەزامەندی لەسەر دەستپێکردنی دانوستانی راستەوخۆ لەگەڵ واشنتۆن دەربڕیوە.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، بە نهێنی ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی ئەمریکای ئاگادار کردووەتەوە کە موجتەبا خامنەیی، رابەری نوێی ئێران، رەزامەندی نیشانداوە بۆ ئەنجامدانی دانوستان و گەیشتن بە رێککەوتن.

رۆژنامەکە ئەوەشی خستووەتەڕوو، رابەری نوێی ئێران خواستی خۆی بۆ کۆتاییهێنانی خێرا بە جەنگ دەربڕیوە، بەڵام بەپێی ئەو مەرجانەی کە تاران دەستنیشانیان دەکات.

ئەم پێشهاتە لە کاتێکدایە کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، بە شێوەیەکی کتوپڕ بڕیاریدا بۆ ماوەی پێنج رۆژ هەر هێرشێکی سەربازی بۆ سەر وێستگەکانی وزەی ئێران دوابخات، ئەمەش دوای ئەوەی پێشتر مۆڵەتی 48 سەعاتی دابوو بە تاران بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز.

بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل پەیامێکی ڤیدیۆیی بڵاوکردەوە و تێیدا دەڵێت: هێرشەکانیان بۆسەر ئێران بەردەوام دەبێت و بەرنامەی ئەتۆمییەکەشی لەناودەبەن

سەرۆکی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە، هۆشدارییەکی توند سەبارەت بە رەوشی بازاڕەکانی جیهان  و رایگەیاند، بەهۆی هەڵگیرسانی جەنگ لە دژی ئێران، جیهان رۆژانە بڕی 11 ملیۆن بەرمیل نەوت لەدەست دەدات.

فاتیح بیرۆڵ، سەرۆکی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە  جەختی کردوەتەوە،  کە ئەم قەیرانە تەنیا سنووردار نابێت بە ناوچەکە، بەڵکو هیچ وڵاتێک لە جیهاندا لە لێکەوتە توندەکانی ئ پارێزراو نابێت و کاریگەرییەکان هەموو کەرتەکان دەگرێتەوە.

سەبارەت بە هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی نرخەکان، ناوبراو ئاماژەی بەوەکردوە، ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە سەرقاڵی راوێژە بۆ ئەگەری خستنەبازاڕی بڕێکی زیاتری نەوت لە یەدەگە ستراتیژییەکان، ئەم هەنگاوەش دوای ئەوە دێت کە لە 11ی ئازاردا بڕیاری خستنەبازاڕی 400 ملیۆن بەرمیل درا وەک هەنگاوێکی پێوانەیی.

بيرول ئەوەشیخستوەتەڕوو، کە تا ئێستا نرخێکی دیاریکراو بۆ بەرمیلێک نەوت دەستنیشان نەکراوە بۆ دەستپێکردنی خولێکی نوێی بەکارهێنانی یەدەگەکان، بەڵکو بڕیارەکە بەپێی هەڵسەنگاندنی وردی بازاڕ و هەماهەنگی لەگەڵ وڵاتانی ئەندام دەبێت.

لە کۆتاییدا، سەرۆکی ئاژانسەکە ئەم تەنگژە ئەمنییەی ئێستای رۆژهەڵاتی ناوەڕاستی بە "زۆر سەخت" وەسف کرد و بە مەترسیدارتر لە هەردوو قەیرانی نەوتی ساڵانی حەفتاکان و جەنگی ئۆکرانیا لەقەڵەمی دا و ئەو پێی وایە تەنها چآرەسەر لە کردنەوەی گەرومی هورمزدایە بەڕویی کەشتییە بازرگانییەکاندا.

لە دوای تێپەڕبوونی سێ هەفتە بەسەر دەستپێكردنی جەنگی ئەمریكا و ئیسرائیل دژ بە ئێران  ، لە ئێستادا هەریەك لە تاران و واشنتۆن دەیانەوێت بگەرێنەوە بۆ دانوستان، بەڵام هەردوولا مەرجی توندیان بۆ یەكتر هەیە .

بەپێی چەند سەرچاوەیەكی ئەمریكی، ئیدارەی ئەمریكا هەنگاوی سەرەتایی بۆ دیاریكردنی ئاراستەی قۆناغی داهاتوو دەستپێكردوە ، ئاماژەكانیش زیاتر سەبارەت بە كردنەوەی رێرەوی دیپلۆماسین لەگەڵ ئێران .

بەپێی ئەو سەرچاوانە ، واشنتۆن ئەگەر دانوستان لەگەڵ ئێران بكات شەش مەرجی   سەرەكی هەیە ،  دیارترینیان وەستاندنی بەرنامە موشەكییەكەیەتی بۆ ماوەی پێنج ساڵ، لەگەڵ وەستاندنی تەواوەتی پیتاندنی یۆرانیۆم و هەڵوەشاندنەوەی دامەزراوە ئەتۆمییە گەورەكان لە نەتەنز و  ئەسفەهان  و فۆردۆ ، هەروەها  چاودێریكردنی توندی نێودەوڵەتی بۆ چالاكییە ئەتۆمییەكانی ئێران و ئیمزاكردنی  رێككەوتننامەی كۆنترۆڵكردنی چەك لە ناوچەكە و كۆتاییهێنان بە دابینكردنی بودجە بۆ گروپە هاوپەیمانەكانی وەك حزبوڵا و حوسییەكان  و حەماس  ، لە دیارترین مەرجەكانی ئەمریكان . ئەوەش ئەو مەرجانەیە كە چەندین جار لەلایەن ئێرانەوە رەتكراونەتەوە.

هەرچەندە  تا ئێستا هیچ پەیوەندییەكی راستەوخۆ لە نێوان واشنتۆن و تاراندا نییە ، بەڵام كەناڵە ناراستەوخۆكان لە رێی نێوەندگیرە هەرێمی و نێودەوڵەتییەكانەوە كراونەتەوە  ، دیارترین نێوەندگیرەكانیش میسر و قەتەر و بەریتانیان و پەیامەكانی ئەمریكا و ئێران بە یەك دەگەیەنن ، بەپێی زانیارییەكان ، لە رێی ئەو نێوەندگیرانەوە ئێرانیش ئامادەیی بۆ دانوستان دەبریوە ، بەڵام  چەند مەرجێكی توندی هەیە كە گرنگرترینیان ئاگربەستی بەپەلە و پێدانی گرەنتیە بۆ دەستپێنەكردنەوەی جەنگ  و قەرەبوكردنەوەی زیانەكانی جەنگ .

 بەپێی راپۆرتێكی پێگەی ئەكسیۆسیش ، لە ئێستادا جارید كۆشنەر و ستیڤ ویتكۆڤ نوێنەرانی ترەمپ ، تاوتوێی ئەگەری دەستپێكردنی دانوستان دەكەن و دەیانەوێت بنەماكانی رێككەوتنێك لەگەڵ ئێران دابرێژن كە لە رێیەوە جەنگ كۆتایی بێت .

سێرگی لاڤرۆڤ وەزیری دەرەوەی روسیا رایگەیاند ، جەنگی ئەمریكا و ئیسرائیل دژ بە ئێران لێكەوتەی درێژ خایەنی دەبێت .

لاڤرۆڤ لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفیزیۆنیدا رەخنەی توندی ئاراستەی ئەمریكا و ئیسرائیل كردوە سەبارەت بەو جەنگەی دژی ئێران هەڵیانگیرساندوە و رایگەیاندووە ، ئەوەی ئەو دوو وڵاتـە بەرانبەر ئێران دەیكەن كاریگەری زۆر نەرێنی و لێكەوتەی درێژخایەنی دەبێت .

هەروەها ئاشکرایکردووە ، بەهۆی ئەم جەنگەوە وڵاتان لە بازاڕی وزەی جیهان دووردەخرێنەوە  ، چونكە ئەمریكا تەنها بەرژوەندییەكانی خۆی لەبەرچاو دەگرێت و لەسەر بنەمای بەرژوەندییەكانیشی مامەڵە لەگەڵ وڵاتان دەكات .

وەزیری دەرەوەی روسیا ئەمریكای تۆمەتبار كردوە بەوەی دەگەڕێتەوە بۆ سەردەمێك كە هیچ چوارچێوەیەك بۆ پەیوەندییە نێوەدەوڵەتیەكان نەبون ، ئەوەش ئاماژەیەكی راستەوخۆیە بۆ ئەوەی بەرژوەندییەكانی ئەمریكا لە پێش هەموو رێككەوتنە نێودەوڵەتییەكانەوەیە .

ترەمپ مۆڵەتی 48 سەعاتدا دەداتە ئێران و هەڕەشەی تێکشکاندنی کەرتی وزەی ئەو وڵاتە دەکات.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، هەڕەشەیەکی توند ئاراستەی تاران دەکات و رایگەیاند، ئەگەر لە ماوەی 48 سەعاتدا گەرووی هورمز بە تەواوی و بەبێ هیچ هەڕەشەیەک بەڕووی هاتوچۆی نێودەوڵەتیدا نەکرێتەوە، ئەوا ئەمریکاژێرخانی وزە و وێستگەکانی کارەبای ئێران خاپوور دەکات.

ترەمپ لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ترووس سۆشیاڵ" نووسیویەتی: "ئەمریکا ئامادەیە گەورەترین وێستگەکانی وزەی ئێران خاپوور بکات ئەگەر ئاستەنگ بۆ ئەو رێڕەوە ئاوییە ستراتیژییە دروست بکرێت."

سەرۆکی ئەمریکا لە وەڵامی رەخنەکانی رۆژنامەی "نیویۆرک تایمز"دا جەختی کردەوە کە سوپای وڵاتەکەی توانیویەتی "بە تەواوی هێزی ئێران تێکبشکێنێت" و ئامانجە سەربازییەکانی پێش وادەی دیاریکراو پێکاوە.

ترەمپ دەڵێت: "سەرکردایەتیی ئێران کۆتایی هاتووە، هێزی دەریایی و ئاسمانییان نەماوە و هیچ بەرگرییەکیان بۆ نەماوەتەوە؛ ئێستا ئەوان داوای رێککەوتن دەکەن، بەڵام من نامەوێت!".

لێپرسراوێكی باڵای ئەمریكا رایگەیاند، هەواڵگری ئەمریكا و ئیسرائیل زانیارییان هەیە  كە موجتەبا خامنەیی لە ژیاندایە، بەڵام دەرنەكەوتنی ئاماژەیەكی مەترسیدارە بۆ ئێران. 

پێگەی ئەكسیۆس لە زاری لێپرسراوێكی ئەمریكاوە بڵاویكردەوە،  ئەمریكا و ئیسرائیل زانیاری هەواڵگرییان هەیە كە ئاماژە بەوە دەكات هێشتا موجتەبا خامنەیی لە ژیاندایە، بەڵام هیچ بەڵگەیەكیان نییە لەبارەی ئەوەی موجتەبا خامنەیی فەرمان دەردەكات یاخود كەسانی دیكە .

باسی لەوەشكردوە، دەرنەكەوتنی موجتەبا خامنەیی رێبەری نوێی ئێران لە  جەژنی نەورۆزدا ئاماژەیەكی مەترسیدارە و ئاماژەیە بۆئەوەی ئێران تووشی قەیرانی سەركردایەتی بووە. 

ئەو لێپرسراوە  ئەمریكییە ئاماژەی بەوەشكردووە، كوشتنی لاریجانی بۆشایی دەسەڵاتی لە ئێران فراوانتر كردوە و  سوپای پاسداران خەریكی پڕكردنەوەی ئەو بۆشاییەیە. 

 

سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان  پلانێك بۆ هێوركردنەوەی ئاڵۆزییەكانی گەرووی هورمز دەخاتەروو هۆشداریش دەدات لە بەردەوامبوونی داخستنی ئەو رێرەوە ئاوییە.

لە چاوپێكەتنێكیدا لەگەڵ  گۆڤاری پۆلیتیكۆ ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس، سكرتێری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان، ئامادەیی رێكخراوەكەی نیشانداوە بۆ بەشداریكردن لە پلانێكی نێودەوڵەتی هەمەلایەنە بە مەبەستی هێوركردنەوەی ئاڵۆزییەكانی وڵاتانی كەنداو و پاراستنی گەرووی هورمز.

گۆتێرێس رایگەیاندوە، نەتەوە یەكگرتووەكان دەتوانێت ڕۆڵێكی سەرەكی بگێڕێت لە چاودێریكردنی ئاسایشی گەرووەكە، جا چ لە ڕێگەی میكانیزمێكی چاودێری نێودەوڵەتی بێت یان دروستكردنی چوارچێوەیەكی گفتوگۆ بۆ لایەنە پەیوەندیدارەكان.

هۆشداریشی دا  لە پەككەوتنی هاتوچۆ لە گەرووی هورمز رایگەیاند،  هەنگاوێكی لەوشێوەیە دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی قەیرانێكی ئابووری جیهانی، بۆیە داوای وەستاندنی دەستبەجێی هێرشەكان بۆ سەر كەشتی و دامەزراوە نەوتییەكانی كرد.

 

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، بە بە‌هێزی هێرش دەکەنە سەر ئێران و سەرکەوتنیان بەدەست هێناوە و هەر کاتێک بیەوێت کۆتایی بە جەنگەکە دەهێنێت، بەڵام ئێستا نایەوێت ئەو کارە بکات.

سەرۆکی ئەمریکا دڵنیای دا، کە شکستیان بە ئێران هێناوە و لە کاتێکی گونجاودا گەروی هورمز دەکرێتەوە.

دەشڵێت؛ کلاتێک خۆی بیەوێت کۆتایی بە جەنگ دەهێنێت و  پێشیوایە ئیسرائیل کاتێک ئامادەی کۆتاییهێنان بە جەنگ دەبێت کە ئەمریکا بییەوێت.

وتیشی رەنگە پلانم هەبێت سەبارەت بە دوورگەی خارگ، بەڵام باسی ناکەم و وردەکاری ئاشکرا ناکەم.

لەبارەی گەروی هورمزیشەوە ،ترەمپ داوای لە وڵاتانی تری وەک چین، کۆریای باشور و ئەندامانی ناتۆ کرد، کە بەشداری بکەن لە پرۆسەی کردنەوەی گەروەکەدا، چونکە ئەمریکا گەروەکە بەکارناهێنێت و پێوستە ئەو وڵاتانەی گەروەکە بەکاردەهێنن بەرپرسیارێتی هەڵبگرن.

ترەمپ ئاماژەی بەوەشکردوە، شتێکی باش دەبێت  ئەگەر چین و ژاپۆن بەشداربن لە کردنەوەی گەروەکەدا.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە پەیامێکی تونددا هێرشی کردە سەر هاوپەیمانی ناتۆ و بە  ترسنۆک و "پڵنگێکی کارتۆنی" ناوی بردن، ئاماژەی بەوەش کرد کە بەبێ ئەمریکا ئەو هاوپەیمانییە هیچ هێزێکی نییە.

 لە پەیامێکیدا لە تروس سۆشیال، کە خۆی خاوەنداریتی دەکات، سەرۆکی ئەمریکا رەخنەی لە وڵاتانی ئەندامی ناتۆ گرتوە و دەڵێت؛ نەیانویستووە بەشداری شەڕی راگرتنی پڕۆژە ئەتۆمییەکەی ئێران بکەن، بەڵام ئێستا کە شەڕەکە لە رووی سەربازییەوە براوەتەوە، تەنها خەریکی گلەییکردنن لە بەرزیی نرخی نەوت.

ناوبرا جەختیشیکردوەتەوە، ئەو وڵاتانە ئامادە نین یارمەتیدەر بن لە کردنەوەی گەروی هورمز، کە هۆکاری سەرەکیی گرانیی نرخەکانە، لە کاتێکدا ئەو کارە تەنها مانۆڕێکی سادەی سەربازییە و سەرکێشییەکی کەمی تێدایە.

دۆناڵد ترمپ وڵاتانی ناتۆی بە ترسنۆک وەسفکردوە و دەڵێت؛ ئەو هەڵوێستەیان لەبیر ناکەین.

وەزیری وزەی ئەمریکا بە میدیای وڵاتەکەی رایگەیاندوە، بەم نزیکانە گەمارۆی سەر نەوتی ئێران لادەدەن و نەوتی ئەو وڵاتە دەستدەکاتەوە بە هەناردەکردن بۆ بەندەرەکانی جیهان.

ئەمڕۆ هەینی کریس رایت، وەزیری وزەی ئەمریکا، لە چاوپێکەوتنێکی رۆژنامەوانیدا، لەگەڵ کەناڵی فۆکس نیوز، رایگەیاند لەگەڵ هەڵگرتنی سزاکان، کە هەناردەکردنی نەوتی ئێران بۆ بەندەرە جیهانییەکان لە چەند ڕۆژی داهاتوودا دەستپێدەکاتەوە.

ئەو وەزیرەی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکردوە، دوای هەڵگرتنی سزاکان  نەوتی ئێران لە ماوەی سێ بۆ چوار رۆژدا دەگاتە بەندەرەکان.

رایت باسی لەوەش کردوە کە پڕۆسەی ئازادکردنی نەوت لە یەدەگی ستراتیژی لە چەند مانگی داهاتوودا جێبەجێ دەکرێت و سەرەڕای ئەوەی ئاسیا پێویستییەکی زۆرتری بە نەوت هەیە، بەڵام ئەوان لە چوارچێوەی پڕۆسەیەکی هەماهەنگدا بەشدار دەبن لە دابەشکردنی نەوت بەسەر بازاڕەکاندا.

ئیمانوێل ماكرۆنی سەرۆكی فەرەنسا رایدەگەیەنێت، دانوستانی راستەوخۆی لوبنان و ئیسرائیل پێویستی بە گڵۆپی سەوزی تەلئەبیبە.

ماكرۆن دوای کۆتایی هاتنی لوتكەی ئەوروپا لە برۆكسل رایگەیاند، فەرەنسا هیچ پێشنیازێكی نییە لەبارەی دانپێدانانی لوبنان بە ئیسرائیل و ئەو هەواڵانەشی باس لەوە دەكەن دوورن لە راستییەوە.

راشیگەیاند، ئەنجامدانی دانوستانی راستەوخۆ لەنێوان لوبنان و ئیسرائیل پێویستی بە رەزامەندی تەلئەبیبە، سەرباری ئەوەی جۆزێف عەون سەرۆكی لوبنان ئامادەیی بۆ دانوستان پیشانداوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئەركی چەكداماڵینی حزبوڵا دەكەوێتە ئەستۆی سوپای لوبنان و پێشیوایە، ئۆپراسیۆنە سەربازییەكانی ئیسرائیل  کە ئەنجامی دەدات لە رێگەی وشكانی و ئاسمانییەوە بەپێی یاسای نێودەوڵەتی، قبوڵكراو نییە.